Η μοιραία αλλά άγνωστη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ

  • Στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία της 24ης Φεβρουαρίου 2013 δημοσιεύτηκε το παρακάτω κείμενό μου:
  • ΛΕΝΙΝ 1918: η συνθήκη μεταξύ Γερμανών και μπολσεβίκων

  • Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΙΡΗΝΗΣ ΤΟΥ ΜΠΡΕΣΤ ΛΙΤΟΦΣΚ
  • Είκοσι ένα ολόκληρα χρόνια έχουν περάσει από τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης (Δεκέμβρης του ’91).

    Ο Λένιν διά χειρός Αντι Γουόρχολ (φωτ. Reuters)Ο Λένιν διά χειρός Αντι Γουόρχολ (φωτ. Reuters)

  • Το πλέον ενδιαφέρον πείραμα του 20ού αιώνα, που ξεκίνησε με τη σοσιαλιστική Επανάσταση του Οκτώβρη του 1917, διήρκεσε 74 χρόνια. Η ιστορική αποτίμηση του εγχειρήματος, με δεδομένη την τελική του κατάληξη, αποτελεί μια μεγάλη ερευνητική πρόκληση….
  • Κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο η Ρωσική Αυτοκρατορία είχε βρεθεί στο ίδιο στρατόπεδο με τους Αγγλους, τους Ιταλούς, τους Γάλλους, τους Αμερικανούς, τους Σέρβους, τους Ρουμάνους, τις ΗΠΑ, στο τέλος και με τους Ελληνες. Αντίπαλοι ήταν η Γερμανία, η Αυστροουγγαρία, η Οθωμανική Αυτοκρατορία των Νεότουρκων, η Βουλγαρία. Οι άσχημες κοινωνικές συνθήκες που δημιούργησε ο πόλεμος προκάλεσαν έντονη δυσαρέσκεια που έφερε επαναστατικές αναταράξεις, με κατάληξη τη δημοκρατική Επανάσταση του Φεβρουαρίου του 1917 και την εκθρόνιση του τσάρου. Λίγους μήνες αργότερα (τέλη Οκτώβρη, με το παλιό ημερολόγιο) οι μπολσεβίκοι θα καταλάβουν την εξουσία και θα την ασκήσουν μαζί με άλλα επαναστατικά κόμματα.
  • Ειρήνη ή Επανάσταση;
  • Το μεγαλύτερο πρόβλημα που είχε να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση των μπολσεβίκων και των Αριστερών Σοσιαλεπαναστατών (Εσέρων) ήταν η διαχείριση του πολέμου. Με την επικράτηση της Επανάστασης είχαν ξεκινήσει οι συνομιλίες με τους Γερμανούς στην πολωνική πόλη Μπρεστ Λιτόφσκ (Brzesc Litewski) και είχε επιτευχθεί μια κατ’ αρχάς παύση των εχθροπραξιών. Το περιβάλλον ήταν ακόμα εξαιρετικά ρευστό. Η Ρωσική Αυτοκρατορία κατέρρεε και αποσυντίθονταν, ενώ στην ίδια τη Γερμανία ξεσπούσαν οι πρώτες απεργίες των εργατών (Ιανουάριος του ’18). Ειδικά στο Βερολίνο, το απεργιακό κίνημα απλώθηκε στα μεγαλύτερα εργοστάσια και υποστηρίχθηκε από εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες.
  • Στους κόλπους της επαναστατικής κυβέρνησης εμφανίστηκαν τρεις διαφορετικές απόψεις. Η κατ’ αρχάς κυρίαρχη άποψη του μπολσεβίκου Νικολάι Μπουχάριν και των Αριστερών Κομμουνιστών, για συνέχιση του πολέμου και τη μετατροπή του σε επαναστατικό. Ο Μπουχάριν υποστήριζε: «Λέγαμε πάντοτε ότι, αργά ή γρήγορα, η ρωσική επανάσταση θα ερχόταν σε σύγκρουση με το διεθνές κεφάλαιο. Αυτή η στιγμή έφτασε».
  • Υπήρχε επίσης η άποψη «ούτε ειρήνη ούτε πόλεμος» του Τρότσκι, που ήταν κοντύτερα στον Μπουχάριν, και, τέλος, η άποψη του Λένιν για ειρήνη με Γερμανούς και Νεότουρκους, με κάθε τίμημα. Για τον Λένιν, το σημαντικό ήταν η διατήρηση της κυριαρχίας του «πρωτοπόρου κόμματος» σε μια οποιαδήποτε περιοχή, με οποιοδήποτε κόστος. Στην άποψη αυτή ανιχνεύεται το πρόπλασμα της απομονωτικής θέσης «σοσιαλισμός σε μια μόνο χώρα», που θα αναδείξει λίγο αργότερα ο Στάλιν.Οι συνέπειες της Συνθήκης του Μπρεστ Λιτόφσκ, πέραν του ότι η Ρωσία έχασε το 1/4 των εδαφών της (2 εκατ. τετρ. χλμ.), υπήρξαν καταλυτικές, τόσο για το ευρωπαϊκό επαναστατικό κίνημα όσο και για τους λαούς της Ανατολής. Η Ρωσική Επανάσταση αποχώρησε εθελούσια από τις επαναστατικές εξελίξεις στην Ευρώπη, αφήνοντας αβοήθητο το επαναστατικό κίνημα. Οι συνέπειες της διάλυσης της συμμαχίας των μπολσεβίκων με τους Αριστερούς Σοσιαλεπαναστάτες θα είναι μοιραία για τις πολιτικές εξελίξεις. Οι μπολσεβίκοι θα αρχίσουν
  • Οι συνέπειες της Συνθήκης του Μπρεστ Λιτόφσκ, πέραν του ότι η Ρωσία έχασε
    μεγάλο μέρος των εδαφών της (2 εκατ. τετρ. χλμ.), υπήρξαν καταλυτικές, τόσο για το ευρωπαϊκό επαναστατικό κίνημα όσο και για τους λαούς της Ανατολής. Η Ρωσική Επανάσταση αποχώρησε
    εθελούσια από τις επαναστατικές εξελίξεις στην Ευρώπη,
    αφήνοντας αβοήθητο το επαναστατικό κίνημα.
    Οι συνέπειες της διάλυσης της συμμαχίας των μπολσεβίκων με τους
    Αριστερούς Σοσιαλεπαναστάτες θα είναι μοιραίες
    για τις πολιτικές εξελίξεις.
    Οι μπολσεβίκοι θα αρχίσουν πλέον να κυβερνούν μόνοι τους τη χώρα
  • Με την άποψη του Μπουχάριν συμφωνούσε όλη η Επαναστατική Αριστερά, συμπεριλαμβανομένων των Αναρχικών του πρίγκιπα Κροπότκιν, των διεθνιστών Μενσεβίκων, των Αριστερών και Δεξιών Εσέρων. Ολοι συμφωνούσαν ότι ο «ιμπεριαλιστικός πόλεμος έπρεπε να μετατραπεί σε επαναστατικό πόλεμο ολόκληρου του ευρωπαϊκού προλεταριάτου». Θεωρούσαν μεγάλο λάθος την επιμονή του Λένιν και πίστευαν ότι οι απόψεις του υπονόμευαν την παγκόσμια επανάσταση.Η άποψη του Λένιν αρχικά είχε την υποστήριξη μόνον του ενός τετάρτου των μπολσεβικικών οργανώσεων. Το θέμα αυτό συζητήθηκε και στα Σοβιέτ. Μόνο 2 από τα 230 τάχθηκαν υπέρ της ειρήνευσης, ενώ τα σημαντικότερα Σοβιέτ των εργατικών κέντρων τάχθηκαν ανοιχτά υπέρ της συνέχισης του πολέμου και της μετατροπής του σε επαναστατικό. Οι Αριστεροί Κομμουνιστές του Μπουχάριν κυριαρχούσαν στις οργανώσεις του μπολσεβικικού κόμματος-ΚΚΡ(μπ.). Στη πρώτη ψηφοφορία που έγινε σε μια κομματική σύσκεψη, η άποψη του Λένιν συγκέντρωσε 15 ψήφους, ο Τρότσκι 16 και ο Μπουχάριν 32. Ο Λένιν κατηγορήθηκε ανοιχτά στην εφημερίδα «Κομμουνίστ» των Αριστερών Κομμουνιστών, που κυκλοφορούσε σε ένα εκατομμύριο αντίτυπα, ότι εγκατέλειψε τις διεθνιστικές αρχές της επανάστασης.
  • Η στάση του Τρότσκι
  • Για να αποτρέψει ο Λένιν την πλήρη επικράτηση της επαναστατικής άποψης κατά την έναρξη των διαπραγματεύσεων στο Μπρεστ Λιτόφσκ, καιροσκοπικά συντάχθηκε με την άποψη του Τρότσκι. Η διαπραγματευτική στρατηγική των Γερμανών αποσκοπούσε στο να «στριμώξει» τους μπολσεβίκους και να τους υποχρεώσει να συνάψουν μια ατιμωτική συνθήκη. Ο Τρότσκι αντιλαμβάνεται την ηθική σημασία μιας ατιμωτικής υπογραφής και δηλώνει: «Δεν μπορούμε να βάλουμε την υπογραφή μας κάτω από μια συνθήκη ειρήνης που καταδικάζει στην καταπίεση, στη συμφορά και στην εξαθλίωση εκατομμύρια ανθρώπινα όντα».Τελικά ο Λένιν κατάφερε να «περάσει» την άποψή του στην Κεντρική Επιτροπή, παρότι ήταν μειοψηφούσα: από τους 15 παρόντες, οι 7 ψήφισαν υπέρ της άποψής του για ειρήνη με τους όρους των Γερμανών και υπογραφής της συνθήκης, 4 έκαναν αποχή, ενώ 4 ψήφισαν κατά. Η ομάδα του Τρότσκι με την αποχή της έδωσε τη νίκη στον Λένιν. Οπως δήλωσε ο ίδιος ο Τρότσκι: «Δεν είμαι βέβαιος πως έχει δίκιο (σ.τ.σ. ο Λένιν), αλλά δεν θέλω να κάνω κάτι που θα μπορούσε να βλάψει την ενότητα του κόμματος».
  • Στις 3 Μαρτίου η μπολσεβικική αντιπροσωπεία υπέγραψε τη Συμφωνία Ειρήνης με τους Γερμανούς και τους συμμάχους τους. Την ίδια στιγμή ο Τρότσκι παραιτήθηκε από κομισάριος των Εξωτερικών Υποθέσεων. Με τη Συμφωνία του Μπρεστ Λιτόφσκ, η Ρωσία έχασε το ένα τέταρτο των εδαφών της (δύο εκατομμύρια τετρ. χλμ.), το ένα τρίτο των καλλιεργειών της, τις 9.000 από τις 16.000 βιομηχανικές και βιοτεχνικές επιχειρήσεις, μεταξύ των οποίων και το 75% των ανθρακωρυχείων. Στους Γερμανούς παραδόθηκαν 56 εκατομμύρια υπήκοοι της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, δηλαδή το 26% του πληθυσμού, το 33% των βιομηχανιών, το 73% της παραγωγής του σιδήρου και το 89% της παραγωγής του άνθρακα. Απώλεσε επίσης χίλια εργοστάσια κατασκευής μηχανών και 900 υφαντουργεία. Τα Σοβιέτ, που παρέμειναν στις περιοχές που παρέδωσε ο Λένιν στους Γερμανούς, κατακρεουργήθηκαν, ενώ αναπτύχθηκαν νέα σημαντικά κινήματα αντίστασης, όπως το αγροτικό αναρχικό κίνημα του Νέστορα Μάχνο στη νοτιοανατολική Ουκρανία, που υποστηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό και από τους Ελληνες της Μαριούπολης.
  • Η λύση θα δοθεί με τη νίκη της Αντάντ επί των Κεντρικών Δυνάμεων εννέα μήνες αργότερα. Το άρθρο 116 της Συνθήκης των Βερσαλιών, που ρύθμιζε τις μεταπολεμικές σχέσεις, ακύρωσε την επαχθή για τους λαούς Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ.
  • Μήπως είχε δίκιο ο Μπουχάριν;
  • Οι συνέπειες της Συνθήκης του Μπρεστ Λιτόφσκ υπήρξαν καταλυτικές τόσο για το ευρωπαϊκό επαναστατικό κίνημα όσο και για τους λαούς της Ανατολής. Τη στιγμή που ξέσπασε η επανάσταση στη Γερμανία, η επανάσταση στη Ρωσία είχε βυθιστεί σ’ έναν σκληρό εμφύλιο πόλεμο.
  • Ενα μήνα μετά την υπογραφή της Συνθήκης θα ξεσπάσουν σκληρές συγκρούσεις με τους αναρχικούς στη Μόσχα, ενώ τον Ιούλιο θα εξεγερθούν και οι αριστεροί σοσιαλεπαναστάτες -ήλεγχαν το 40% των Σοβιέτ-, οι οποίοι μέχρι τότε ήταν σύμμαχοι των μπολσεβίκων στην κυβέρνηση. Ο Λένιν για τους αριστερούς είχε προδώσει την επανάσταση, εφόσον θεωρούσαν ότι η μόνη πραγματική ελπίδα για το σοσιαλισμό θα ήταν η γερμανική επανάσταση.
  • Οι συνέπειες της διάλυσης της συμμαχίας των μπολσεβίκων με τους αριστερούς σοσιαλεπαναστάτες θα είναι μοιραία για τις πολιτικές εξελίξεις. Οι μπολσεβίκοι θα αρχίσουν να κυβερνούν μόνοι τους τη χώρα, σε σύγκρουση με όλη την υπόλοιπη Αριστερά, για την οποία ίδρυσαν τα πρώτα στρατόπεδα συγκέντρωσης με εντολή του ίδιου του Λένιν και το κόμμα θα αντικαταστήσει ολοκληρωτικά την εργατική τάξη.
  • Η ελληνική πλευρά της Συνθήκης

  • Οι συνέπειες της Συνθήκης του Μπρεστ Λιτόφσκ στον Ελληνισμό της Μαύρης Θάλασσας ήταν δραματικές. Ο ρωσικός στρατός είχε ήδη καταλάβει τον ανατολικό Πόντο και είχε συγκροτηθεί Προσωρινή Κυβέρνηση από Ελληνες της περιοχής.Το πολεμικό μέτωπο είχε σταθεροποιηθεί στο Χαρσιώτη ποταμό, που ξεκινά από την Αργυρούπολη και εκβάλλει κοντά στην Τρίπολη. Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση οι νέες ιδέες φτάνουν και στον Πόντο. Στην Τραπεζούντα δημιουργείται Σοβιέτ και αρχίζουν πολύ ενδιαφέρουσες ιδεολογικές και κοινωνικές διεργασίες.

    Η περίοδος των συνομιλιών στο Μπρεστ Λιτόφσκ συνέπεσε με το Α’ Παμποντιακό Συνέδριο, που έγινε στη Μασσαλία της Γαλλίας και διεκδίκησε τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου κράτους στην περιοχή του Πόντου. Εξαιρετικό ενδιαφέρον έχει το τηλεγράφημα (φωτ. δίπλα) που απέστειλε «προς τον Κομισάριο Εξωτερικών Υποθέσεων» Λ. Τρότσκι το συνέδριο, με την υπογραφή του πρόεδρου του Κ. Κωσταντινίδη, θείου του μεγάλου σοσιαλιστή κοινωνιολόγου Γεωργίου Σκληρού.

    Στο τηλεγράφημα, οι ποντιακές οργανώσεις ζητούσαν: «Η επιθυμία μας είναι να διαμορφώσουμε μια δημοκρατία ανεξάρτητη από τα ρωσικά σύνορα μέχρι πέρα από τη Σινώπη και την ενδοχώρα». Ζητούσαν από τους μπολσεβίκους να στηρίξουν το αίτημα για την αυτοδιάθεση του Πόντου, ώστε «να μην ξαναπέσει κάτω από την τουρκική κυριαρχία».

    Μ’ έναν παράδοξο τρόπο, τα αιτήματα του αντι-απολυταρχικού ποντιακού κινήματος συνέπιπταν με τις επιδιώξεις της αριστερής τάσης των μπολσεβίκων, των Σοσιαλεπαναστατών και του Τρότσκι. Ομως τελικά θα επικρατήσει μια άλλη πολιτική προσέγγιση, που θα οδηγήσει στην ατιμωτική Συνθήκη Ειρήνης.

    Χιλιάδες πρόσφυγες, Ελληνες και Αρμένιοι, ακολούθησαν τα ρωσικά στρατεύματα που αποχωρούσαν από τον ανατολικό Πόντο και τον Καύκασο. Υπολογίζεται ότι περί τους 150.000 Ελληνες πρόσφυγες θα καταφύγουν στα ρωσικά εδάφη. Τέσσερα χρόνια αργότερα, ένας απ’ αυτούς θα περιγράψει στην ελληνική κομμουνιστική εφημερίδα «Σπάρτακος», που εκδιδόταν στο Νοβοροσίσκ της νότιας Ρωσίας, τη δραματική αποχώρηση των Ελλήνων από τον Πόντο:

    «Το χώμα μας το δακρυποτισμένο και αιματοβαμμένο το άφηναν οι Ρώσοι, έρχονταν όμως οι Τούρκοι εξαγριωμένοι πιο πολύ παρ’ όσον ήσαν, να χύσουν περισσότερο αίμα και δάκρυα. Επρεπε λοιπόν να φύγουμε και φύγαμε όσοι μπορούσαμε. Και ήρθαμε εδώ. Θυμούμαι ακόμα, δεν είμαστε οι πρώτοι, πόσα βαπόρια καταφορτωμένα φτάσανε κατόπιν από μας. Πάμπολλα. Κι άλλοι ήρχουνταν και σε μοτόρια και σε καράβια και σε βάρκες ακόμα. Πόσοι χάθηκαν άδικα στο δρόμο. Αλίμονον! Φτάσαμε στη Ρωσσία. Σπίτια πολύ ολίγα και τρόφιμα πολύ ολιγώτερα. Μόλις ήρθαμε μεις στην παραλία αυτήν, η έλλειψις έγινε αισθητή. Πολλοί απερίσκεπτοι λέγανε να μη μας δεχθούνε. Και έφεραν ως λόγον ισχυρόν το ψωμί, που δύσκολα έφθανε σ’ αυτούς… Και αναρχία και αταξία παντού. Και μ’ όλα ταύτα μας επήραν και μας εφιλοξένησαν. Μοιράσθηκαν τη δυστυχία μαζί μας. Ο καθένας μας βρήκε μία καμαρίτσα και εκάθησε, ένα μαγαζάκι και εδούλεψε και έβγαλε το ψωμί του».

    ΒΛΑΣΗΣ ΑΓΤΖΙΔΗΣ

Armenia_losses_1918-21

Δες επίσης για την Επανάσταση των «Σπαρτακιστών» και τη στάση του Λένιν:  https://kars1918.wordpress.com/2014/01/21/freiheit-ist-immer-die-freiheit-der-anders-denkenden/

49 Σχόλια

  1. kokkonis on

    Reblogged this on για την Ιστορια… and commented:
    Να ένας λόγος που οι Άγγλοι δεν επέτρεψαν στους Έλληνες της υπό ίδρυση Πονταρμενικής δημοκρατίας να οπλιστούν μεταξύ Αυγούστου και Νοεμβρίου 1920· και η κυβέρνηση του κόμματος των Φιλελευθέρων λάμβανε υπόψη της κάτι από όλο αυτό το γίγνεσθαι;

  2. Φρούνζε on

    Μικρασιατική Εκστρατεία και οι Σοβιετικοί

    Την Άνοιξη του 1921, όταν ήδη είχε γίνει εμφανές το αδιέξοδο της Μικρασιατικής Εκστρατείας και ήταν ορατή η καταστροφή που επήλθε μετά από ένα χρόνο η σοβιετική κυβέρνηση επεδίωξε να έρθει σε επαφή με την κυβέρνηση των Αθηνών προσφέροντας τη μεσολάβησή της για την επίτευξη μιάς δίκαιης ειρήνης με την κεμαλική Τουρκία. Στην Αθήνα έφτασε ένας ρώσος απεσταλμένος της Κομμουνιστικής Διεθνούς και του σοβιετικού υπουργείου Εξωτερικών. Ήταν εφοδιασμένος με σουηδικό διαβατήριο, και είχε εντολή να έρθει σε επαφή με τον γραμματέα του Σοσιαλεργατικού (Κομμουνιστικού Κόμματος). Γραμματέας τότε ήταν ο νεαρός Γιάνης Κορδάτος , ο γνωστός ιστορικός. Ο Κορδάτος είχε τρεις συναντήσεις με τον σοβιετικό απεσταλμένο στους Αέρηδες στην Πλάκα, στην Ακρόπολη και στην Κηφισιά. Για την ιστορία αυτή ο Κορδάτος μίλησε για πρώτη φορά σε διάλεξή του στον Ελληνοσοβιετικό Σύνδεσμο το 1945. Ο σοβιετικός απεσταλμένος αφού επέδειξε στον Κορδάτο τα διαπιστευτήρια του Ζηνόβιεφ του Τρότσκι και του Τσιτσέριν (σ.σ. λαικός επίτροπος Εξωτερικών) ανακοίνωσε στον Κορδάτο: « Η Σοβιετική Ένωση είναι πρόθυμη να βοηθήσει την Ελλάδα να βγει από το αδιέξοδο της μικρασιατικής εκστρατείας. Πρώτα θα παύσει να ενισχύει υλικώς και ηθικώς τον Κεμάλ και δεύτερο θα σκήσει την επιρροή να αυτονομηθεί μια παραλιακή ζώνη της Μικρασίας , όπου κατοικούν πολλοί χριστιανοί. Για να εξασφαλιστεί η αυτονομία της περιοχής αυτής θα σταλθεί διεθνής στρατός από Ελβετούς, Σουηδούς και Νορβηγούς, από χώρες δηλαδή που δεν πήραν μέρος στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Για να υποστηρίξει την άποψη αυτή η ΕΣΣΔ ζητεί σαν αντάλλαγμα την αναγνώρισή της , έστω και ντε φάκτο» (σ.σ. Ντε φάκτο είχε αναγνωρίσει τότε τη σοβιετική εξουσία και η Αγγλία , ενώ ντε φάκτο βρισκόταν στο Λονδίνο και ο πρώτος σοβιετικός διπλωματικός αντιπρόσωπος).

    Όταν ο έκπληκτος Κορδάτος ρώτησε ποιά ήταν η αιτία γι αυτή τη σοβιετική στροφή ο απεσταλμένος του είπε: « Το κίνημα του Κεμάλ είναι απελευθερωτικό και σαν τέτοιο το υποστηρίξαμε όσο μπορούσαμε. Δεν έχουμε όμως καμιά εγγύηση αν ύστερα από την ολοκληρωτική επικράτησή του , οι παλιές αντιδραστικές δυνάμεις στην Τουρκία (μπέηδες και πασάδες) δεν πάρουν αυτοί τα ηνία της εξουσίας (…) Ο Κεμάλ έχει γόητρο για την ώρα , αλλά οι στρατηγοί και πολιτικοί που τον υποστηρίζουν –έξω από λίγες εξαιρέσεις- είναι αντιδραστικοί. Ήδη έχουμε όχι ενδείξεις , αλλά αποδείξεις, ότι έχουν μυστικές επαφές με τους Γάλλους κεφαλαιοκράτες και ιμπεριαλιστές και αύριο μεθαύριο , αν νικήσουν και διώξουν τους Έλληνες από τη Μικρασία και Θράκη, η Τουρκία με τον Κεμάλ ή χωρίς τον Κεμάλ θα προσανατολιστεί προς τη Δύση. Η αστική τάξη της Τουρκίας είναι αδύναμη να συνεχίσει μόνη της την αναδιοργάνωση της χώρας της. Θα κάνει μεταρρυθμίσεις , αλλά δεν θα μπορεί να σταθεί στα πόδια της , αν δεν πάρει δάνεια από τη Γαλλία ή Αγγλία, και, όπως ξέρετε, τα δάνεια υποδουλώνουν τις χώρες που τα παίρνουν. Γι αυτό θέλουμε να μείνουνε οι Έλληνες στη Μικρασία, όχι από κούφιο αισθηματισμό , αλλά από ρεαλιστική αντίληψη για το αύριο και μεθαύριο. Οι μειονότητες στην Τουρκία στάθηκαν από τη μια μεριά η τροχοπέδη στον ολοκληρωτικό εξισλαμισμό της Βαλκανικής και Ανατολής και από την άλλη έγιναν η πηγή που τροφοδότησε τα εθνικά απελευθερωτικά κινήματα των λαών της Βαλκανικής από το 1770 ως τα χτες».

    Ο Κορδάτος εξήγησε στο σοβιετικό απεσταλμένο πως το Σοσιαλεργατικό Κόμμα είναι μικρό , δεν παίζει ενεργητικό ρόλο στην πολιτκή ζωή και κατά συνέπεια ο γραμματέας του δεν έχει το ανάλογο κύρος για να μεταφέρει και να διαπραγματευθεί ένα τόσο σημαντικό θέμα. Ο σοβιετικός απεσταλμένος επέμενε και αποφασίστηκε να αρχίσει η επαφή με τον αρχηγό της αντιπολίτευσης Νικόλαο Στράτο (σ.σ. ένα χρόνο μετά ήταν ένας από τους έξι που καταδικάστηκαν και εκτελέστηκαν στο Γουδί για τη Μικρασιατική Καταστροφή). Ο Στράτος δέχτηκε τον Κορδάτο , τον άκουσε με προσοχή τον δήλωσε κατ’ αρχήν σύμφωνος και του είπε ότι αναμένεται κυβερνητική μεταβολή (σ.σ. ανώτατοι στρατιωτικοί σε συνεννόησαη με το Στράτο ετοίμαζαν πραξικόπημα για να απαιτήσουν από τους συμμάχους άμεση λύση του μικρασιατικού προβλήματος με αυτονόμηση της Ιωνίας). «Αν σχηματίσω κυβέρνηση θα σας ειδοποιήσω, είπε στον Κορδάτο, αφού μελετήσω τους φακέλους του υπουργείου των Εξωτερικών και ιδώ ότι δεν υπάρχει ανυπέρβλητον εμπόδιον από τους Άγγλους και Γάλλους , θα σας ειδοποιήσω να με φέρετε εις επαφήν με τον Ρώσον απεσταλμένον». Πρόσθεσε όμως ότι καλό θα ήταν να βολιδοσκοπήσει ο Κορδάτος και τον συντοπίτη υπουργό Αντώνιο Καρτάλη για να δει και τις διαθέσεις της κυβέρνησης.

    Ο Κορδάτος πήγε στον Καρτάλη και μόλις άρχισε τις πρώτες νύξεις για την μεσολάβηση της Σοβιετικής Ρωσίας και χωρίς να του πει ότι βρίσκεται στην Αθήνα σοβιετικός απεσταλμένος ο συντοπίτης του υπουργός τον έβρισε και τον έδιωξε κακήν κακώς. Ο Κορδάτος περιγράφει την σκηνή : « Παλιόπαιδο, από πότε έγινες πολιτικός και αρχηγός ώστε να τολμάς να συζητάς για τόσο σπουδαία ζητήματα; Άιντε να χαθής! Αν δεν ήσουν παιδί του Κωστή (ο Κωστής ήταν ο πατέρας μου), που τον ξέρω πολύ καλά και έχω κοιμηθή το 1900 στο σπίτι σας στη Ζαγορά , θα σε παρέδιδα στο Γάσπαρη ( το διευθυντή της αστυνομίας) να σου βάλλη με το βούρδουλα μυαλό. Ακούς εκεί , να τολμάς να λες πως οι Μπολσεβίκοι, οι άθεοι, οι καταδρομείς και λυμεώνες της Μεγάλης Ρωσίας, μπορούν να μεσολαβήσουν και να μας βγάλουν από το αδιέξοδο της μικρασιατικής εκστρατείας! Αυτοί, βρε,είναι νηστικοί και πεινούν. Ήρθεν η ώρα τους, σε 5-6 μήνες θα τους λιντζάρη ο ρωσικός λαός!» (Γιάνη Κορδάτου , « Μεγάλη Ιστορία της Ελλάδας» τ. Χ ΙΙΙ, 1920-1924 , σελ. 566-568).

  3. […] Αυτοκρατορία από τον Λένιν τον Μάρτιο του 1918 με τη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ. Eνός έτους ο Νικόλας θα βρεθεί εξόριστος μαζί με την […]

  4. Χαρακτηριστικός είναι ο ύμνος των μαχνοβιτών της περιοχής του Ντονιέτσκ-Μαριούπολη (νοτιοανατολική Ουκρανία), όπου αναφέρεται αποδοκιμαστικά η παράδοση της περιοχής από τον Λένιν στους Γερμανούς την άνοιξη του ’18.
    Μεταξύ άλλων αναφέρει:

    Μαχνοβτσίνα Μαχνοβτσίνα,
    μαύρα λάβαρα βαμμένα.
    Μαύρα είναι από τον πόνο,
    κόκκινα από το αίμα.

    Ο Λένιν μας έδωσε στους Γερμανούς.
    Το φθινόπωρο η Μαχνοβτσίνα
    στον αέρα τους σκορπά.

    Του Ντενίκιν οι Λευκορώσοι
    στην Ουκρανία τραγουδούν
    γρήγορα οι Μαχνοβίτες
    στον αέρα τους σκορπούν.

    Μαύρος στρατός των ανταρτών
    μάχεται στην Ουκρανία
    στρατούς Κόκκινων-Λευκών
    ………….

  5. […] τους Γερμανούς -λίγους μήνες πριν (Μάρτιος του ’18)- μια επονείδιστη ειρήνη στο Μπρεστ-Λιτόφσκ, με το πρόσχημα ότι έτσι σώζει την κυριαρχία του επί […]

  6. Λενινίδης on

    …η «Λαϊκή Επανάσταση» του Λένιν στηρίχτηκε, για όσους δεν το ξέρουν, σε κεφάλαια του διεθνών τοκογλύφων και του τελευταίου Αυτοκράτορα της
    Γερμανίας Κάιζερ. (υπολογίζεται γύρω στα 26 εκ μάρκα) Spiegel: THE
    GERMANS AND THE REVOLUTION, LENIN AND THE EMPEROR , From Wiegrefe,
    Klaus; Altenhöner, Florian; Boenisch, Ggeorg, Buschke, Heiko; Pylyov,
    Vladimir; Zeller, Anika
    Αλήθεια είναι ότι ο Λένιν αρνήθηκε να πληρώσει κάθε σύναψη δανείου επί
    Τσαρικής εποχής. Αλλά τι έγινε μετά; πως χρηματοδότησε τη χώρα του ο
    Λένιν μετά την άρνηση πληρωμών;
    Η αύξηση του πληθωρισμού ήταν τέτοια που κατέφαγε σχεδόν όλες τις
    μικροκαταθέσεις των πολιτών και εκμηδένισε την αγοραστική τους αξια.
    (Niall Ferguson, Η εξέλιξη του χρήματος εκδόσεις Αλεξάνδρεια)

    Αυτή η άρνηση πληρωμών ήταν μια από τις αιτίες
    του μεγάλου λιμού 1920-21 με εκατομμύρια νεκρούς. Ό Λενιν το 1922 (Συνέδριο Γένουας) ξαναπήγε στο τραπέζι των Διεθνών
    τοκογλύφων ,ταπεινωμένος αυτή τη φορά, αναγνωρίζοντας τα τσαρικά
    χρέη και ζητώντας εν νέου βοήθεια , αφού η Δύση πρώτα του αποζημίωνε
    τις καταστροφές από τον εμφύλιο του 1918-1920.
    Η Δύση φυσικά και του αρνήθηκε.
    Τι έκανε μετά;

    Πήγε στους αιώνιους εχθρούς του , τους Αμερικανούς και εκχώρησε Ρωσική
    γη για να εξασφαλίσει πόρους για τον εξηλεκτρισμό της χώρας του.

    Μετά πήγε στους Ιταλούς για σύναψη δανείου, μιας και οι Ιταλοί
    δανειοδοτούσαν χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τους παλαιότερες αρνήσεις
    πληρωμών.

    Και βεβαίως απευθύνθηκε στους φίλους του από παλιά Γερμανούς, οι
    οποίοι κατασκεύαζαν όλη την πολεμική τους βιομηχανία στη Ρωσία, αφού
    τους είχε απαγορευτεί να την κατασκευάζουν στο έδαφος τους μετά την
    λήξη του Α’ παγκοσμίου πολέμου.

    Το 1935 η γερμανική Dresntner Bank επιχορηγεί με 200.000.000 μάρκα
    την ΕΣΣΔ με την προϋπόθεση να χρησιμοποιηθούν για την αγορά γερμανικών
    προϊόντων.(το Άλμπουμ της σύγχρονης Ιστορίας, Οι μεγάλες δεκαετίες,
    τόμος δ’) .

    Η μεγάλη όμως μπίζνα έγινε με την Σουηδία που την χρησιμοποίησε σαν το
    μεγαλύτερο πλυντήριο εξαγωγής χρυσού. . (Πηγή: ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ,
    ΤΡΟΤΣΚΙ.) Η ΕΣΣΔ είναι η μεγαλύτερη χώρα του κόσμου σε εξόρυξη χρυσού.

    Έτσι στο ερώτημα πως χρηματοδότησε ο Λένιν τη χώρα του μετά την άρνησηπληρωμών, έχουμε τις εξής πηγές:
    1. Διεθνές κεφάλαιο
    2. Διεθνείς εμπορικές συμφωνίες με τις «καταραμένες» καπιταλιστικές χώρες
    3. Εμπόριο χρυσού
    4. Πετρέλαιο- φυσικό αέριο
    5. Καταναγκαστική εργασία και να μην το ξεχάσουμε
    6. Εμπόριο όπλων (σε οποιαδήποτε συμπλοκή ανά τον κόσμο η μια πλευρά χρησιμοποιούσε σοβιετικά πολεμικά συστήματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ότι οι κύριοι προμηθευτές του Ισπανικού Εμφυλίου ήταν οι αιώνιοι συνεργάτες Γερμανοί και Σοβιετικοί.

    Στην εποχή Γκορμπατσόφ άρχισε να αποκαλύπτεται όλη η μυθολογία περί
    δανειοδότησης της χώρας. Ο ίδιος πλήρωσε τσαρικό δάνειο το 1986 ,
    ύψους 46 εκ. λίρες στους Βρετανούς.

    Το 1991 ο ίδιος ζήτησε να διαγραφή των σοβιετικών δανείων και η
    απάντηση ήρθε καταπέλτης από το ΔΝΤ και την Παγκόσμια Τράπεζα, « αν
    δεν πληρώσετε τα τσαρικά δάνεια δεν σας κουρεύουμε το χρέος» The
    dangers of sovereign debt default)
    Κόκκαλο ο Γκορμπατσόφ…

    Ο Μπρέζνιεφ το 1982 εξέδωσε ομόλογα ύψους 25 τρις
    ρούβλια και αναγκάζετε έως σήμερα να τα αποπληρώνει ο Πούτιν από τα
    έσοδα πώλησης του πετρελαίου;
    Το χρέος που
    άφησε η Σοβιετική Ένωση το 1989 για το λαό της μετά την κατάρρευση
    της, στις καταραμένες διεθνείς χρηματαγορές του καπιταλιστικού
    συστήματος ήταν 68 δις δολάρια.

    Το 1997 ο Πούτιν ξεχρέωσε στη Γαλλία τσαρικό δάνειο
    ύψους 400 εκ. δολαρίων, μετά από 80 χρόνια;( πηγή: Osakovskiy της Bank of America)

    Φυσικά και το ξέρετε ότι η Ρωσία το 1998 χρεοκόπησε. Ξέρετε όμως μετά
    από πόσο καιρό βγήκε στις αγορές ; μετά από 12 χρόνια.

    Κάτι αντίστοιχο συνέβαινε και στις άλλες χώρες του Ανατολικού μπλοκ.
    Οι πιστώσεις των καπιταλιστών στην ΚΟΜΕΚΟΝ (Οικονομικό Συμβούλιο
    Αμοιβαίας Βοήθειας, οργανισμός που ίδρυσαν η πρώην ΕΣΣΔ και οι
    σύμμαχοί της ) ανέρχονταν σε 50 δις δολάρια. Χρέος!
    (http://seisaxthia.wordpress.com

    Τα χρέη των Ανατολικών κρατών στο Δυτικό χρηματοπιστωτικό σύστημα το 1971 ήταν 6 δις δολάρια, το 1980 66δις και το 1988 96 δις. Με
    μεγαλυτερο αυτό της Ουγγαρίας με 25 δις δολάρια το 1980. .(Mark
    Mazower, Σκοτεινή Ήπειρος, εκδόσεις Αλεξάνδρεια)

  7. […] για την πολιτική που οδήγησε στη μοιραία συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ, δηλαδή τη συνθήκη που: -έβαλε στο απόσπασμα λίγους […]

  8. johntz on

    Ο Λένιν για το έθνος και τον πατριωτικό αγώνα

    Επειδή τα τελευταία χρόνια η σχέση Αριστεράς και πατριωτικού αγώνα έχει αμφισβητηθεί από πολλούς, έχει καταγγελθεί κάθε λόγος περί “πατρίδας” ως εθνικισμός, έχει σουρθεί στη λάσπη μέχρι και το ΕΑΜ ως “λάθος” κι όλα αυτά στο όνομα των “κλασικών” του μαρξισμού, από “σκληρούς Λενινιστές”, ας δούμε λίγο τί έγραφε ο Λένιν για αυτά τα ζητήματα.

    Image

    «Στο “Κομμουνιστικό Μανιφέστο” λέγεται ότι οι εργάτες δεν έχουν πατρίδα.
    Όμως, εκεί δεν λέγεται μόνο αυτό. Εκεί λέγεται ακόμη ότι με τη διαμόρφωση των εθνικών κρατών, ο ρόλος του προλεταριάτου γίνεται κάπως ιδιόμορφος. Αν πάρουμε την πρώτη θέση (οι εργάτες δεν έχουν πατρίδα) και ξεχάσουμε τη σ ύ ν δ ε σ ή της με το δεύτερο (οι εργάτες διαμορφώνονται ως τάξη εθνικά, όχι όμως με την ίδια έννοια που διαμορφώνεται η αστική τάξη), θα κάνουμε πολύ μεγάλο λάθος.
    Πού βρίσκεται η σύνδεση αυτή; Κατά τη γνώμη μου, ακριβώς στο γεγονός ότι, όταν έχουμε δημοκρατικό κίνημα (σε μια τέτοια στιγμή, σε μια τέτοια συγκεκριμένη κατάσταση), το προλεταριάτο δεν μπορεί να μην το υποστηρίξει (συνεπώς δεν μπορεί να μην υπερασπίσει και την πατρίδα σε ένα εθνικό πόλεμο)».
    Λένιν: «Γράμμα προς την Ι. Φ. Αρμάντ»
    Άπαντα, τομ. 49, σελ. 329

    «Όσο η αστική τάξη του καταπιεζόμενου έθνους παλεύει ενάντια στο έθνος που καταπιέζει, τόσο είμαστε πάντα και σε κάθε περίπτωση και πιο αποφασιστικά απ’ όλους υπέρ, γιατί είμαστε οι πιο τολμηροί και συνεπείς εχθροί της καταπίεσης. Εφ’ όσον η αστική τάξη του καταπιεζόμενου έθνους είναι υπέρ του δικού της αστικού εθνικισμού, εμείς είμαστε κατά. Πάλη ενάντια στα προνόμια και τη βία του έθνους που καταπιέζει και καμιά ανοχή της επιδίωξης προνομίων από μέρους του καταπιεζόμενου έθνους.

    Σε κάθε αστικό εθνικισμό καταπιεζόμενου έθνους υπάρχει πανδημοκρατικό περιεχόμενο ενάντια στην καταπίεση κι αυτό ακριβώς το περιεχόμενο το υποστηρίζουμε χωρίς όρους, ξεχωρίζοντας αυστηρά την τάση προς την εθνική του αποκλειστικότητα, καταπολεμώντας την τάση του Πολωνού αστού να καταπιέζει τον εβραίο κ.λπ. κ.λπ».
    Λένιν: «Για το Δικαίωμα Αυτοδιάθεσης των Εθνών» σελ. 61

    «Ο Μαρξ και ο Ένγκελς είπαν στο “Κομμουνιστικό Μανιφέστο” ότι οι εργάτες δεν έχουν πατρίδα. Ο ίδιος, όμως, ο Μαρξ, επανειλημμένα καλούσε να πάρουν μέρος σε εθνικό πόλεμο: ο Μαρξ το 1849, ο Ένγκελς το 1859 (το τέλος της μπροσούρας του “Πάδος και Ρήνος”, όπου διεγείρεται ανοιχτά το εθνικό αίσθημα των Γερμανών, τους καλούν ανοιχτά σε εθνικό πόλεμο). Το 1891 ο Ένγκελς, λόγω της απειλής και του επερχόμενου τότε πολέμου της Γαλλίας (Μπουλανζέ) και του Αλέξανδρου του Γ’ ενάντια στη Γερμανία, αναγνώριζε ανοιχτά την “υπεράσπιση της πατρίδας”.
    Μήπως ο Μαρξ και ο Ένγκελς τα μπέρδευαν και έλεγαν άλλα σήμερα και άλλα αύριο; Όχι. Κατά τη γνώμη μου, η αναγνώριση της “υπεράσπισης της πατρίδας” στον εθνικό πόλεμο ανταποκρίνεται απόλυτα στο μαρξισμό. Το 1891 οι Γερμανοί σοσιαλδημοκράτες πραγματικά θα έπρεπε να υπερασπίσουν τη χώρα τους στον πόλεμο ενάντια στον Μπουλανζέ και τον Αλέξανδρο τον Γ’. Αυτό θα ήταν μια ιδιόμορφη παραλλαγή εθνικού πολέμου».
    Λένιν: «Γράμμα στην Ι. Φ. Αρμάντ», 30 του Νοέμβρη του 1916
    Άπαντα, τομ. 49ος, σελ. 328-330

    «Κοντολογίς: ο πόλεμος ανάμεσα σε ιμπεριαλιστικές μεγάλες δυνάμεις (δηλαδή σε δυνάμεις που καταπιέζουν μια ολόκληρη σειρά ξένους λαούς, που τους τυλίγουν με τα δίχτυα της εξάρτησης από το χρηματιστικό κεφάλαιο κ.τ.λ.) ή σε συμμαχία μ’ αυτές, είναι ιμπεριαλιστικός πόλεμος.
    Τέτοιος είναι ο πόλεμος του 1914-1916. Η “υπεράσπιση της πατρίδας” σ’ αυτό τον πόλεμο είναι απάτη, είναι δικαίωσή του.Ο πόλεμος από μέρους των καταπιεζόμενων (λ.χ. των αποικιακών λαών) ενάντια στις ιμπεριαλιστικές, δηλαδή στις καταπιεστικές δυνάμεις, είναι πραγματικά εθνικός πόλεμος. Αυτός είναι δυνατός και τώρα. Η “υπεράσπιση της πατρίδας” από μέρους της εθνικά καταπιεζόμενης χώρας ενάντια στην καταπιέζουσα δεν είναι απάτη και οι σοσιαλιστές δεν είναι διόλου ενάντια στην “υπεράσπιση της πατρίδας” σ’ ένα τέτοιο πόλεμο.
    Η αυτοδιάθεση των εθνών είναι το ίδιο με τον αγώνα για πλήρη εθνική απελευθέρωση, για πλήρη ανεξαρτησία, ενάντια στην προσάρτηση και οι σοσιαλιστές δεν μπορούν να παραιτηθούν από ένα τέτοιο αγώνα -όποια μορφή κι αν πάρει μέχρι την εξέγερση ή τον πόλεμο- χωρίς να πάψουν να είναι σοσιαλιστές».
    Λένιν: «Σχετικά με τη Γελοιογραφία του Μαρξισμού και τον “Ιμπεριαλιστικό Οικονομισμό”»
    Γράφτηκε Αύγουστο-Οκτώβρη του 1916
    Εκδόσεις ΠΡΟΓΚΡΕΣ, σελ. 11-12

    «… η αστική τάξη των καταπιεζόμενων εθνών μόνο φλυαρεί για εθνική εξέγερση, ενώ στην πράξη έρχεται σε αντιδραστικές συναλλαγές με την αστική τάξη του καταπιεστικού έθνους, πίσω από την πλάτη και ενάντια στο λαό της, στις περιπτώσεις αυτές η κριτική των επαναστατών μαρξιστών πρέπει να στρέφεται όχι ενάντια στο εθνικό κίνημα, αλλά ενάντια στον εκφυλισμό, στον εκχυδαϊσμό, στη μετατροπή του σε μικροκαβγά».
    Λένιν: «Σχετικά με τη Γελοιογραφία του Μαρξισμού και τον “Ιμπεριαλιστικό Οικονομισμό”»
    Γράφτηκε Αύγουστο-Οκτώβρη του 1916
    Εκδόσεις ΠΡΟΓΚΡΕΣ, σελ. 41

    «Από μαρξιστική άποψη, όμως, τέτοιοι γενικοί και αφηρημένοι ορισμοί, όπως ο “μη πατριωτισμός”, δεν έχουν καμιά απολύτως αξία. Η πατρίδα, το έθνος, είναι ιστορικές κατηγορίες. Αν σε καιρό πολέμου πρόκειται για την υπεράσπιση της δημοκρατίας ή για αγώνα ενάντια στο ζυγό που καταπιέζει ένα έθνος, εγώ δεν είμαι καθόλου ενάντια σ’ ένα τέτοιο πόλεμο και δεν φοβάμαι τις λέξεις “υπεράσπιση της πατρίδας” όταν αναφέρονται σ’ ένα τέτοιου είδους πόλεμο ή εξέγερση. Οι σοσιαλιστές τάσσονται πάντοτε με το μέρος των καταπιεζόμενων και συνεπώς δεν μπορούν να είναι αντίπαλοι των πολέμων που έχουν σκοπό τη δημοκρατική ή σοσιαλιστική πάλη ενάντια στην καταπίεση».
    Λένιν : «Γράμμα προς τον Μπορίς Σουβάριν»
    Γράφτηκε το Δεκέμβρη του 1916
    Άπαντα, τομ. 30, σελ. 262

    «Είναι ολοφάνερο πως σ’ αυτό το ζήτημα (όπως και στην αντίληψη για τον “πατριωτισμό”), δεν είναι ο αμυντικός ούτε ο επιθετικός χαρακτήρας του πολέμου, μα τα συμφέροντα της ταξικής πάλης του προλεταριάτου ή μάλλον τα συμφέροντα του διεθνούς κινήματος του προλεταριάτου, που αποτελούν τη μοναδική δυνατή σκοπιά από την οποία μπορεί να εξεταστεί και να λυθεί το ζήτημα της στάσης των σοσιαλδημοκρατών απέναντι στο ένα ή το άλλο φαινόμενο στις διεθνείς σχέσεις»
    Λένιν : «Ο Πολεμοχαρής Μιλιταρισμός και η Αντιμιλιταριστική Τακτική της Σοσιαλδημοκρατίας»
    Δημοσιεύτηκε τον Ιούλη του 1908
    Άπαντα, τομ. 17, σελ. 198

  9. Οσίνσκι on

    “Εφόσον η επανάσταση στη Γερμανία καθυστερεί, καθήκον μας είναι να μαθητεύσουμε στο γερμανικό κρατικό καπιταλισμό, να κάνουμε κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να τον αφομοιώσουμε, να πολλαπλασιάσουμε τις δικτατορικές μεθόδους προκειμένου να επιταχύνουμε την αφομοίωση τού δυτικισμού από τη βάρβαρη Ρωσία, χρησιμοποιώντας κάθε βάρβαρο μέσον στον αγώνα κατά τής βαρβαρότητας (…) Ο κρατικός καπιταλισμός είναι ένα βήμα προς τα εμπρός σε σχέση με τη σημερινή κατάσταση πραγμάτων [στη σοβιετική Ρωσία]“.

    Β.Ι. Λένιν, απαντώντας στους “αριστερούς κομμουνιστές” Μπουχάριν, Οσίνσκι, κ.λπ.,
    5 Μαϊου 1918

    [Ειλικρίνεια; Κυνισμός; ή απλώς απατεωνιά και παραγνώριση της πραγματικότητας για την υπεράσπιση της εξουσιαστικής ανάγκης του Λένιν. Εφόσον βέβαια η Επανάσταση στη Γερμανία ξέσπασε λίγους μήνες αργότερα!]

  10. […] Φλεβάρη του 1918 πάνω στο ζήτημα της υπογραφής ή όχι της Συνθήκης του Μπρεστ Λιτόφσκ. Δηλαδή: ειρήνευση με βαρύτατους και επαχθέστατους […]

  11. Η Ρόζα Λούξεμπουργκ για τις συνέπειες της ανακωχής μπολσεβίκων –γερμανών και τη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ

    «….Κιόλας, πριν την υπογραφή της συνθήκης ανακωχής, τα γερμανικά στρατεύματα μεταφέρθηκαν κατά χιλιάδες από τη Ρωσία στη Φιλανδία και στις Φλάνδρες. Οι τελευταίες αιματηρές επιθέσεις των γερμανών κοντά στο Καμπρέ και στο Νότο , οι τελευταίες τους «λαμπρές» επιτυχίες αποτελούν ήδη στην Ιταλία, αποτελούν ήδη συνέπειες της μπολσεβικικής επανάστασης στην Πετρούπολη.

    Με τις καρδιές ζεστές ακόμα από τις σκηνές συναδέλφωσης με τους ρώσους επαναστάτες, με πρόσφατες τις κοινές πόζες μπροστά στο φωτογραφικό φακό, τα τραγούδια και τις ζητωκραυγές για τη Δόξα της Διεθνούς, οι γερμανοί «σύντροφοι» ορμάνε ήδη με σηκωμένα τα μανίκια για να συντρίψουν όσο μπορούν τους άγγλους, τους γάλλους και τους ιταλούς προλετάριους. Τώρα, οι μαζικές ενισχύσεις σε ζωντανό ανθρώπινο κρέας για τροφή στα κανόνια, που στέλνονται απ’ τη Γερμανία θάχουν σαν αποτέλεσμα να γίνει δέκα φορές μεγαλύτερη η σφαγή στο δυτικό και Ανατολικό μέτωπο του πολέμου…

    Έτσι η ρωσική ανακωχή και η χωριστή Συνθήκη Ειρήνης που θα ακολουθήσει αμέσως μετά, θάχουν σαν πρώτα αποτελέσματα όχι την επίσπευση της γενικής ειρήνης αλλά πριν απ’ όλα την παράταση της διάρκειας της γενοκτονίας ανάμεσα στους λαούς και την όξυνση του τερατώδικου και αιματηρού χαρακτήρα του…»

    («Spartakus Briefe», ν. 8, Γενάρης 1918)

  12. Ο Leon Trotsky ως… Stavros Papadopoulos
    ————-
    1913: When Hitler, Trotsky, Tito, Freud and Stalin all lived in the same place

    In January 1913, a man whose passport bore the name Stavros Papadopoulos disembarked from the Krakow train at Vienna’s North Terminal station……….. His name was Leon Trotsky.

    http://www.bbc.co.uk/news/magazine-21859771

  13. […] με τους Γερμανούς -λίγους μήνες πριν (Μάρτιος του ’18)- μια επονείδιστη ειρήνη στο Μπρεστ-Λιτόφσκ, με το πρόσχημα ότι έτσι σώζει την κυριαρχία του επί […]

  14. […] Για τις πολιτικές στη νεαρή ΕΣΣΔ που έκριναν το μέλλον της Ανατολής, αλλά και του ίδιου του σοβιετικού πειράματος, δες: «Η μοιραία αλλά άγνωστη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ»   https://kars1918.wordpress.com/2013/03/01/brzesc-litewski/ […]

  15. Ζ on

    Eνα άρθρο του Μπογιόπουλου με τίτλο «Ο Βαρουφάκης στο… Μπρεστ Λιτόφσκ!» είναι αποκαλυπτικός της ωραιοποιημένης εικόνας που υπάρχει στους Έλληνες αριστερούς για μια άγρια αντιλαϊκή συνθήκη υποταγής στον γερμανικό ιμπεριαλισμό

    http://www.enikos.gr/mpogiopoulos/299999,O_Baroyfakhs_sto_Mprest_Litofsk!.html

  16. ΕΝΑΣ ΠΑΡΑΛΛΗΛΙΣΜΟΣ ΜΕ ΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΤΟΥ 1918
    FT: Συνθήκη αλά Μπρεστ-Λιτόφσκ θα υπογράψει ο Τσίπρας

    Με τη συμφωνία ειρήνης των Μπολσεβίκων το 1918 παραλληλίζει τις εξελίξεις στη διαπραγμάτευση και την ενδεχόμενη συμφωνία με τους δανειστές δημοσίευμα της εφημερίδας Financial Times.
    FT: Συνθήκη αλά Μπρεστ-Λιτόφσκ θα υπογράψει ο Τσίπρας

    Ως πολιτικοί με μαρξιστικό υπόβαθρο και μια συγγένεια με τη Ρωσία, ο Αλέξης Τσίπρας, ο Έλληνας πρωθυπουργός, και οι συνεργάτες του στην κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ γνωρίζουν τα πάντα για τη συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ το Μάρτιο του 1918. Ή ας ελπίσουμε ότι το κάνουν. Γιατί αυτό που αντιμετωπίζει τώρα η κυβέρνηση του κ.Τσίπρα, εάν εύχεται να πετύχει μία συμφωνία και να αποφύγει τη χρεοκοπία, δεν είναι τίποτα λιγότερο από μία εκδοχή της συνθήκης Μπρεστ-Λιτόφσκ του 21ου αιώνα», επισημαίνει στην εισαγωγή του το δημοσίευμα των Financial Times.

    «Υπό τους σκληρούς όρους αυτής της συνθήκης ο Βλαντιμίρ Λένιν και οι Μπολσεβίκοι συνθηκολόγησαν με τη Γερμανία το Νοέμβριο του 1917 παραχωρώντας το μισό ευρωπαϊκό έδαφος της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένης της Ουκρανίας, των χωρών της Βαλτικής και ένα τέταρτο του πληθυσμού της χώρας. Οι Μπολσεβίκοι εκχώρησαν τον έλεγχο των περισσότερων από τα ανθρακωρυχεία της Ρωσίας, το μισό των υπόλοιπων βιομηχανιών και περισσότερο από το 1/3 των εύφορων εδαφών τους. Ο Λένιν δέχθηκε τη συνθήκε για έναν απλό λόγο: για να επιβιώσει στην εξουσία, ώστε κάνει μία επανάσταση μέσα στο «σπίτι» του», υπογραμμίζει.

    Και συνεχίζει: Όμως οι μεταρρυθμίσεις που οι πιστωτές και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, θέλουν να επιβάλλουν στην Ελλάδα είναι πολύ λιγότερο επαχθείς, συμπεριλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τις κρατικές συντάξεις και το φορολογικό σύστημα, και απαιτούν δέσμευση για μακροπρόθεσμη δημοσιονομική πειθαρχία σε αντάλλαγμα της οικονομικής βοήθειας που θα κρατήσουν την Ελλάδα εντός Ευρωζώνης».

    «Αλλά στα μάτια του ΣΥΡΙΖΑ αυτοί οι όροι είναι εξαιρετικά ταπεινωτικοί, καθώς υποστηρίζουν ότι μία δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση θα αθετήσει τις δεσμεύσεις της προς τους ψηφοφόρους και θα παραδοθεί στους όρους που επιβάλλουν οι ξένοι. Ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύεται να μην υποκύψει στους πιστωτές – όπως ακριβώς και ο Λέων Τρότσκι δεσμεύθηκε το 1918 να μην δεχθεί τους όρους ειρήνης της Γερμανίας. Στο τέλος, όμως, ο Τρότσκι έχασε τη δύναμή του και ο Λένιν συγκέντρωσε την πλειοψηφία της Κεντρικής Επιτροπής για την υπογραφή του Μπρεστ-Λιτόφσκ», τονίζουν οι FT.

    Η εφημερίδα επισημαίνει τις ομοιότητες στη συμπεριφορά του Τρότσκι στις διαπραγματεύσεις Μπολσεβίκων-Γερμανών με αυτή της ελληνικής κυβέρνησης από την ημέρα που ανέλαβε την εξουσία στις 25 Ιανουαρίου.

    «Ο Τρότσκι χρησιμοποίησε τις ειρηνευτικές συνομιλίες στο Μπρεστ-Λιτόφσκ ως φόρουμ για να προπαγανδίσει το μήνυμα της επανάστασης στιυς εργάτες και τους στρατιώτες της Ευρώπης που είχαν εξαντληθεί από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Έτσι και ο Ελληνας υπουργός Οικονομικών, Γιάνης Βαρουφάκης, και άλλα στελέχη του κυβερνώντος κόμματος που χαρράσσουν εσωτερικά πολιτική, τους τελευταίους πέντε μήνες προσπαθούν να πείσουν την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη σχετικά με την ανάγκη να τερματιστεί η «λιτότητα», κόντρα στην πολιτική των πιστωτών», επισημαίνει το δημοσίευμα.

    «Ακόμη ένας παραλληρισμός με τους μπολσεβίκους είναι ότι ο κ. Τσίπρας και άλλοι πολιτικοί του ΣΥΡΙΖΑ ανέλαβαν τα ηνία της κυβέρνησης χωρίς να έχουν προηγούμενη εμπειρία σε θέσεις εξουσίας- και δεν δείχνουν την επιθυμία να ζητήσουν συμβουλές από εκείνους που θεωρούσαν ως «σάπιες δομές του παλαιού καθεστώτος», αναφέρει το άρθρο.

    «Για το λόγο αυτό, οι αρχικές διαπραγματεύσεις μεταξύ της κυβέρνησης Τσίπρας και των πιστωτών ήταν χάσιμο χρόνου – τουλάχιστον στα μάτια της ΕΕ και του ΔΝΤ- επειδή οι Έλληνες ήταν εντελώς απροετοίμαστοι για λεπτομερείς τεχνικές συζητήσεις», προσθέτει.

    http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22767&subid=2&pubid=64201405

  17. Λένιν on

    ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΣ ΠΟΝΤΟΣ

    PostDateIconΠαρασκευή, 04 Μάρτιος 2016 15:40 | PostAuthorIconΣυντάχθηκε απο τον/την frap | PDF Εκτύπωση E-mail
    3 Μαρτίου 1918: Η Συνθήκη που πρόδωσε τους Έλληνες του Ανατολικού Πόντου

    3 Μαρτίου 1918: Η Συνθήκη που πρόδωσε τους Έλληνες του Ανατολικού Πόντου

    Γερμανικό άγημα υποδέχεται τη σοβιετική αποστολή (Κάμενεφ, Τρότσκι) στο σταθμό του Μπρεστ-Λιτόφσκ
    Στις 3 Μαρτίου του 1918 υπεγράφη το τρίτο μέρος της Συνθήκης του Μπρεστ-Λιτόφσκ ανάμεσα στην μπολσεβικική Ρωσία και τις Κεντρικές Δυνάμεις, τη Γερμανία και τους συμμάχους της, κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η νεοσύστατη Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία παρέδιδε στα χέρια του αντιπάλου τεράστια εδάφη.

    Οι πρώτες σελίδες της Συνθήκης γραμμένες στα γερμανικά,ουγγρικά, βουλγαρικά, οθωμανικά τουρκικά και ρωσικά

    Οι περιοχές των πόλεων της Υπερκαυκασίας Καρς και Αρνταχάν, με πολυάριθμους χριστιανικούς πληθυσμούς (κυρίως Αρμενίους, Έλληνες και Ασσυρίους), μετά από σαράντα χρόνια παραμονής στα εδάφη της Ρωσικής Αυτοκρατορίας παραδόθηκαν στους Τούρκους.

    Από τον Απρίλιο του 1916, μέρος της Ρωσίας αποτελούσε και το βιλαέτι της Τραπεζούντας. Την εξουσία στην περιοχή ασκούσε ο μητροπολίτης Χρύσανθος. Ο επικεφαλής των τουρκικών δυνάμεων Τζεμάλ Αζμί, κατά την αποχώρησή του από την Τραπεζούντα θεώρησε σκόπιμο και δίκαιο να παραχωρήσει επίσημα την εξουσία στα χέρια του Έλληνα δεσπότη. Την ελληνική τοπική Αρχή την δέχτηκαν και οι Ρώσοι. Με τη Συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ η θρυλική Τραπεζούντα ξαναγύρισε στα χέρια των Τούρκων κατακτητών, όπως και όλος ο Ανατολικός Πόντος.

    Η παραχώρηση των εδαφών στην Υπερκαυκασία και τον Πόντο έγινε στο πλαίσιο μιας ευρύτερης απόφασης.

    Η απόφαση των Μπολσεβίκων
    Με την επικράτηση των Μπολσεβίκων στην εξουσία στις 25 Οκτωβρίου (7 Νοεμβρίου) του 1917, η Ρωσία εξήλθε από την Αντάντ. Οι Γερμανοί, ενώ ηττήθηκαν από τις Δυνάμεις υπό την ηγεσία της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ρωσίας, έβλεπαν την αδυναμία σκληρής διαπραγμάτευσης εκ μέρους της νέας ρωσικής ηγεσίας.

    Αντιπρόσωποι των Κεντρικών Δυνάμεων: ο Γερμανός στρατηγός Χόφμαν, ο υπ. Εξωτερικών της Αυστροουγγαρίας κόμης Τσέρνιν, ο εκπρόσωπος των Οθωμανών Μεχμέτ Ταλαάτ πασάς και ο Γερμανός υπ. Εξωτερικών φον Κούλμαν

    Στην πρώτη φάση οι Σοβιετικοί πρότειναν στους Γερμανούς ανακωχή, η οποία και συνήφθη στις 15 Δεκεμβρίου του 1917. Το σύνθημα «Ειρήνη άνευ προσαρτήσεων, άνευ αποζημιώσεων», γινόταν πραγματικότητα μετά από τον νικηφόρο για τη Ρωσία πόλεμο. Κουρασμένος μετά από τέσσερα χρόνια, ο ρωσικός στρατός περίμενε τη διακοπή του πολέμου με οποιοδήποτε κόστος. Οι αντιπολεμικές δηλώσεις του Λένιν έσπασαν το φιλοπόλεμο ηθικό των στρατιωτών.

    Ξεκίνησαν οι έφοδοι των Γερμανών σε όλο το μέτωπο. Η Ρωσία δεν μπορούσε να αντισταθεί επειδή στη χώρα επικρατούσε χάος. Μετά από δύο προσπάθειες να διαπραγματευτούν, οι εκπρόσωποι της σοβιετικής εξουσίας υπέγραψαν την παραχώρηση εδαφών άνευ όρων. Η Ρωσία παρέδιδε στις Κεντρικές Δυνάμεις την Πολωνία και τη Λιθουανία. Η Λετονία, η Εσθονία και η Φινλανδία εκκενώνονταν από τα ρωσικά στρατεύματα.

    Η σοβιετική αντιπροσωπεία: α΄ σειρά Κάμενεφ, Γιόφε, Μπιτσένκο· β΄ σειρά Λίπσκι, Στούτσκα, Τρότσκι, Κάραχαν

    Η τελευταία ελπίδα
    Στις 3 Μαρτίου του 1918 ο ελληνισμός του Πόντου έχασε το τελευταίο του προπύργιο στην πάτρια γη. Μαζί με τα ρωσικά στρατεύματα, από τις πατρογονικές εστίες έφυγαν δεκάδες χιλιάδες Έλληνες συμπληρώνοντας τον ήδη μεγάλο αριθμό προσφύγων στον Καύκασο και τα βόρεια παράλια της Μαύρης Θάλασσας.

    Η προσπάθεια της ποντιακής ηγεσίας εκείνης της εποχής να φέρει πίσω τον ελληνικό πληθυσμό είχε πρόσκαιρη και μερική επιτυχία. Το 1919, μετά την προέλαση του ελληνικού στρατού στη Μικρά Ασία, 100.000 Πόντιοι γύρισαν στα σπίτια τους. Ο πατριωτισμός τους όμως έστειλε πολλούς από αυτούς στο θάνατο από τα χέρια των κεμαλιστών.

    Το 1923, μετά τη Συνθήκη της Λοζάνης, ο εναπομείνας ελληνικός πληθυσμός του Πόντου αναγκάστηκε για πολλοστή φορά να πάρει το δρόμο της προσφυγιάς και να εγκατασταθεί στην Ελλάδα.

    Τελευταία Ενημέρωση (Παρασκευή, 04 Μάρτιος 2016 16:06)
    http://www.fotisraptispoint.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=189%3A2016-03-04-15-40-34&catid=36%3A2010-01-17-17-19-27&Itemid=57

  18. D on

    Υπόμνημα του Ριχαρντ φον Κολμαν Υπουργου εξωτερικων της Γερμανιας προς τον Καιζερ Γουλιελμο Β’ (3-12-1917).

    «Η διαπασις της Ανταντ και εν συνεχεια η διαμορφωσις ευνοικων δι ημας συνδυασμων είναι από διπλωματικης αποψεως ο σπουδαιοτερος πολεμικος μας σκοπος. Ως ασθενεστερος κρικος της εχθρικης αλυσεως ενεφανιζετο η Ρωσια. Οθεν ενδυκνειετο δι’ημας η χαλαρωσις και ει δυνατον η αποσπασις του. Το σκοπον τουτο εξυπηρετει η αποσυνθετικη εργασια που εφροντισαμεν να αναληφθη οπισθεν του μετωπου, εις το εσωτερικον της Ρωσιας και δη η ενθαρρυνσις των χωριστικων τασεων και η υποστηριξης των μπολσεβικων. Μονο τα μεσα , τα όποια δια διαφορων οδων και υπο εναλλασομενην διαρκως ετικετταν εστελλαμεν εις τους μπολσεβικους , τους επετρεψαμεν να συγκροτησουν και να εκδωσουν το κυριωτερον δημοσιογραφικον των οργανον, την ΠΡΑΒΔΑ, να αναπτυξουν ενεργητικης δρασιν και να διευρυνουν την στενην αρχικως βασιν του κομματος των.

    Οι μποσλεβικοι ευρισκονται ηδη στην εξουσιαν . Δεν δυναμεθα φυσικα να προβλεψωμεν , ποσον καιρο θα δυνηθουν να παραμεινουν εις την αρχην. Προς εδραιωσιν των θεσεων των τους είναι απαραιτητος η ειρηνη. Από της ιδικης μας πλευρας ευνοητον είναι ότι εχομεν κάθε συμφερον να εκμεταλλευθομεν την βραχειαν ισως παραμονην των εις την εξουσιαν , δια να καταληξωμεν πρωτον εις μια ανακωχην και εν συνεχεία και κατά το δυνατον εις την συνομολογησιν της ειρηνης. Η συναψις μιας χωριστης ειρηνης θα εσημαινε την πραγματοποιησιν του πολεμικου σκοπου τον οποιον επιδιωκομεν, την ρηξιν δηλονοτι των σχεσεων της Ρωσιας μετα των συμμαχων της.

    Η τεταμενη καταστασις , την οποιαν θα εχη αναγκαστικως ως συνεπειαν η ρηξις αυτή, θα καθοριση και τον βαθμον της αναγκης, εις την οποιαν θα ευρεθη η Ρωσια να στηριχθη εις ημας και γενικωτερον τας μελλοντικας σχεσεις με το Ραιχ. Υπο τον διωγμον των παλαιων συμμαχων της και εγκαταλελειμμενη παρα αυτων οικονομικως, η Ρωσια θα υποχρεωθη να επιζητηση την υποστηριξιν μας.

    Την βοηθειαν προς την Ρωσιαν θα εχωμεν την δυνατοτητα να της παρασχωμεν προς διαφορους κατευθυνσεις , πρωτιστως δια την τακτοποιησιν και αποκαταστασιν του σιδηροδρομικου δικτυου της. Άλλη μορφη της βοηθειας μας προς την Ρωσιαν θα είναι η χορηγησις εις αυτην ενός μεγαλου δανειου, το οποιον χρειαζεται δια την λειτουργιαν της κρατικης της μηχανης. Το δανειον θα ηδυνατο να χορηγηθη εναντι προκαταβολων εκ μερους του οφειλετου εις ειδος, όπως σιτηρα, πρωται υλαι κτλ. Επι τη βασει μιας τοιαυτης βοηθειας , η οποια θα διαμορφωνεται αναλογως προς τας εκαστοτε αμεσους αναγκας, θα καλλιεργηθη κατά την γνωμην μου συν τω χρονω το εδαφος δια μιαν στενωτεραν προσεγγισιν μεταξυ των δυο χωρων…»

  19. Απόπειρα δολοφονίας του Λένιν

    Στις 30 Αυγούστου 1918 η Φάνια Καπλάν, μέλος του Σοσιαλιστικού Επαναστατικού Κόμματος, πλησίασε το Λένιν μετά από μία ομιλία του σε κάποια συνεδρίαση και ενώ βρισκόταν στο δρόμο για το αυτοκίνητό του. Τον φώναξε και όταν αυτός γύρισε τον πυροβόλησε τρεις φορές, δύο από τις σφαίρες τον βρήκαν στον ώμο και τον πνεύμονα. Ο Λένιν οδηγήθηκε στο διαμέρισμά του στο Κρεμλίνο, και αρνήθηκε την εισαγωγή του σε νοσοκομείο, πιστεύοντας πως άλλοι δολοφόνοι θα τον περίμεναν εκεί. Οι γιατροί κλήθηκαν, αλλά αποφάσισαν ότι ήταν πάρα πολύ επικίνδυνο να αφαιρεθούν οι σφαίρες. Ο Λένιν συνήλθε τελικά, αν και η υγεία του εξασθένησε από αυτό το σημείο. Θεωρείται ότι το γεγονός αυτό συνέβαλε στον πρόωρο θάνατό του.

    ———————————————————————–
    ΦΑΝΥ ΚΑΠΛΑΝ

    Η γυναίκα που πυροβόλησε τον Λένιν φωνάζοντας «προδότη»

    Στις 30 Αυγούστου 1918 αυτή η ρωσο-εβραία επαναστάτρια τράβηξε πιστόλι και έριξε τρεις σφαίρες στον Βλαντιμίρ Λένιν την ώρα που έβγαινε από ομιλία σε εργοστάσιο της Μόσχας.

    «Λέγομαι Φάνυ Κάπλαν. Εγώ πυροβόλησα τον Λένιν σήμερα. Το έκανα με τη θέλησή μου. Δεν θα σας πω πού βρήκα το περίστροφο. Ήθελα από καιρό να τον σκοτώσω. Πιστεύω ότι είναι προδότης της επανάστασης. Έχω εξοριστεί στο Ακατούι γιατί συμμετείχα στην απόπειρα δολοφονίας ενός αξιωματούχου του τσάρου στο Κίεβο. Πέρασε 17 χρόνια εκεί δουλεύοντας σκληρά. Απελευθερώθηκα μετά την επανάσταση».

    Αυτά ήταν τα λόγια που κατέγραψε η αστυνομία από την κατάθεση της γυναίκας που έμελε να περάσει στην ιστορία, μαζί με τον Λένιν, γιατί αποπειράθηκε να τον δολοφονήσει. Η Κάπλαν εκτελέστηκε τέσσερις ημέρες αργότερα, χωρίς δίκη ή έρευνα, με μια σφαίρα στο κεφάλι. Το σώμα της διαμελίστηκε για να μη μείνει κανένα ίχνος.

    Κόκκινη τρομοκρατία

    Η εκτέλεση της Κάπλαν ανοίγει το χορό της κόκκινης τρομοκρατίας. Ο Ιωσήφ Στάλιν που δεν βρισκόταν στη Μόσχα την ημέρα της απόπειρας δολοφονίας του Λένιν στέλνει τηλεγράφημα με εντολή να δοθεί τέλος στην ανοχή απέναντι σε επαναστατικά κινήματα. 800 μέλη του κόμματος της Κάπλαν εκτελούνται χωρίς δίκη.

    Εκείνη την ημέρα, στις 30 Αυγούστου 1918, ο Λένιν επισκεπτόταν το εργοστάσιο του Μίχελσον στη Μόσχα, χωρίς σωματοφύλακες. Κάνει την ομιλία του και γύρω στις 10 το βράδυ βγαίνει και ετοιμάζεται να ανέβει στο αυτοκίνητό του. Εργάτες τον περιτριγυρίζουν και συνομιλούν. Η Κάπλαν βρίσκεται μέσα στο πλήθος και τον ρωτάει κάτι για τον τρόπο που εφαρμόζει το επαναστατικό πρόγραμμα των μπολσεβίκων. Εκείνος γυρίζει για να κοιτάξει. Η νεαρή γυναίκα βγάζει ένα πιστόλι και τον πυροβολεί τρεις φορές. Μια σφαίρα τον πετυχαίνει στον πνεύμονα, μια στον ώμο και μια στο σαγόνι.

    Οι εργάτες ακινητοποιούν την Κάπλαν ενόσω άλλοι σέρνουν τον Λένιν, βαριά τραυματισμένο, στο αυτοκίνητο. Ο ηγέτης ζητάει από τον οδηγό του να τον οδηγήσει στο Κρεμλίνο γιατί φοβάται ότι στο νοσοκομείο μπορεί να συμβεί άλλη απόπειρα δολοφονίας. Ήδη με εξασθενημένη υγεία ο Λένιν δεν συνήλθε ποτέ από αυτό το ατύχημα και πέθανε τρία χρόνια αργότερα.

    Στη Σιβηρία

    Η Φάνυ Κάπλαν, Φέιγκα Τσεμόβνα Ρόιτμπλατ στο πραγματικό της όνομα, γεννήθηκε σε μια φτωχή ρωσοεβραική οικογένεια επτά παιδιών. Έγινε από μικρή μέλος ενός επαναστατικού κόμματος, με αναρχικές απόψεις, που είχε στόχο να εκθρονίσει τον τσάρο. Το 1906 συνελήφθη στο Κίεβο για συμμετοχή σε απόπειρα δολοφονίας και έμεινε σε καταναγκαστικά έργα ως το 1917 σε στρατόπεδο στη Σιβηρία, όπου έχασε εν μέρει την όρασή της.

    Παρέμεινε μέλος του επαναστατικού κόμματος που μετά την επανάσταση του 1917 θεωρεί ως αντίπαλό του τον ηγέτη της Βλαδίμηρο Λένιν . Κάποια μέλη του κόμματος αποφασίζουν να τον δολοφονήσουν και ξεκινάει κύκλος παρακολούθησής του. Η Κάπλαν κρατούσε πραγματικά το περίστροφο; Ορισμένοι ιστορικοί αμφισβητούν τα γεγονότα αλλά η σοβιετική ιστορία δεν παραχώρησε σελίδες γι’ αυτή την υπόθεση.

    Πηγή: Η γυναίκα που πυροβόλησε τον Λένιν φωνάζοντας «προδότη» | iefimerida.gr http://www.iefimerida.gr/news/65576/%CE%B7-%CE%B3%CF%85%CE%BD%CE%B1%CE%AF%CE%BA%CE%B1-%CF%80%CE%BF%CF%85-%CF%80%CF%85%CF%81%CE%BF%CE%B2%CF%8C%CE%BB%CE%B7%CF%83%CE%B5-%CF%84%CE%BF%CE%BD-%CE%BB%CE%AD%CE%BD%CE%B9%CE%BD-%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%AC%CE%B6%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82-%C2%AB%CF%80%CF%81%CE%BF%CE%B4%CF%8C%CF%84%CE%B7%C2%BB#ixzz4V4sre43X

  20. A on

    Ερυθροί εναντίον Λευκών – Ο Εξοντωτικός Ρωσικός Εμφύλιος Πόλεμος

    Στις 6 Νοεμβρίου του 1917 φυσούσε ένας παγωμένος αέρας προερχόμενος από τον κόλπο της Φινλανδίας, αέρας που έκανε την η­λιόλουστη μέρα ιδιαίτερα παγερή. Η πρωτεύουσα της Ρωσίας των Τσάρων, η Αγία Πετρούπολη, ζούσε στον κανονικό, συνηθισμένο της ρυθμό. Στις φαρδιές λεωφόρους περπατούσαν κομψές κυρίες, κύριοι της αριστοκρατίας και ευσταλείς αξιωματικοί που φορούσαν τις καλύτερες στολές τους γεμάτες τσα­ρικά παράσημα. Στα εστιατόρια έρρεε άφθονη η σαμπάνια, ενώ στις χαρτοπαικτικές λέ­σχες παίζονταν μεγάλα χρηματικά ποσά. Η θρυλική χορεύτρια Ταμάρα Πλατόνοβνα Καρσάβινα εμφανιζόταν με το «Αυτοκρατορικό Ρωσικό Μπαλέτο» Κίροφ στο θέατρο Μαρίνσκυ, ενώ στο θέατρο Αλεξαντρίνσκυ παιζόταν η τολστοϊκή όπερα «Ο θάνατος του Ιβάν του Τρομερού» του υπό την διεύθυνση του μεγάλου θεατράνθρωπου Βσέβολοντ Εμίλεβιτς Μέγιερχολντ.

    Τα ξημερώματα της 7ης Νοεμβρίου (με το παλαιό ημερολόγιο 24 Οκτωβρίου, εξ ου και «Οκτωβριανή» Επανάσταση) ένοπλες ομάδες Μπολσεβίκων, εκτελώντας τις διαταγές του προέδρου της Στρατιωτικής Επανα­στατικής Επιτροπής των Σοβιέτ της Πετρου­πολης, του Ρωσοεβραίου Λεβ Νταβίντοβιτς Μπρονστάιν (του «διασημότερου Εβραίου μετά τον Χριστό»), που έφερε το περιβόητο αγωνιστικό ψευδώνυμο «Τρότσκυ», κινήθηκαν ταχύτατα και κατέλαβαν τους σιδηροδρομικούς σταθ­μούς, την κεντρική τράπεζα, τον σταθμό ηλεκτρικού ρεύματος, την τηλεφωνική εται­ρία και τις γέφυρες στον ποταμό Νέβα. Οι ε­πιτιθέμενοι στρατιώτες και εργάτες δεν είχαν καθόλου απώλειες.

    Η «Προσωρινή Κυβέρνηση» αιφνιδιάστηκε απόλυτα. Δεν είχε προνοήσει για την επιβεβλημένη φρούρηση αυτών των κτιρίων, ενώ οι φήμες για επικείμενο πραξικόπημα των Μπολσεβίκων οργίαζαν ήδη από τα μέσα Οκτωβρίου. Το μόνο κτίριο που απέμεινε στα χέρια της ήταν τα «Χειμερινά Ανάκτορα», πρώην κατοικία του τσάρου Νικολάου Β’ και έδρα του υπουργικού συμβου­λίου. Τα ανάκτορα αυτά κατελόμθοναν έκτα­ση 10 στρεμμάτων και η φρουρά τους αποτελείτο από 1.000 περίπου άτομα, στην πλειο­ψηφία τους μαθητές στρατιωτικών σχολών (Γιούνκερς).

    Ο Πρωθυπουργός και Υπουργός Στρατιωτικών στην Προσωρινή Κυβέρνηση, 35χρονος πρώην δικηγόρος και σοσιαλεπαναστάτης Αλεξάντρ Φεντόροβιτς Κερένσκυ, ντυ­μένος με στρατιωτική στολή και με την συνοδεία ενός υπασπιστή, ενός ταγματάρχη του επιτελείου και δύο ανδρών της προσωπικής του φρουράς αναχώρησε με το αυτοκίνητό του για τη Γκατσίνα, 45 χιλιόμετρα νοτίως της Πετρουπόλεως με σκοπό να συγκεντρώσει στρατεύματα πιστά στην κυβέρνηση τα οποία θα κατέστελλαν την εξέγερση στην Πετρούπολη. Την κρίσιμη εκείνη ώρα η Προ­σωρινή Κυβέρνηση στην Πετρούπολη έμει­νε ακέφαλη. Ο Κερένσκυ συνάντησε στην Γκατσίνα τον διοικητή του 3ου Συντάγματος Ιππικού των Κοζάκων, στρατηγό Πιότρ Νικολάγιεβιτς Κρασνώφ και με το αυτοκίνητο του ταξίδεψαν προς την πόλη Οστρώφ, στην έδρα του τοπικού Κυβερνείου και του Συ­ντάγματος. Οι ώρες που χάνονταν ήταν δραματικά πολύτιμες για το μέλλον της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας στη Ρωσία.

    Στις 6.30 το απόγευμα της 7ης Νοεμβρίου αντιπροσωπεία των Μπολσεβίκων επέδω­σε τελεσίγραφο στη φρουρά των χειμερινών ανακτόρων: είχαν 20 λεπτά διορία για να παραδοθούν και να αποχωρήσουν από το ανά­κτορο, αλλιώς θα άρχιζε η επίθεση. Οι 11 υ­πουργοί της Προσωρινής Κυβέρνησης, που βρίσκονταν στα ανάκτορα, απέρριψαν το τελεσίγραφο και στις 9 το βράδυ το καταδρομικό «Aurora» άρχισε τον κανονιοβολισμό του κτιρίου, χωρίς να προκαλέσει σοβαρές ζη­μιές. Ομάδες επαναστατών στρατιωτών, ναυτών και εργατών, υπό τη διοίκηση του ερ­γάτη-στρατηγού Βλαντίμιρ Αλεξάντροβιτς Αντόνωφ – Οβσεγιένκο (ο «χασάπης του Ταμπόβ»), ακροβολίστηκαν στον κήπο του ανακτόρου. Τα ξημε­ρώματα της 8ης Νοεμβρίου οι επαναστάτες παραβίασαν μερικές από τις εξωτερικές θύρες του ανακτόρου, εισήλθαν στο εσωτερικό του και συνεπλάκησαν με ομάδες Γιούνκερς, τους οποίους μετά από σύντομο αγώνα αφό­πλισαν και τους άφησαν ελεύθερους. Οι επι­τιθέμενοι είχαν 11 νεκρούς και οι αμυνόμε­νοι κανέναν.

    Στις 13 Νοεμβρίου ο Κερένσκυ και ο Κρασνώφ με δύναμη 700 Κοζάκων ιππέων, ένα σύνταγμα πεζικού, μια μοίρα πυροβολι­κού και ένα θωρακισμένο τραίνο έφθασαν στο Πούλκοβο, μια λοφοσειρά στις νότιες παρυφές της Πετρούπολης. Εκεί, σύμφωνα με τους ιστορι­κούς, ρίχτηκαν οι πρώτες σφαίρες του Ρωσικού Εμφυλίου Πολέμου. Στα υψώματα είχαν οχυρωθεί 12.000 επαναστάτες στρατιώτες και ναύτες της Κρονστάνδης. Μετά από σύντομο βομβαρδισμό από το πυροβολικό, οι Κοζάκοι του Κρασνώφ επιτέθηκαν στους Μπολσεβίκους. Το κέντρο και το δεξιό της παράταξης των ε­παναστατών διαλύθηκε. αλλά το αριστερό, που απετελείτο από ναύτες της Κροστάν­δης, προέβαλε σθεναρή αντίσταση. Οι άνδρες του Κρασνώφ δεν επιθυμούσαν να συ­νεχίσουν τον αγώνα εναντίον των συμπα­τριωτών τους και ήλθαν σε επαφή με τους Μπολσεβίκους, οι οποίοι και απαίτησαν την παράδοση του Κερένσκυ. Ο Κρασνώφ άρχισε να διαπραγματεύεται τους όρους της ανακω­χής, δίδοντας έτσι τον καιρό στον Κερένσκυ να διαφύγει. Με τη βοήθεια του υποπρόξενου της Βρετανίας, Μπρούς Λόκχαρτ, ο άλλοτε πανίσχυρος πρωθυπουργός της Ρωσίας ταξίδεψε με πλαστό διαβατήριο (ως Σέρβος αξιωματικός) στο λιμάνι του Μουρμάνσκ και απ’ εκεί επιβιβάστηκε σε πλοίο με προορισμό το Λονδίνο. Δεν θα έβλεπε ποτέ πάλι την Ρωσία. Στην έδρα των Μπολσεβίκων στην Πετρούπολη επικρατούσε παραλήρημα νικητήριου ενθουσιασμού Ο μόνος που δεν συμμεριζότα, την αισιοδοξία ηταν ο πρόεδρος της Κεντρικής Επιτροπής των Σοβιέτ, Βλαντίμιρ Ίλιτς Ουλιάνωφ (ο «Λένιν»), ένας κοντός φαλακρός άνδρας με έντονα μογγολικά χαρακτηριστικά που ­έδινε την εντύπωση σεμνού δασκάλου επαρχιακού σχολείου. Διακόσιες σαράντα χιλιάδες μπολσεβίκοι είχαν επιβάλει την χαλύβδινη θέλησή τους σε μια χώρα 175 εκατομμυρίων. Όμως η αντίδραση της Ρωσίας στο ερυθρό πραξικόπημα δεν είχε ακόμη εκδηλωθεί.

    …………………………………
    …………………………………

    http://www.unpolitical.gr/2016/07/blog-post_895.html

  21. […] τους Νεότουρκους, –Μπολσεβικική Επανάσταση, -Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ, -εμφύλιος πόλεμος στη Ρωσία, –Μικρασιατική […]

  22. Η δολοφονική απόπειρα κατά του Λένιν

    Σε μια περίοδο κατά την οποία η Οκτωβριανή Επανάσταση προσπαθούσε να παγιώσει την εξουσία της στη νεοσύστατη Σοβιετική Ένωση, ο ηγέτης της Βλαντιμίρ Ουλιάνωφ, γνωστότερος ως Λένιν, έπεφτε θύμα δολοφονικής επίθεσης στη Μόσχα.

    Στις 30 Αυγούστου του 1918 ο Λένιν ολοκλήρωσε μια ομιλία του σε εργοστάσιο της σοβιετικής πρωτεύουσας. Τη στιγμή που ήταν έτοιμος να επιβιβαστεί στο αυτοκίνητο που θα τον μετέφερε πίσω στο Κρεμλίνο, μια μικροκαμωμένη γυναίκα τον πλησίασε και του ζήτησε το λόγο για τη διακυβέρνηση της χώρας. Προτού ο Λένιν της απαντήσει, αυτή τον πυροβόλησε τρεις φορές.

    Δύο από τις σφαίρες βρήκαν τον στόχο, η μία σφηνώθηκε στον πνεύμονα του Λένιν και η άλλη στον ώμο του. Η τρίτη τρύπησε το κασκέτο του χωρίς να αγγίξει κάποιο ζωτικό όργανο. Ο βαριά τραυματισμένος Λένιν μεταφέρθηκε αμέσως στο Κρεμλίνο. Για λόγους ασφαλείας, οι γιατροί πραγματοποίησαν επί τόπου την επέμβαση για την αφαίρεση των βολίδων και όχι σε κάποιο νοσοκομείο.

    Δράστης της απόπειρας ήταν η Φάνια Καπλάν, μία 35χρονη εβραία από φτωχή πολυμελή οικογένεια. Συνελήφθη αμέσως και οδηγήθηκε στα κρατητήρια της ΤσεΚά, της πανίσχυρης μυστικής αστυνομίας των Μπολσεβίκων, προδρόμου της γνωστής μας Κα-Γκε-Μπε.

    Φάνια ΚαπλάνΣτους πράκτορες που την ανέκριναν δήλωσε αβίαστα ότι προσπάθησε να σκοτώσει τον Λένιν, επειδή τον θεωρούσε «προδότη της επανάστασης», όταν έκλεισε την Καταστατική Συνέλευση, στην οποία πλειοψηφούσαν οι Σοσιαλεπαναστάτες (Εσέρους), τους οποίους υποστήριζε. Το Σοσιαλεπαναστατικό Κόμμα, μεγάλος αντίπαλος των Μπολσεβίκων, ήταν μια μη μαρξιστική σοσιαλδημοκρατική παράταξη με σημαντική απήχηση στην αγροτιά της Ρωσίας.

    Η Φάνια Καπλάν δεν ήταν μια τυχαία γυναίκα. Από μικρή στον αντιτσαρικό αγώνα κατηγορήθηκε το 1906 ως συνεργός στη δολοφονία ενός αξιωματούχου του καθεστώτος και καταδικάσθηκε σε ισόβια καταναγκαστικά έργα στη Σιβηρία. Εξέτισε 12 χρόνια από την ποινή της και αποφυλακίστηκε μετά τη Φεβρουαριανή Επανάσταση του 1917, που κατέλυσε την τσαρική εξουσία και έφερε στην εξουσία τον ομοϊδεάτη της Αλεξάντρ Κερένσκι.

    Η Καπλάν καταδικάσθηκε σε θάνατο με συνοπτικές διαδικασίες και εκτελέστηκε από τον ναύτη Πάβελ Μάλκοφ στις 3 Σεπτεμβρίου 1918. Ο Λένιν, παρά τη σοβαρότητα των τραυμάτων του, επέζησε. Η υγεία του, όμως, κλονίστηκε σημαντικά και έξι χρόνια μετά, μια σειρά αλλεπάλληλων εγκεφαλικών επεισοδίων τον οδήγησαν στον θάνατο.

    Η απόπειρα δολοφονίας του Λένιν και η δολοφονία του Μοϊζέι Ουρίτσκυ, ενός εξέχοντος στελέχους της ΤσεΚα, σηματοδότησε την έναρξη μιας περιόδου της σοβιετικής ιστορίας, που αποκλήθηκε «Ερυθρά Τρομοκρατία». Υπολογίζεται ότι μέσα σε ένα χρόνο πάνω από 6.000 αντίπαλοι του κομμουνιστικού καθεστώτος συνελήφθησαν και εκτελέστηκαν χωρίς δίκη, ανάμεσά τους και 800 σοσιαλιστές.

    https://www.sansimera.gr/articles/167

  23. […] τον Οκτώβριο του 1917 με την επανάσταση των μπολσεβίκων. Η πολιτική ειρήνευσης με τους Γερμανούς και τους Νεότο… που ακολούθησε η κυβέρνηση του Λένιν είχε ως άμεσο […]

  24. […] Ελλήνων στα διάφορα ρωσικά επαναστατικά κινήματα, ή η Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ ή οι επιπτώσεις του ρωσικού εμφυλίου πολέμου. Τα […]

  25. Η αλλαγή στάσης των μπολσεβίκων μετά την εκστρατεία στην Ουκρανία το 1919

    Η ολέθρια για την Ελλάδα συνεργασία Λένιν – Κεμάλ
    Μιχάλης Στούκας09/04/201717:2288

    Οι συνθήκες της Μόσχας και του Καρς (1921): Με ρωσικά χρήματα και όπλα ο Κεμάλ πολεμά τους Έλληνες στη Μικρά Ασία – Η Συνθήκη Φιλίας και Αδελφοσύνης της Μόσχας και η ενίσχυση των κεμαλικών από τους μπολσεβίκους – Η παραχώρηση εδαφών της Υπερκαυκασίας στους Τούρκους με τη Συνθήκη του Καρς και η πρόβλεψη για ανανέωσή της κάθε 25 χρόνια

    Όπως θα έχουν παρατηρήσει οι αναγνώστριες και οι αναγνώστες του protothema.gr, ένα άλλο θέμα στο οποίο δεν έχουμε αναφερθεί καθόλου στα άρθρα μας είναι η μικρασιατική εκστρατεία και η μικρασιατική καταστροφή, όπως έχει επικρατήσει να λέγεται. Με μερικά παράπλευρα ζητήματα όσων συνέβησαν πριν από 100 περίπου χρόνια και επηρέασαν σε πολύ μεγάλο βαθμό την τελική έκβαση της εκστρατείας, θα ασχοληθούμε σήμερα.

    Ακούμε τελευταία κυρίως, τον Ταγίπ Ερντογάν να μιλά για «σύνορα της καρδιάς» (των Τούρκων), για εδάφη που κατακτήθηκαν με αίμα κλπ. Θα αναφερθούμε σήμερα, σε κάποια εδάφη της Τουρκίας που αποτελούν το 30% περίπου της έκτασής της και αποκτήθηκαν «στα χαρτιά». Στο τέλος του άρθρου, θα γράψουμε και λίγα πράγματα για το πώς παραδόθηκε η Ανατολική Θράκη στους Τούρκους, ένα τεράστιο θέμα στο οποίο θα επανέλθουμε μετά το Πάσχα.

    Η Οκτωβριανή Επανάσταση – Η εκστρατεία στην Ουκρανία – Οι συνθήκες του Αλεξαντροπόλ και της Μόσχας

    Μετά την Οκτωβριανή Επανάσταση (1917), η Ρωσία «αποσύρθηκε» από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και σταμάτησε τις εχθροπραξίες εναντίον της οθωμανικής αυτοκρατορίας. Τότε όμως «… οι Σύμμαχοι νικηταί ευρέθησαν εις την ανάγκην να αναχαιτίσουν την προέλευσιν των Μπολσεβίκων εις τα εκκενούμενα παρά των Γερμανών εδάφη της Ρωσίας, δια να δοθεί ούτω καιρός για νέα δημιουργούμενα κράτη, η Πολωνία και η Τσεχοσλοβακία και ανασυγκροτηθούν τα καταστραφέντα κράτη της Ρουμανίας και της Σερβίας. Οι κίνδυνοι της Ευρώπης ήταν μέγιστοι…» (Δημ. Βακάς).

    Αποφασίστηκε λοιπόν να σταλούν στην Ουκρανία και συγκεκριμένα στην περιοχή της Κριμαίας στρατεύματα για να ενισχύσουν τις αντικομμουνιστικές δυνάμεις που υπήρχαν εκεί. Ο φιλέλληνας Γάλλος πρωθυπουργός Κλεμανσό υποσχόμενος διπλωματική βοήθεια στη χώρα μας στα ζητήματα της Μικράς Ασίας και της Θράκης, ζήτησε από τον Ελευθέριο Βενιζέλο να στείλει η Ελλάδα ένα Σώμα Στρατού στην εκστρατεία αυτή.

    Ο Βενιζέλος δέχτηκε αν και έβλεπε ότι η συγκεκριμένη επιχείρηση ήταν ιδιαίτερα επικίνδυνη. Η εκστρατεία δεν ήταν καλά οργανωμένη, συμμετείχαν σ’ αυτή πολύ λιγότερες δυνάμεις απ’ ότι πιστευόταν αρχικά (12 γαλλικά τάγματα, αμφίβολης μαχητικής ικανότητας, ένα ρουμανικό σύνταγμα και δύο ελληνικές μεραρχίες). Το ελληνικό εκστρατευτικό σώμα, με 23.551 άνδρες, έφτασε στην Οδησσό στις 21 Ιανουαρίου 1919.

    Είναι γνωστή η αποτυχία της εκστρατείας αυτής και η επικράτηση των μπολσεβίκων. Στα τέλη Απριλίου 1919 αποχώρησε από την Κριμαία η ελληνική δύναμη, η οποία πολέμησε με μεγάλη γενναιότητα και είχε σοβαρές απώλειες: 398 νεκρούς και 657 τραυματίες.

    Το κακό όμως για τη χώρα μας δεν σταμάτησε εκεί. Το νέο σοβιετικό καθεστώς συμμάχησε κατά της Δύσης με τους Τούρκους εθνικιστές οι οποίοι πολεμούσαν εναντίον της δυτικής κυριαρχίας αλλά και της Οθωμανικής (σουλτανικής κυβέρνησης) που είχε συνθηκολογήσει με τους Δυτικούς Συμμάχους.

    Οι διπλωματικές σχέσεις μεταξύ μπολσεβίκων και Τούρκων εθνικιστών (κεμαλικών) ξεκίνησαν τον Αύγουστο του 1920. Στις 19 Νοεμβρίου 1920, με τη Συνθήκη του Alexandropol, οι δυο πλευρές μοίραζαν την Αρμενία και αποκτούσαν κοινά σύνορα.

    Να υπενθυμίσουμε ότι τον Ιούλιο του 1920, είχε υπογραφεί η Συνθήκη των Σεβρών, με την οποία γεννιόταν η Ελλάδα «των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών» ενώ την 1η Νοεμβρίου 1920, ο Βενιζέλος ηττήθηκε στις εκλογές που ο ίδιος προκάλεσε και τον Δεκέμβριο του ίδιου χρόνου, μετά από δημοψήφισμα, επέστρεψε στην Ελλάδα, ο βασιλιάς Κωνσταντίνος. Η εξέλιξη αυτή δυσαρέστησε τους Συμμάχους που άλλαξαν στάση απέναντι στη χώρα μας με τις γνωστές τραγικές συνέπειες.

    Από τα τέλη Ιουλίου 1920, είχε αρχίσει η αποστολή όπλων και χρυσού σε πολύ μεγάλες ποσότητες από τους Σοβιετικούς προς τον Κεμάλ (M. Llewellyn-Smith, σελ. 297). Πρώτη αποστολή, όπως γράφει ο αείμνηστος Νεοκλής Σαρρής, έγινε με τον Χαλίλ Πασά που μετέφερε στους κεμαλικούς χρυσό αξίας 100.000 οθωμανικών λιρών. Τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους, ο Γιουσούφ Κεμάλ (Τεγκισρέκ) παρέδωσε στον Κεμάλ 1.000.000 χρυσά ρούβλια.

    Στις 16 Μαρτίου 1921, στη Μόσχα, υπογράφτηκε ανάμεσα στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας (Grand National Assembly of Turkey) και τη Ρωσική Σοβιετική Ομοσπονδιακή Σοσιαλιστική Δημοκρατία (Russian Soviet Federative Socialist Republic – SFSR) η λεγόμενη Συνθήκη της Μόσχας (Treaty of Moscow) ή Συνθήκη Αδελφοσύνης (Treaty of Brotherhood).
    Επικεφαλής της SFSR ήταν ο Βλαντιμίρ Λένιν και επικεφαλής της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας ήταν ο Κεμάλ Ατατούρκ. Να σημειώσουμε ότι ούτε η ΕΣΣΔ είχε ιδρυθεί τότε (αυτό έγινε το 1922) ενώ η διεθνώς αναγνωρισμένη τουρκική κυβέρνηση εκείνη την εποχή ήταν αυτή του σουλτάνου Μεχμέτ VI (6ου), ο οποίος είχε υπογράψει τη Συνθήκη των Σεβρών, που είχε αποκηρύξει ο Κεμάλ. Φυσικά, η επίσημη τουρκική κυβέρνηση δεν κλήθηκε στη Μόσχα.
    Στο διαδίκτυο, ορισμένοι ταυτίζουν τη Συνθήκη της Μόσχας με τη Συνθήκη του Καρς που υπογράφτηκε αργότερα. Αυτό είναι εσφαλμένο. Η Συνθήκη του Καρς αποτελεί συνέχεια της Συνθήκης της Μόσχας αλλά ΔΕΝ είναι (η) ίδια μ’ αυτή!

    Σύμφωνα με τη Συνθήκη της Μόσχας, η Τουρκία παραχώρησε στη Γεωργία το Βατούμ και την περιοχή βόρεια του χωριού Σαρπ (Sarp) ενώ πήρε από τη Ρωσία το Καρς (το οποίο είχε περιέλθει στη Ρωσία το 1878 με τη Συνθήκη του Βερολίνου) και το Αρνταχάν. Παράλληλα, οι μπολσεβίκοι αναγνώρισαν την εθνικιστική ηγεσία υπό τον Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ, ως τη μόνη κυβέρνηση στην Τουρκία. Μεταφέρουμε αυτούσιο το τι γράφει στη συνέχεια η κορυφαία παγκοσμίως Εγκυκλοπαίδεια Britannica στη διαδικτυακή της έκδοση, στο λήμμα Treaty of Moscow, 1921.

    «As a result of the treaty, the Soviets supplied the nationalists with weapons and ammunition which Turks used successfully in a war against Greece in 1921-22».
    Κάνουμε μια πρόχειρη μετάφραση της παραγράφου.
    «Ως (ένα) αποτέλεσμα της Συνθήκης, οι Σοβιετικοί προμήθευσαν τους εθνικιστές με όπλα και πυρομαχικά τα οποία οι Τούρκοι (τα) χρησιμοποίησαν με επιτυχία σε ένα πόλεμο ενάντια στην Ελλάδα το 1921-22».

    Πρόκειται φυσικά για τη Μικρασιατική Εκστρατεία, όπου οι δυνάμεις του Κεμάλ, τροφοδοτούνταν με όπλα και πυρομαχικά από τους Σοβιετικούς. Δυστυχώς, δεν είναι μόνο αυτό. Στο δίτομο βιβλίο του «Η Ιστορία του Ελληνικού Στρατού (1833-1949)», ο Ιωάννης Παπαφλωράτος (τον οποίο ευχαριστούμε θερμότατα γιατί με ιδιαίτερη ευγένεια και προθυμία μας έδωσε την άδεια να χρησιμοποιήσουμε αποσπάσματα από το έργο του), αναφέρονται τα εξής: «Μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Μόσχας, παραδίδονται στους Τούρκους 10.000.000 χρυσά ρούβλια, από τα οποία τα 4.000.000 μεταφέρονται από τον Γιουσούφ Κεμάλ, τον Απρίλιο του 1921. Το 1.400.000 μεταφέρεται από τον Φρούνζε (Mikhail Vasilyerich Frunze) τον Δεκέμβριο του ιδίου χρόνου και η τελευταία αποστολή 3.500.000 παραδίδεται τον Μάιο του 1922. Δηλαδή συνολικά 11.000.000 χρυσά ρούβλια και 100.000 χρυσές οθωμανικές λίρες. Η βοήθεια αυτή αντιστοιχεί σε 80.000.000 περίπου τουρκικές χάρτινες λίρες της εποχής εκείνης» (Τόμος Ι, σελ. 649).

    Ακολουθεί παραπομπή για τα παραπάνω στον μεγάλο Νεοκλή Σαρρή. Γράφει χαρακτηριστικά ο κ. Παπαφλωράτος: «Ο αείμνηστος πανεπιστημιακός προχώρησε έτι περαιτέρω προκειμένου να καταστήσει απολύτως κατανοητό το ύψος της βοήθειας των Μπολσεβίκων προς τον Κεμάλ». Για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος της ενίσχυσης, θα πρέπει να αναφερθεί ότι ο προϋπολογισμός του 1920 της κυβέρνησης της Άγκυρας ανερχόταν σε 63.018.354 λίρες Τουρκίας και του 1921 σε 79.160.058 λίρες Τουρκίας.

    Με άλλη έκφραση η σοβιετική βοήθεια που παρασχέθηκε σε διάστημα λιγότερο από δύο χρόνια αντιπροσωπεύει ποσόν μεγαλύτερο από το σύνολο του ετησίου προϋπολογισμού της (κεμαλικής) Τουρκίας και το σύνολο των πολεμικών δαπανών δύο χρόνων!!!

    Συνεχίζοντας, ο κ. Παπαφλωράτος γράφει:
    «Μάλιστα, έχει υποστηριχθεί η άποψη ότι οι μισθοί των κεμαλικών αξιωματικών κατεβλήθησαν με χρήματα, τα οποία προήλθαν από τον Λένιν.
    Παραπέμπει σχετικά στον συγγραφέα και Ακαδημαϊκό Τάσο Αθανασιάδη (1913 – 2006), ο οποίος είχε γεννηθεί στο Σαλιχλί της Μικράς Ασίας.

    Αυτά ήταν λοιπόν ήταν τα… συμπαρομαρτούντα (επακόλουθα, συνέπειες) της Συνθήκης της Μόσχας, η οποία είναι μάλλον άγνωστη στη χώρα μας. Ας ελπίσουμε ότι στα αρμόδια Υπουργεία είναι γνωστή, τουλάχιστον στα πρόσωπα που πρέπει να τη γνωρίζουν.
    Υπάρχει όμως και συνέχεια όπως αναφέραμε παραπάνω.
    Είναι η Συνθήκη του Καρς (Treaty of Kars) η οποία υπογράφτηκε στις 13 Οκτωβρίου 1921 στην τουρκική, σήμερα, πόλη Καρς και (επι)κυρώθηκε στο Ερεβάν, την πρωτεύουσα της Αρμενίας στις 11 Σεπτεμβρίου 1922.,

    Η Συνθήκη του Καρς

    Η Συνθήκη αυτή, είναι μια συνθήκη ειρήνης, που υπογράφτηκε ανάμεσα στη Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας και τις Δημοκρατίες της Υπερκαυκασίας (Αρμενία, Γεωργία, Αζερμπαϊτζάν), με τη συμμετοχή του ρωσικού SFSR. Καθορίζει τα σύνορα ανάμεσα στην Τουρκία και τις Δημοκρατίες αυτές, οι οποίες εντάχθηκαν στην (τέως) ΕΣΣΔ τον Δεκέμβριο του 1922. Αποτελεί, κατά κάποιον τρόπο, διάδοχη της Συνθήκης της Μόσχας.
    Να σημειώσουμε, ότι η Μεγάλη Εθνοσυνέλευση της Τουρκίας, το 1923 ανακήρυξε τη Δημοκρατία της Τουρκίας.

    Όλες οι περιοχές που αποδόθηκαν στην Τουρκία, είχαν καταληφθεί από τη Ρωσία στον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1877-1878, εκτός από την περιοχή Surmali που ανήκε στο Ιράν και προσαρτήθηκε στη Ρωσία με τη Συνθήκη του Turkemenchay (1828), μετά τον τελευταίο Ρωσοϊρανικό πόλεμο (1826-1828).

    Μια ακόμα, τέως ρωσική πόλη, που δόθηκε στην Τουρκία, ήταν το Olti. Επίσης δόθηκαν στη γείτονα: η λίμνη Childir, τα ερείπια της Ani(αρχαία πρωτεύουσα της Αρμενίας που καταστράφηκε από σεισμό το 1319), το Αραράτ, τα ορυχεία αλατιού του Kulp(Τuzluka) καθώς και η πόλη Igdyr. Της δόθηκε επίσης ο λεγόμενος Διάδρομος του ποταμού Αράς , μια στενή λωρίδα γης ανάμεσα στους ποταμούς Aras και Lower Karasu.

    Οι Αρμένιοι ζήτησαν για ιστορικούς και συναισθηματικούς λόγους να τους δοθεί το Ανί και το Κουλπ, το οποίο θεωρούνταν αναπόσπαστο μέρος της Υπερκαυκασίας.

    Οι Τούρκοι όμως «πατώντας» πάνω στη Συνθήκη της Μόσχας δεν δέχτηκαν τα αιτήματα των Αρμενίων. Ένταση δημιουργήθηκε και ανάμεσα στην Τουρκία και το Ιράν (πρωτοφανές περιστατικό, η Τουρκία να έχει προβλήματα με τους γείτονες της…), για το Surmali και τον διάδρομο του Αράς. Τελικά, μετά από συνάντηση του Reza shah και του Ατατούρκ το 1934, οι περιοχές έμειναν οριστικά στην Τουρκία, η οποία παραχώρησε ως αντάλλαγμα στο Ιράν κάποια εδάφη νοτιότερα.

    Προσπάθεια ακύρωσης της Συνθήκης του Καρς

    Μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η (τέως) ΕΣΣΔ, υπερδύναμη πλέον και με τον Στάλιν ηγέτη (να θυμίσουμε ότι η Τουρκία πήγε με το μέρος των νικητών του πολέμου λίγο πριν τη λήξη του, ενώ στη διάρκειά του παρέμεινε αμέτοχη, χαρακτηριζόμενη μάλιστα πανάξια «επιτήδειος ουδέτερος») ζήτησε από τους Τούρκους να επιστρέψουν τις επαρχίες Καρς, Αρνταχάν και Αρντβίν (7 Ιουνίου 1945). Οι Τούρκοι αρνήθηκαν, ακολούθησε παρέμβαση από τις Η.Π.Α. και τη Μ. Βρετανία, με την οποία αντιτάχθηκαν στις σοβιετικές εδαφικές διεκδικήσεις. Τελικά η ένταξη της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ και ο θάνατος του Στάλιν το 1953 έδωσαν τέλος στις απαιτήσεις της ΕΣΣΔ.

    Η Συνθήκη του Καρς, ήρθε στην επιφάνεια το 2016, όταν Ρώσοι βουλευτές, ζήτησαν από τον Βλαντιμίρ Πούτιν να ακυρώσει τη Συνθήκη της Μόσχας και κατ’ επέκταση, τη Συνθήκη του Καρς. Αυτό έγινε με αφορμή την κατάρριψη του ρωσικού Sukhoi Su-24 το Νοέμβριο του 2015 από τους Τούρκους.

    Διαβάσαμε στο διαδίκτυο, καθώς δεν υπάρχει κάποιο βιβλίο που να αναφέρεται στις Συνθήκες της Μόσχας και του Καρς, ότι αυτές για να ισχύουν πρέπει να ανανεώνονται κάθε 25 χρόνια. ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΑ ΔΥΟ ΜΕΡΗ. Δηλαδή, το 2021, οι Συνθήκες πρέπει να ανανεωθούν.

    Ποιες χώρες όμως θα τις ανανεώσουν; Η Τουρκία σίγουρα και η Ρωσία (ως διάδοχος χώρα της ΕΣΣΔ, όπως έγινε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του Ο.Η.Ε.;). Ή οι χώρες της Υπερκαυκασίας; Η Αρμενία, σίγουρα θίγεται από τις Συνθήκες αυτές, η Γεωργία δεν έχει και ιδανικές σχέσεις με την Τουρκία, αλλά πήρε το Βατούμ το 1921-1922 και τέλος το Αζερμπαϊτζάν που είναι στενά συνδεδεμένο με την Τουρκία. Εδώ θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν κάποιοι διεθνολόγοι ή κάποιοι υπεύθυνοι από το ΥΠΕΞ.

    Μήπως ο Ερντογάν, πιεζόμενος στον Βορρά από την επικείμενη ανανέωση ή μη των Συνθηκών Μόσχας-Καρς το 2021 και στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας του από τους Κούρδους , ως αντίβαρο, πιέζει τη χώρα μας με παράλογες και έξω από τη Συνθήκη της Λωζάνης (1923) διεκδικήσεις;

    Οι συμφωνίες Γάλλων και Ιταλών με τους Τούρκους Κεμαλικούς το 1921

    Φυσικά, δεν ήταν ο μοναδικός λόγος για τη μικρασιατική καταστροφή του 1922 η βοήθεια των μπολσεβίκων στον Κεμάλ. Ο εσωτερικός διχασμός και η επάνοδος του Κωνσταντίνου ήταν ένας βασικός λόγος όπως και η μεταστροφή της στάσης Γάλλων και Ιταλών υπέρ της Τουρκίας. Με τη Συνθήκη της Άγκυρας ή Συνθήκη Φραγκλέν Μπουϊγιόν (20/10/1921), οι Γάλλοι παραβιάζονται προηγούμενες Συνθήκες των μελών της Αντάντ προχώρησαν σε υπογραφή Συνθήκης με ΜΗ ΝΟΜΙΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ.

    Ανάμεσα στους όρους αυτής της Συνθήκης, ήταν η εκκένωση της Κιλικίας από τα γαλλικά στρατεύματα και η παράδοση μεγάλης ποσότητας οπλισμού του στρατού της Γαλλίας που βρισκόταν εκεί στους Τούρκους, αν και οι Γάλλοι γνώριζαν ότι αυτά θα χρησιμοποιούνταν εναντίον των Ελλήνων.

    Είχε προηγηθεί, την άνοιξη του 1921, ιταλοτουρκική συμφωνία (Σύμφωνο Sforza-Bekin Sami), με την οποία οι Ιταλοί κεφαλαιούχοι αποκτούσαν δικαίωμα προτεραιότητας στα σαντζάκια Αττάλειας, Μούλγου και Μποντούρ και η Ιταλία όφειλε να υποστηρίξει την απόδοση της Θράκης και της Σμύρνης στην Τουρκία, να αποσύρει τα στρατεύματά της από τη Μικρά Ασία και έδινε την άδεια στους κεμαλικούς να προμηθευτούν πολεμικό υλικό από την ιταλική ζώνη στην Αττάλεια.

    Μάλιστα, ο Ατατούρκ απέφυγε να επικυρώσει τη Συνθήκη αυτή (σε ό, τι ήταν να δώσει προφανώς…), προσδοκώντας αναθεώρηση των όρων της στο μέλλον!
    Οι Βρετανοί κράτησαν σαφώς καλύτερη στάση, ιδιαίτερα λόγω του φιλέλληνα Υπουργού λόρδου Κόρζον (Curson) ο οποίος σχεδόν πάντα, υπερασπιζόταν τις θέσεις της χώρας μας.

    Ανατολική Θράκη – Το τρίγωνο του Κάραγατς

    Αυτά τα στοιχεία μπορέσαμε να βρούμε για τις Συνθήκες της Μόσχας και του Καρς. Μάλλον δεν ίδρωσαν και πολύ οι Τούρκοι για να πάρουν το 30% της σημερινής έκτασης της χώρας τους…

    Κάτι ανάλογο, σε βάρος της Ελλάδας, έγινε με την υπογραφή της ανακωχής των Μουδανιών (28 Σεπτεμβρίου 1922), με την οποία υποχρεώθηκε η χώρα μας να εγκαταλείψει την Ανατολική Θράκη (από την Τσατάλτζα ως την ανατολική όχθη του ποταμού Έβρου. Χαρακτηριστικά, ο Ισμέτ πασάς (μετέπειτα Ισμέτ Ινονού) είπε στον Ατατούρκ: «Οι Γιουνάν (Έλληνες) μας χαρίζουν την ανατολική Θράκη!».

    Με το σοβαρό αυτό θέμα όπως και με την παραχώρηση του Τριγώνου του Καραγάτς, έκτασης 24.000 τ.μ. με μεγάλη οικονομική και στρατιωτική σημασία, στους Τούρκους, ως αντάλλαγμα για τις πολεμικές αποζημιώσεις που ζητούσαν οι γείτονες μετά τη μικρασιατική καταστροφή, θα ασχοληθούμε σε ξεχωριστό άρθρο.

    Είναι η πρώτη φορά που δώσαμε έδαφος αντί για χρήματα. Μετά την Επανάσταση του 1821, μέρος του δανείου που είχε πάρει η χώρα μας (12.531.164 από 60.000.000 φράγκα) δόθηκε στην Τουρκία για την παραχώρηση της Φθιώτιδας… (Νικόλαος Π. Σοϊλεντάκης, «Ιστορία του Θρακικού Ελληνισμού»).

    Ας ελπίζουμε ότι έχουν γνώση οι φύλακες και θα την εμπλουτίσουν μετά από αυτά τα άρθρα…
    http://www.protothema.gr/stories/article/669852/i-olethria-gia-tin-ellada-sunergasia-lenin-kemal/

  26. […] Το τι ακριβώς εξέφρασε η Οκτωβριανή Επανάσταση και το πως εξελίχθηκε, δεν είναι απολύτως σαφές σε πολλούς πολίτες, συμπεριλαμβανομένων και αυτών που θεωρούν ότι γνωρίζουν ιστορία. Γι αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο το κείμενο του  Ίκαρου Μπαμπασάκη στο bookpress.gr, όπου επιλέγει και παρουσιάζει 12 σχετικά βιβλία. Κάποια ζητήματα έχουν θιγεί σε δικά μου κείμενα με αφορμή τόσο τη λενινιστικη αντίληψη, όσο και την υπογραφή της Συνθήκης του Μπρεστ Λιτόφσκ μεταξύ μπολσεβίκων και Κεντρικών Δυνάμεων (Γερμανο-αυστριακοί, Νεότουρκοι): –Ρόζα Λούξεμπουργκ: «Οργανωτικά ζητήματα της ρωσικής σοσιαλδημοκρατίας» –Μια κριτική στο λενινιστικό μοντέλο –Η Επανάσταση των «Σπαρτακιστών» και η προδοσία του Λένιν –Η μοιραία αλλά άγνωστη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ […]

  27. «….η Γερμανική επανάσταση είχε ξεκινήσει στο Κίελο στις 4 Νοεμβρίου του 1918, όταν σαράντα χιλιάδες ναυτικοί και πεζοναύτες κατέλαβαν το λιμάνι ως διαμαρτυρία σε μια προτεινόμενη από την Γερμανική Ναυτική Διοίκηση συμπλοκή με το Βρετανικό Ναυτικό, παρά το γεγονός πως ήταν ξεκάθαρο πια πως ο πόλεμος είχε χαθεί.

    Μέχρι τις 8 Νοεμβρίου, Συμβούλια Εργατών και Στρατιωτών είχαν καταλάβει το μεγαλύτερο μέρος της Δυτικής Γερμανίας, θέτοντας τα θεμέλια για την αποκαλούμενη Räterepublik («Δημοκρατία Συμβουλίων») βασισμένη στο σύστημα των Σοβιέτ που παρατηρήθηκαν στη Ρωσία στις επαναστάσεις του 1905 και του 1917……….»

  28. Sotirios Giatsis on

    Πολύτιμα στοιχεία για να καταλάβει ο αναγνώστης τα γεγονότα που οδήγησαν στην Μικρασιατική Καταστροφή και το χάσιμο της Θράκης!

  29. […] με την πολιτική του Λένιν στο ζήτημα της χωριστής ειρήνης Ρώσων-Γερμανών εν μέσω…. Η Λούξεμπουργκ θεωρούσε ότι το ζήτημα της ειρήνης […]

  30. Η «Φρουρά» που προβλημάτισε τον Στάλιν

    Για το μυθιστόρημα του Μιχαήλ Μπουλγκάκωφ «Λευκή φρουρά» (μτφρ. Ελένη Μπακοπούλου, εκδ. Ερατώ).

    Του Νίκου Ξένιου

    Στις 29 Ιουνίου 1917, τρεις μήνες μετά το ξέσπασμα της Ρωσικής Επανάστασης, η Ουκρανία διακηρύσσει την αυτονόμησή της από τη Ρωσία. Μετά από τη συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ ξεκινά μια διετία αναρχίας για την Ουκρανία. Το Κίεβο περνά από τα χέρια των Γερμανών στα χέρια των Ουκρανών εθνικιστών του Σιμόν Πετλιούρα και η Ουκρανία υφίσταται μια προσωρινή επαναστατική κυβέρνηση. Όταν οι Γερμανοί την καταλαμβάνουν, κατά τη διάρκεια της «κυβέρνησης-μαριονέτας» των Λευκών και μετά την ήττα και αποχώρηση των Γερμανών, ο Πετλιούρα εξακολουθεί να αντιτίθεται στους Σοβιετικούς. Το 1925 ο Μιχαήλ Μπουλγκάκωφ (1891-1940), που έχει τη ρετσινιά του «αντισοβιετικού» από τη λογοκρισία του Κόμματος και αναγκάζεται να δουλέψει ως βοηθός σκηνοθέτης στο Θέατρο Τεχνών της Μόσχας, αρχίζει να δημοσιεύει σε συνέχειες, στο βραχύβιο περιοδικό «Rossiya», τη Λευκή Φρουρά του.

    Η Λευκή Φρουρά πρωτομεταφράστηκε στη δεκαετία του 1970 από τον Αντρέα Φραγκιά. Η νέα μετάφραση της έμπειρης μεταφράστριας Ελένης Μπακοπούλου κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ερατώ σε καλαίσθητη έκδοση με σκληρό εξώφυλλο και συνοδεύεται από ένα δοκίμιο του Ιγκάρ Μπέλζα και από ένα αναλυτικό χρονολόγιο της ζωής του συγγραφέα.

    Νοσταλγοί του ancient régime

    Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα αμφιλεγόμενο, όπου η στρατιωτική περιβολή περιγράφεται με αξιοσημείωτο φετιχισμό και όπου η νοσταλγία της παλιάς, αυτοκρατορικής Ρωσίας μετατρέπεται σε ύμνο.

    Τα αδέλφια Τούρμπιν έχουν μόλις θάψει τη μητέρα τους. Ο Αλεξέι, ο Νικόλκα και η Γιελένα ζουν με τη γλυκιά ανάμνηση της τσαρικής Ρωσίας. Στο μυθιστόρημα εμφανίζονται ως φιλελεύθεροι, ανοιχτόκαρδοι και αντισημίτες, αριστοκρατικά υπερόπτες, γαλουχημένοι ως αφοσιωμένοι ορθόδοξοι, έτοιμοι να αντιταχθούν στη νέα κατάσταση που έρχεται να σαρώσει τις παλιές αξίες τους. Αλλά και όλος ο κοινωνικός τους περίγυρος αναπλάθει αυτές τις πεπαλαιωμένες αξίες. Ένας γείτονάς τους, ο Βασίλι Λίσοβιτς (Βασιλίσα) κρύβει πίσω από την ταπετσαρία τσαρικά ρούβλια, χρυσό και ασήμι, ενώ ένας προσκεκλημένος τους διατηρεί την αυταπάτη πως ο τσάρος και η τσαρίνα έχουν διαφύγει μέσω της Ασίας και βρίσκονται ασφαλείς στην Ευρώπη. Οι Μπολσεβίκοι, στις περιγραφές τους, είναι οι «εκπεσόντες άγγελοι». Η μεσοαστική τάξη του Κιέβου δεν είναι παρά μια ρωσόφωνη νησίδα μέσα στη θάλασσα της επαναστατημένης ουκρανικής αγροτιάς. Η αντίθεση ανάμεσα στο αστικό και στο αγροτικό στοιχείο αντικατοπτρίζεται στους χαρακτήρες των δυο αδελφών, Νικόλκα και Αλεξέι. Οι εφιάλτες του Αλεξέι είναι χαρακτηριστικοί ενός μοναρχικού, που δεν θέλει ούτε να ακούει καν τα ονόματα του Κερένσκι και του Τρότσκι. Πρόκειται για ένα μυθιστόρημα αμφιλεγόμενο, όπου η στρατιωτική περιβολή περιγράφεται με αξιοσημείωτο φετιχισμό και όπου η νοσταλγία της παλιάς, αυτοκρατορικής Ρωσίας μετατρέπεται σε ύμνο.

    Ως πρότυπα για τη διαγραφή των χαρακτήρων του ο Μπουλγκάκωφ χρησιμοποιεί κάποια μέλη της ρωσόφωνης κρατικής υπαλληλίας που συμμετείχαν στην άμυνα του Κιέβου ενάντια στις δυνάμεις των Ουκρανών εθνικιστών. Φιλοτεχνεί τύπους της εγχώριας ελίτ που δεν άντεχαν την αναταραχή και νοσταλγούσαν το παρελθόν. Στο βιβλίο πρωταγωνιστεί ένα Κίεβο πλημμυρισμένο με πρόσφυγες από τη Μόσχα και την Πετρούπολη: αξιωματικούς που έχουν γυρίσει από το μέτωπο, εμπόρους, δικηγόρους, γαιοκτήμονες, πόρνες, μηχανικούς, γιατρούς και συγγραφείς, που όλοι μισούν τους Μπολσεβίκους, περιφέρονται αξύριστοι και μεθοκοπούν. Το όργιο ασυδοσίας των οπαδών του Πετλιούρα, η αλλαγή καθεστώτος και η επιστράτευση του ίδιου του Μπουλγκάκωφ αποτυπώνονται στο μυθιστόρημα.

    Το 1921 δίνεται άδεια στον συγγραφέα να κατοικήσει και να εργαστεί στη Μόσχα. Εκεί, συμβιβαζόμενος παράλληλα με τις προπαγανδιστικές παραγγελίες του Κόμματος, κατορθώνει να προσεγγίσει τους συγγραφικούς κύκλους και να δημοσιεύσει στην εφημερίδα «Παραμονή» και να κάνει επιμέλεια κειμένων στην εφημερίδα «Σειρήνα». Στην πρώτη της εκδοχή η Λευκή Φρουρά ξεκινούσε με τον τίτλο «Ο κίτρινος σημαιοφόρος» και απέδιδε την ήττα του ομώνυμου κινήματος με φράσεις αντλημένες από την Αποκάλυψη του Ιωάννη. Σταδιακά ο συγγραφέας εμπλουτίζει τους χαρακτήρες των μελών της οικογένειας Τούρμπιν, ενώ επιστρατεύει και πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία και ορίζει ως σκηνικό του μυθιστορήματός του το Κίεβο του 1918: η νοσταλγική εικόνα του μνημείου του πρίγκιπα Βλαδίμηρου, η οδός Μαλο-Προβάλναγια όπου τραυματίζεται ο Αλεξέι, η γενναιοφροσύνη κάποιων προσώπων και ο βαθύς ανθρωπισμός σε σύγκρουση με την ωμή βία και τη χυδαιότητα συνθέτουν μια «μεγάλη και τρομακτική» εικόνα της ταραχώδους εκείνης χρονιάς. Το μυθιστόρημα κλείνει με την εμφάνιση του θωρακισμένου τραίνου «Προλετάριος» στον σταθμό και τον προοιωνισμό μιας νέας εποχής.

    stalin Bulgakov

    Η θεατρική εκδοχή και η αλλαγή στάσης του «πατερούλη»

    Το 1926 η Λευκή Φρουρά, διασκευασμένη σε θεατρικό έργο υπό τον τίτλο Ημέρες των Τούρμπιν, ανεβαίνει στο Θέατρο Τέχνης της Μόσχας, σκηνοθετημένη από τον Στανισλάφσκι. Ο ίδιος ο Στάλιν την επικρίνει δημόσια και το έργο απαγορεύεται. Ο Μπουλγκάκωφ εκφράζει τη δυσαρέσκειά του φωναχτά σε φίλους και γνωστούς και διατείνεται ότι «ίσως να ήταν καλύτερα να πάει να ζήσει κάπου αλλού, σε κάποια χώρα όπου τουλάχιστον τα βιβλία του θα δημοσιεύονταν κι η αξία του ίσως και να αναγνωριζόταν». Κάποια ημέρα χτυπά το τηλέφωνο και στην άλλη άκρη της γραμμής είναι ο Στάλιν:

    – Τι πληροφορούμαι, πολίτη Μπουλγκάκωφ! Μα, επιθυμείτε στ’ αλήθεια να εγκαταλείψετε τη Σοβιετική Ένωση; Λοιπόν, ακούστε τι θα γίνει. Θα δουλέψετε και πάλι στο Θέατρο Τέχνης ως βοηθός σκηνοθέτη, ίσως κι αλλού ως λιμπρετίστας για όπερες. Για τη δημοσίευση των έργων σας, θα δούμε εν καιρώ.

    Ο «πατερούλης» κράτησε αμφίθυμη στάση απέναντι στον Μπουλγκάκωφ, παίζοντας μαζί του «τη γάτα με τον ποντικό» μέχρι τον θάνατό του.

    Εν καιρώ και εγένετο. Στις 15 Ιανουαρίου 1932, η διεύθυνση του θεάτρου γνωστοποιεί στον έκπληκτο Μπουλγκάκωφ ότι οι Ημέρες των Τούρμπιν θα ανέβουν ξανά στη σκηνή. Οι παραστάσεις στη Μόσχα επρόκειτο να συνεχιστούν για εννέα ολόκληρες σεζόν. Φαίνεται πως η έντονα εκπεφρασμένη αγάπη για την ουκρανική γη και η εθελοτυφλία προς τη διαφθορά της εποχής του τσαρισμού, σε συνδυασμό με την ακριβή αναπαράσταση των ιστορικών περιστατικών και την προσδοκία πως μια ανώτερης ηθικής νέα κατάσταση πραγμάτων θα έρθει από τον Βορρά, έκαναν τελικά τον Στάλιν να θεωρήσει το έργο φιλικά διακείμενο προς το καθεστώς του. Παρόλα αυτά ο «πατερούλης» κράτησε αμφίθυμη στάση απέναντι στον Μπουλγκάκωφ, παίζοντας μαζί του «τη γάτα με τον ποντικό» μέχρι τον θάνατό του.

    Τα ξημερώματα της 1ης Σεπτεμβρίου 1939 η Γερμανία εξαπολύει κεραυνοβόλο επίθεση ενάντια στην Πολωνία και την καταλαμβάνει. Στις 17 Σεπτεμβρίου εισβάλλει στην Πολωνία από τα ανατολικά η Σοβιετική Ένωση και καταλαμβάνει την υπόλοιπη χώρα. Το 1940, και ενώ ο Προκόφιεφ ανεβάζει στο Λένινγκραντ το μπαλέτο Ρωμαίος και Ιουλιέτα, ο Μπουλγκάκωφ πεθαίνει στη Μόσχα, ο Ισαάκ Μπάμπελ δολοφονείται, ο Λεόν Τρότσκι πεθαίνει μυστηριωδώς στο Μεξικό, τα σοβιετικά στρατεύματα καταλαμβάνουν τις βαλτικές χώρες και οι Γερμανοί προελαύνουν για δεύτερη φορά ενάντια στη Ρωσία.

    * Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.

    Απόσπασμα από το τέλος του βιβλίου

    «Στο παράσπιτο, και ο Πιέτκα ο Σιεγκλόφ έβλεπε ένα όνειρο.

    Ο Πιέτκα ήταν μικρός, για τούτο και δεν ενδιαφερόταν ούτε για τους μπολσεβίκους, ούτε για τον Πετλιούρα, τον Δαίμονα. Και είδε ένα όνειρο απλό και χαρούμενο, σαν ηλιακή σφαίρα.

    Περπατούσε λοιπόν ο Πιέτκα σε ένα μεγάλο πράσινο λειβάδι, και στο λειβάδι αυτό είχε κάτσει ένα αστραφτερό αδαμάντινο μπαλόνι, μεγαλύτερο από τον Πιέτκα. Στα όνειρα, όταν οι μεγάλοι πρέπει να τρέξουν κολλάνε στη γη, βογκάνε και χτυπιούνται, προσπαθώντας να ξεκολλήσουν τα πόδια τους από το βάλτο. Τα παιδικά πόδια όμως είναι ζωηρά και ελεύθερα. Ο Πιέτκα έφτασε τρέχοντας ως το αδαμάντινο μπαλόνι και με κομμένη την ανάσα από ένα χαρούμενο γέλιο, το άρπαξε στα χέρια του. Το μπαλόνι περιέλουσε τον Πιέτκα με λαμπερές πιτσιλιές. Αυτό ήταν όλο το όνειρο του Πιέτκα. Από την ευχαρίστηση άρχισε να χαχανίζει εν τω μέσω της νυχτός. Και εύθυμα του έστειλε εις απάντησιν μια στράκα ένα τριζόνι πίσω από τη σόμπα. Ο Πιέτκα άρχισε να βλέπει και άλλα, ελαφριά και χαρούμενα όνειρα, ενώ το τριζόνι τραγουδούσε και ξανατραγουδούσε το τραγούδι του κάπου σε μια σχισμή, στη λευκή γωνία πίσω από τον κουβά, ζωντανεύοντας την αποκοιμισμένη, ψιθυριστή νύχτα της οικογένειας».

    https://www.bookpress.gr/kritikes/xeni-pezografia/bulgakov-mikhail-erato-i-leuki-froura-xenios

  31. Ο Βασίλης Στοϊλόπουλος πρόσθεσε 2 νέες φωτογραφίες.

    Η Φάνια Καπλάν και η «Ερυθρά Τρομοκρατία».
    Πριν από έναν αιώνα, σε μια περίοδο που το νέο καθεστώς των μπολσεβίκων προσπαθούσε ακόμη να εδραιωθεί στην εξουσία, πραγματοποιήθηκε στη Μόσχα η αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του Βλαντίμιρ Ουλιάνωφ ή Λένιν. Η «δράστης» που συνελήφθη αμέσως ήταν μια μικροκαμωμένη, σχεδόν τυφλή Εβραία από την Ουκρανία, η Φάνια Εφίμοβνα Καπλάν (φωτό 1). Στο σχετικό με το συμβάν πρωτόκολλο της μυστικής υπηρεσίας Τσέκα (από το 1922 Κα Γκε Μπε), στις 30-8-1918, υπάρχει η λιτή και αβίαστη αναφορά της Καπλάν : «Σήμερα πυροβόλησα τον Λένιν. Το έκανα από πεποίθηση. Πυροβόλησα αρκετές φορές. Δεν ξέρω πόσες. Δεν θα πω λεπτομέρειες για το όπλο. Τον πυροβόλησα γιατί τον θεωρώ προδότη της επανάστασης και η ύπαρξή του θα καταστρέψει την πίστη για τον σοσιαλισμό». Τρεις μέρες αργότερα, με συνοπτικές διαδικασίες και χωρίς δικαστική απόφαση η Καπλάν εκτελέστηκε και το πτώμα της εξαφανίστηκε.
    Ποια ήταν όμως η επίδοξος δολοφόνος ενός τόσο σημαντικού προσώπου όπως ο Λένιν ; Γόνος μιας πάμπτωχης και πολυμελούς οικογένειας, η 15χρονη ακόμα Φάνια αναμειγνύεται, ήδη από το 1905, με το ψευδώνυμο «Ντόρα» στους επαναστατικούς κύκλους των Ρώσων αναρχικών κι ένα χρόνο αργότερα συμμετέχει στη δολοφονία ενός τσαρικού αξιωματούχου. Όμως η έκρηξη της βόμβας της προκάλεσε βαριές κακώσεις στα μάτια με αποτέλεσμα να χάσει σχεδόν την όρασή της. Συλλαμβάνεται επί τόπου και καταδικάζεται στη ποινή του θανάτου, η οποία μετατρέπεται τελικά σε ισόβια καταναγκαστικά έργα στη Σιβηρία. Ύστερα από 12χρονο εγκλεισμό στις φυλακές, η Καπλάν αποφυλακίστηκε – μετά τη Φεβρουαριανή Επανάσταση του 1917 που προκάλεσε την ανατροπή του τσαρικού καθεστώτος.
    Εκατό χρόνια μετά την δολοφονική απόπειρα, η υπόθεση αυτή, με τις τεράστιες ιστορικές συνέπειες, παρουσιάζει ακόμη μεγάλες αμφιβολίες αν η Καπλάν, που ομολόγησε, υπήρξε απλά ένας «αποδιοπομπαίος τράγος» ή αν θέλησε να θυσιαστεί για να καλύψει τον πραγματικό εκτελεστή. Αποδείχτηκε όμως ότι :
    • η δεύτερη σφαίρα, που βρήκε τον Λένιν και αφαιρέθηκε μόλις το 1922 από την πλάτη του, δεν ήταν από το πιστόλι Browning που βρέθηκε στην τσάντα της Καπλάν.
    • στο σημείο της πράξης βρέθηκαν τέσσερες σφαίρες, ενώ όλοι οι αυτόπτες μάρτυρες άκουσαν μόνο τρεις πυροβολισμούς.
    • Κανένας αυτόπτης μάρτυρας δεν επιβεβαίωσε ότι ο άνθρωπος που πυροβόλησε ήταν η Καπλάν.
    Πιθανότατα, ο αληθινός εκτελεστής της δολοφονικής απόπειρας ήταν το μέλος της Τσέκα Προτόποπωφ, ο οποίος συνελήφθηκε στο χώρο της απόπειρας και εκτελέστηκε με συνοπτικές διαδικασίες την ίδια ημέρα. Η Καπλάν που οικιοθελώς και με μεγάλη ευκολία ομολόγησε την «ενοχή» της για να μεταμορφωθεί έτσι σε θύμα και από επαναστάτρια σε «δολοφόνο» δεν έμαθε ποτέ τι πραγματικά συνέβη με τον Προτόποπωφ.
    Αφοπλιστική πάντως ήταν και η ομολογία του Τρότσκυ για το αμφιλεγόμενο αυτό γεγονός : «Η επανάσταση κατά έναν αξιοσημείωτο τρόπο δεν σταθεροποιήθηκε μέσω μιας μικρής περιόδου ηρεμίας, αλλά εξ αιτίας της απειλής λόγω της δολοφονικής απόπειρας». Ο σοβαρότατος τραυματισμός, με άλλα λόγια, του Λένιν υπήρξε «ευπρόσδεκτος» και η αφορμή για το ξεκίνημα της «Ερυθράς Τρομοκρατίας» που επακολούθησε. Τα πρώτα θύματά της υπήρξαν τα μέλη των σοσιαλεπαναστατών που στις εκλογές σημείωσαν πολύ καλύτερα αποτελέσματα από το μπολσεβίκους. Μετά το πραξικόπημα της μειοψηφίας των μπολσεβίκων βρέθηκαν στις ρωσικές φυλακές, με εντολές των Λένιν και του Τρότσκυ, χιλιάδες σοσιαλεπαναστάτες αλλά και αναρχικοί και αναρχοσυνδικαλιστές. Στα θύματα της Τσέκα που ανάλαβε το εξοντωτικό έργο, περιλαμβάνονταν όμως και αξιωματικοί του τσάρου, άνθρωποι της εκκλησίας και αντιφρονούντες της εργατικής τάξης. Εκτιμάται ότι τα θύματα της «Ερυθράς Τρομοκρατίας» κυμαίνονται μεταξύ 250 χιλιάδων και ενός εκατομμυρίου. «Λαιτμοτιβ» της «Ερυθράς Τρομοκρατίας» ήταν το : «Εμείς δεν πολεμούμε ενάντια στον καθένα. Εμείς καταστρέφουμε την μπουρζουαζία σαν κοινωνική τάξη».

  32. κουντούρη Μ. on

    Ενα ερώτημα βασικό , δεν ξέρω αν έχει ήδη απαντηθεί , είναι πως και ποιός χρηματοδότησε τον Λένιν να διεξάγει ουσιαστικά εναν πόλεμο εντός του ρωσικου εδάφους προκειμένου να επιβάλλει βιαίως το επαναστατικό καθεστώς. Υπαρχει και η ιστορική εκδοχή οτί ο Καιζερ χρηματοδοτησε τον επαγγελματια επαναστάτη και απαλλάχθηκε έτσι
    απο το ανατολικό μέτωπο.Θα είχε ετσι εξασφαλισμένη τη νίκη αν δεν έμπαιναν στον πόλεμο οι Αμερικάνοι

  33. […] μετά την Υπογραφή της επονείδιστης για τους λαούς Συνθήκης Μπρεστ Λιτόφσκ (Μάρτιος 1918, μεταξύ Λένιν από τη μια και […]

  34. […] την επαναστατημένη Ρωσία σε υποταγή στην Γερμανία με τη Συνθήκη του Μπρέστ Λιτόφσκ και με την εξόντωση της αριστερής αντιπολίτευσης που […]

  35. «…ο Ταλάατ ηγήθηκε του Οθωμανικού αντιπροσωπεία στο Brest-Litovsk και επέστρεψε με θρίαμβο, έχοντας διαπραγματευτεί την επιστροφή των επαρχιών που είχαν χαθεί στην αυτοκρατορία για σαράντα χρόνια….

    https://www.nybooks.com/articles/2019/04/04/talat-pasha-archive-atrocities-armenia/

  36. Andreas on

    Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
    efsyn.gr
    Το δεύτερο κόμμα της Οκτωβριανής Επανάστασης
    ΤΟ ΦΑΝΤΑΣΜΑ ΤΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ
    Συνεδρίαση της πρώτης μετεπαναστατικής κυβέρνησης, τον Δεκέμβρη του 1917 ή τον Γενάρη του 1918. Με βέλη σημειώνονται οι τέσσερις παρόντες υπουργοί των Αριστερών Εσέρων. Από αριστερά: Ισαάκ Στάινμπεργκ, Μπαρίς Καμκόφ, Βλαντιμίρ Τρουτόφσκι, Προς Προσιάν

    ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ 08.11.2020, 09:56
    Το δεύτερο κόμμα της Οκτωβριανής Επανάστασης
    Τάσος Κωστόπουλος
    A-A+
    Συνέντευξη με τον Ρώσο ιστορικό Γιαροσλάβ Λεόντιεφ για τους Αριστερούς Εσέρους (1917-1937)
    Η Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917 στη Ρωσία (25 Οκτωβρίου με το παλιό / 7 Νοεμβρίου με το νέο ημερολόγιο) υπήρξε αναμφίβολα το σημαντικότερο γεγονός του 20ού αιώνα. Η μετατροπή του ενός έκτου της υφηλίου σε κράτος που διακήρυττε πως εκπροσωπεί όχι κάποιο μεμονωμένο έθνος αλλά το παγκόσμιο προλεταριάτο στην αέναη πάλη του με τους αστούς (και τη φτωχή αγροτιά στην αναμέτρησή της με τη μεγάλη γαιοκτησία) ήταν μια εξέλιξη που σφράγισε τις εξελίξεις των δεκαετιών που ακολούθησαν, τροποποιώντας ριζικά το περιεχόμενο και τις διαχωριστικές γραμμές της πολιτικής, τόσο σε παγκόσμια κλίμακα όσο και στο εσωτερικό κάθε εθνοκρατικού σχηματισμού.

    Οποιες κι αν υπήρξαν οι κατοπινές εξελίξεις στην ίδια τη Σοβιετική Ενωση, για την υπόλοιπη ανθρωπότητα αυτή η τομή παρέμεινε ενεργή ίσαμε τα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν η κατάρρευση του «υπαρκτού σοσιαλισμού» μάς επανέφερε στο σημείο εκκίνησης.

    «Το κακό με τους μπολσεβίκους είναι ότι δεν πιστεύουν στις μάζες»
    Μαρία Σπιριδόνοβα (Εμμα Γκόλντνμαν, «Η απογοήτευσή μου στη Ρωσία», Αθήνα 2009 [π.έ. 1923-4], σ.114)

    Ειδικά στον τομέα της «δημόσιας» ιστορίας, το ρωσικό 1917 μπορεί να ξαναδιαβαστεί με δυο τρόπους. Ο ένας είναι το ξαναζέσταμα των σχημάτων του Ψυχρού Πολέμου, μια απλοποιητική προσέγγιση με τους μπολσεβίκους από τη μια κι όλους τους υπόλοιπους από την άλλη. Πρόκειται για τη ματιά που κυριάρχησε στον δημόσιο λόγο τα πρώτα χρόνια μετά το 1989/1991, με τους πολέμιους του σοβιετικού «ολοκληρωτισμού» να διαθέτουν πλέον, για προφανείς λόγους, συντριπτική ηγεμονία απέναντι στους νοσταλγούς του «υπαρκτού». Ο δεύτερος τρόπος να μελετήσει κανείς το 1917 είναι η επιστροφή στις πηγές, επιλογή που μετά το άνοιγμα των σοβιετικών αρχείων μας επιτρέπει ν’ αποκτήσουμε μια πολύ πιο σφαιρική εικόνα τής τότε επαναστατικής εμπειρίας.

    Απ’ αυτή την άποψη, το διεθνές ιστορικό συνέδριο που οργανώθηκε στην Αθήνα τον Απρίλιο του 2019 για τη Ρωσική Επανάσταση, με πρωτοβουλία ακτιβιστών και ομάδων της ευρύτερης ριζοσπαστικής Αριστεράς και του αντιεξουσιαστικού χώρου, υπήρξε πολλαπλά ενδιαφέρον καθώς έφερε το πολυπληθές κοινό του σ’ επαφή με τον σχετικό προβληματισμό που έχει αναπτυχθεί τις τελευταίες δεκαετίες, όχι μόνο στη Δύση αλλά και στην ίδια τη Ρωσία. Από τις εισηγήσεις που διαβάστηκαν εκεί, την προσοχή μας τράβηξε μεταξύ άλλων το κείμενο του Γιαροσλάβ Λεόντιεφ για τις εναλλακτικές μορφές σοσιαλιστικής κοινωνικής οργάνωσης, με τις οποίες πειραματίστηκαν μετά το τέλος του ρωσικού εμφυλίου οι Αριστεροί Σοσιαλεπαναστάτες («Εσέροι»).

    Καθηγητής Νεότερης Ιστορίας στο Κρατικό Πανεπιστήμιο της Μόσχας και επιμελητής της έκδοσης του αρχείου των Αριστερών Εσέρων, ο κ. Λεόντιεφ μας μίλησε αναλυτικά για το αντικείμενο της έρευνάς του και, πάνω απ’ όλα, γι’ αυτές τις άγνωστες διαδρομές των πρώτων μετεπαναστατικών χρόνων.

    Το άνοιγμα των αρχείων
    Οπως συμβαίνει σε κάθε χώρα που σέβεται στοιχειωδώς την ιστορία της (και δεν εξαφανίζει τα ενοχλητικά τεκμήρια με τελετουργικές πυρές, όπως αυτή που έστησε το 1989 στη Χαλυβουργική ο πατήρ Μητσοτάκης σε συνεργασία με τους Λεωνίδα Κύρκο και Χαρίλαο Φλωράκη), πολύτιμη πηγή για την ιστορία ενός επαναστατικού κινήματος αλλά και για τη διαχρονική συνέχεια των κατασταλτικών μηχανισμών αποτελούν οι φάκελοι της Ασφάλειας.

    «Αφότου το αρχείο των Αριστερών Εσέρων κατασχέθηκε από την Τσεκά», την πολιτική αστυνομία της Σοβιετικής Ρωσίας, εξηγεί ο συνομιλητής μας, «μέχρι την εποχή του Χρουστσόφ φυλασσόταν στα αρχεία της Κα-Γκε-Μπε. Κατόπιν πέρασε στο κεντρικό κομματικό αρχείο, που πλέον λέγεται Ρωσικό Κρατικό Αρχείο Κοινωνικοπολιτικής Ιστορίας (RGASPI). Δουλειά μου στο RGASPI είναι η έκδοση των ντοκουμέντων των Αριστερών Εσέρων, έργο που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί. Εχουμε εκδώσει ουσιαστικά όλα τα τεκμήρια που βρίσκονται στα RGASPI, υπάρχουν όμως πάρα πολλά ντοκουμέντα στο Αρχείο της FSB [διαδόχου της KGB]. Τώρα άνοιξαν τα αρχεία της Τσεκά στην Ουκρανία κι έχουμε μια ροή εγγράφων από την Ουκρανία για τους Αριστερούς Εσέρους και τους αναρχικούς, δεδομένου ότι υπήρχαν στενές σχέσεις ανάμεσα στα αριστερά κόμματα της Ουκρανίας κι εκείνα της Ρωσίας, αλληλογραφία κι άλλες επαφές. Τα υλικά αυτά ήταν κλειστά μέχρι πριν από τρία χρόνια. Δεν με ενδιαφέρουν τα τεκμήρια για τους Ουκρανούς εθνικιστές (Πετλιούρα κ.ά.), αλλά εκείνα για τους Ρώσους αριστερούς που στα χρόνια του πολέμου βρίσκονταν στην Οδησσό ή σ’ άλλα μέρη της Ουκρανίας».

    Για τον ίδιο λόγο, ο κ. Λεόντιεφ μελετά επίσης το αρχείο της Τσεκά για το αναρχικό αγροτικό κίνημα του Νέστορα Μαχνό: «Μ’ ενδιαφέρει επειδή ανάμεσα στα στελέχη του στρατού του Μαχνό, στην πρώτη γραμμή, βρίσκονταν Αριστεροί Εσέροι και Αριστεροί Κομμουνιστές», μέλη της εσωκομματικής αντιπολίτευσης των Μπολσεβίκων.

    Αγρότες και «τρομοκράτες»
    Ας επιστρέψουμε, όμως, στους Αριστερούς Εσέρους –«το δεύτερο κόμμα της Οκτωβριανής Επανάστασης», η συνεργασία του οποίου με τους μπολσεβίκους αποδείχθηκε καθοριστική για την επιβίωση του νέου καθεστώτος τους πρώτους μήνες μετά την κατάληψη της εξουσίας.

    Ως αυτοτελής σχηματισμός οι Αριστεροί Εσέροι προέκυψαν αμέσως μετά τον Οκτώβρη, όταν η ανατροπή του Κερένσκι από τους μπολσεβίκους και τη Στρατιωτική Επαναστατική Επιτροπή του σοβιέτ της Πετρούπολης επέφερε τη διάσπαση του μέχρι τότε ενιαίου Κόμματος Σοσιαλεπαναστατών (Партия Социалистов-Революционеров –και στην καθομιλουμένη «С-Р», «Εσέροι»).

    Γεννημένο στην παρανομία το 1902, ένα χρόνο πριν από τη διάσπαση των Ρώσων Σοσιαλδημοκρατών σε μπολσεβίκους και μενσεβίκους, το κόμμα των Εσέρων εξέφραζε κυρίως τη συμμαχία της ριζοσπαστικοποιημένης επαρχιακής μικροαστικής διανόησης (δάσκαλοι χωριών και κατώτεροι υπάλληλοι) με το ριζοσπαστικότερο τμήμα της ρωσικής αγροτιάς.

    Σε αντίθεση με τους Ρώσους Σοσιαλδημοκράτες, οι Σοσιαλεπαναστάτες έδιναν πολύ μικρότερη σημασία στη θεωρητική προπαρασκευή και πολύ μεγαλύτερη έμφαση στην «έμπρακτη προπαγάνδα». Κληρονόμοι της επαναστατικής παράδοσης των Ναρόντνικων («Λαϊκιστών») του 19ου αιώνα, θεωρούσαν επίσης ως ανώτερη μορφή έμπρακτης προπαγάνδας τις ένοπλες ενέργειες εναντίον μισητών στελεχών του τσαρικού καθεστώτος, προσδίδοντας θετική σημασιοδότηση στον όρο «τρομοκράτης» (террорист). Οπως ήταν δε φυσικό, οι επιφανέστερες φυσιογνωμίες του κινήματός τους αναδείχθηκαν μέσα από αυτήν ακριβώς τη δραστηριότητα.

    «Το δημοφιλέστερο στέλεχος των ΑΣΡ», υπενθυμίζει ο συνομιλητής μας, «ήταν η Μαρία Σπιριδόνοβα, μια γυναίκα που το 1906 είχε θεωρηθεί σύμβολο της Ρωσικής Επανάστασης, με ορισμένους από τους λαμπρότερους Ρώσους ποιητές (τον Μαξιμιλιάν Βαλόσιν, τον Μάντελσταμ, τον Μπαρίς Παστερνάκ) να γράφουν ποιήματα γι’ αυτήν. Στα είκοσι δυο της χρόνια, η Σπιριδόνοβα πυροβόλησε θανάσιμα τον επαρχιακό σύμβουλο του Ταμπόφ, μεγαλογαιοκτήμονα και επικεφαλής της τοπικής αστυνομίας, Γκαβρίλ Λουζινόφσκι, που είχε καταστείλει με μεγάλη αγριότητα το τοπικό αγροτικό κίνημα. Βασανίστηκε, βιάστηκε και καταδικάστηκε σε θάνατο, αλλά ο τσάρος μετέτρεψε την ποινή της σε ισόβια δεσμά κάτω από την πίεση της παγκόσμιας κοινής γνώμης. Ενας δημοσιογράφος ονόματι Βλαντίμιροφ είχε κάνει έρευνα για τα βασανιστήρια που υπέστη και δημοσίευσε τα ευρήματά του σε μεγάλη εφημερίδα της Πετρούπολης κι εν συνεχεία σε φυλλάδιο που μεταφράστηκε σε διάφορες γλώσσες. Στη Γαλλία και σ’ άλλες ευρωπαϊκές χώρες συγκροτήθηκαν επιτροπές διανοουμένων που ζητούσαν να της δοθεί χάρη. Εικόνες της Σπιριδόνοβα, ως ινδάλματος του κινήματος, υπήρχαν στα γραφεία όλων των αντικαθεστωτικών οργανώσεων της ρωσικής πολιτικής προσφυγιάς».

    Η διάσπαση
    Μετά την ανατροπή του τσάρου τον Φλεβάρη του 1917, το κόμμα των Εσέρων βγήκε, όπως και η υπόλοιπη ρωσική Αριστερά, από την παρανομία. Μέσα στο οκτάμηνο δυαδικής εξουσίας που ακολούθησε, με την Προσωρινή Κυβέρνηση από τη μια και τα συμβούλια εργατών, στρατιωτών και αγροτών (σοβιέτ) από την άλλη, το κόμμα γιγαντώθηκε με την προσχώρηση εκατοντάδων χιλιάδων μελών σε όλη τη χώρα, ιδίως στην επαρχία και τις στρατιωτικές μονάδες. Η κεντρική καθοδήγηση της Μόσχας και της Πετρούπολης είχε μάλλον χαλαρή σύνδεση μ’ αυτές τις οργανώσεις που ξεπετάγονταν εδώ κι εκεί αυτοχαρακτηριζόμενες ως «Εσέροι»· σε κάποιες μάλιστα περιπτώσεις, αγνοούσε ακόμη και την ύπαρξή τους. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την όξυνση της ταξικής πάλης και τη συμμετοχή της ηγετικής, συντηρητικότερης τάσης του κόμματος στην Προσωρινή Κυβέρνηση τον Απρίλιο του 1917, οδήγησε τελικά στη διάσπασή του, καθιστώντας αδύνατη τη συμβίωση των αντιμαχόμενων τάσεων («δεξιά» και «αριστερά») που είχαν διαμορφωθεί στο εσωτερικό του ήδη από το 1909.

    «Μια βασική διχογνωμία ανάμεσα στις δυο τάσεις», εξηγεί ο κ. Λεόντιεφ, «ήταν πως οι Αριστεροί ήταν διεθνιστές· στη διάρκεια του πολέμου είχαν πάρει μέρος στις διεθνείς αντιπολεμικές διασκέψεις της Αριστεράς του Τσίμερβαλντ. Θεωρούσαν επίσης ότι τα αγροτικά σοβιέτ έπρεπε να καταλάβουν αμέσως τη γη από τους ιδιοκτήτες, ενώ η Γενική Επιτροπή, η κομματική δηλαδή ηγεσία, θεωρούσε πως έπρεπε να περιμένουν, μέχρι να αποφασίσει επ’ αυτού η μελλοντική Συντακτική Συνέλευση. Υπήρχαν επίσης κάποιες ομοιότητες με τις απόψεις των αναρχοσυνδικαλιστών στο εργατικό ζήτημα, όσον αφορά το δικαίωμα των εργοστασιακών επιτροπών (όχι των κεντρικών συνδικάτων, αλλά των επιτροπών στο τοπικό επίπεδο του εργοστασίου) να επιβάλλουν αποφάσεις στους διευθυντές, να ασκούν διευθυντική εξουσία. Οι μπολσεβίκοι αποδέχονταν επίσης αυτή την εξουσία των επιτροπών, υπήρχε όμως διαρκής ανταγωνισμός με τους Εσέρους και τους αναρχικούς για τον έλεγχό τους».

    Η διαφοροποίηση αυτή συνοδεύτηκε από σταδιακό επαναπροσδιορισμό της στάσης, όχι μόνο των νέων μελών αλλά και πολλών παλιών αγωνιστών που βγήκαν από τις φυλακές και τις εξορίες. Η Σπιριδόνοβα, λ.χ., «επέστρεψε από την εξορία στη Μόσχα το Μάιο του 1917 και αρχικά δεν ήταν ιδιαίτερα ριζοσπαστική. Προσπάθησε ν’ αναλύσει τις διαφορές στο κόμμα και τελικά τάχθηκε με την αριστερή ομάδα του Μπαρίς Καμκόφ. Ο Καμκόφ είχε μετάσχει ως πρόσφυγας στις διασκέψεις του Τσίμερβαλντ κι ήταν έντονα διεθνιστής και αντιμιλιταριστής».

    Παρά τις διαφορές, η ενότητα του κόμματος διατηρήθηκε, πάντως, τυπικά μέχρι τα τέλη του φθινοπώρου. Στις εκλογές της 12ης Νοεμβρίου για τη Συντακτική Συνέλευση, οι Εσέροι κατέβηκαν ως ενιαίος σχηματισμός –κι αναδείχθηκαν σε πρώτο κόμμα, με 18.807.439 ψήφους (45,11%) έναντι 9.844.637 (23,6%) των Μπολσεβίκων, 3.655.917 (8,8%) των Ουκρανών Σοσιαλιστών, 1.986.601 (4,8%) των δεξιών Συνταγματικών Δημοκρατικών και 1.364.826 (3,3%) των Μενσεβίκων (Oliver Radkey, «Russia Goes to the Polls. The Election to the All-Russian Constituent Assembly, 1917», Ιθακα-Λονδίνο 1990, σ. 18-19). Τη στιγμή όμως που τα ψηφοδέλτιά του θριάμβευαν στην επαρχία, σε κεντρικό επίπεδο το κόμμα είχε ήδη διασπαστεί ως αποτέλεσμα της Οκτωβριανής Επανάστασης.

    ……….
    «

    • Ανδρέας on

      ……….

      Σε πολλές πόλεις, οι Αριστεροί Εσέροι διαδραμάτισαν κομβικό ρόλο στην ένοπλη κατάληψη της εξουσίας», επισημαίνει ο κ. Λεόντιεφ. «Σε κάποιες περιπτώσεις, όπως το Χάρκοβο, το Πσκοφ ή το Αστραχάν, βρέθηκαν μάλιστα επικεφαλής των τοπικών επαναστατικών επιτροπών. Στο Σμολένσκ, η επαναστατική επιτροπή, όπου πλειοψηφούσαν οι μπολσεβίκοι αλλά περιλάμβανε επίσης δυο Αριστερούς Εσέρους κι έναν αναρχικό, επέλεξε τον Αριστερό Εσέρο Γεβγκένι Ραζούμοφ ως πρόεδρο του εκεί συμβουλίου λαϊκών επιτρόπων, δηλαδή της τοπικής κυβέρνησης. Στη Μόσχα, πάλι, Αριστερός Εσέρος ήταν ο σημαιοφόρος Γιούρι Σαμπλίν που κατέλαβε το δημαρχείο».

      Η ενεργός συμμετοχή στην επανάσταση οδήγησε έτσι στη διάσπαση: «Στην Κ.Ε. των Εσέρων, η κυρίαρχη τάση του κόμματος είπε στους Αριστερούς Εσέρους ν’ αποχωρήσουν από το 2ο Πανρωσικό Συνέδριο των Σοβιέτ [που ενέκρινε την ανατροπή του Κερένσκι], όπως έκαναν οι μενσεβίκοι κι όλοι οι δεξιοί σοσιαλιστές. Οι Αριστεροί Εσέροι δεν το δέχτηκαν όμως και διαγράφηκαν από το κόμμα, γεγονός που τους ώθησε ν’ αποφασίσουν τη αυτοτελή συγκρότησή τους. Το ιδρυτικό συνέδριο του νέου Kόμματος των Αριστερών Εσέρων [Партия Левых Социалистов-Революционеров] πραγματοποιήθηκε στις 18/11/1917 (π.η.). Παράλληλα ξεκίνησαν στην Αγία Πετρούπολη οι εργασίες του Πανρωσικού Σοβιέτ των Χωρικών, που επίσης χωρίστηκε σε δυο ομάδες: η μια ακολούθησε τους Αριστερούς Εσέρους, ενώ η δεύτερη τάχθηκε με τους ορθόδοξους».

      Τι μεγέθη αντιπροσώπευαν αυτές οι συλλογικότητες; «Τα μέλη των Σοσιαλεπαναστατών, και των δυο τάσεων, μέσα στο 1917 έφτασαν το 1.000.000. Οταν το κόμμα διασπάστηκε, οι αριθμός των Αριστερών Εσέρων ήταν πολύ μικρότερος από εκείνον των Δεξιών. Τους επόμενους μήνες δεν έπαψε ωστόσο να μεγαλώνει και το καλοκαίρι του 1918 έφτασε τις 300.000. Οι μπολσεβίκοι το 1917 είχαν 400.000 μέλη κι οι μενσεβίκοι 300.000. Το καλοκαίρι του 1918 οι μπολσεβίκοι είχαν φτάσει τους 500.000. Ο ρυθμός ανάπτυξης του Κόμματος των Αριστερών Εσέρων ήταν μεγαλύτερος από εκείνον των μπολσεβίκων, αλλά οι μπολσεβίκοι παρέμεναν περισσότεροι».

      Η κυβερνητική εμπειρία
      Ως απόρροια της συμμετοχής τους στην ανατροπή του Κερένσκι, του τελεσίγραφου που το πανίσχυρο σοβιέτ των σιδηροδρομικών απηύθυνε στους μπολσεβίκους απαιτώντας τη διεύρυνση της νέας κυβέρνησης με συμμετοχή των υπόλοιπων σοσιαλιστικών κομμάτων, αλλά και της ανάγκης των μπολσεβίκων να επεκτείνουν την κοινωνική βάση της επανάστασης στην επαρχία, οι Αριστεροί Εσέροι ανέλαβαν το επόμενο διάστημα ηγετικές θέσεις στο νέο καθεστώς.

      Στις 6 Νοεμβρίου, η Ολομέλεια της Πανρωσικής Κεντρικής Εκτελεστικής Επιτροπής των Σοβιέτ (ВЦИК), το επαναστατικό δηλαδή Κοινοβούλιο, ανέδειξε στο προεδρείο του επτά Σοσιαλεπαναστάτες· ανάμεσά τους η Σπιριδόνοβα, ως πρόεδρος του αγροτικού τμήματος της ВЦИК και αναπληρώτρια του προέδρου της, Γιάκοφ Σφερντλόφ. Στις 19 Νοεμβρίου, ο Αριστερός Εσέρος Αντρέι Καλιγκάγιεφ ανέλαβε λαϊκός κομισάριος (υπουργός) Γεωργίας και τις επόμενες εβδομάδες ακολούθησαν ακόμη επτά: Ισαάκ Στάινμπεργκ (Δικαιοσύνης), Προς Προσιάν (Τηλεπικοινωνιών), Βλαντιμίρ Τρουτόφκσι (Τοπικής Αυτοδιοίκησης), Βλαντιμίρ Καρέλιν (Δημόσιας Περιουσίας), Μπαρίς Καμκόφ, Βλαντιμίρ Αλγκασόφ κι Αλεξάντρ Μπριλιάντοφ (άνευ χαρτοφυλακίου).

      «Οι Αριστεροί Εσέροι και ο μετέπειτα σύζυγος της Σπιριδόνοβα, Ιλία Μαγιόροφ, ήταν αυτοί που συνέταξαν τον νόμο για την κοινωνικοποίηση της γης, μέτρο-κλειδί για την επικράτηση της επανάστασης», τονίζει ο συνομιλητής μας. «Αριστεροί Εσέροι διαδραμάτισαν αποφασιστικό ρόλο στη συγκρότηση του Κόκκινου Στρατού κι ένας απ’ αυτούς, ο Βιατσεσλάβ Αλεξαντρόβιτς, ήταν για ένα διάστημα το δεξί χέρι του Φελίξ Ντζερζίνσκι στην ηγεσία της Τσεκά». Στο πλαίσιο αυτής της σύμπραξης, όταν στις 6 Ιανουαρίου 1918 η ВЦИК διάλυσε την Προσωρινή Συνέλευση, οι Αριστεροί Εσέροι «τάχθηκαν πλήρως με τους μπολσεβίκους».

      Η συμμαχία αυτή στην ηγεσία της επανάστασης δεν κράτησε, όμως, παρά μερικούς μήνες. «Η κρίσιμη στιγμή της σύγκρουσης ανάμεσα στο πρώτο και το δεύτερο κόμμα του Οκτώβρη ήρθε μετά την επικύρωση της συνθήκης του Μπρεστ-Λιτόφσκ» (3/3/1918), που παρέδωσε στη Γερμανία και τους συμμάχους της το ένα τρίτο των εδαφών της πρώην αυτοκρατορίας (Φινλανδία, Ουκρανία, Βαλτική, Καρς, μέρος της Λευκορωσίας). «Δεν ήταν όμως μόνο οι Αριστεροί Εσέροι αρνητικοί απέναντι στη συνθήκη. Στο κόμμα των Μπολσεβίκων, ούτε οι Αριστεροί Κομμουνιστές (ο Μπουχάριν, ο Ράντεκ) τη δέχονταν· ακόμη κι ο Φελίξ Ντζερζίνσκι, ο αρχηγός της Τσεκά, ανήκε τότε στους Αριστερούς Κομμουνιστές. Οι Αριστεροί Εσέροι είχαν λοιπόν την αυταπάτη ότι θα μπορέσουν να συνεχίσουν τη συνεργασία τους με τους μπολσεβίκους, αλλά μόνο με την τάση των Αριστερών Κομμουνιστών. Οι αναρχικοί ήταν επίσης φυσικά κατά του Μπρεστ-Λιτόφσκ».

      Οι λόγοι που υπαγόρευσαν την αντίθεση των Αριστερών Εσέρων στη Συνθήκη, εξηγεί ο κ. Λεόντιεφ, «δεν ήταν καθόλου πατριωτικοί, αλλά καθαρά ιδεολογικοί. Πρώτον, οι επαναστάτες δεν μπορούν για λόγους αρχής να διαπραγματεύονται με ιμπεριαλιστές όπως ο Κάιζερ. Δεύτερον, ο γερμανικός κι ο αυστριακός στρατός, στα εδάφη που κατέλαβαν, στήριξαν αστικές κυβερνήσεις που πήραν πίσω από τους αγρότες τη γη που τους είχε διανεμηθεί ή είχαν καταλάβει και τις επέστρεψαν στους παλιούς ιδιοκτήτες – κι αυτό ήταν κάτι που δεν μπορούσε να γίνει αποδεκτό. Ενώ οι Δεξιοί Εσέροι δεν μπορούσαν να δεχτούν αυτή την εξέλιξη από πατριωτική σκοπιά, οι Αριστεροί Εσέροι, οι Αριστεροί Κομμουνιστές και οι αναρχικοί την έβλεπαν ως ακύρωση της επανάστασης. Καθώς ήταν αδύνατο να τα βγάλουν πέρα με τον τακτικό γερμανικό στρατό, θεωρούσαν πως οι επαναστάτες έπρεπε να στραφούν στον ανταρτοπόλεμο. Διαμαρτυρόμενοι γι’ αυτή την εξέλιξη, οι Αριστεροί Εσέροι αποχώρησαν έτσι από το Συμβούλιο των Λαϊκών Κομισαρίων».

      Δεν ήταν όμως μόνο το Μπρεστ-Λιτόφσκ που χώρισε τα δυο κόμματα. «Για ν’ αντιμετωπίσουν την επισιτιστική κρίση, οι μπολσεβίκοι πήραν αντιδημοφιλή μέτρα όπως η αποστολή στρατού κι εργατικών αποσπασμάτων στα χωριά, για ν’ αποσπάσουν τρόφιμα με τη βία. Οι Αριστεροί Εσέροι καταλάβαιναν, κι αυτοί, πως υπήρχε πραγματικό πρόβλημα. Δεν συμφωνούσαν όμως με τις μεθόδους που επιστράτευσαν οι μπολσεβίκοι. Οι μπολσεβίκοι είχαν λ.χ. την ιδέα να ξεκινήσουν ταξικό πόλεμο στα χωριά. Καθώς δεν μπορούσαν αν ελέγξουν τα αγροτικά σοβιέτ, εξέδωσαν διάταγμα για τη δημιουργία Επιτροπών Φτωχών Χωρικών.

      Οι Αριστεροί Εσέροι ήταν απολύτως αντίθετοι μ’ αυτή την επιλογή, όχι όμως επειδή τάσσονταν υπέρ των πλούσιων χωρικών (των κουλάκων)· έβλεπαν τα πράγματα από την πλευρά των εργαζόμενων χωρικών, που δεν εκμεταλλεύονταν εργατική δύναμη, κατηγορία που περιλάμβανε τόσο τους φτωχούς όσο και τους μεσαίους αγρότες. Θεωρούσαν ότι τα μέτρα των μπολσεβίκων έσπρωχναν τους μεσαίους αγρότες στο πλευρό όχι ακριβώς των Λευκών, αλλά των δεξιών σοσιαλιστών».

      Η ρήξη
      Η τελική ρήξη επήλθε το καλοκαίρι του 1918, με πρωτοβουλία των Αριστερών Εσέρων. Στις 24 Ιουνίου η Κ.Ε. του κόμματος αποφάσισε τη διεξαγωγή τρομοκρατικών επιθέσεων εναντίον «εκπροσώπων του γερμανικού ιμπεριαλισμού», για να υπονομεύσει τη Συνθήκη. Ακολούθησε, στις 6 Ιουλίου, ο φόνος του Γερμανού πρέσβη Βίλελμ Φον Μίρμπαχ από έναν 18χρονο Εσέρο, μέλος της Τσεκά, που αργότερα εξελίχθηκε σε στενό συνεργάτη του Τρότσκι.

      ………..

      • Ανδρέας on

        ……….

        Διαψεύδοντας μια δημοφιλή συνωμοτική θεωρία της μετασοβιετικής περιόδου, ο κ. Λεόντιεφ επισημαίνει πως «ο φόνος του Μίρμπαχ δεν ήταν προβοκάτσια [των μπολσεβίκων], αλλά συνειδητή ενέργεια του κόμματος των Αριστερών Εσέρων. Τον Ιούλιο του 1918 σκοτώθηκε επίσης στο Κίεβο ο εκεί στρατιωτικός διοικητής Γκέρχαρντ Αϊχορν, από ομάδα Αριστερών Εσέρων μ’ επικεφαλής την Ιρίνα Καχόφσκα, φίλη της Σπιριδόνοβα. Πρέπει ωστόσο να τονιστεί ότι, μ’ αυτές τις ενέργειές τους, οι Αριστεροί Εσέροι δεν ήθελαν να πλήξουν τους μπολσεβίκους. Ηθελαν να μεταβάλουν την εσωτερική κι εξωτερική πολιτική τους, ελπίζοντας πως οι Αριστεροί Κομμουνιστές θα τους βοηθούσαν. Οι Αριστεροί κομμουνιστές δεν αποχώρησαν όμως από το κόμμα των μπολσεβίκων, υποστήριξαν τον Λένιν, και οι μπολσεβίκοι εκμεταλλεύθηκαν την κατάσταση για να συλλάβουν τους Αριστερούς Εσέρους, συμπεριλαμβανομένων των αντιπροσώπων τους σε όλα τα επίπεδα. Μεταξύ των συλληφθέντων ήταν, φυσικά, και η Μαρία Σπιριδόνοβα».

        Ακολούθησαν δίκες, σχετικά ελαφρές καταδίκες και παροχή αμνηστίας μετά τη γερμανική επανάσταση του Νοεμβρίου, με τους Αριστερούς Εσέρους να κινούνται τα επόμενα χρόνια μεταξύ παρανομίας, νομιμότητας κι ενεργού συμμετοχής στον ένοπλο αγώνα ενάντια στους Λευκούς και την ξένη στρατιωτική επέμβαση.

        «Δεν μπορούμε να πούμε πως από τον Ιούλιο του 1918 και μετά οι Αριστεροί Εσέροι βρέθηκαν οριστικά στο περιθώριο», υποστηρίζει ο συνομιλητής μας. «Στην Ουκρανία, όπου διεξάγονταν μάχες με τους Λευκούς, διατήρησαν ενιαίο μέτωπο» με τους μπολσεβίκους και το αγροτικό αντάρτικο του αναρχικού Νέστορα Μαχνό. Στην πράξη, το κόμμα είχε όμως πάψει πια ν’ αποτελεί ενιαίο οργανισμό, με τις κατά τόπους οργανώσεις και τα στελέχη του να ρυθμίζουν αυτόβουλα τη στάση τους κατά περίπτωση: «Ενα μέρος των Αριστερών Εσέρων πέρασε στους κομμουνιστές, ένα άλλο τάχθηκε υπέρ του ενιαίου μετώπου με τους μπολσεβίκους, για νόμιμη δουλειά στα σοβιέτ, και μόνο ένα τρίτο κομμάτι τάχθηκε υπέρ εντονότερης σχέσεις με τους παρτιζάνους. Η πρώτη διάσπαση σημειώθηκε τον Μάρτιο του 1919 στους Ουκρανούς Αριστερούς Εσέρους. Ενα μέρος τους συνεργάστηκε αμέσως με τον Μαχνό, ενώ οι υπόλοιποι τάχθηκαν υπέρ της συνεργασίας με τους μπολσεβίκους».

        Η μεταχείριση της Σπιριδόνοβα αντανακλά αρκετά εύγλωττα αυτή τη ρευστότητα. «Μετά την επανάσταση στη Γερμανία, αμνηστεύθηκε από την ВЦИК. Ηταν εξαιρετικά δημοφιλής, ασκούσε κριτική στον Τρότσκι και το Λένιν σε μεγάλες συγκεντρώσεις και το Φλεβάρη του 1919 συνελήφθη ξανά. Φυλακίστηκε στο Κρεμλίνο, όμως ένας νεαρός τσεκίστας τη βοήθησε να δραπετεύσει. Στην παρανομία, έδωσε συνέντευξη στην Εμμα Γκόλντμαν. Ενώ οι περισσότεροι σύντροφοί της ήταν ελεύθεροι, κλείστηκε σε ψυχιατρική κλινική – ένα από τα πρώτα θύματα αυτής της μεθόδου καταστολής των αντιφρονούντων. Οργανώθηκε όμως πελώρια καμπάνια για την απελευθέρωσή της από αναρχοσυνδικαλιστές, αριστερούς κομμουνιστές, συμβουλιακούς κομμουνιστές. Ακόμη και η Κλάρα Τσέτκιν ζήτησε από τον Λένιν την απόλυσή της: “Αν είναι τρελή, άσε τη να φύγει στην Ευρώπη”. Αφέθηκε ελεύθερη, αλλά δεν της επιτράπηκε να εγκαταλείψει τη Ρωσία. Παρέμεινε κάτω από τον έλεγχο της Τσεκά, σ’ ένα σανατόριο κοντά στη Μόσχα, κι αργότερα μεταφέρθηκε στη Σαμαρκάνδη και την Τασκένδη, καθώς υπήρχε φόβος πως οι Αριστεροί Εσέροι θα επιχειρούσαν να τη φυγαδεύσουν».

        Οι συνεταιρισμοί

        Το κύκνειο άσμα του δεύτερου κόμματος της Οκτωβριανής Επανάστασης γράφτηκε τη δεκαετία του 1920 σ’ ένα αρκετά διαφορετικό πεδίο, με την αναζήτηση και προσπάθεια εφαρμογής εναλλακτικών μορφών εργασίας και κοινωνικής οργάνωσης. «Προς το τέλος του εμφυλίου πολέμου», εξηγεί ο κ. Λεόντιεφ, «οι μπολσεβίκοι άρχισαν ν’ αμνηστεύουν τους φυλακισμένους αριστερούς σοσιαλιστές. Βγαίνοντας από τις φυλακές, αυτοί επεξεργάστηκαν ένα δικό τους κοινωνικοοικονομικό μοντέλο, ως εναλλακτικό δρόμο απέναντι στη Νέα Οικονομική Πολιτική (ΝΕΠ)» –στο άνοιγμα, δηλαδή, του καθεστώτος στην ιδιωτική επιχειρηματικότητα εν ονόματι της ανάπτυξης.

        «Ηταν μια παράδοξη κατάσταση: οι Αριστεροί Εσέροι παρέμεναν τυπικά ένα νόμιμο κόμμα, χωρίς αυτό να εμποδίζει τις συλλήψεις. Το τελευταίο φύλο του επίσημου περιοδικού τους εκδόθηκε τον Ιούλιο του 1922. Στα σοβιέτ της Μόσχας, της Πετρούπολης κι ορισμένων περιοχών μετείχαν αντιπρόσωποί τους μέχρι τον Δεκέμβριο του 1922. Ακόμη κι όταν απαγορεύθηκε το επίσημο περιοδικό τους, εξακολούθησαν να υπάρχουν Λέσχες Αριστερών Εσέρων, όπου συναντιούνταν και συζητούσαν για το μέλλον. Φυσικά βρίσκονταν κάτω από την εποπτεία της Τσεκά, οι σκέψεις που αναπτύσσονταν όμως εκεί σε σχέση με την επανάσταση ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες.

        »Στόχος του εναλλακτικού τους σχεδίου ήταν μια συνδικαλιστική και συνεταιριστική ομοσπονδία. Δεν ήθελαν κεντρική πολιτική διεύθυνση, αλλά ελεύθερα σοβιέτ· αντί για λαϊκούς κομισάριους, ένα ανώτατο συμβούλιο επαγγελματικών συνδικάτων, ένα ανώτατο συμβούλιο καταναλωτικών συνεταιρισμών. Και αγροτικά συνδικάτα, που οι μπολσεβίκοι δεν επέτρεπαν να σχηματιστούν.

        »Προσπάθησαν λοιπόν να εφαρμόσουν αυτές τις ιδέες. Για αρκετά χρόνια επιδόθηκαν σ’ ένα συνεταιριστικό δίκτυο, το πιο πετυχημένο στη Μόσχα, ένα δίκτυο αρτοποιών με την ονομασία “Μυρμηγκοφωλιά”, το οποίο κράτησε μέχρι το 1929. Ηταν η πιο πετυχημένη και ισχυρή ένωση αρτοποιών, απλωμένη στις γειτονιές της Μόσχας και όχι μόνο, καθώς βρίσκουμε παραρτήματά της σε πόλεις όπως η Τούλα. Βασική αρχή της “μυρμηγκοφωλιάς” ήταν η ίση αμοιβή της εργασίας –όπως ακριβώς συμβαίνει και με την εφημερίδα σας. Ολοι έπρεπε επίσης να μετέχουν συστηματικά, τόσο στη χειρωνακτική όσο και στη διευθυντική εργασία, με κυκλική εναλλαγή. Υπήρχε επίσης εκτεταμένη προνοιακή και πολιτιστική υποδομή: παιδικοί σταθμοί, θέατρο, στοιχειώδης εκπαίδευση των αγράμματων εργατών αλλά και προχωρημένα μαθήματα για τους πιο μορφωμένους (αστρονομία, ζωολογία κ.ο.κ). Πρόεδρος των “μυρμηγκιών” ήταν ένα πρώην μέλος της Κ.Ε. των Αριστερών Εσέρων, ονόματι Σεργκέι Ρίμπιν».

        Το τέλος
        Η απήχηση αυτού του εγχειρήματος (και των σχετικών θεωρητικών προβληματισμών) στην κοινωνία της ΝΕΠ, σε μια φάση που η Σοβιετική Ενωση εξακολουθούσε ν’ αποτελεί πεδίο κάθε λογής πρωτοποριακών πειραματισμών, παραμένει αντικείμενο υπό διερεύνηση.

        Μετά το 1923, εξηγεί ο συνομιλητής μας, «οι Αριστεροί Εσέροι ήταν επισήμως απαγορευμένοι, εξέδιδαν όμως ανεπίσημα τα έργα τους ως άτομα και προσέλκυαν οπαδούς, ιδίως ανάμεσα στη νεολαία. Ακόμη και κάποιοι κύκλοι της Κομσομόλ [της επίσημης Κομμουνιστικής Νεολαίας], που δυσφορούσαν για τη στρατιωτικοποίηση σε σχολεία και πανεπιστήμια, έδειχναν ενδιαφέρον για τις ιδέες τους. Στις εκλογές στα σχολεία και τα πανεπιστήμια, εκλέγονταν έτσι ως ριζοσπάστες εκπρόσωποι της Κομσομόλ αναρχικοί, Αριστεροί Εσέροι, μενσεβίκοι… Γι’ αυτή την ιστορία των νέων αναρχικών, των νέων Αριστερών Εσέρων, των νέων μενσεβίκων δεν έχουμε πλήρη εικόνα, λόγω του υπόγειου χαρακτήρα της: είναι αδύνατο να τους μετρήσουμε. Ως νεανικό φαινόμενο, η προσέλευση σ’ αυτές τις λέσχες σταματά πάντως ήδη πριν από το 1929».

        Τη χρονιά εκείνη, η εγκατάλειψη της ΝΕΠ και η δρομολόγηση ενός απροκάλυπτα αυταρχικού προγράμματος βίαιης κολεκτιβοποίησης και ταχύρυθμης εκβιομηχάνισης έθεσε ουσιαστικά τέλος στη φάση των μετεπαναστατικών πειραματισμών, μετατρέποντας το σοβιετικό μοντέλο σε κάτι εντελώς διαφορετικό. Στρατηγικό πρότυπο του Στάλιν, στη σχετική εισήγησή του, δεν αποτελούσε άλλωστε πλέον ο Μαρξ, αλλά ο εκσυγχρονιστής Μέγας Πέτρος.

        «Οι λέσχες έκλεισαν, κάποιες όμως παράνομες ομάδες εξακολούθησαν να υφίστανται μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1930», διευκρινίζει ο κ. Λεόντιεφ. «Οι άνθρωποι που συλλαμβάνονταν και στέλνονταν στις φυλακές και τις εξορίες, συναντούσαν εκεί τη γενιά της Σπιριδόνοβα, τους παλιούς ήρωες. Δεν είναι ως εκ τούτου 100% αλήθεια πως όλα είχαν τελειώσει το 1929 ή το 1930. Συνέχισαν σε κάποιο βαθμό τη θεωρητική δουλειά, εξέδωσαν ακόμη και κάποια πράγματα ως σαμιζντάτ (αυτοεκδόσεις), υπήρξε μια υπόγεια κουλτούρα. Το πραγματικό τέλος ήρθε το 1937, την εποχή της μεγάλης τρομοκρατίας του Γιέζοφ και του Στάλιν, όταν έγιναν μαζικές εκτελέσεις Εσέρων. Η Σπιριδόνοβα συνελήφθη ξανά. Μαζί με τον σύζυγό της, Ιλία Μαγιόροφ, και άλλους μεταφέρθηκαν στη Μόσχα, όπου καταδικάστηκε σε 25ετή κάθειρξη· τον Σεπτέμβριο του 1941, μετά τη γερμανική επίθεση, ο Στάλιν και ο Μπέρια διέταξαν όμως από κοινού την εκτέλεσή της. Μαζί της τουφεκίστηκαν (στο δάσος Μεντβέντεφσκι, έξω από το Αριόλ) ο Μαγιόροφ, ο παλιός μπολσεβίκος Κριστιάν Ρακόφσκι, ο θεωρητικός του ομοσπονδιακού συνεταιριστικού κινήματος Ανισίμ Τσιζικόφ κι άλλοι 153 πολιτικοί κρατούμενοι. Ο Ρίμπιν της “μυρμηγκοφωλιάς” είχε ήδη τουφεκιστεί το 1939· το ίδιο κι ο Μπαρίς Καμκόφ, μετά την κατάθεσή του ως κατηγορούμενου στη δίκη του Μπουχάριν». Το δεύτερο κόμμα της Οκτωβριανής Επανάστασης συμμερίστηκε έτσι πλήρως τη μοίρα των περισσότερων ιστορικών στελεχών του πρώτου…

  37. The Trebizond Booklet

    In 1922, a group of Armenian boys at the Sahag-Mesrobian Armenian School in Trebizond, Turkey, created a handmade book as a gift to their teachers. Each boy shared a story, poem, or drawing, written in English. The boy with the finest handwriting copied the contributions. An unknown hand added photographs of each boy and a portrait of the group. Young Krikor Der-Vartanian, a talented artist, provided illustrations. The boys called their collaboration New Year’s Gift. These boys were not ordinary schoolchildren. They were young survivors of the Armenian Genocide. Krikor and his friends were just a few of the tens of thousands of children rescued by Near East Relief.

  38. Ανδρέας on

    Όταν ο Κάιζερ βοήθησε τους Μπολσεβίκους

    100 χρόνια από την Οκτωβριανή Επανάσταση των Μπολσεβίκων κατά του Τσάρου το 1917, λίγοι γνωρίζουν ότι ο Γερμανός αυτοκράτορας Γουλιέλμος Β’ είχε στηρίξει ενεργά τις ανατρεπτικές δράσεις.
    Ζυρίχη, 9 Απριλίου 1917. Στον σιδηροδρομικό σταθμό 32 Ρώσοι είναι έτοιμοι προς αναχώρηση. Ορισμένοι αποδοκιμάζουν φωνάζοντας «προδότες, αλήτες, γουρούνια». Παρούσα είναι και μια ομάδα, η οποία τραγουδά τη Διεθνή. Οι ράγες μπλοκάρονται προς στιγμήν, αλλά το τρένο τελικά αναχωρεί. Πρόκειται για ένα τρένο που διέθεσε ο Γερμανός αυτοκράτορας Γουλιέλμος Β’ με σκοπό να αναζωπυρώσει την επανάσταση στη Ρωσία. Σε ένα από τα βαγόνια επιβαίνει και Λένιν. Με γερμανική βοήθεια εγκαταλείπει τον τόπο εξορίας του στην Ελβετία και μία εβδομάδα αργότερα φτάνει στον προορισμό του, το Πέτρογκραντ, τη σημερινή Αγία Πετρούπολη. Η Φεβρουαριανή Επανάσταση έχει μόλις τελειώσει, ο Τσάρος Νικόλαος Β’ δεν βρίσκεται πια στον θρόνο, μια προσωρινή κυβέρνηση έχει αναλάβει τα ηνία και η Οκτωβριανή Επανάσταση που επρόκειτο να επακολουθήσει δεν ήταν ακόμη ορατή.

    Ο εχθρός του εχθρού είναι φίλος
    Wladimir Iljitsch Lenin – Grundsatzrede in Petrograd 1917

    Η επιστροφή του Λένιν στην πατρίδα του παρακολουθείται με εξαιρετική προσοχή στο Βερολίνο. «Η είσοδος του Λένιν στη Ρωσία ήταν επιτυχής. Εργάζεται εξ ολοκλήρου κατά τις επιθυμίες μας», πληροφορεί τότε η γερμανική Ανώτατη Στρατιωτική Διοίκηση το γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών. Φαινομενικά ένα πολιτικό παράδοξο να συμμαχεί ο Γουλιέλμος Β’ με τον κομμουνιστή Λένιν. Στόχος του Κάιζερ είναι όμως να αποδυναμώσει οριστικά το τσαρικό βασίλειο, το οποίο βρισκόταν από το 1914 σε πόλεμο με τις λεγόμενες Κεντρικές Δυνάμεις (Γερμανία και Αυστροουγγαρία). Το Βερολίνο επεδίωκε την αποσταθεροποίηση της Ρωσίας από τους Μπολσεβίκους του Λένιν κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου ώστε να περιορίσει τις πιέσεις στο ανατολικό μέτωπο. Και το σχέδιο πετυχαίνει βασισμένο σε έναν παλιό κανόνα της διπλωματίας που υποστηρίζει ότι ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου.

    Η ιδέα για αυτήν την φαινομενικά παράδοξη συμμαχία δεν ήταν καινούρια. Εμπνευστής της ήταν ο επονομαζόμενος Πάρβους, ο Ισραήλ Λαζάρεβιτς Χέλφαντ, ένας Ρωσοεβραίος που είχε αποκτήσει πλούτο και προσπαθούσε να εκμεταλλευθεί την επιρροή του, προτείνοντας στα τέλη του 1914 στην Κωνσταντινούπολη στον γερμανό πρέσβη μια συμμαχία ανάμεσα «στις πρωσικές ξιφολόγχες και τις γροθιές των ρώσων προλετάριων». Σύμφωνα με τον Πάρβους, τα συμφέροντα της Γερμανίας και των ρώσων επαναστατών ταυτίζονταν. Μετά από αρχικές επιφυλάξεις, τελικά έγινε δεκτός τον Φεβρουάριο του 1915 στο γερμανικό υπουργείο Εξωτερικών στο Βερολίνο. Ο ρώσος κομμουνιστής, ο οποίος είχε αρθρογραφήσει τα προηγούμενα χρόνια με ψευδώνυμο σε διάφορες αριστερές εφημερίδες της Γερμανίας και είχε σημειώσει επιχειρηματικές επιτυχίες στην Κωνσταντινούπολη, έγραψε το «σενάριο» για την επανάσταση στη Ρωσία για λογαριασμό του γερμανικού υπουργείο Εξωτερικών. Ήταν ο οδικός χάρτης όσων επρόκειτο να συμβούν μερικούς μήνες αργότερα. Ο Πάρβους περιέγραψε με λεπτομέρεια σε 23 σελίδες γραμμένες σε γραφομηχανή πώς θα μπορούσε να μεθοδευθεί η ανατροπή στη Ρωσία με υποστήριξη από το εξωτερικό. Το σχέδιο προέβλεπε χρηματοδότηση, σαμποτάζ και την ανατροπή της κυβέρνησης. Έναν μήνα αργότερα η υπηρεσία προϋπολογισμού της Γερμανίας ενέκρινε τη διάθεση δύο εκατομμυρίων μάρκων «για υποστήριξη της επαναστατικής προπαγάνδας στη Ρωσία».

    Το σχέδιο πετυχαίνει

    O Ισραήλ Λαζάρεβιτς Χέλφαντ, ο επονομαζόμενος Πάρβους
    Οι ρώσοι επαναστάτες δεν λαμβάνουν όμως μόνο προπαγανδιστικό υλικό εκ Γερμανίας, αλλά και όπλα και δυναμίτη. Τις δράσεις του Πάρβους συντονίζει ο γερμανός πρέσβης στην Κοπεγχάγη Γκραφ Ούλριχ φον Μπρόκντορφ-Ράντσαου, ο οποίος θεωρούσε δικαιολογημένη τη στήριξη των κομμουνιστών εάν αυτή επρόκειτο να προκαλέσει τη ρήξη του αντίπαλου πολεμικού συνασπισμού.

    Τελικά το παράτολμο σχέδιο του Πάρβους πέτυχε. Στις 7 Νοεμβρίου 1917 επέρχεται η ανατροπή που έμεινε στην Ιστορία ως Οκτωβριανή Επανάσταση. Η μεταβατική κυβέρνηση ανατρέπεται, τα σοβιέτ των εργατών και αγροτών καταλαμβάνουν την εξουσία και η Ρωσία ανακοινώνει μερικές εβδομάδες αργότερα ότι εγκαταλείπει τη συμμαχία της Αντάντ με τη Γαλλία και τη Μ. Βρετανία. Επρόκειτο ντε φάκτο για το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου για τη Ρωσία. Ο Κάιζερ Γουλιέλμος Β’ εκτιμάται ότι διέθεσε τελικά για την αποδυνάμωση του πολεμικού του αντιπάλου στη Ρωσία περί το μισό δισεκατομμύριο ευρώ με βάση τα σημερινά δεδομένα.

    Φόλκερ Βάγκενερ / Άρης Καλτιριμτζής

    https://m.dw.com/el/%CF%8C%CF%84%CE%B1%CE%BD-%CE%BF-%CE%BA%CE%AC%CE%B9%CE%B6%CE%B5%CF%81-%CE%B2%CE%BF%CE%AE%CE%B8%CE%B7%CF%83%CE%B5-%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82-%CE%BC%CF%80%CE%BF%CE%BB%CF%83%CE%B5%CE%B2%CE%AF%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%82/a-41260530

  39. Ανδρέας on

    How the Soviet government saved the Armenian people

    October 13, 2021, 08:50

    Text: Evgeny Krutikov
    A hundred years ago, on October 13, 1921, the so-called Kars Treaty was signed. Three Transcaucasian republics (already Soviet Georgia, Armenia and Azerbaijan) on the one hand and Turkey on the other made peace, agreed to be friends for all time. This document secured significant territories for Turkey– but also preserved Armenia as such and the entire Armenian people in general. In what way?

    Strictly speaking, the Kars Treaty is not the main one, but only the last in a series of international documents that finally fixed the territorial demarcation in Transcaucasia after the First World War, the Russian Revolution, the Turkish Revolution of the Young Turks and a series of local wars with elements of ethnic cleansing. The previous and main one – the Moscow Treaty – was concluded in the spring of 1921 following the results of the short-lived Turkish-Armenian war between the Bolshevik government and the Kemalists. And the Kars Treaty was signed on the one hand by the Turks, and on the other – by representatives of Armenia, Georgia and Azerbaijan with the supervisory role of the RSFSR. The articles of the Kars Treaty, if we approach the matter strictly legally, only extended the provisions of the Moscow Treaty «On Friendship and Brotherhood» to the AzSSR, the ARMSSR and the GSSR.

    What did the Turks acquire? The cities of Kars and Ardagan, the countryside around. Mount Ararat and the valley around. The southern part of the former Batumi district (Artvin), as well as Surmalinsky district of the former Erivan province. Sarykamysh, Bayazet and Ygdyr, which were controlled by Russian troops at the time of the Ottoman Empire’s withdrawal from World War I. The protectorate of Turkey over what we now call the Nakhichevan region of Azerbaijan was recorded within its current borders. Turkey received preferences in the use of the port of Batumi.

    In addition, even earlier, the Bolsheviks secretly transferred almost 700 kg of gold to the Kemalists through the formed «Nakhichevan corridor» from Soviet Azerbaijan. Through the same channel from Soviet Russia, the Kemalists received weapons and other supplies necessary for a counteroffensive against the Greeks. But physically, this was not in the text of the contract. There is only about the border and pastures, although it was vital for the Turks not only to occupy the territory, but also to receive physical assistance for the Greek front. There were no Armenian and Russian populations in the territories left behind by the Turks. Including Nakhichevan. And it could have been worse.

    Armenians in 1919-1920 were in a state of some enthusiastic euphoria. They had great faith in US President Woodrow Wilson. And he offered the newly-born Armenian Republic to join the war on the side of the Entente, promising for this assistance with money, weapons and food, as well as American arbitration on the issue of Armenia’s borders. It was assumed that the Americans would contribute to the expansion of Armenia to the west and south, and at first they would simply occupy Western Armenia and Kurdistan. Even without waiting for the signing of the Sevres Peace Treaty (according to it, the Ottoman Empire was dismembered and occupied by the Entente troops), the Armenians began to occupy the border areas, which at that time the Turkish government did not control.

    The Turks found the «American arbitration» in the issue of the eastern and northeastern borders humiliating and sent the American ambassador away. By this time, the Greeks are occupying Istanbul, Izmir and the entire Aegean coast in general and are starting to move towards Ankara. Kemal Pasha announces mobilization in the eastern vilayets. That is, just where the Armenians are gradually biting off the Turks city by city. The Armenians’ crossing of the borders marked by the Armistice of Mudros and the Treaty of Sevres was perceived by the Turks as a casus belli. From Syria and Mesopotamia, the 30,000-strong army of General Karabekir Kazim Pasha moved to Ararat and Nakhichevan. Now there is a monument to him in Nakhichevan, Azerbaijan (Heydar Aliyev opened it), and it is he who will then sign the Kars Treaty on behalf of the Turks.
    The Armenians could field no more than 15 thousand people, but these were trained units that had previously fought in the same theater of operations as part of the Russian imperial army against the same Turks. It was only necessary to behave competently. At that time, General Dro was also cleaning out Zangezur and Karabakh from everything Turkish-speaking.

    The Bolsheviks in Moscow did not need the Turkish-Armenian war. Moscow perfectly understood the balance of forces and calculated that the Turks could simply wipe out the whole of Armenia and in the future seize the whole of Transcaucasia. And this is wrong.

    First, Lenin sends to Kemal Pasha (not yet Ataturk) «brothers in mind» – Abkhazians. Nestor Lakobu and Efrem Eshba. The decision was reasonable, and it was most likely not Vladimir Ilyich who came up with it, but Stalin, who knew the local realities. The fact is that there was not a single ethnic Ottoman in Kemal’s government, and most of the key posts of the Young Turks were occupied by «Circassians– – descendants of the Mohajirs, Caucasian peoples who emigrated to the Ottoman Empire from the Russian Empire at one time. There were many Abkhazians and Sadz among them, and it was assumed that Lakoba would be able to act as a mediator, relying on the influential diaspora. At the same time, the 11th Army of the Red Army was gradually moving towards the Turkish border.

    The Abkhazians did not succeed. Then the ardent revolutionary and Trotskyist Jan Angarsky (Yanis Upmalis, shot in 1938 in a Communal apartment) arrived in Ankara. He spent two months trying to persuade Kemal to agree to fix the border with Armenia, and it was supposed to transfer Bitlis and Van to Armenia in addition. But Kemal has already pronounced his «National Vow», in which all the lands that were considered and are still considered «originally Turkish» were listed by name. Sound forces in the Soviet government (first of all, Stalin and Ordzhonikidze, no matter how you feel about it) they considered the Russian-Turkish border from 1878 as «fair» and started from it. A weakened Armenia, guided by American promises, could not resist the Turks for a long time. At the same time, the Dashnak government in Yerevan was completely out of touch. Negotiating with them was even more pointless than persuading Mustafa Kemal.

    On October 24, 1920, Turkey officially declared war on Armenia, and General Karabekir Kazim Pasha destroyed the Armenian army in just a few days. It occupies Kars, Ardagan, Artvin, Sarykasmysh, Ygdyr and Bayazet. Ethnic cleansing and mass killings of Armenians begin in the occupied territories. Civilians are fleeing en masse. On November 7, Kazim Pasha enters Alexandropol, that is, in a modern way – in Gyumri. The Armenian army ceased to exist, and the territory of Armenia was reduced to the actual city of Yerevan and its environs, as well as the mountainous region near Lake Sevan. The Turks were approaching Echmiadzin. There was a threat of the complete destruction of the Armenian state and the Armenians as a nation, because the army of Karabekir and the Kurds who joined it left behind only fire and corpses.

    The 11th Army of the Red Army under the command of Commander Mikhail Levandovsky occupies Ordubad and Nakhichevan, where it faces the troops of Karabekir.

    Levandovsky, though from Russified Poles, is a local – he was born in Tiflis, and spent his childhood years in Grozny and Vladikavkaz. He knows the local realities and knows how to talk to the locals. He stops the advance of the Turks and persuades the Armenians to negotiate. As always, very timely and by the way, the Georgians hit the Armenians in the back. The Georgian army occupied the Lori district, where a plebiscite was hastily held among those locals who understood Georgian letters, and annexed this territory to Georgia.

    On September 14, 1920, a Soviet delegation headed by Boris Legrand, also a native of Tiflis, a childhood friend of the poet Nikolai Gumilev, and then Osip Mandelstam, arrived in surrounded Yerevan. In the 1930s, Boris Legrand became director of the Hermitage and, according to one version, personally oversees the sale of priceless paintings, including Rembrandt, Titian, Raphael and Botticelli, to the West, and according to another, almost saves these values. Legrand gives the Dashnaks an ultimatum. You refuse to participate in the Sevres Treaty on the partition of the Ottoman Empire, you let Soviet troops through your remaining territory. In the future, all border disputes will be resolved only with the participation of Soviet Russia. In response, Levandovsky’s 11th army cleans Zangezur and Karabakh, pushes Karabekir out of Gyumri and guarantees the territorial integrity of Armenia, whatever it may be.

    The Armenians refused for a couple of days. They did not like the first point – the rejection of the Treaty of Sevres. Let’s repeat: the Armenian army did not exist, the territory shrank to the Yerevan city district and a couple of villages in the mountains, the Turks killed thousands of people and drove tens of thousands from the land. And the Dashnaks kept clinging to Woodrow Wilson’s promises to build Armenia from sea to sea. Including Lebanon.
    …….

    • Ανδρέας on

      ……..

      On December 15, a delegation of Dashnaks arrived in Alexandropol (Gyumri) at the Karabekir headquarters to sign a peace agreement that went down in history as the Alexandropol Treaty. Even earlier, on December 4, the Red Army entered Yerevan, which was greeted as saviors.

      It is noteworthy that the first thing the new, Soviet government of Armenia did was refuse to recognize this treaty. They had to re-explain the policies of the party and the government, as well as what would have happened to them all if the 11th Army had been at least a week late. In many ways, this is why a «duplicate» Kars Treaty was required, which is signed by the Armenian side as well. The Turks are sending their Foreign Minister, Bekir Sami Bey, to Moscow to conclude a «treaty of eternal friendship and brotherhood» with Soviet Russia.

      Bekir Musayevich Kundukhov was born in the Ossetian village of Saniba. He was the son of the Russian Major General Musa Kundukhov, a Muslim Ossetian in the Russian service, who headed the Mohajir movement – the resettlement of Ossetian Muslims to Turkey. Bekir Sami Bey was an extremely educated man, spoke seven languages, and spent his whole life in Europe. One problem: he was extremely anti-Russian. Subsequently, even Turkish sources said that Sami Bey misled Kemal about the course of negotiations in Moscow and the prospects of Turkish-Russian relations in general.

      He enjoyed the support of the British. British intelligence recruited him at the end of the First World War, when Bekir Sami Bey was working as the governor of Beirut. Presumably, Sami Bey was going to organize an anti-Bolshevik front of the Caucasian peoples under the auspices of the British. The fight against Bolshevism is one thing. But the desire to annex the entire «Bolshevik-free Caucasus» to Turkey is a completely different matter.

      In Moscow, Sami Bey bargained for every piece of land, was furious because an Armenian (Lev Karakhan, Levon Karakhanyan) was working as deputy People’s Commissar of Foreign Affairs of Soviet Russia and he had to deal with him, and demanded a meeting with Lenin. Vladimir Ilyich received the Turkish delegation after insistent requests, and immediately after that, the matter got off the ground. It is noteworthy that not everyone in the Soviet government agreed to sign these agreements. As a result, the RSFSR in the Kars Treaty is signed by Yakov Ganetsky (Firstenberg). Yes. The same one – the right hand of Parvus, the main money launder of German intelligence in the history of financing Lenin and the «sealed wagon». In 1919, by the way, he became the director of Gokhran. A lot of things were missing.

      The voices of those who insisted on preserving at least some kind of mention of the 1878 border in the treaty were drowned in «revolutionary expediency». At the same time, the Turks, noticing the slack, were in no hurry to put into practice the provisions of the Moscow Treaty, which later became the Kars Treaty, that were not beneficial to them. Commander Levandovsky complained to Moscow that Karabekir Kazim Pasha was somehow very slowly and sadly leaving Alexandropol (Gyumri). Then Ordzhonikidze ordered a letter train to be delayed right at the station, on which Bekir Sami Bey was about to go home with suitcases of gold bars.

      And he did not release it until the commander-11 confirmed that all Turkish troops had left Gyumri and the entire territory of Armenia.

      The «group of those who disagree» with the way things have turned out in Transcaucasia has been hiding, but not for long. In March 1945, when Soviet troops had already stormed Berlin, Stalin denounced the Soviet-Turkish «Treaty of Friendship and Brotherhood» of 1925, which legally supported the provisions of the Moscow Treaty of 1921. The Turkish ambassador in Moscow, Selim Sarper, is unequivocally given to understand that everything is. Later, at the Potsdam Conference, Stalin explained to British Prime Minister Eden that the Turks were holding up to 23 divisions in the Straits area. That is, a «small state» that owns the Straits and is supported by England, «holds a large state by the throat and does not give passage.»

      Ankara’s first reaction was almost panic-stricken. In the spring of 1945, only informal «consultations on the conclusion of a new treaty of friendship» were conducted. Selim Sarper transmits the first Turkish proposal to Molotov in May 1945. Turkey agrees «in the event of war» to allow unhindered passage of Soviet troops and navy through its territory. So-so idea.

      Until now, along the length of the former Soviet-Turkish border in Transcaucasia, there is only one distinct road – along the seashore from Batumi to Trabzon. There are no roads at all in Meskhetia and on the Armenian section, and apparently there will not be any more. At the current Georgian-Turkish border checkpoint «Sarpi», the passage from the edge of the sea to the vertically rising mountain is no more than a hundred meters and the whole is occupied by a duty-free shop. And how were the troops supposed to pass there «in case of war»? Nevertheless, since the autumn of 1944 (and there is also a war in Europe and every resource is counted), large-scale road construction has been unfolding in Adjara. Concrete bridges are being built across the Chorokh River. They are still standing, and initially they had to withstand the weight of heavy IS-2 tanks in their supposed liberation campaign against Ankara.

      Molotov informally informs Ambassador Sarper that this will not work. Soviet troops should land near Istanbul forever in the form of a military base with full control over the Straits. The Unkyar-Iskelesian Treaty of 1833 is taken as a model. Then, we recall, the 30,000-strong Russian military corps, at the tearful request of Sultan Mahmud II, landed in and around Istanbul, taking the Ottoman capital under protection from the troops of the rebellious Egyptian ruler Mehmed Ali…….

      • Ανδρέας on

        …….
        This story is rarely remembered now, but it was practically a dream come true: Russian troops occupied Constantinople without a fight, camped there (in fact, a «military base»), Russia gained full control over the straits, and only its military force in general guaranteed the existence of the Ottoman Empire, which was then disintegrating before our eyes. Admiral Lazarev signed the contract (it was a form of humiliation for the Turks), and the Russian ambassador, Prince Alexei Orlov (the future chief of gendarmes), simply pushed the sultan’s court around. It was said in European diplomatic circles that there was not a single Turkish official and politician left in Istanbul who had not been bribed by Orlov, except perhaps Sultan Mahmud himself. And that’s because Orlov considered it an unnecessary expense. This idyll lasted for eight years, for which the contract was designed. Under pressure from London and Paris in 1841, Russian troops left Istanbul, and under the new convention, Russia was explicitly prohibited from controlling the Straits by military means. Then there was the Crimean War…

        Molotov also voiced to the Turks in the summer of 1945 an almost ultimatum demand to return everything as it was before the First World War. In conversations with Ambassador Sarper and other Turks, Molotov calls the Moscow and Kars treaties «wrong» and offers to «fix» them. At the Potsdam Conference , Stalin puts it this way: The Soviet Union should get back all the territories that belonged to the Russian Empire in Transcaucasia since 1878. That is, the entire former Kars region, Surmalinsky district of the former Erivan province, the south of the Batumi district up to and including Trabzon. All this, including Mount Ararat, and say thank you that no one demands Erzurum and Van. In addition, Molotov told Eden that the Turks should «return» a million Armenians to Soviet Armenia.

        Stalin and Molotov in official rhetoric call all these territories «illegally rejected». The treaties of 1921 (Moscow and Kars) somehow disappear from Soviet historiography, although Vladimir Ilyich Lenin personally participated in their signing, directly or indirectly.

        At the same time, in 1945, an informal «race for lands» began in Yerevan and Tbilisi. The Georgian and Armenian first secretaries (especially Candid Charkviani) write letters to the Central Committee, insisting that certain territories should be transferred to their republics. Charkviani and Kiknadze even specially go to Moscow to visit their patron Lavrentiy Beria, bringing with them «the works of Georgian scientists» substantiating claims to Lazistan. Plays and even operas about the heroic struggle of Georgians against Turkish oppressors are staged in Tbilisi. There is a bacchanal going on in Yerevan, multiplied by the mass repatriation of the Armenians of Spyurk to Soviet Armenia that has really begun. Catholicos Gevorg VI writes a letter to Stalin (he is supported by First Secretary Grigory Arutinov – Grigor Harutyunyan), in which he tells the father of nations that all these are native Armenian lands, «then they fell under the Turkish yoke.»

        The central newspapers – Pravda and Izvestia – publish articles by Soviet academics that actually discredit the Moscow and Kars Treaties. The formal basis is the fact that the original Alexandrol Agreement was signed by the Dashnak government of the Republic of Armenia. And from the point of view of the Soviet government, the Dashnak government no longer existed, and General Dro and the company simply had no right to sign anything. No one asked Dro himself – in 1945 he was sitting in an American prison camp for prisoners of war and internees as a person who collaborated with Nazi Germany. If he was extradited to the USSR, he would be shot.

        A number of historians believe that it was the pressure exerted by Stalin on Turkey in the spring and summer of 1945 that became the formal reason for the beginning of the Cold War and even formed the basis of Churchill’s Fulton speech. Of course, there is a simplification in this. There were more than one reason for the Cold War. But by and large, all these agreements of 1920-1921, as well as the dramatic events of that period of history themselves, could not pass without consequences.

        There were, however, strange reflections. For example, Khrushchev at the Twentieth Congress made the events of 1945 another point of accusation against Stalin. They say he wanted to start a war with Turkey. In the end, the unresolved border dispute kept the region in suspense almost until the Brezhnev detente, when Soviet Prime Minister Kosygin signed a new agreement on friendship and settlement of border disputes with the Turks.

        Now this whole structure has collapsed, because there is no entity that signed these agreements – the Soviet government, big Russia, even in the image of the USSR. And Yerevan is distancing itself from the Alexandropol and Kars treaties, because it is not profitable. Nobody remembers the specifics of history anymore, but in fact, no Armenia and no Armenian nation would exist today at all if the 11th Army had not been in time a hundred years ago. Another thing is that Kars, Ardagan and Bayazet are lands abundantly watered with Russian blood and conquered at one time for a reason. This should also be remembered.
        https://vz.ru/society/2021/10/13/1123722.html


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: