Φιλολογικό Μνημόσυνο για τον ΝΙΚΟ ΠΕΤΣΑΛΗ-ΔΙΟΜΗΔΗ

DSC00132_Φιλολογικό  Μνημόσυνο  για  τον
ΝΙΚΟ ΠΕΤΣΑΛΗ-ΔΙΟΜΗΔΗ

Την Πέμπτη, 28-2-213, 6-7.30 μ.μ στην «Έπαυλη Δροσίνη»-Βιβλιοθήκη Δήμου Κηφισιάς, (Αγ. Θεοδώρων & Κυριακού) θα γίνει φιλολογικό μνημόσυνο για τον ιστορικό και τεχνοκριτικό Νίκο Πετσάλη Διομήδη. Στην εκδήλωση θα μιλησει η φιλόλογος Λία Βαλάτα-Τσιάμα, ο ιστορικός Βλάσης Αγτζίδης, ο τ. πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών Κωσταντίνος Σβολόπουλος, ο Χρήστος Γαλανίδης, ο Αντ. Κρίνος-Ροδοκανάκης κ.ά.

Θα προβληθούν επίσης αποσπάσματα από τις πρόσφατες παρεμβάσεις του στο Σεμινάριο Ιστορίας (που διοργανώνεται στο πλαίσιο του «Ελεύθερου Πανεπιστημίου» του Δήμου Κηφισιάς).

 Ο Νίκος Πετσάλης Διομήδης απεβίωσε μετά από καρδιακό επεισόδιο στη Λωζάννη, όπου είχε μεταβεί για να μελετήσει κάποια αρχεία που είχε εντοπίσει και αφορούσαν το έργο του.  H κηδεία του έγινε στηνΑθήνα την Τετάρτη 13 Φεβρουαρίου.

To υπό έκδοση πολύτομο έργο του για την περίοδο 1912-1920 είναι ένα κορυφαίο έργο και θα αποτελέσει την κύρια επιστημονική βάση για όλους όσους μελετούν εκείνο το μεγάλης σημασίας ιστορικό μεταίχμιο.

 Ο Νίκος, γόνος μιας ιστορικής φιλελεύθερης οικογένειας, είχε εκείνη τη σπάνια στόφα του διανοούμενου, που απουσιάζει πλήρως από τους διανοούμενους της σημερινής Ελλάδας. Γι αυτό και ήταν ουσιαστικά εκτός του κυρίαρχου συστήματος.


Ως άνθρωπος ήταν πολυδιάστατος: τεχνοκριτικός, συλλέκτης, ιστορικός.  Κάποια βιογραφικά στοιχεία είναι τα εξής: “Ο Νίκος Πετσάλης – Διομήδης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1943 και μεγάλωσε σε περιβάλλον με παράδοση στα γράμματα και τις τέχνες. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και ιστορία στο Λονδίνο, όπου αναγορεύθηκε διδάκτωρ (1975). Συμβολή στην διπλωματική ιστορία αποτελούν κυριώς τα έργα του: Greece at the Paris Peace Conference, 1919″ (Θεσσαλονίκη 1979, και μελλοντικά στα ελληνικά) και “Η Ελλάδα των δύο κυβερνήσεων, 1916-1917″ (Αθήνα 1986). Το ενδιαφέρον του για τα εικαστικά τον έκανε να ιδρύσει την αίθουσα τέχνης “Το τρίτο μάτι” (1979-1993), στην οποία οργάνωσε πάνω από 120 εκθέσεις. Στον τομέα αυτό κυριότερα έργα του είναι ο μοναδικός ως σήμερα πλήρης κατάλογος (catalogue raisonne) έργου Έλληνα καλλιτέχνη, “Ghika 1920-1940″ (Αθήνα 1979, και μελλοντικά δεύτερος τόμος, 1940-970), και “Σπύρου Βασιλείου, οι ξυλογραφίες” (Αθήνα 1981). Για το βιβλίο του “Άγνωστη Κάλλας” εργάστηκε έξι ολόκληρα χρόνια, όσα και για το “Συνέδριο του 1919″και για τον Χατζηκυριάκο-Γκίκα.”

photo 4

photo 2

photo 5

3 comments so far

  1. neomagazine on

    «Κυρίες και κύριοι, είμαστε Ελληνες»!

    Του Δημήτρη Ρομποτή*

    Οσο σιχαίνομαι τις κηδείες, άλλο τόσο σιχαίνομαι τις νεκρολογίες, για να μην πω περισσότερο. Διότι οι πρώτες είναι κατά κάποιο τρόπο αναπόφευκτες, οι δεύτερες όμως όχι! Οπως έλεγα παλαιότερα, οι επικήδειοι και οι μεγαλόστομες σαχλαμάρες που εκστομίζονται ή γράφονται αφειδώς σε τέτοιες περιπτώσεις ενδέχεται να είναι για τον μεταστάντα πρόγευση της …Κολάσεως! Ωστόσο, κανένας «κανόνας» ή νόμος δεν στέκει χωρίς εξαιρέσεις, αυτές είναι που επιβεβαιώνουν «μπάι ντιφώλτ» την ισχύ του και απ΄αυτές εξαρτάται η λειτουργικότητά του ως οροθετικός ευταξίας και όχι ισοπέδωσης. Εχω λοιπόν και εγώ το δικαίωμα να κάνω αυτό που σιχαίνομαι γιατί αισθάνομαι ότι η περίπτωση το καλεί και είναι κατά κάποιον τρόπο υποχρέωσίς μου …

    Προ ημερών μας άφησε ο Δημήτρης Δημητρίου, γνωστός στην ομογένεια της Νέας Υόρκης ως Τζέι Τζέι (από τα αρχικά του ονόματός του στα αγγλικά), ένα γεγονός το οποίο τάραξε όλους εμάς που τον γνωρίσαμε και είχαμε τη χαρά, αλλά και την τιμή θα έλεγα, χωρίς καμμία διάθεση υπερβολής, να απολαύσουμε, άλλος περισσότερο, άλλος λιγότερο, την παρέα του. Πρώτη φορά τον είχα δει το 1988, στη δεξίωση για την ελληνική παρέλαση, όταν μεταξύ πολύ πιο διάσημων (και αγγλόφωνων) ομιλητών ενθουσίασε τους πάντες λέγοντας στο μικρόφωνο το απλό έως κοινότυπο: «Κυρίες και κύριοι, είμαστε Ελληνες»! Αν το έλεγε οποιοσδήποτε άλλος, μάλλον θα πέρναγε απαρατήρητο.

    Πληθωρικός πάντα, αλλά όχι βαρετός, ευφυέστατος μα όχι πονηρός, αρκετά υπέρβαρος και μονίμως σε δίαιτα, με εξαιρετικά προχωρημένη αίσθηση του χιούμορ και μοναδικό τρόπο να λέη ανέκδοτα, παρών σε όλες σχεδόν τις πτυχές του οργανωμένου ομογενειακού βίου, εκλογομάγειρας στην Ομοσπονδία Ελληνικών Σωματείων μα και ακάματος εργάτης (που όπως και αρκετοί άλλοι άφηνε τη δουλειά του ή έκλεβε χρόνο από την οικογένειά του για τα ομογενειακά) ο Τζέι Τζέι ήταν πάνω από όλα ένα ζωντανό σύμβολο που ακριβώς λόγω της ζωντάνειάς του δεν μπορούσες να διακρίνης το μνημειώδες του μεγέθους του (και δεν εννοώ του σωματικού, κακεντρεχείς)!

    Πάντα ενθουσιώδης Ελληνας, όχι αφελής όμως, αισιόδοξος αλλά όχι χαζοχαρούμενος, περίεργος και λάτρης του παρασκηνίου χωρίς κουτσομπολίστικη διάθεση ή ρουφιανιά, ο Δημήτρης Δημητρίου ήταν όπως θα θέλαμε την ομογένεια της Αστόριας να είναι: εμμέτρως παραδοσιακός, εγκάρδιος, ενθουσιώδης, ελληνοπρεπής (στη βάση γνώσης κι’όχι σλόγκαν), χαρούμενος, συντηρητικός μα ανοιχτόμυαλος. Ο Τζέι Τζέι είχε όλα αυτά τα χαρίσματα και πολλά ακόμα και δεν ήταν μίζερος! Κοινωνούσε την καλοπροαίρετη ενέργειά του σε όλη την παρέα, σε όποιον χώρο βρισκόταν. Ακόμη κι΄όταν νευρίαζε θύμιζε χαρακτήρα ταινίας του καλού ελληνικού κινηματογράφου, ήταν από τη φύση του «περφόρμερ» χωρίς να υποκρίνεται. Κι’όταν έψαχνε πληροφορίες, επί παντός επιστητού, επειδή δεν ήταν κομπλεξικός δεν είχε πρόβλημα να πάη στον καλύτερο! Δεν είχε επίσης κανένα πρόβλημα να παραδεχτή όπου ήταν λάθος ή να διορθώση την άποψή του στη βάση νέων πληροφοριών.

    Δεν ήταν δήθεν, ούτε «το έπαιζε». Δεξιός, με την παραδοσιακή έννοια του όρου, δεν έκρυψε ποτέ τις απόψεις του τις οποίες υπερασπιζόταν και προωθούσε με πάθος. Ωστόσο, συζητούσε τα πάντα, με οποιονδήποτε, κι’αυτό επίσης τον ξεχώριζε. Πίστευε ό,τι πίστευε αλλά δεν ήταν φανατικός, απλά ενθουσιώδης. Και διάβαζε πολύ, ιδιαίτερα ιστορία και ό,τι σχετιζόταν με κατασκοπεία, μυστικές υπηρεσίες, πράκτορες κλπ. Ηταν το πάθος του και ως σύγχρονος Δον Κιχώτης (χωρίς αυταπάτες, όμως) δεν δίσταζε να πηγαίνη στα βαθιά.

    Με την πτώση των κομμουνιστικών καθεστώτων, ενεργοποιήθηκε στη Ρωσσία, εισάγοντας και εξάγοντας είδη ρουχισμού. Αυτό του έδωσε τη δυνατότητα να ταξιδέψη σε διάφορα μέρη της χώρας και να γνωρίση ανθρώπους από ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, νόμιμων και παράνομων, χωρίς να μπλέκη ο ίδιος. Ηταν η συναρπαγή τέτοιων ευκαιριών που τον έφερε να συναντήση και να συμφάγη με τον τότε Πρόεδρο της επαναστατημένης Τσετσενίας Ντουντάγιεφ, με τον οποίο έχει φωτογραφίες στο κρυσφύγετό του. Μία από τις αγαπημένες ιστορίες που διηγόταν αργά το βράδυ στον Λευκό Πύργο, όταν οι περισσότεροι πελάτες είχαν φύγει και απέμενε μόνο μια μεγάλη παρέα, ήταν η έκπληξή του όταν ο Ντουντάγιεφ άρχισε να του μιλάη σπαστά ποντιακά επειδή οι παιδικοί φίλοι του ήταν Ελληνόπουλα που είχαν εξοριστεί οικογενειακώς στα πλαίσια των διωγμών του Στάλιν. ‘Η το πώς διέσχισε όλες σχεδόν τις πρώην Σοβιετικές Δημοκρατίες με την ασφάλεια που του παρείχε η ελληνική του καταγωγή (και το αμερικανικό του διαβατήριο).

    Η περιέργεια και το ενδιαφέρον του για την κατασκοπεία παραλίγο να τον οδηγήση στη φυλακή όταν στα μέσα της δεκαετίας του ’90 συνελήφθη έπειτα από ειδική επιχείριση των μυστικών υπηρεσιών του αμερικανικού τελωνείου. Είδαμε τη φωτογραφία του στην πρώτη σελίδα των «Τάιμς» της Νέας Υόρκης και όλοι νομίζαμε πως είχε τελειώσει. Ο πράκτορας που τον παγίδεψε μιλούσε θριαμβευτικά στην εφημερίδα για μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της υπηρεσίας (η οποία κόστισε αρκετά εκατομμύρια στον Αμερικανό φορολογούμενο). Αμ δε! Με το που βγήκε έξω με εγγύηση, ο Τζέι Τζέι άρχισε τον αγώνα. Η κατηγορία ήταν ότι προσπάθησε να πουλήση ζιρκόνιο, ένα μέταλλο από το οποίο κατασκευάζονται κοσμήματα αλλά μπορεί να χρησιμεύση και ως υλικό για την κατασκευή πυρηνικών όπλων, από τη Ρωσσία στο Ιράκ (επί εμπάργκο εναντίον του Σαντάμ Χουσεϊν).

    Ο πράκτορας είχε εμφανιστεί ως αγοραστής, ο Τζέι Τζέι όμως, πάντα υποψιασμένος ουδέποτε στις μαγνητοφωνημένες συνομιλίες είπε ότι πουλάει το υλικό στο Ιράκ. Ωστόσο, ήταν μόνος εναντίον του πανίσχυρου αμερικανικού τελωνείου. Του δώσανε δύο επιλογές: να δηλώση ένοχος, να καρφώση συνεργάτες του και να πάη μερικά χρόνια φυλακή ή να πάη σε δίκη με τον κίνδυνο τα χρόνια της φυλακής να γίνουν πολύ περισσότερα. Ο Δημήτρης δεν λύγισε (όπως κάποιοι συνεργάτες του)! Εχοντας επικοινωνήσει με τον Πλάτωνα Κατσέρη από την Ουάσινγτων, τον δικηγόρο που έκανε τη συμφωνία για να καταθέση η Μόνικα Λιουίνσκι στην Ειδική Επιτροπή του Κογκρέσου, ο οποίος του είπε κατηγορηματικά να το παλέψη, αποφάσισε να πάη σε δίκη. Και την κέρδισε πετυχαίνοντας το ακατόρθωτο! Μια σύγχρονη εκδοχή του μύθου Δαυίδ και Γολιάθ μπορεί να πη κανείς, μια ιστορία που δείχνει ότι ένας άνθρωπος (ή ένας λαός) μπορεί να ξεπεράση τον ίδιο του τον εαυτό άμα καταφέρη να πιστέψη στον ίδιο του τον εαυτό και να εργαστή μεθοδικά σε έναν η περισσότερους στόχους! Οι «Τάιμς» της Νέας Υόρκης αναγκαστικά δημοσίευσαν την είδηση της αθώωσής του, αλλά σε μια μικρή γωνία, σε εσωτερική σελίδα, το θριαμβευτικό πρωτοσέλιδο της σύλληψής του είχε γίνει μπούμερανγκ για την εφημερίδα που βιάστηκε να τον καταδικάση!

    Πολλές φορές μιλούσαμε για αυτή την ιστορία, μάλιστα είχαμε πει να τον μαγνητοφωνήσω με όλες τις λεπτομέρειες και να κάνω ένα πρόχειρο σενάριο γιατί είχε όλα τα χαρακτηριστικά να γίνη ταινία, αλλά όπως και σε πολλά ακόμη μείναμε στα λόγια. Ισως κάποια στιγμή, με βάση τις σημειώσεις μου και μαρτυρίες άλλων που έχουν ακούσει τις διάφορες πτυχές της υπόθεσης, να το καταφέρω. Θα είναι το καλύτερο αφιέρωμα στη μνήμη του επειδή θα υπάρχη ως «ρέκορντ» για τις τωρινές και μελλοντικές γενιές, να καταδεικνύη πόσο μεγάλοι είναι οι «απλοί» άνθρωποι, οι λιγότερο ή καθόλου διάσημοι, από τους οποίους χτίζεται η συλλογική ιστορία.

    Ο Τζέι Τζέι ήταν μόνο 58 χρονών που σημαίνει, για όσους τον γνώριζαν, ότι βρισκόταν …στην ύστερη εφηβεία. Είχε ενέργεια δέκα ατόμων και βάλε, δεν καταλάβαινε τίποτα! Το …πετρωμένον όμως φυγήν αδύνατον, η μεγάλη του καρδιά τον πρόδωσε! Πλέον έχει περάσει στο «πάνθεον» της ομογένειας, πλάι σε μορφές όπως του Κελαράκου, του Σερέτη, του Αλεξανδρόπουλου, του Ντίνου Μπακάκου και του Καστανά (κατά κάποιον τρόπο) που επίσης μας άφησαν πρόσφατα, και πολλών άλλων οι οποίοι έβαλαν τη σφραγίδα τους εξ ονόματος του Ελληνισμού στον χώρο όπου βρέθηκαν κατά τύχη, κατ’επιλογήν, εξ ανάγκης ή όλα αυτά μαζί.

    *Ο Δημήτρης Ρομποτής είναι δημοσιογράφος και εκδότης του περιοδικού ΝΕΟ με έδρα τη Νέα Υόρκη (neomagazine.com).

    ΥΓ: Ο Δημήτρης Δημητρίου θα ταφή στη γενέτειρά του Χαλκιδική. Αντί της απαίσιας νεκροφόρας θα έπρεπε η σορός του να μεταφερθή επί κιλίβαντος πυροβόλου. Το αξίζει, και ο ίδιος θα το έβρισκε χαριτωμένο με το απαράμιλλο χιούμορ του!

  2. […] ο κορυφαίος μελετητής της δεκαετίας του 1910 Νίκος ΠετσάληςΔιομήδης, ο οποίος εργάστηκε κυρίως με γερμανικές πηγές. Από […]


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: