Απρίλης 1204: «Φράγκοι» κατά Ελλήνων

cf83ceaccf81cf89cf83ceb70005-1


«Φράγκοι» κατά Ελλήνων: 800 χρόνια αντιπαράθεση

Αγνοώντας πλήρως την απαγόρευση του Πάπα για επίθεση κατά της Κωνσταντινούπολης, οι είκοσι χιλιάδες σταυροφόροι κατέλαβαν τη μεγαλύτερη πόλη τού τότε γνωστού κόσμου στις 13 Απριλίου του 1204 και τη λεηλάτησαν χωρίς κανένα έλεος

 

Η πρώτη Αλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Δυτικούς σταυροφόρους τον Απρίλιο του 1204 υπήρξε γεγονός με καθοριστική σημασία τόσο για την Εγγύς Ανατολής όσο και για την ίδια τη Δύση.

Ουσιαστικά σήμαινε την πολιτική εξάλειψη του ελληνοορθόδοξου παράγοντα, ανταγωνιστή του κόσμου των καθολικών και των κυνικών εμπόρων της Βενετίας και άνοιξε το δρόμο στην τελική επικράτηση του Ισλάμ. Εφεξής, στην Ευρώπη και στον περιβάλλοντα χώρο για αιώνες θα κυριαρχήσουν δύο πολιτισμικά συστήματα: της Δύσης και του Ισλάμ. Ο ελληνόφωνος κόσμος θα βρεθεί στο περιθώριο των παγκόσμιων εξελίξεων, θα επανέλθει μόλις το 19ο αιώνα και με τη Μικρασιατική Καταστροφή δεν θα μπορέσει να πετύχει τη δική του Reconquista.

Η Αλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Δυτικούς υπήρξε αποτέλεσμα της Δ’ Σταυροφορίας. Ιστορικά οι σταυροφορίες υπήρξαν η χριστιανική απάντηση στο μουσουλμανικό τζιχάντ, με τη διαφορά ότι επιδίωκαν την επανάκτηση των Ιερών Τόπων των χριστιανών και όχι την επέκταση της πίστης με τη βία. Ο πρώτος Βυζαντινός αυτοκράτορας που κήρυξε ιερό πόλεμο κατά του Ισλάμ -με καθυστέρηση- ήταν ο Νικηφόρος Φωκάς. Εδωσε θρησκευτικό περιεχόμενο στον πόλεμο και απελευθέρωσε την Κρήτη από την αραβοϊσλαμική κατοχή που διήρκεσε περίπου 150 χρόνια (826-961).

Η πονηριά των Βενετών

Η  Δ’ Σταυροφορία θα πραγματοποιηθεί με την υποκίνηση του Πάπα Ιννοκέντιου Γ’. Οι Γάλλοι ήταν οι πρώτοι που ανταποκρίθηκαν. Η επαφή των σταυροφόρων με τους Βενετούς για τα ζητήματα της θαλάσσιας μεταφοράς τους θα αποβεί μοιραία για τον Ελληνισμό του Βυζαντίου. Οι Βενετοί θα προσπαθήσουν -και θα καταφέρουν τελικά- να στρέψουν αλλού τα στρατεύματα των σταυροφόρων και να επιτύχουν την καταστροφή του βυζαντινού κράτους. Εξέτρεψαν τη σταυροφορία από τον προαποφασισμένο δρόμο, που προέβλεπε απόβαση στην Αίγυπτο, το μουσουλμανικό κέντρο ισχύος εκείνης της εποχής. Ο Πάπας αντέδρασε στην εκτροπή αυτή, αλλά η απαγόρευσή του αγνοήθηκε. Τα βενετικά σχέδια ευνοήθηκαν από τις ενδοβυζαντινές έριδες. Ο Αλέξιος Γ’ Αγγελος είχε εκθρονιστεί και συναυτοκράτορας, μαζί με τον πατέρα του, είχε ανακηρυχθεί ο γιος του Ισαάκιου Β’.

Η Αννα Κομνηνή αναφέρει ότι ο Αλέξιος Αγγελος «ανέμενε μισθοφόρους από τη Δύση». Ο Β. Βασιλιέφσκι γράφει: «Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας δεν δίστασε να αποκαλύψει μπροστά στα μάτια των ξένων όλο το βάθος του ονείδους, της ατίμωσης και της ταπείνωσης, στο οποίο είχε καταβυθιστεί η Αυτοκρατορία των Χριστιανών Ελλήνων».

Η απαγόρευση του Πάπα

Αγνοώντας πλήρως την απαγόρευση του Πάπα για επίθεση κατά της Κωνσταντινούπολης, οι είκοσι χιλιάδες σταυροφόροι κατέλαβαν τη μεγαλύτερη πόλη τού τότε γνωστού κόσμου στις 13 Απριλίου του 1204 και τη λεηλάτησαν χωρίς κανένα έλεος. Ο Γοδεφρείδος Βιλεαρδουίνος στο χρονικό του, που εκδόθηκε υπό τον τίτλο «Η κατάκτηση της Κωνσταντινούπολης», γράφει: «…οι υπόλοιποι που είχαν σκορπιστεί στην πόλη πήρανε πολλά λάφυρα. Τα λάφυρα ήταν τόσο πολλά που κανείς δεν ήξερε να πει πόσα, χρυσάφι και ασήμι και σκεύη και πολύτιμα πετράδια και μετάξια και γούνινα φορέματα από γκρίζο σκίουρο κι από ερμίνα, και όλα τα ακριβά πράγματα που βρέθηκαν ποτέ στη γη… από τότε που χτίστηκε ο κόσμος δεν πάρθηκαν τόσα λάφυρα από μία μόνο πόλη. Ο καθένας πήρε όποιο σπίτι ήθελε και υπήρχαν πολλά. Ετσι εγκαταστάθηκε ο στρατός των προσκυνητών και των Βενετών. Και μεγάλη ήταν η χαρά για τα πλούτη και για τη νίκη που τους έδωσε ο Θεός. Γιατί εκείνη που ήταν φτωχοί βρεθήκανε σε πλούτη και πολυτέλεια».

* Διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας-μαθηματικός

 

1204

 

  • Η ΠΡΩΤΗ ΑΛΩΣΗ
  • Η Δ’ Σταυροφορία υπήρξε ένα γεγονός μοναδικό, ένα «παράδοξο» στην ιστορία των Σταυροφοριών, το οποίο καταρράκωσε την ενότητα της χριστιανικής Εκκλησίας και διεύρυνε το χάσμα ανάμεσα στην Ορθόδοξη και την Καθολική Εκκλησία, που είχε δημιουργηθεί μετά το Σχίσμα του 1054 και το οποίο δεν έχει γεφυρωθεί ώς σήμερα.
  • Οχι μόνο δεν χύθηκε το αίμα έστω ενός μουσουλμά-νου, αφού οι σταυροφόροι μάχονταν για την ανάκτηση των Αγίων Τόπων, αλλά αντίθετα η προδοτική επίθεση και οι σφαγές εναντίον των χριστιανών αδελφών της Ανατολής άνοιξαν την «κερκόπορτα» στην οθωμανική λαίλαπα (στη φωτογραφία σκηνή από την ταινία «Kingdom of Heaven»)Οχι μόνο δεν χύθηκε το αίμα έστω ενός μουσουλμά-νου, αφού οι σταυροφόροι μάχονταν για την ανάκτηση των Αγίων Τόπων, αλλά αντίθετα η προδοτική επίθεση και οι σφαγές εναντίον των χριστιανών αδελφών της Ανατολής άνοιξαν την «κερκόπορτα» στην οθωμανική λαίλαπα (στη φωτογραφία σκηνή από την ταινία «Kingdom of Heaven»). Το έτος 1204 μπορεί να φαντάζει μακρινό σε πολλούς, όμως ο αντίκτυπος των γεγονότων εκείνων ακόμα ταλανίζει τις σχέσεις των δύο Εκκλησιών και προσδιορίζει αντιλήψεις και στερεότυπα τόσο στην ορθόδοξη Ανατολή όσο και στην καθολική Δύση. Σχεδόν οχτακόσια χρόνια μετά τη λεηλασία της Κωνσταντινούπολης από τους σταυροφόρους, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος Β’ ένιωσε (;) την ανάγκη να ζητήσει επίσημα συγγνώμη από την Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία, κατά την επίσκεψή του στην Αθήνα το καλοκαίρι του 2001, για τη λεηλασία της Κωνσταντινούπολης και τις τρομερές βιαιότητες που διέπραξαν οι σταυροφόροι εναντίον της μεγαλύτερης και πιο εκλεπτυσμένης χριστιανικής μητρόπολης του Μεσαίωνα και της καρδιάς της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.

    Οι «σκοτεινοί» αιώνες

    Ο 12ος και ο 13ος αιώνας υπήρξαν μια εξαιρετικά βίαιη εποχή στην Ευρώπη. Η φτώχεια για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού ήταν δεδομένη και δυσβάσταχτη. Ο χρόνος κυλούσε αργά και η ζωή είχε κυκλική πορεία: καλλιέργεια, συγκομιδή της σοδειάς, με τις θρησκευτικές γιορτές ένα ευχάριστο διάλειμμα από τον καθημερινό μόχθο. Αιματηροί πόλεμοι ανάμεσα σε ισχυρούς βασιλείς και φιλόδοξους φεουδάρχες, βίαιες εξεγέρσεις, προκατάληψη και θρησκευτικός φανατισμός ήταν στοιχεία της κοινωνικής ζωής, όπου το χέρι της Καθολικής Εκκλησίας αποδεικνυόταν μακρύ και βαρύ για όσους παραστρατούσαν από τις εντολές της. Ο φόβος για την αιώνια τιμωρία στην Κόλαση «στοίχειωνε» κάθε βήμα του ανθρώπου του Μεσαίωνα. Η κυρίαρχη άποψη ήταν ότι η επέμβαση του Θεού και των αγίων καθόριζε τη σοδειά, τη γιατρειά από τις ασθένειες, τα αποτελέσματα των μαχών, τα μικρά και τα μεγάλα της ζωής. Αν όλα πήγαιναν καλά, τότε δοξαζόταν το όνομα του Θεού. Αλλιώς, οι φυσικές καταστροφές, οι επιδημίες και οι ήττες βιώνονταν ως Θεία Τιμωρία.

    Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, αναπτύχθηκε το κίνημα των Σταυροφοριών. Για κάποιους ήταν ένας τρόπος να κερδίσουν μία θέση στη Βασιλεία των Ουρανών, για άλλους, πιο τυχοδιώκτες, η ευκαιρία να δραπετεύσουν από την κλειστή δυτική φεουδαρχική κοινωνία, να δουν θαυμαστούς κόσμους και να κερδίσουν πλούτη, γη και δόξα στη μυθική Ανατολή. Η Α’ Σταυροφορία υπήρξε επιτυχής και μια σειρά από φράγκικα βασίλεια ιδρύθηκαν στην Παλαιστίνη και τη Συρία, με προεξάρχον αυτό της Ιερουσαλήμ. Κυκλωμένα από υπέρτερους αριθμητικά αντιπάλους, που αρχικά ήταν κατακερματισμένοι, αλλά τελικά ενώθηκαν υπό την ικανή ηγεσία του Σαλαντίν, τα χριστιανικά βασίλεια έπεσαν ξανά, το ένα μετά το άλλο, όπως και η Ιερουσαλήμ, στα χέρια των Αράβων.

    Η «ευκαιρία» της Βενετίας

    Η απάντηση της Δύσης ήρθε λίγο μετά με τη Γ’ Σταυροφορία (1189-’92), όπου θρυλικοί βασιλιάδες-πολεμιστές, όπως ο Ριχάρδος Α’ ο Λεοντόκαρδος της Αγγλίας και ο Φρειδερίκος Μπαρμπαρόσα της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, εκστράτευσαν στους Αγιους Τόπους για την ανακατάληψη του Βασιλείου των Ουρανών. Για διάφορους λόγους, η σταυροφορία αυτή απέτυχε. Δώδεκα χρόνια αργότερα, ήρθε η σειρά της Δ’ Σταυροφορίας, της μοιραίας για το Βυζάντιο σταυροφορίας.

    Η Βυζαντινή Αυτοκρατορία της δυναστείας των Αγγέλων του 13ου αιώνα δεν είχε καμία σχέση με τη λαμπρή Αυτοκρατορία της δυναστείας των Μακεδόνων του 9ου και του 10ου αιώνα, όπου η αυτοκρατορία είχε πανίσχυρη οικονομία και στρατό και καταλάμβανε την πιο περίοπτη θέση στο χριστιανικό κόσμο. Οι ενδοοικογενειακές προστριβές των Αγγέλων ήταν μόνο η αφορμή για την παρακμή της πάλαι ποτέ κραταιάς Αυτοκρατορίας. Μια σειρά από κακές πολιτικές στην οικονομία, την εξωτερική πολιτική, το ναυτικό και το στρατό την είχαν αποδυναμώσει θανάσιμα.

    Οι Βενετοί και οι άλλες ναυτικές δημοκρατίες της Βόρειας Ιταλίας άδραξαν την ευκαιρία. Η Βενετία -ας σημειωθεί ότι ήταν βυζαντινή επαρχία μέχρι τον 9ο αιώνα- επωφελήθηκε από τις φορολογικές απαλλαγές που παραχώρησε ο Αλέξιος Α’ Κομνηνός το 1082 σε αντάλλαγμα για τις υπηρεσίες του ναυτικού της και έγινε πάμπλουτη. Η αδυναμία της αυτοκρατορίας και η εξάρτηση των Σταυροφόρων από τον ενετικό στόλο χρησιμοποιήθηκαν επιδέξια από το γηραιό τυφλό αλλά πανούργο και θαρραλέο δόγη της Βενετίας Δάνδολο, που δελέασε τους Φράγκους με τη λάμψη του βυζαντινού χρυσού.

    Τα «ιμάτια» της Αυτοκρατορίας

    Τρία χρόνια μετά την έναρξη της Δ’ Σταυροφορίας, το 1204, η Κωνσταντινούπολη παραδινόταν στις φλόγες και το σπαθί των σταυροφόρων. Απίστευτες σκηνές λεηλασίας, ταπεινώσεων, δολοφονιών και άλλων βαρβαροτήτων εκτυλίχθηκαν για πολλές μέρες στη Βασιλεύουσα. «Από την εποχή της δημιουργίας του κόσμου, ποτέ, σε καμία πόλη, δεν κατακτήθηκαν τόσα λάφυρα», σημειώνει με δέος ένας αυτόπτης μάρτυρας και με μεγάλη συμμετοχή στα γεγονότα, ο Γοδεφρείδος Βιλεαρδουίνος. Κατόπιν, τα «ιμάτια» της Αυτοκρατορίας διαμοιράστηκαν ανάμεσα στους Φράγκους και τους Βενετούς. Σε κάποιες περιοχές ιδρύθηκαν κράτη διοικούμενα από βυζαντινές αριστοκρατικές οικογένειες, που συνέχισαν την αντίσταση αλλά και τις έριδες μεταξύ τους.

    Η μόνη δύναμη που είχε πραγματικό όφελος από την άλωση της Κωνσταντινούπολης ήταν η Βενετία. Κατείχε τα περισσότερα νησιά του Αιγαίου, τα Επτάνησα, την Κρήτη και την Κύπρο, όλα τοποθετημένα σε στρατηγικά σημεία για το θαλάσσιο εμπόριό της στην Ανατολική Μεσόγειο. Τα υπόλοιπα φράγκικα κράτη φυλλορρόησαν και η Κωνσταντινούπολη ανακαταλήφθηκε από τον Μιχαήλ Παλαιολόγο το 1261. Ωστόσο, αν μη τι άλλο, η Δ’ Σταυροφορία πέτυχε ακριβώς τα αντίθετα από αυτά που υποτίθεται ότι πρέσβευε η ιδεολογία των Σταυροφοριών, την ανάκτηση των Αγίων Τόπων από το Ισλάμ. Οχι μόνο δεν χύθηκε το αίμα έστω ενός μουσουλμάνου στη Σταυροφορία αυτή, αλλά αντίθετα η προδοτική επίθεση εναντίον των χριστιανών αδελφών της Ανατολής άνοιξε το δρόμο στην οθωμανική πλημμυρίδα που κατέκλυσε τη Μικρά Ασία, τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη και έφτασε στο σημείο να απειλήσει ακόμη και την ίδια την ύπαρξη της Δυτικής Ευρώπης.

    Δικαιολογίες Βατικανού

    Το Βατικανό προσπάθησε να δικαιολογήσει εκ των υστέρων την πισώπλατη μαχαιριά στους χριστιανούς αδελφούς της Ανατολής, λέγοντας ότι η Αλωση της Κωνσταντινούπολης ήταν αποτέλεσμα των αμαρτιών των αιρετικών «Ελλήνων». Αλλωστε, έτσι αποκαλούσαν επίμονα οι Φράγκοι τους Βυζαντινούς -και όχι Ρωμαίους- όπως φανερώνουν οι πρωτογενείς πηγές της εποχής, θέλοντας να αμφισβητήσουν το δικαίωμά τους να θεωρούν τον εαυτό τους κληρονόμο της αρχαίας Ρώμης.

    Εν κατακλείδι, η Δ’ Σταυροφορία αποτέλεσε κομβικό σημείο παγκόσμιας ιστορικής σημασίας καθώς επισφράγισε τη μετατόπιση του πολιτικού κέντρου βάρους από την Ανατολή προς τη Δύση. Από το σημείο αυτό και ώς σήμερα, η Δύση έχει την πρωτοβουλία στα χέρια της.

    * Ιστορικός, δημιουργός του online περιοδικού «Historical Quest» για την ελληνική και παγκόσμια ιστορία (http://historical-quest.com/).

cf83ceaccf81cf89cf83ceb70005-1

1204. Πρώτη Άλωση

Ηταν Απρίλης μήνας, δίσεχτου χρόνου μέρες/
όταν ακάτια σαθρά, χωρίς πανιά, δίχως ιστό,/
να πολεμήσουν βγήκαν των σταυροφόρων τις γαλέρες/
που μπρος στα τείχη ανέμιζαν τις φράγκικες παντιέρες.


– Το πλήρωμά σου, έντρομο στη γη γονατιστό,/

όταν να φεύγει από κοντά τους είδαν τον Χριστό,/

τους Αγιους ικέτευσαν εκεί να μείνουν όλοι,/

να δουν το τι εφόρτωναν των Βενετών οι στόλοι/

από μονές και από εκκλησιές που σύλησαν στην Πόλη.

– Επρεπε τότε, Παναγιά μου, να ρίξεις κεραυνό,/

στο Βόσπορο να σηκωθεί μπόρα και τρικυμία,/

και να ποντίσουν αύτανδρα των ασεβών τα πλοία,/

αντί ν’ αφήσεις σκλάβους στο χέρι τους και λεία,/

εμάς, που κάτω απ’ τον δικό σου ζούσαμε ουρανό.

– Εκτοτε μύρια είδαμε τέρατα και σημεία…

Εσβησε το αγλάισμα του κόσμου από τον χάρτη,/

η Βασιλεύουσα έπεσε και δεύτερη φορά,/

έγιναν τα παλάτια της των Τούρκων η βορά,/

κι εμείς, που ανανήψαμε, δειλά και μόλις άρτι,/

είπαμε να ξεχάσουμε ποιος έχει την ευθύνη/

για όσα θρηνεί και θρήνησε, χρόνια η Ρωμιοσύνη.

Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 12 Μαΐου 2013
http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=362934
http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=2013-05-12&s=istorika

———————————-

1204 Κλεμμένα από τους Βενετούς από την Πόλη

Τα τέσσερα χάλκινα άλογα στην Πλατεία τουΑγίου Μάρκου στη Βενετία. Κλάπηκαν από την Κωνσταντινούπολη από τους βενετούς κατά το χρόνο της τέταρτης σταυροφορία, 1204. 

———————————-

6 comments so far

  1. Οι επιπτώσεις της Τέταρτης Σταυροφορίας επί του ευρωπαϊκού πολιτισμού υπήρξαν εξ ολοκλήρου καταστρεπτικές. Η λάμψη του ελληνικού πολιτισμού, την οποία το Βυζάντιο (σ.σ: διάβαζε Ρωμανία) συντηρούσε επί εν¬νέα αιώνες μετά από την επιλογή της Κωνσταντινούπολης ως πρωτεύου¬σας, έσβησε ξαφνικά… Το έγκλημα της Τέταρτης Σταυροφορίας παρέδω¬σε την Κωνσταντινούπολη και τη Βαλκανική Χερσόνησο σε έξι αιώνες βαρβαρότητας… Προκειμένου να αντιληφθούμε την πλήρη σημασία της λατινικής κατάκτησης της Κωνσταντινούπολης, πρέπει να προσπαθήσουμε να συνειδητοποιήσουμε ποιος θα ήταν σήμερα ο πολιτισμός της Δυτικής Ευρώπης, αν η προ έξι αιώνων Ρωμανία δεν είχε καταστραφεί.
    Μπορεί κανείς να φανταστεί όχι μόνο τη Μαύρη Θάλασσα, τον Βόσπορο και τον Μαρμαρά να περιβάλλονται από προοδευτικά και πολιτισμένα έθνη. αλλά ακόμα και τα ανατολικά και νότια παράλια της Μεσογείου να έχουν επι¬στρέψει υπό μια καλή διακυβέρνηση και υπό μια θρησκεία η οποία δεν αποτελεί φραγμό στον πολιτισμό…
    [Σερ Έντουιν Πήαρς, «Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204»]

    Η λεηλασία και απογύμνωση της Κωνσταντινουπόλεως από όλα της τα πλούτη, δεν είχε όμοιό της.
    Όσοι τολμούσαν να αντισταθούν σφάζονταν επί τόπου.
    Δεν έμεινε παλάτι, αρχοντικό εκκλησία μεγάλη ή μικρή, μοναστήρι, χαμοκέλα, που να μην υποστεί φρικώδη λεηλασία.
    Ιδίως τους προσέλκυσε ο μυθικός πλούτος της Αγίας Σοφίας. Μπήκαν μέσα στον Ιερό Ναό με άλογα και μουλάρια που λέρωναν με τις κοπριές τους το μαρμάρινο δάπεδο. Και άρχισαν με φρενιτιώδη ταχύτητα να ξηλώνουν και να παίρνουν τα πάντα: από άγια δισκοπότηρα, ευαγγέλια, ιερά άμφια, άγιες εικόνες, την Αγία Τράπεζα, και το ασημένιο εικονοστάσιο του Τέμπλου, αφού προηγουμένως το έκαναν κομμάτια, μανουάλια, πολυκάνδηλα, μέχρι και κουρτίνες.
    Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της λεηλασίας, μια Γαλλίδα πόρνη ανεβασμένη στον πατριαρχικό θρόνο χόρευε άσεμνα μισόγυμνη και τραγουδούσε.
    Ούτε οι τάφοι των Αυτοκρατόρων γλύτωσαν: συλλήθηκαν όλοι, ενώ τα λείψανα πετάχτηκαν εδώ κι εκεί.
    Π.χ. η σωρός του Βασίλειου Β’ Μακεδόνα πετάχτηκε έξω και στα χέρια του τοποθέτησαν οι Φράγκοι μια φλογέρα ειρωνικά -. Με αφορμή αυτό το γεγονός ο Παλαμάς έγραψε το ποίημα «η φλογέρα του βασιλιά».
    Κυρίως, όμως, καταστράφηκαν αναρίθμητα έργα τέχνης. Τόσο της κλασσικής αρχαιότητας (π.χ. αγάλματα του Δία, του Απόλλωνα, των Διόσκουρων, το χάλκινο άγαλμα του Ηρακλή από τον Λύσσιπο τον Σικυώνιο, της Άρτεμης, της Ήρας, της Ελένης του Μενελάου κ.ά. που κοσμούσαν δρόμους, πλατείες και παλάτια της Βασιλεύουσας) όσο και της Ρωμαϊκής περιόδου, τα οποία κομμάτιαζαν για να αφαιρέσουν το χρυσό, το ασήμι και τους πολύτιμους λίθους, ενώ τα κατασκευασμένα από χαλκό τα έλιωναν στα καμίνια για να κόψουν νομίσματα.
    Τα αρχαία ελληνικά χειρόγραφα καίγονταν από τους σταυροφόρους, για να ψήσουν τα κρεατικά τους!
    Οι πιο φρικτοί από όλους ήταν οι Γάλλοι και οι Φλαμανδοί, ενώ αντιθέτως οι Βενετοί, που ήταν εξοικειωμένοι με το Ρωμαϊκό πολιτισμό, ήταν οι πλέον φιλεύσπλαχνοι έναντι των ηττημένων: ήταν τέτοια η έκταση της καταστροφής που στο τέλος το άλλοτε περικαλλές άστυ, η Βασιλίδα των πόλεων της οικουμένης, που επί 9 αιώνες είχε συσσωρεύσει αμύθητα πλούτη, κατάντησε σκέτο κουφάρι!
    Μεθυσμένοι από τη νίκη τους οι Φραγκοδυτικοί περιγελούσαν τους νικημένους, φορούσαν με γελοίο τρόπο τα ρούχα που τούς είχαν αρπάξει, τοποθετούσαν στα κεφάλια των αλόγων τους τις καλύπτρες και τα κοσμήματα των Ρωμηών.
    Άλλοι κρατούσαν αντί για σπαθί χαρτιά, μελανοδοχεία, και βιβλία, και περιφέρονταν στους δρόμους της Πόλης, παριστάνοντας τους λογίους.
    Το πιο τραγικό από όλα ήταν, όμως, ότι ολόκληρος ο γυναικείος πληθυσμός της Κωνσταντινουπόλεως, αδιακρίτως ηλικίας ή ιδιότητας (μοναχές), υποβλήθηκε στην τρομερή διαδικασία του βιασμού.
    Τότε ακριβώς εσφάγησαν οι περισσότεροι από τους άρρενες κατοίκους: διότι στην προσπάθειά τους οι πατεράδες και οι σύζυγοι να διαφυλάξουν την τιμή των θυγατέρων και των συζύγων έπεσαν θύματα των αποχαλινωμένων Δυτικών. Βόγκηξε η Κωνσταντινούπολη από τον ατελείωτο βιασμό. Δεν περιγράφονται τα μαρτύρια που υπέστησαν οι κάτοικοι επί τρεις συνεχείς ημέρες, διότι τους βασάνιζαν απάνθρωπα για να τους αποκαλύψουν τα μέρη όπου είχαν κρύψει χρυσά και αργυρά νομίσματα και τιμαλφή.
    Μόνο όταν κορέστηκε η δίψα τους για αρπαγή, αίμα και γενετήσιες απολαύσεις, ησύχασαν, αφού πρώτα τους τρόμαξε μια έκλειψη σελήνης.
    Κατόπιν συγκέντρωσαν όλη τη λεία και την έθεσαν υπό την φύλαξη των ευγενών.
    Γράφει κι ο Νικήτας Χωνιάτης για την Άλωση της Πόλης:
    Κι έτσι, καθένας είχε πόνο, στα στενά θρήνος και κλάματα, στα τρίστρατα οδυρμοί, στους ναούς ολοφυρμοί, φωνές των ανδρών, κραυγές των γυναικών, απαγωγές, υποδουλώσεις, τραυματισμοί και βιασμοί σωμάτων.
    (..)Το ίδιο και στις πλατείες, και δεν υπήρχε μέρος ανεξερεύνητο που να δώσει άσυλο σε αυτούς. Χριστέ μου, τι θλίψη και φόβος υπήρχαν τότε στους ανθρώπους (…)
    Τέτοιες παρανομίες έκαναν οι στρατοί από τη Δύση εναντίον της κληρονομιάς του Χριστού, χωρίς να δείξουν σε κανένα φιλανθρωπία, αλλά γυμνώνοντάς τους όλους από χρήματα και κτήματα, από σπίτια και ρούχα. (…) και το πιο σημαντικό, αυτοί που πήραν το σταυρό στους ώμους και πολλές φορές ορκίστηκαν σε αυτόν και στα θεία λόγια ότι θα περάσουν δίχως να πειράξουν τις χώρες των Χριστιανών, χωρίς να κοιτάξουν αριστερά ή να εκκλίνουν προς τα δεξιά, αλλά θα οπλιστούν κατά των Σαρακηνών και να βάψουν τα ξίφη τους με το αίμα τους.(…)
    Οι δε Σαρακηνοί δεν έκαναν έτσι, και φέρθηκαν πολύ φιλάνθρωπα και ευγενικά όταν κυρίευσαν την Ιερουσαλήμ. Γιατί ούτε πείραξαν τις γυναίκες των Λατίνων, ούτε τον κενό τάφο του Χριστού έκαναν ομαδικό τάφο,(…) και αφήνοντας όλους να φύγουν με ένα ορισμένο αριθμό χρυσών νομισμάτων και από τον καθένα έπαιρναν μερικά πράγματα αφήνοντας τα υπόλοιπα στους κατόχους τους, ακόμα κι αν αυτά ήταν σαν την άμμο.
    Κι έτσι φέρθηκε το γένος που μάχονταν το Χριστό [σ.σ: οι Άραβες] προς τους αλλόπιστους Λατίνους, ούτε με ξίφος ούτε με φωτιά ούτε με λιμό ούτε με διωγμούς ούτε με άλλα δεινά.
    Σε εμάς όμως τα προκάλεσαν αυτά τα παραπάνω οι φιλόχριστοι και ομόδοξοι [σ.σ: οι Δυτικοί της Δ΄ Σταυροφορίας], όπως είπαμε με συντομία, αν και δεν είχαμε κάνει κάποιο αδίκημα.

    Και, βεβαίως , είναι φυσικό που οι Ρωμηοί ένοιωθαν απορία με το μέγεθος της καταστροφής, αφού, με τον πόλεμο με τους Άραβες , ουδέποτε είχαν γνωρίσει τέτοια κτηνωδία, τους φαινόταν ΑΔΙΑΝΟΗΤΟ πως άνθρωποι με πίστη στον Χριστό, ήταν δυνατόν να φέρονται έτσι.

    Και να τι λέει ο Γοδεφρείδος για τον πλούτο της Πόλης:
    Each garrisoned with his own people the castle that had been surrendered to him, and set a auard over the treasure. And the other people, spread abroad throughout the city, also gained much booty. The booty gained was so great that none could tell you the end of it: gold and silver, and vessels and precious stones, and samite, and cloth of silk, and robes vair and grey, and ermine, and every choicest thing found upon the earth. And well does Geoffry of Villehardouin the Marshal of Champagne, bear witness, that never, since the world was created, had so much booty been won in any city.

    http://sarantakos.wordpress.com/2014/07/29/axtos-21/#comment-234664

  2. Κ. on

    13 Απριλίου 1204: Η Άλωση της Κων/πόλεως από τους Λατίνους Σταυροφόρους. (Άρθρο του έγκριτου Βυζαντινολόγου, Σερ Στήβεν Ράνσιμαν)

    Άρθρο του έγκριτου Βυζαντινολόγου, Σερ Στήβεν Ράνσιμαν, που πρέπει να διαβαστεί από όλους:

    Ενώ τονίζεται η 29η Μαϊου 1453 ως το τέλος της χιλιόχρονης αυτοκρατορίας μας, το κυριότερο γεγονός που κλόνισε την ύπαρξή της ανεπανόρθωτα, και οδήγησε στον οριστικό τερματισμό της υλικής και οικονομικής υπεροχής του κράτους μας σε όλη την Ευρώπη, και τελικά στο 1453, δηλαδή η καταστροφή της Ρωμανίας από τη Δύση, με τηνΆλωση της Νέας Ρώμης/Κωνσταντινούπολης την 13η Απριλίου 1204 από τους Σταυροφόρους, αποσιωπάται ή δεν του δίνεται η πρέπουσα σημασία. Θα έλεγε κανείς, ότι επειδή ο προσανατολισμός του νεοελληνικού κράτους ήταν προς τη Δύση, οι ηγέτες του σκέφτηκαν ότι αυτός ο προσανατολισμός συνεπάγεται απαραίτητα και τη λήθη της ιστορίας, τη λήθη του γεγονότος ότι εξαιτίας της Άλωσης του 1204 η Ρωμηοσύνη στάθηκε αδύναμη να αντιμετωπίσει τους Τούρκους. Με άλλα λόγια, η Άλωση του 1204 οδήγησε στα 400-600 χρόνια Τουρκοκρατίας, αλλά αυτό το συμπέρασμα απωθήθηκε, πιθανότατα λόγω του ιδεολογικού προσανατολισμού της ηγετικής τάξης του Ελληνικού κράτους. Είναι σήμερα γενικά παραδεκτό, πως αυτή ήταν η αιτία της επικράτησης των Τούρκων στη Μικρά Ασία και τα Βαλκάνια. Ένα Ρωμαίικο Κράτος που δεν θα είχε υποστεί την Άλωση του 1204, πιθανότατα θα ανέκαμπτε, όπως είχε κάνει πολλές φορές στο παρελθόν άλλωστε, και θα αντιμετώπιζε τους Τούρκους νικηφόρα, όπως και τους Άραβες. Αλλα αυτή η ευκαιρία δεν δόθηκε στην ρωμηοσύνη.

    Η ευκαιρία να χτυπηθεί η Ρωμηοσύνη, δεν άργησε να δοθεί στους Φραγκολατίνους. Ήδη από τον 12 αι. πολλές δεκάδες χιλιάδες από αυτούς υπήρχαν στην Κωνσταντινούπολη. Απολάμβαναν προνόμια και ήταν προκλητικοί προς τους Ρωμηούς της Κωνσταντινούπολης. Ο αυτοκράτορας Αλέξιος Α’ Κομνηνός παραχώρησε το 1082 υπέρμετρα δικαιώματα που τους έκαναν μισητούς στους Ρωμαίους. Ο Ιωάννης ο Β’ έκανε κάποιες προσπάθειες ώστε θα θέσει τέλος στα προνόμια αυτά. Αλλά η ενέργεια του αυτή, είχε ως αποτέλεσμα εχθροπραξίες από μέρους τους τόσο στο Αιγαίο, όσο και στο Ιόνιο και την Αδριατική. Αναγκάστηκε, ο αυτοκράτορας να ξαναδώσει πίσω τα προνόμια, όταν ο στόλος των Βενετών κινήθηκε εχθρικά προς τα εδάφη της Ρωμανίας. Οι Λατίνοι είχαν αλλοιώσει πολλές πλευρές της δημόσιας ζωής και οικονομικά διείσδυαν στον εμπορικό/επαγγελματικό ιστό συμβάλλοντας στην παρακμή της αυτοκρατορίας. Η Ρωμαϊκή οικονομία, πλέον ήταν υποχείριο της δύσης.

    Ο λαός της Ρωμηοσύνης, αντιστάθηκε στις προκλήσεις τους, με μεγάλες εξεγέρσεις, οι οποίες βάφτηκαν με αίμα. Τον Μάιο του 1182, έγινε η πρώτη εξέγερση κατά των Λατίνων. Μια επανάσταση που χαρακτηρίστηκε από σφαγές και εξανδραποδισμούς. Κάτω από την πίεση της κατάστασης ο Ανδρόνικος ο Α’ αναγκάστηκε να υιοθετήσει την αντιλατινική πολιτική. Όπως είναι φυσικό, οι Λατίνοι αντέδρασαν κατά της Ρωμανίας. Η επεκτατική πολιτική τους εκφράστηκε με την επίθεση των Ούγγρων στη βαλκανική το 1183 καθώς και με την επίθεση των Νορμανδών κατά των Ρωμαϊκών εδαφών το 1185, με αποτέλεσμα την άλωση της Θεσσαλονίκης. Ακολούθησε νέα επανάσταση του δυσαρεστημένου από τα γεγονότα λαού στην οποία σφαγιάστηκε ο Ανδρόνικος.

    Αυτοκράτορας έγινε ο Iσαάκιος ο B΄ ο Άγγελος. Δυστυχώς, εκείνη την περίοδο, η Ρωμανία έπασχε από ελλιπή ηγεσία Οι Άγγελοι ήταν ίσως η χειρότερη δυναστεία! Ο Παπαρρηγόπουλος λέει (Δ΄ Β 237): “η ολεθρία των Αγγέλων γενεά”. ο Iσαάκιος προσπάθησε να έρθει σε συνεννόηση με τους Λατίνους και να τους παραχωρήσει ξανά, ευνοϊκή μεταχείριση. Το 1187 επαναφέρει τα προνόμια των Βενετών, οι οποίοι έχουν πλέον την υποχρέωση να μην συνάπτουν συμμαχίες ενάντια στην Αυτοκρατορία. Το 1195 ανατρέπεται ο Ισαακιος από τον Αδελφό του Αλέξιο Γ’ , πράγμα το οποίο κάνει τους Βενετούς σκεπτικούς, αν και τα προνόμια τους ανανεώνονται.

    Ο Πάπας Ιννοκέντιος ο Γ’ ήταν ο πνευματικός πατέρας της 4ης Σταυροφορίας. Υπήρχε σε αυτήν ένα ανάμεικτο πνεύμα αρρωστημένης θρησκευτικότητας και «ιπποτικής» ιδεολογίας. Έστειλε τους Λατίνους ιεροκήρυκες να προωθήσουν την υπόθεση του ιερού πολέμου στην Δυτική Ευρώπη. την κήρυξη του ιερού πολέμου. Ο Θεοβάλδος ο Γ΄, κόμης της Καμπανίας, κήρυξε τελικά τον (ανίερο) πόλεμο. Οι Σταυροφόροι “Ήταν ένα περίεργο ανακάτωμα από ευσεβείς και θρήσκους άνδρες, αλλά και από αποβράσματα της κοινωνίας, από ανθρώπους, δηλαδή, που ήταν ικανοί για κάθε έγκλημα” [Παντίτ Νεχρού “Παγκόσμιος Ιστορία”, επιστολή 62α]. Μυριάδες λαού έσπευσαν στο κάλεσμα των κηρύκων της Σταυροφορίας. Η θρησκευτικότητα ήταν πρόσχημα και επικάλυψη της κατάκτησης. Οι ελευθερωτές των Αγίων Τόπων έγιναν κατακτητές της Ανατολής, κοσμικοί και πνευματικοί αφέντες και δυνάστες. Το φεουδαρχικό κλίμα της Φράγκικης Δύσης μεταφυτεύτηκε στην Ανατολή.

    To συμβούλιο που αποτελείτο από τους Φεουδάρχες οι οποίοι λάμβαναν μέρος στην σταυροφορία αποφάσισε πως η συγκέντρωση θα γινόταν στην Βενετία και κατόπιν θα κατευθύνονταν είτε στην Συρία, είτε στην Αίγυπτο. Οι σταυροφόροι έπασχαν τόσο από πλευράς οργάνωσης και εξοπλισμού, όσο και στα οικονομικά. Γι’ αυτό συνάψανε συμφωνία με τους Βενετούς, με την οποία θα παρείχετο τροφή και υποστήριξη, έναντι 85.000 μάρκων. Επίσης προσέφεραν και τα μισά εδάφη που θα κατακτούσαν οι σταυροφόροι. Οι περισσότεροι έφτασαν το 1202, αργοπορημένα στην Βενετία. Η οργάνωση, ο εξοπλισμός και τα οικονομικά τους ήταν σε άθλια κατάσταση. Μια και δεν μπορούσαν να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους, οι σταυροφόροι αναγκάστηκαν να βοηθήσουν τους Βενετούς χτυπώντας εχθρικές πόλεις, ως «πληρωμή». Κατέστρεψαν και λεηλάτησαν την πόλη Ζάρα.

    Ο Βολταίρος έλεγε ότι η “Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία του Γερμανικού Έθνους” δεν ήταν ούτε αγία, ούτε ρωμαϊκή ούτε καν αυτοκρατορία! Η Βενετική “Serenissima Repubblica” (Γαληνότατη Δημοκρατία) κατ’ αναλογία, ούτε γαλήνια, ούτε και Δημοκρατία ήταν. Ήταν ένα κράτος βαθιά ιμπεριαλιστικό, πλουτοκρατικό, αποικιοκρατικό και ρατσιστικό / αριστοκρατικό. Το Βενετικό κράτος ήταν «εμπορικό». Βεβαίως, δεν γνωρίζουμε αν το να είσαι κλέπτης και κλεπταποδόχος είναι «εμπόριο». Ο Φράγκος σταυροφόρος εντυπωσίασε, κλέβοντας και διαλύοντας την Ρωμηοσύνη. Δεν είναι μόνο τα «ελγίνεια» μάρμαρα που ξέρουμε όλοι. Όποιος έχει επισκεφθεί την Ιταλία, θαυμάζει, τα τέσσερα χάλκινα άλογα που κοσμούν τον εξώστη του ναού, τα οποία κάποτε στόλιζαν τον Ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης! Ακόμα και η βαριά μεγαλοπρεπής χαλύβδινη πόρτα του ναού, κάποτε κοσμούσε την Αγία Σοφία! Η Βενετία, ξεκίνησε ως μία καθαρά Ρωμαίικη πόλη, αλλά τελικά κατάληξε να αλωθεί πολιτισμικά από τους Φράγκους και να γίνει και αυτή Φραγκική. Αυτό συνέβη, κυρίως, μετά την κατάληψη του Πατριαρχείου Ρώμης από τους Φράγκους. Για παράδειγμα, ως τον 10ο αιώνα τα δημόσια έγγραφα της Βενετίας άνοιγαν με το όνομα του Ρωμαίου αυτοκράτορα. Στα τέλη του 12ου αιώνα όλοι οι Δόγηδες έφεραν τίτλους Ρωμηών αυλικών αξιωματούχων. Το σύστημα χρονολόγησης των εγγράφων παρέμεινε Ρωμαϊκό και συνέχισε να χρησιμοποιεί το μεσαιωνικό Index, ενώ ως την ενθρόνιση του τελευταίου βενετού Δόγη το 1789 το τελετουργικό ακολουθούσε αυστηρά τη Ρωμαίικη παράδοση. [GHERARDO ORTALLI, «H Βενετία και τα ίχνη του Βυζαντίου», ΤΟ ΒΗΜΑ, 24-10-2004] Μόνο μετά το 1797, οπότε και εγκαθιδρύθηκε η «Γαληνότατη Δημοκρατία», η Βενετία απέταξε εντελώς τα σύμβολα της Ρωμαίικης αυτοκρατορίας.

    Στην πόλη Ζάρα στην Αδριατική Ακτή, αρχές του 1203, οι σταυροφόροι δέχτηκαν τους αντιπροσώπους του Αλέξιου Δ΄ Αγγελου, υιού του εκθρονισμένου και τυφλωμένου Ισάκιου Β΄ Αγγελου. Η αδελφή του Αλέξιου είχε παντρευτεί τον βασιλιά της Σουηβίας Φίλιππο. Ο Αλέξιος Δ΄ έχει χαρακτηριστεί ο «Εφιάλτης» της Ρωμανίας! Αυτός έφερε τους Λατίνους Σταυροφόρους στην Κωνσταντινούπολη. Ήθελε να αποκαταστήσει, στον θρόνο, τον πατέρα του Ισαάκιο. Συνεργάστηκε όμως, με τους εχθρούς της αυτοκρατορίας, για να πετύχει τον σκοπό του. Οι Σταυροφόροι δεν μπόρεσαν να αποφασίσουν, και απέπλευσαν προς Κέρκυρα, όπου ο Αλέξιος επανέλαβε τις προτάσεις του.

    Σημαντικό ρόλο έπαιξε ο δόγης της Bενετίας Eρρίκος Δάνδολος, ο οποίος έτρεφε μίσος κατά των Ρωμηών. Ο Δάνδολος έγινε Δόγης όταν ήταν 85 ετών. Είχε τυφλωθεί στην Κωνσταντινούπολη, ενώ ήταν επικεφαλής μίας πρεσβείας των Βενετών στον Μανουήλ Α΄ Κομνηνό. Το 1171, ο αυτοκράτορας, έχοντας απηυδήσει από την “ανυπόφορη” συμπεριφορά των Βενετών εμπόρων, είχε συλλάβει μερικούς από αυτούς. Ο Δάνδολος θα έλθει, τότε, σε σύγκρουση με τον Μανουήλ Α΄ και σε μια συμπλοκή στην Πόλη, τραυματίστηκε και τυφλώθηκε. Έτσι, ο Δάνδολος μισούσε θανάσιμα τους Ρωμηούς και ανέμενε κάποια ευκαιρία, για ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Επόμενο ήταν να «αρπάξει την ευκαιρία» και να ασκήσει και αυτός επιρροή, ώστε η εκστρατεία να κατευθυνθεί προς την Νέα Ρώμη / Κωνσταντινούπολη.

    Τον Μάιο του 1203 ο στόλος των σταυροφόρων έφυγε από την Κέρκυρα και έφθασε στην Βασιλεύουσα τον Ιούνιο. O ιππότης Γοδεφρείδος Bιλλεαρδουΐνος, που μετείχε ο ίδιος στη Σταυροφορία, έκπληκτος και αυτός, έγραψε χρονογραφία («Χρονικό της Κατάκτησης της Κωνσταντινούπολης») που δίνει σαφή εικόνα των εντυπώσεων, σχετικά με το μέγεθος του ρωμαϊκού πολιτισμού, που αντίκρισαν οι στρατιώτες:

    Παράγραφος 128.: «Τώρα μπορείτε να μάθετε πως κοίταζαν επίμονα την Κωνσταντινούπολη εκείνοι που δεν την είχαν δει ποτέ [σ.σ.: αναφέρεται στην στιγμή όπου τα δυτικά στρατεύματα πρωτοαντίκρισαν την Πόλη, 24 Ιουνίου 1203]. Γιατί δεν μπορούσαν καθόλου να σκεφτούν πως μπορεί να υπάρχει σε όλο τον κόσμο μια τόσο ΠΛΟΥΣΙΑ πόλη, όταν είδαν αυτά τα ψηλά της τείχη και τους ΠΛΟΥΣΙΟΥΣ πύργους κι αυτά τα ΠΛΟΥΣΙΑ παλάτια με τις ψηλές εκκλησίες, που ήταν τόσες πολλές που κανείς δεν θα το πίστευε αν δε το έβλεπε με τα μάτια του, και ακόμα το μήκος της πόλης που κυβερνούσε τις υπόλοιπες. Και μάθετε πως δεν υπήρξε άνθρωπος, άνθρωπος τόσο ασυγκίνητος, που να μην ανατριχιάσει. Κι αυτό δεν ήταν καθόλου περίεργο, γιατί ποτέ δεν ανέλαβαν άνθρωποι μια τόσο μεγάλη επιχείρηση από τότε που χτίστηκε ο κόσμος».

    Τρομοκρατημένος ο σφετεριστής αυτοκράτορας Αλέξιος Γ΄ διέφυγε στην Θράκη παίρνοντας μαζί του το κρατικό θησαυροφυλάκιο. Με την βοήθεια των Φράγκων που παρέμειναν έξω από την πόλη, ο τυφλωμένος πρώην αυτοκράτορας Ισαάκιος Β΄ Άγγελος αποκαταστάθηκε στον θρόνο του. Συναυτοκράτορας έγινε ο υιός του Αλέξιος Δ΄ Άγγελος. Ο Iσαάκιος επικύρωσε με χρυσόβουλλο όλες τις υποχρεώσεις που είχε αναλάβει απέναντι στους Σταυροφόρους ο Aλέξιος ο Δ΄. Η βασιλεία τους, όμως, δεν κράτησε πολύ.

    Ο λαός αντέδρασε στην υποδούλωση στους δυτικούς, που ήταν εμφανής και ξέσπασε επανάσταση. Την αγανάκτηση του πληθυσμού προκάλεσαν η επιβολή βαριάς φορολογίας και η ληστρική συμπεριφορά των σταυροφόρων. Η επανάσταση είχε ως αποτέλεσμα ο Αλέξιος Δ’ να χάσει τόσο το στέμμα, όσο και την ίδια τη ζωή του. Στο θρόνο ανέβηκε ο γαμπρός του Αλέξιου Γ’, Αλέξιος Ε’ Δούκας Μούρτζουφλος τον Ιανουάριο του 1204. Οι σταυροφόροι εκμεταλλεύθηκαν την ευκαιρία και αποφάσισαν να επέμβουν, αυτή τη φορά όμως για να τοποθετήσουν όχι μια Ρωμαίικη κυβέρνηση, αλλά μια δική τους. Με εισήγηση του δόγη της Βενετίας Δάνδολου υπέγραψαν μπροστά στα τείχη της Κωνσταντινούπολης συμφωνία διανομής των εδαφών της Ρωμανίας (Partitio Romaniae) και άρχισαν την πολιορκία της πόλης που έπεσε στα χέρια τους στις 13 Απριλίου 1204. Η ειρωνεία της τύχης είναι πως ο Δάνδολος πέθανε στην Κων/πολη και θάφτηκε στην Αγία Σοφία.

    Η “βασιλίδα των πόλεων”, απόρθητη από την εποχή της ίδρυσής της υπέκυψε για πρώτη φορά στον εχθρό. Φοβερές λεηλασίες και σφαγές ακολούθησαν την άλωση της Πόλης. Kύριοι της Kωνσταντινούπολης οι σταυροφόροι και οι συνεργάτες τους Bενετοί επέβαλαν το δίκαιο του κατακτητή. Οι σφαγές και η λεηλασία των δημόσιων κτηρίων και των ιδιωτικών κατοικιών ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο. Άπληστοι και ακόρεστοι οι ιππότες της Δύσης επέπεσαν πάνω στα θαυμαστά πλούτη και τους θησαυρούς που είχαν συγκεντρώσει αιώνες πολιτισμού στη Bασιλεύουσα. [«H Δ’ Σταυροφορία και η πρώτη Άλωση της Κωνσταντινούπολης», Nίκος Γ.Mοσχονάς Iνστιτ. Bυζαντ. Eρευνών, ενθετο «Επτά Ημέρες» εφημ «Καθημερινή», 1-11-98].

    Ο Πάπας Ιννοκέντιος Γ’ (1198-1216), θα απειλήσει, δήθεν, τους Σταυροφόρους με αφορισμό, αλλά θα φροντίσει να λησμονήσει, εγκαίρως, την απειλή του. Μετά την καταστροφή της Βασιλεύουσας, θα γράψει προς τον αυτοκράτορα της Νίκαιας Θεόδωρο Λάσκαρη ότι «οι Λατίνοι υπήρξαν όργανο της Θείας Προνοίας, που τιμώρησε τους ‘Ελληνες για την άρνησί τους να δεχθούν την ηγεσία της Ρωμαϊκής Εκκλησίας» [Αρχιεπισκόπου πρ. Θυατείρων και Μ. Βρεταννίας Μεθοδίου Γ. Φούγια, Μητροπολίτου Πισιδίας, “’Ελληνες και Λατίνοι”, Α.Δ.Ε.Ε., Αθήνα , σ. 278]. Σε ολόκληρη την Δύση θα ψάλλουν ύμνους για να πανηγυρίσουν την πτώση της «μεγάλης ανίερης (profana) πόλεως».

    Στη θέση του αυτοκράτορα τοποθετήθηκε νέα λατινική κυβέρνηση. Οι κληρονόμοι του Ρωμαϊκού θρόνου, από τις επαρχίες της αυτοκρατορίας, επρόκειτο να συνεχίσουν τους αγώνες, μέχρι την ανάκτησή της το 1261 από το Μιχαήλ Η’ Παλαιολόγο.

    ΔΙΑΒΑΖΟΥΜΕ:

    «Οι επιπτώσεις της Τέταρτης Σταυροφορίας επί του ευρωπαϊκού πολιτισμού υπήρξαν εξ ολοκλήρου καταστρεπτικές. Η λάμψη του ελληνικού πολιτισμού, την οποία το Βυζάντιο (σ.σ: διάβαζε Ρωμανία) συντηρούσε επί εν¬νέα αιώνες μετά από την επιλογή της Κωνσταντινούπολης ως πρωτεύου¬σας, έσβησε ξαφνικά… Το έγκλημα της Τέταρτης Σταυροφορίας παρέδω¬σε την Κωνσταντινούπολη και τη Βαλκανική Χερσόνησο σε έξι αιώνες βαρβαρότητας… Προκειμένου να αντιληφθούμε την πλήρη σημασία της λατινικής κατάκτησης της Κωνσταντινούπολης, πρέπει να προσπαθήσουμε να συνειδητοποιήσουμε ποιος θα ήταν σήμερα ο πολιτισμός της Δυτικής Ευρώπης, αν η προ έξι αιώνων Ρωμανία δεν είχε καταστραφεί. Μπορεί κανείς να φανταστεί όχι μόνο τη Μαύρη Θάλασσα, τον Βόσπορο και τον Μαρμαρά να περιβάλλονται από προοδευτικά και πολιτισμένα έθνη, αλλά ακόμα και τα ανατολικά και νότια παράλια της Μεσογείου να έχουν επι¬στρέψει υπό μια καλή διακυβέρνηση και υπό μια θρησκεία η οποία δεν αποτελεί φραγμό στον πολιτισμό…» [σερ Έντουιν Πήαρς, «Η Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204»]

    Η λεηλασία και απογύμνωση της Κωνσταντινουπόλεως από όλα της τα πλούτη, δεν είχε όμοιο της. Όσοι τολμούσαν να αντισταθούν σφάζονταν επί τόπου. Δεν έμεινε παλάτι, αρχοντικό εκκλησία μεγάλη ή μικρή, μοναστήρι, χαμοκέλα, που να μην υποστεί φρικώδη λεηλασία. Ιδίως τους προσέλκυσε ο μυθικός πλούτος της Αγίας Σοφίας. Μπήκαν μέσα στον Ιερό Ναό με άλογα και μουλάρια που λέρωναν με τις κοπριές τους το μαρμάρινο δάπεδο. Και άρχισαν με φρενιτιώδη ταχύτητα να ξηλώνουν και να παίρνουν τα πάντα: από άγια δισκοπότηρα, ευαγγέλια, ιερά άμφια, άγιες εικόνες, την Αγία Τράπεζα, και το ασημένιο εικονοστάσιο του Τέμπλου, αφού προηγουμένος το έκαναν κομμάτια, μανουάλια, πολυκάνδηλα, μέχρι και κουρτίνες. Μάλιστα κατά τη διάρκεια της λεηλασίας μια Γαλλίδα πόρνη ανεβασμένη στον πατριαρχικό θρόνο χόρευε ασεμνα μισόγυμνη και τραγουδούσε. Ούτε οι τάφοι των Αυτοκρατόρων γλύτωσαν: συλήθηκαν όλοι, ενώ τα λείψανα πετάχτηκαν εδώ κι εκεί. π.χ. το πτώμα του Βασίλειου Β’ Μακεδόνα πετάχτηκε έξω και στα χέρια του τοποθέτησαν οι Φράγκοι μια φλογέρα –ειρωνικά -. Με αφορμή αυτό το γεγονός ο Παλαμάς έγραψε το ποίημα «η φλογέρα του βασιλιά».

    Κυρίως όμως καταστράφηκαν αναρίθμητα έργα τέχνης. Τόσο της κλασσικής αρχαιότητας (π.χ. αγάλματα του Δια, του Απόλλωνα, των Διοσκούρων, το χάλκινο άγαλμα του Ηρακλή από τον Λύσσιπο τον Σικυώνιο, της Άρτεμης, της Ηρας, της Ελένης του Μενελάου κ.ά. που κοσμούσαν δρόμους, πλατείες και παλάτια της Βασιλεύουσας) όσο και της Ρωμαϊκής περιόδου, τα οποία κομμάτιαζαν για να αφαιρέσουν το χρυσό, το ασήμι και τους πολύτιμους λίθους, ενώ τα κατασκευασμένα από χαλκό τα έλυωναν στα καμίνια για να κόψουν νομίσματα. Τα αρχαία ελληνικά χειρόγραφα καίγονταν από τους σταυροφόρους, για να ψήσουν τα κρεατικά τους! Οι πιο φρικτοί από όλους ήταν οι Γάλλοι και οι Φλαμανδοί, ενώ αντιθέτως οι Βενετοί που ήταν εξοικειωμένοι με το Ρωμάϊκο πολιτισμό ήταν οι πλέον φιλεύσπλαχνοι έναντι των ηττημένων. Ήταν τέτοια η έκταση της καταστροφής που στο τέλος το άλλοτε περικαλλές άστυ, η Βασιλίδα των πόλεων της οικουμένης, που επί 9 αιώνες είχε συσσωρεύσει αμύθητα πλούτη, κατάντησε σκέτο κουφάρι!

    Μεθυσμένοι από τη νίκη τους οι Φραγκοδυτικοί περιγελούσαν τους νικημένους, φορούσαν με γελοίο τρόπο τα ρούχα που τούς είχαν αρπάξει, τοποθετούσαν στα κεφάλια των αλόγων τους τις καλύπτρες και τα κοσμήματα των Ρωμηών. Άλλοι κρατούσαν αντί για σπαθί χαρτιά, μελανοδοχεία, και βιβλία, και περιφέρονταν στους δρόμους της Πόλης, παριστάνοντας τους λογίους. Το πιο τραγικό από όλα ήταν όμως ότι ολόκληρος ο γυναικείος πληθυσμός της Κωνσταντινουπόλεως, αδιακρίτως ηλικίας ή ιδιότητας (μοναχές) υποβλήθηκε στην τρομερή διαδικασία του βιασμού. Τότε ακριβώς εσφάγησαν οι περισσότεροι από τους άρρενες κατοίκους: διότι στην προσπάθειά τους οι πατεράδες και οι σύζυγοι να διαφυλάξουν την τιμή των θυγατέρων και των συζύγων έπεσαν θύματα των αποχαλινωμένων Δυτικών. Βόγκηξε η Κωνσταντινούπολη από τον ατελείωτο βιασμό. Δεν περιγράφονται τα μαρτύρια που υπέστησαν οι κάτοικοι επί τρεις συνεχείς ημέρες, διότι τους βασάνιζαν απάνθρωπα για να τους αποκαλύψουν τα μέρη όπου είχαν κρύψει χρυσά και αργυρά νομίσματα και κυρίως τιμαλφή. Μόνο όταν κορέστηκε η δίψα τους για αρπαγή, αίμα και γενετήσιες απολαύσεις, ησύχασαν, αφού πρώτα τους τρόμαξε μια έκλειψη σελήνης. Κατόπιν συγκέντρωσαν όλη τη λεία και την έθεσαν υπό την φύλαξη των ευγενών.

    Γράφει κι ο Νικήτας Χωνιάτης για την Άλωση της Πόλης:

    «Κι έτσι, καθένας είχε πόνο, στα στενά θρήνος και κλάματα, στα τρίστρατα οδυρμοί, στους ναούς ολοφυρμοί, φωνές των ανδρών, κραυγές των γυναικών, απαγωγές, υποδουλώσεις, τραυματισμοί και βιασμοί σωμάτων. (..)Το ίδιο και στις πλατείες, και δεν υπήρχε μέρος ανεξερεύνητο που να δώσει άσυλο σε αυτούς. Χριστέ μου, τι θλίψη και φόβος υπήρχαν τότε στους ανθρώπους (…) Τέτοιες παρανομίες έκαναν οι στρατοί από τη Δύση εναντίον της κληρονομιάς του Χριστού, χωρίς να δείξουν σε κανένα φιλανθρωπία, αλλά γυμνώνοντάς τους όλους από χρήματα και κτήματα, από σπίτια και ρούχα. (…) και το πιο σημαντικό, αυτοί που πήραν το σταυρό στους ώμους και πολλές φορές ορκίστηκαν σε αυτόν και στα θεία λόγια ότι θα περάσουν δίχως να πειράξουν τις χώρες των Χριστιανών, χωρίς να κοιτάξουν αριστερά ή να εκκλίνουν προς τα δεξιά, αλλά θα οπλιστούν κατά των Σαρακηνών και να βάψουν τα ξίφη τους με το αίμα τους.(…) Οι δε Σαρακηνοί δεν έκαναν έτσι, και φέρθηκαν πολύ φιλάνθρωπα και ευγενικά όταν κυρίευσαν την Ιερουσαλήμ. Γιατί ούτε πείραξαν τις γυναίκες των Λατίνων, ούτε τον κενό τάφο του Χριστού έκαναν ομαδικό τάφο,(…) και αφήνοντας όλους να φύγουν με ένα ορισμένο αριθμό χρυσών νομισμάτων και από τον καθένα έπαιρναν μερικά πράγματα αφήνοντας τα υπόλοιπα στους κατόχους τους, ακόμα κι αν αυτά ήταν σαν την άμμο. Κι έτσι φέρθηκε το γένος που μάχονταν το Χριστό [σ.σ: οι Άραβες] προς τους αλλόπιστους Λατίνους, ούτε με ξίφος ούτε με φωτιά ούτε με λιμό ούτε με διωγμούς ούτε με άλλα δεινά. Σε εμάς όμως τα προκάλεσαν αυτά τα παραπάνω οι φιλόχριστοι και ομόδοξοι [σ.σ: οι Δυτικοί της Δ΄ Σταυροφορίας], όπως είπαμε με συντομία, αν και δεν είχαμε κάνει κάποιο αδίκημα»

    Και βεβαίως, είναι φυσικό που οι Ρωμηοί ένοιωθαν απορία με το μέγεθος της καταστροφής, αφού, με τον πόλεμο με τους άραβες, ουδέποτε είχαν γνωρίσει τέτοια κτηνωδία, τους φαινόταν ΑΔΙΑΝΟΗΤΟ πως άνθρωποι με πίστη στον Χριστό, ήταν δυνατόν να φέρονται έτσι. Σε αντίθεση με την γενικότερη έλλειψη ανεκτικότητας της Δύσης, στη Ρωμανία οι «μισαλλόδοξοι Ρωμηοί» (όπως αρέσκονται κάποιοι να αποκαλούν) είχαν κτίσει ήδη από τις αρχές του 8ου αιώνα στην Κωνσταντινούπολη τζαμί, για να προσεύχονται οι μουσουλμάνοι που περνούσαν από εκεί (π.χ. έμποροι), κι αργότερα έχτισαν και άλλα δύο. Ας μάς πει κανείς, πότε πρωτοχτίστηκε ισλαμικό τέμενος σε κράτος της Δυτικής Ευρώπης; Από τον 8ο αιώνα, οι Ρωμηοί δεν είχαν πρόβλημα να υπάρχει τζαμί στην πρωτεύουσα ενός χριστιανικού κράτους, το οποίο αντιμαχόταν τους Μουσουλμάνους και ήταν σε πόλεμο με αυτούς. Αν αυτό δε σημαίνει ανεκτικότητα, τότε τι σημαίνει, σε μια εποχή όπου οι Δυτικοί έκαναν Σταυροφορίες;

    Διαβάζουμε, από την περιγραφή του Γοδεφρείδου Βιλλαρδουίνου, που συμμετείχε στη πολιορκία, στο “Χρονικό της Κατάκτησης της Κωνσταντινούπολης”:

    247. “Εκείνη τη νύχτα [σ.σ: 12 προς 13 Απριλίου 1204], μπροστά στο στρατόπεδο του Βονιφάτιου του Μονφερατικού, δεν ξέρω ποιοι άνθρωποι, που φοβόντουσαν μην τους επιτεθούν οι Έλληνες, βάλανε φωτιά στο χώρο ανάμεσα σε αυτούς και στους Έλληνες. Και η πόλη άρχισε να αρπάζει φωτιά και να καίγεται πολύ άσχημα, και καιγόταν όλη εκείνη τη νύχτα και την άλλη μέρα μέχρι το απόγευμα. Και τούτη ήταν η τρίτη πυρκαγιά στην Κωνσταντινούπολη από τότε που ήρθανε οι Φράγκοι στην χώρα. Και υπήρχαν περισσότερα καμένα σπίτια από όσα υπήρχαν στις τρεις πιο μεγάλες πόλεις του βασιλείου της Γαλλίας.

    248. Και τα λάφυρα ήταν τόσα πολλά που κανείς δεν ήξερε να πει πόσα, χρυσάφι, και ασήμι και σκεύη και πολύτιμα πετράδια και μετάξια και γούνινα φορέματα από γκρίζο σκίουρο και από ερμίνα, και όλα τα ακριβά πράγματα που βρέθηκαν ποτέ στη γη. Και δίνει βέβαιη μαρτυρία ο Γοδεφρίδος ο Μαρεσάλης της Καμπανίας, αληθινά και έχοντας σωστά τα λογικά του, πως από τότε που χτίστηκε ο κόσμος δεν πάρθηκαν τόσα λάφυρα από μια μόνο πόλη.

    249. Ο μαρκήσιος Βονιφάτιος του Μονφερράτου προχώρησε κατά μήκος της ακτής προς το παλάτι του Βουκολέοντα. Και σαν έφτασε εκεί, του το παρέδωσαν, για να σώσουν τη ζωή τους, εκείνοι που ήταν μέσα. Εκει βρήκε τις περισσότερες από τις πιο σπουδαίες κυρίες όλου του κόσμου, που είχαν καταφύγει στο κάστρο. Εκεί βρισκόταν η αδελφή του βασιλιά της Γαλλίας, που ήταν κάποτε αυτοκράτειρα [Αγνή, κόρη του Λουδοβίκου Ζ΄], και η αδελφή του βασιλιά της Ουγγαρίας που ήταν κι αυτή αυτοκράτειρα, και πολλές σπουδαίες κυρίες. Για το θησαυρό που βρισκόταν σε εκείνο το παλάτι, δε πρέπει καθόλου να μιλάμε. Γιατί υπήρχαν τόσα που δεν έχουν ούτε τέλος ούτε αριθμό.

    251. Ο καθένας πήρε για να μείνει όποιο σπίτι ήθελε, και υπήρχαν πολλά. Και έπρεπε να δοξάσουν πολύ τον Κύριο Ημών, γιατί δεν είχαν πάνω από είκοσι χιλιάδες οπλισμένους ανθρώπους ανάμεσά τους και με τη βοήθεια του Θεού νίκησαν τετρακόσιες χιλιάδες ανθρώπους ή και περισσότερους, και μάλιστα μέσα στην πιο ισχυρή πόλη που υπήρξε σε όλον τον κόσμο, που ήταν μεγάλη πόλη, και η πιο καλά οχυρωμένη.

    Όμως η λεηλασία και η άλωση, δεν σταμάτησε στο «1204». Η Φράγκικη αγνωμοσύνη και τάση προς την καταστροφή, συνεχίστηκαν και στους επόμενους αιώνες. Χαρακτηριστικό, είναι το εξής: Το 450 μ.Χ. ο Παρθενώνας μετατράπηκε σε χριστιανική εκκλησία αφιερωμένη στην Παναγία. Κατόπιν, το 1453, κάτω από την κυριαρχία των Τούρκων πλέον, εξελίχθηκε σε τζαμί. Το 1674, ο Γάλλος πρεσβευτής Μαρκήσιος του Nointel επισκεύτηκε την Αθήνα συνοδευόμενος από τον Jacques Carrey, ο οποίος έκανε κάποια σχέδια του Παρθενώνα. Στα σχέδια του Carrey φαίνεται ότι εκείνη την εποχή ο Παρθενώνας παρέμενε ακόμα άθικτος. Δεκατρία χρόνια αργότερα, το 1687, ο Βενετός στρατηγός Francesco Morosini πολιόρκησε την Ακρόπολη. Τη βομβάρδισε παρά το γεγονός ότι γνώριζε πως οι Τούρκοι τη χρησιμοποιούσαν ως πυριτιδαποθήκη. Από την έκρηξη που δημιουργήθηκε καταστράφηκε μεγάλο μέρος του Παρθενώνα.

    Πηγή: Ορθόδοξη Ομάδα Δογματικής Έρευνας (Ο.Ο.Δ.Ε.)
    Ιερόν Ησυχαστήριον Παντοκράτορος
    ΤΡΑΠΕΖΑ ΙΔΕΩΝ
    https://fdathanasiou.wordpress.com

  3. Ο ιστορικός Νικήτας Χωνιάτης, αυτόπτης μάρτυρας της λεηλασίας της Κωνσταντινουπόλεως από τους σταυροφόρους το 1204, περιγράφει λεπτομερώς την καταστροφή και τις αρπαγές των θησαυρών της Βασιλεύουσας: ’’…Έβλεπε κανείς όχι μόνον τις ιερές εικόνες του Χριστού να θραύονται με αξίνες και να ρίπτονται στο χώμα και τα στολίδια τους να αποσπώνται χωρίς φειδώ και προσοχή και να ρίχνονται στη φωτιά, αλλά και τα σεπτά και πανάγια σκεύη να αρπάζονται με θράσος από τους ναούς, να ρίχνονται στη φωτιά και να παρέχονται στα εχθρικά στρατεύματα ως απλός άργυρος και χρυσός’’. (2)

    Η καθηγήτρια Βυζαντινής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, κυρία Αθηνά Κόλια-Δερμιτζάκη, παρουσιάζοντας τον απολογισμό της δραματικής αυτής απογύμνωσης της Κωνσταντινουπόλεως από τους θησαυρούς της, γράφει:

    ’’Η Κωνσταντινούπολη άδειασε από κάθε πλούτο δημόσιο, ιδιωτικό και εκκλησιαστικό… τεράστια απώλεια για την τέχνη ήταν η καταστροφή σημαντικού αριθμού χάλκινων αγαλμάτων και συμπλεγμάτων, τα οποία οι νέοι κύριοι της Αυτοκρατορίας τεμάχισαν και έλιωσαν, για να τα μετατρέψουν σε νομίσματα’’ (2). Τουτέστιν, τα ιδρυτικά κεφάλαια των Τραπεζών των σημερινών μας εταίρων.

    (2).
    http://users.uoa.gr/~nektar/history/2romanity/sacking_constantinople.htm
    ΤΟ ΒΗΜΑ, Κυριακή 18-04-2004, Κωδικός άρθρου Β14142C081

  4. on

    Η ΠΡΩΤΗ ΑΛΩΣΗ.
    Τοσο στην Ελλαδα, οσο και στον λεγομενο δυτικο κοσμο, η Αλωση της Κωνσταντινουπολης, τον Μαιο του 1453, ειναι ενα γνωστο ιστορικο γεγονος. Ελαχιστοι ομως εχουν υποψιν τους οτι εκεινη η Αλωση δεν ηταν η πρωτη. Ελαχιστοι ασχολουνται με την πρωτη Αλωση της Πολης. Την επομενη εβδομαδα μαλιστα και συγκεκριμενα στις 13 Απριλιου, εχουμε την επετειο της πρωτης Αλωσης. 807 χρονια απο την μερα που η Κωνσταντινουπολη κυριευτηκε απο Σταυροφορους. Η 13η Απριλιου του 1204 εδωσε το εναυσμα στους δυτικους, οχι απλως να κατακτησουν την Πολη, αλλα αρχης γενομενης απο αυτην, να εξαπλωσουν την κυριαρχια τους σε ολοκληρο το Αιγαιο και τον ελλαδικο κοσμο. Με την πτωση της Πολης ξεκινησε και η Εποχη της Φραγκοκρατιας, η οποια εμελλε να διαρκεσει εξι δεκαετιες περιπου.

    Κι ομως, μολονοτι υπαρχουν πηγες για την εποχη εκεινη, οπως το εργο των Χωνιατη, Ακροπολιτη, Βιλλεαρδουινου, Κλαρυ και βεβαιως το Χρονικο του Μωρεως, ελαχιστοι αξιωθηκαν να ασχοληθουν περαιτερω. Η βασικη μονογραφια που κυκλοφορουσε στην Ελλαδα ως και τις αρχες του μιλλενιουμ, ειναι εκεινη του Μιλλερ για την Φραγκοκρατια σε επανεκδοσεις. Προς το τελος των ’90ς και μετα αρχισαν να κυκλοφορουν φρεσκες μονογραφιες, οπως τα βιβλια των Ανγκολντ και Φιλιππς για την Δ’ Σταυροφορια και το πονημα του Λοκ για τους Φραγκους στο Αιγαιο. Προσφατα δε κυκλοφορησαν και τα πρακτικα ενος συνεδριου για την εποχη 1204-1261 στην Ελλαδα απο το Εθνικο Ιδρυμα Ερευνων.

    Ακομα και οι Καλες Τεχνες, με εξαιρεσεις μερικους θαυμασιους πινακες και λογοτεχνικα εργα, οπως ο «Αυθεντης του Μωρεως» του Ραγκαβη, η «Πριγκηπεσσα Ιζαμπω» του Τερζακη και μια σειρα μυθιστορηματων του Κυριαζη, απεφυγαν να ασχοληθουν με την Δ’ Σταυροφορια και την Φραγκοκρατια. Ουτε μια κινηματογραφικη ταινια δεν υπαρχει για αυτην την εποχη. Γιατι, αγαπητο μας Χολλυγουντ, γιατι;

    Μολονοτι δεν υπαρχει η προθεση να γινει μαθημα ιστοριας εδω – αλλωστε παραπεμπουμε στην σχετικη βιβλιογραφια ανωθεν – θα παραθεσουμε τα βασικα γεγονοτα, ωστε να γινει κατανοητο το πως φτασανε Χριστιανοι να πολιορκουν χριστιανικη πολη και τι συνεβει μετα την Αλωση. Δ’ Σταυροφορια και Φραγκοκρατια συνδεονται αλλωστε, αφου η δευτερη ειναι το αποτελεσμα της πρωτης.

    Ηδη πριν απο τα τελη του 11ου αιωνα οι φεουδαρχες των βασιλειων της Ευρωπης ειχαν βλεψεις για τους Αγιους Τοπους. Ο κινδυνος της δηθεν ισλαμοποιησης της Ευρωπης δεν ηταν τοτε υπαρκτος, μολονοτι η Ισπανια ειχε περιελθει στα χερια των Σαρακηνων, οπως τους αποκαλουσαν. Αυτην ομως χρησιμοποιουσαν ως δικαιολογια μπρος τα φοβισμενα και προληπτικα πληθη των πτωχων. Αλλους σκοπους ειχαν στην πραγματικοτητα…

    Στην Α’ Σταυροφορια, οι ιπποτες εφτασαν στην Παλαιστινη, αφου πρωτα περασαν απο το Βυζαντιο. Οπως αναφερει και η Αννα Κομνηνη στο εργο της «Αλεξιας», οι μουσαφιριδες εγιναν ανυποφοροι και μπελας για την βυζαντινη αυτοκρατορια. Με καποιο τεχνασμα τους ξεφορτωθηκε τελικα ο αυτοκρατορας. Στους Αγιους Τοπους, οι σταυροφοροι καταφεραν να δημιουργησουν μικρα βασιλεια/ προτεκτορατα ευρωπαικης φεουδαρχικης διακυβερνησης. Το πιο σημαντικο ηταν το βασιλειο της Ιερουσαλημ. Στις επομενες δυο Σταυροφοριες δυσκολεψαν τα πραγματα, μιας που με τον διαβοητο Σαλαντιν, οι μουσουλμανοι ανεκατελαβαν την Ιερουσαλημ απο τους χριστιανους.

    Στα 1203 ο Παπας Ιννοκεντιος ΙΙΙ κυρησσει την απαρχη της Δ’ Σταυροφοριας. Αρχηγος αυτης, ο Βονιφατιος του Μονφερατ. Ο τυφλος Δογης της Βενετιας Δανδολος συμμαχει με τους Σταυροφορους. Τους υποσχεται να τους περασει με τα καραβια του στην Ανατολη, εναντι φυσικα καποιων ανταλλαγματων. Εδω μπαινουν, κατα καποιους σχολιαστες, καποια προσωπικα κινητρα στο παιχνιδι: Πολυ πιθανον να ηθελε η Βενετια να εκδικηθει το Βυζαντιο, εξαιτιας της αποφασης του τελευταιου να περιορισει το μονοπωλειο το οποιο απολαμβαναν οι Βενετοι εμποροι της Πολης. Ετσι, μετα απο μια επιδρομη των Σταυροφορων στην Αδριατικη και την εξασφαλιση συμφωνιων εκ μερους του Δογη, οι ιπποτες ετοιμαζονται για την κυρια αποστολη τους, που ειναι το ταξιδι στους Αγιους Τοπους με πλοια. Φαινεται να υπαρχει καποιο μικρο προβλημα με τα οικονομικα. Ο καθενας θελει το μερτικο του. Οι Βενετσιανοι δεν δινουν τα πλοια στο τσαμπα, αλλα και οι Σταυροφοροι θελουν το κατι τις τους για την αγκαρια που εκαναν στην Αδριατικη. Την υστατη στιγμη, η λυση ερχεται απο το ιδιο το Βυζαντιο: Ο πριγκηπας Αλεξιος Δ’ Αγγελος ζητει την βοηθεια τους, προκειμενου να διωξει τον θειο του, Αλεξιο Γ’ που σφετεριστηκε τον θρονο του Βυζαντιου. Τα ανταλλαγματα θα ειναι πλουσια και θαυμαστα…

    Οι Σταυροφοροι δεχονται. Ετσι ξεκινουν με την πολιορκια του Βυζαντιου. Ο θειος διαφευγει και ο ανηψιος γινεται αυτοκρατορας. Μονο που δεν μπορει να πραγματοποιησει την υποσχεση του, διοτι το ταμειον ειναι … μειον. Οργισμενοι πλεον οι Σταυροφοροι, θεωρωντας οτι τους επιασαν κοροιδα και εκαναν τσαμπα δουλειες, επαναπολιορκουν την Πολη. Ο αλεξος ζητα χρονο και επιμυκηνση χρεους. Τον προλαβαινει ο Μουρντζουφλος, ο οποιος τον δολοφονει και ανερχεται στον θρονο ως Αλεξιος Ε’ Δουκας. Διακοπτει τις διαπραγματευσεις. Πιστευει στην ισχυ των τειχων της Πολης. Ποτε ως τοτε δεν ειχε κυριευτει η Πολη. Εκανε ομως λαθος…

    Ετσι, στις 13 Απριλιου 1204 η Πολη πεφτει. Μισθοφοροι του βυζαντινου στρατου αλλαζουν πλευρα. Οι Σταυροφοροι, εμπειροπολεμοι στρατιωτες απο μικρες αριστοκρατικες ταξεις, λεηλατουν, σφαζουν, βιαζουν. Τελικα υπηρχε μπολικο χρυσαφι και ασημι στην Πολη. Περιττο να ανφερθει, οτι δεν συμμετειχαν ολοι οι Σταυροφοροι της Δ’ Σταυροφοριας. Ο Παπας δεν αναγνωρισε την πραξη στην Πολη και αποστασιοποιηθηκε απο το γεγονος. Ενα μεγαλο τμημα των Σταυροφορων ειχε παει στους Αγιους Τοπους την εποχη που καποιοι συναδελφοι τους συμμετειχαν στην Αλωση της Πολης.

    Ενας απο αυτους ηταν και ο Γοδεφρειγος Α’ Βιλλεαρδουινος, ο ανηψιος του συγγραφεα Βιλλεαρδουινου. Ο Γοδεφρειγος επεστρεφε στην Ευρωπη μετα την Αλωση, οταν λογω τρικυμιας αναγκαστηκε να αγκυροβολησει στην Μεθωνη και να περασει τον χειμωνα του 1204/5 εκει, στην νοτιο Πελοποννησο. Εν συνεχεια προσεφερε τις υπηρεσιες του σε ντοπιο ηγεμονα, εναντι αμοιβης βεβαιως. Με το που εμαθε ομως τα μαντατα για την Πολη, την ανακυρηξη του Βαλδουινου της Φλανδρας σε αυτοκρατορα της Λατινικης πλεον Αυτοκρατοριας, καθως και το οτι ο Βονιφατιος Α’ ειχε γινει Δουκας της Θεσσαλονικης και εφτασε στο Ναυπλιο, διεσχισε την Πελοποννησο απο Βορρα προς Νοτο για να τον συναντησει (Ομοιως επραξε στα 1825 και ο Ιμπραημ Πασας, οταν εφτασε στην νοτιο Πελοποννησο και ανηλθε προς Βορραν, χωρις να συνατησει ουσιαστικως αντισταση). Με την στηριξη του Βονιφατιου, των πολεμιστων του και την απουσια ισχυρης αντιστασης, ο Γοδεφρειγος εγινε ο αφεντης του Μωρεως, ιδρυοντας δυναστεια που εξουσιαζε το πριγκηπατο της Αχαιας. Ομοιως η δυναστεια του Οττο ντε λα Ρος με το δουκατο των Αθηνων.

    Αυτα τα δυο φεουδα θα κρατησουν για πολυ καιρο ακομα. Μολονοτι η Πολη θα επανελθει υπο τον ελεγχο των Βυζαντινων στα 1261, τμηματα της Πελοποννησου, οπως η Αχαια και ο Μυστρας, θα παραμεινουν ως τα 1430/60 περιπου υπο φραγκοβενετσιανικο ελεγχο. Η Βενετια θα ασκησει ελεγχο σε περιοχες της Πελοποννησου μεταξυ 1684 και 1718, καθως τοτε ειχε το πανω χερι στις διενεξεις της με τους Οθωμανους.

    Ενδιαφερον θα ειχε να μαθαιναμε περισσοτερα σχετικα με την καθημερινη ζωη των ανθρωπων κατα την διαρκεια της Φραγκοκρατιας. Πως ζουσαν, τι φορουσαν, τα οπλα τους… Για τον ρουχισμο και τον οπλισμο των Δυτικων εκεινης της εποχης υπαρχουν στοιχεια. Ας ελπισουμε οτι τα επομενα χρονια θα κυκλοφορησουν κι αλλες σημαντικες μονογραφιες η’ αρθρα πανω σε εξιδικευμενα θεματα της Δ’ Σταυροφοριας και της Φραγκοκρατιας. Η αρχη εχει ηδη γινει.

    ————-

    TaLaS hat gesagt…
    Παραλειπομενα της Δ’ Σταυροφοριας: Οταν ο Αλεξιος Γ’ δραπετευει απο την Πολη, πριν την Αλωση, καταφευγει στην Ελλαδα. Στη Θεσσαλια συναντιεται με τον ηγεμονα της Μανης Λεοντα Σγουρο, ο οποιος απο τα 1201 ανεξαρτητοποιειται απο την βυζαντινη αυτοκρατορια. Ο Σγουρος νυμφευεται την κορη του Αλεξιου αλλα με την Αλωση δεν μπορει να προελασει αλλο προς Βορρα και να πραγματοποιησει την ολοκληρωτικη κατακτηση της ηπειρωτικης Ελλαδας. Ο ισχυροτερος στρατος του Βονιφατιου κατερχεται και τον σπρωχνει προς την Πελοποννησο. Ο Σγουρος πολιορκειται στον Ακροκορινθο. Εχει χασει το παιχνιδι, να γινει εκεινος ο κυριαρχος ολης της Ελλαδας. Συμφωνα με την παραδοση, πεφτει στο κενο με πληρη πολεμικη εξαρτηση και ιππευοντας το αλογο του. Τοτε εμφανιζεται ο Γοδεφρειγος, ο οποιος και σπευδει να συναντησει τον Βονιφατιο. Οι δυο Φραγκοι, κυριοι πλεον της Ελλαδας, συναντιουνται στο Ναυπλιο.

    http://notis-o-talas.blogspot.gr/2011/04/blog-post_08.html

  5. mixanitouxronou on

    Οι σταυροφόροι εισβάλουν στην Κωνσταντινούπολη.

    Βασανίζουν, βιάζουν και μια πόρνη χορεύει πάνω στην Αγία τράπεζα της Αγίας Σοφίας. Το πολιτιστικό έγκλημα

    H Δ΄ Σταυροφορία υπήρξε ίσως το βαρύτερο πλήγμα που δέχθηκε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία στη χιλιόχρονη ιστορική της πορεία. Μια σειρά οξύτατων ανταγωνισμών της βυζαντινής αριστοκρατίας, με έπαθλο τον αυτοκρατορικό θρόνο, επέτρεψαν σε μια ορδή θρησκόληπτων δυτικών να επιτεθεί εναντίον της Κωνσταντινούπολης. Οι αρχηγοί της σταυροφορίας ήθελαν να μοιραστούν το βυζαντινό κράτος, αλλά οι άνδρες τους αδημονούσαν να λεηλατήσουν τους παραμυθένιους θησαυρούς της πλουσιότερης πόλης της ανθρωπότητας. Η σταυροφορία ξεκίνησε για τους άγιους τόπους, αλλά δεν προσπέρασε ποτέ την Πόλη. Όταν διαπίστωσαν πόσο αδύναμη είχε γίνει η άμυνα της, ο τυφλός Δόγης της Βενετίας, έπεισε τους ηγέτες της Δύσης να καταλάβουν ό,τι πολυτιμότερο υπήρχε μπροστά στα μάτια τους. Τη Βασιλεύουσα. Στις 12 Απριλίου του 1204 οι σταυροφόροι και οι σύμμαχοι τους Βενετοί επιτέθηκαν εναντίον της Βασιλεύουσας την οποία υπεράσπιζε ο αυτοκράτορας Αλέξιος Ε΄ο Μουρτζουφλός. Το απόγευμα της ίδιας ημέρας, μετά από σκληρή μάχη, οι πολιορκητές πέτυχαν την κατάληψη τεσσάρων πύργων του θαλάσσιου τείχους, την παραβίαση τριών πυλών και την είσοδο ικανής δύναμης στην πόλη. Γραφιστική απεικόνιση της Κωνσταντινούπολης της εποχής. Οι Βυζαντινοί περιήλθαν σε δύσκολη θέση. Ωστόσο, διέθεταν ακόμη τις δυνάμεις για αντεπίθεση. Ο Μουρτζουφλός όμως προτίμησε τη φυγή, εγκαταλείποντας την πρωτεύουσα του κράτους του στις αρπακτικές διαθέσεις των σταυροφόρων. Οι Βυζαντινοί άρχοντες εξέλεξαν νέο αυτοκράτορα τον Κωνσταντίνο Λάσκαρη. Ο τελευταίος προσπάθησε να οργανώσει την άμυνα. Ωστόσο ο λαός της πρωτεύουσας δεν έδειχνε ιδιαίτερη διάθεση αντίστασης. Παράλληλα, η αυτοκρατορική φρουρά των Βαράγγων εκμεταλλεύτηκε την περίσταση για να διεκδικήσει αύξηση των αμοιβών της. Απελπισμένος από την διάλυση των πάντων, ο Λάσκαρης επέλεξε και αυτός τη φυγή. Είχε παραμείνει στον θρόνο λίγες μόνο ώρες, διεκδικώντας τον διόλου επίζηλο τίτλο, της πιο σύντομης αυτοκρατορικής θητείας στη βυζαντινή ιστορία. Κατόπιν αυτών των εξελίξεων οι εκκλησιαστικοί άρχοντες αποφάσισαν να παραδώσουν την πόλη στους επιτιθέμενους, σε μια προσπάθεια να αποφύγουν τη σφαγή του πληθυσμού και τη λεηλασία. Τα περίφημα χάλκινα άλογα που στολίζουν την είσοδο του ναού του Αγίου Μάρκου στη Βενετία αποτελούν λάφυρο της Δ” Σταυροφορίας από τη λεηλασία της Κωνσταντινούπολης Αφού φόρεσαν τα λαμπρότερά τους άμφια, οι ιεράρχες κατευθύνθηκαν στο σημείο που βρίσκονταν οι εισβολείς. Οι τελευταίοι είχαν παραταχθεί για μάχη. Ξαφνικά αντίκρισαν, αντί για πάνοπλους στρατιώτες, μια ομάδα μητροπολιτών με σταυρούς και ιερές εικόνες στα χέρια. Οι Βυζαντινοί ιεράρχες απευθύνθηκαν στον ουσιαστικό ηγέτη των σταυροφόρων, τον Βονιφάτιο του Μονφερά. Αυτός δέχθηκε την παράδοση της Βασιλεύουσας, αλλά με τους υπόλοιπους ηγέτες των σταυροφόρων διέταξαν τη λεηλασία της. Έτσι ήταν τα ήθη τους και με τις λεηλασίες και τους βιασμούς ανταμείβονταν οι τυχοδιώκτες που αποτελούσαν τον στρατό τους. Πώς μπορούσαν να κάνουν κάτι διαφορετικό από το να δώσουν την εντολή για τριήμερο πλιάτσικο; Άλλωστε ήταν πρακτικά αδύνατο να τους συγκρατήσουν. Οι σταυροφόροι είχαν δει τους προηγούμενους μήνες την Κωνσταντινούπολη και είχαν μείνει άναυδοι με τον πλούτο της. Ακόμα και οι πιο υποβαθμισμένες συνοικίες της ήταν κατά πολύ ανώτερες από τους οικισμούς με καλύβες που έμεναν οι ίδιοι στη Δυτική Ευρώπη. Η εικόνα αυτή ενίσχυε τον θρύλο που υποστήριζε ότι, ακόμη και αν κανείς συγκέντρωνε όλα τα πλούτη του κόσμου, αυτά θα ήταν λιγότερα από εκείνα της Πόλης. Τώρα τα πλούτη αυτά ήταν μπροστά τους και κανένας δεν μπορούσε να τους εμποδίσει να τα αρπάξουν. Οι ηγέτες της Σταυροφορίας αρκέστηκαν στην κατάληψη των δύο αυτοκρατορικών ανακτόρων του Βουκολέοντα και των Βλαχερνών, αφήνοντας την υπόλοιπη πόλη στο έλεος των ανδρών τους. Οι σταυροφόροι όρμησαν με μανία στα σπίτια, ψάχνοντας για πολύτιμα αντικείμενα. Πολλοί Βυζαντινοί βασανίστηκαν προκειμένου να αποκαλύψουν τις κρυψώνες των θησαυρών τους. Ανάμεσά τους και πολλοί φτωχοί καθώς οι κατακτητές πίστευαν ότι όλοι οι κάτοικοι μιας τέτοιας πόλης θα ήταν πλούσιοι. Εξίσου επίζηλο έπαθλο ήταν και οι γυναίκες. Καταγράφηκαν πάρα πολλά περιστατικά βιασμών και γυναικών μοναχών. Καθώς οι σταυροφόροι περιφέρονταν στις συνοικίες της πόλης, ανακάλυψαν πολλά κελάρια με κρασί. Η μέθη επιδείνωσε την κατάσταση. Πολλοί άτυχοι πολίτες έχασαν τη ζωή τους στα χέρια των μεθυσμένων εισβολέων. Από τη μανία τους δεν γλύτωσαν ούτε οι εκκλησίες. Μοναδικής καλλιτεχνικής αξίας τέμπλα και ιερά ευαγγέλια καταστράφηκαν προκειμένου να αποσπαστούν τα πολύτιμα υλικά από τα οποία ήταν κατασκευασμένα. Παράλληλα σπάνια αρχαία χειρόγραφα πετάχτηκαν στις φλόγες. Η λεηλασία της Αγιάς Σοφιάς Ο ναός της Αγίας Σοφίας δεν γλύτωσε από την μανία των σταυροφόρων. Βεβηλώθηκαν επίσης οι αυτοκρατορικοί τάφοι στον ναό των Αγίων Αποστόλων. Οι χρυσές λειψανοθήκες αρπάχτηκαν και τα λείψανα των αυτοκρατόρων σκορπίστηκαν. Οι εισβολείς δεν σεβάστηκαν ούτε τον ναό της Αγίας Σοφίας. Εισήλθαν σ’ αυτόν έφιπποι, σφάζοντας όσους ικέτες είχαν αναζητήσει εκεί καταφύγιο. Στη συνέχεια κατέστρεψαν με μανία τα πάντα και τη μετέτρεψαν σε στάβλο. Κάθισαν επίσης μια γυμνή πόρνη στον πατριαρχικό θρόνο για να τραγουδήσει. Ούτε ο Τίμιος Σταυρός δεν γλύτωσε από τη σταυροφορική μανία. Το ιερό κειμήλιο τεμαχίστηκε προκειμένου να διαμοιραστεί στους αρχηγούς των εισβολέων. Τις τραγικές εκείνες ώρες της καταστροφής πολλοί καθολικοί ιερείς προσπαθούσαν να διασώσουν όσο το δυνατόν περισσότερα λείψανα αγίων και ιερά κειμήλια, προκειμένου να τα μεταφέρουν στις χώρες τους. Τα επόμενα χρόνια έφθασαν σε περιοχές της Γαλλίας η κάρα του Αγίου Στεφάνου, λείψανα του Αγίου Θωμά, τμήμα του κρανίου του Αγίου Μάρκου, το ακάνθινο στεφάνι του Χριστού, η ζώνη της Παρθένου, ο βραχίονας και η κάρα του Ιωάννη του Βαπτιστή κ.α. Παράλληλα οι Βενετοί μετέφεραν πολλά καλλιτεχνήματα της Πόλης, προκειμένου να στολίσουν τη δική τους πόλη και αρκετά την κοσμούν ακόμη και σήμερα. Το μεγαλύτερο μέρος ωστόσο είχε ήδη καταστραφεί από τους άξεστους σταυροφόρους. Πέρα από τους θρησκευτικούς θησαυρούς καταστράφηκαν και πολλά αρχαία ελληνικά και ρωμαϊκά αγάλματα τα οποία είχαν μεταφερθεί στη Βασιλεύουσα τα χρόνια μετά την ίδρυσή της. Η πολιτιστική καταστροφή που συντελέστηκε εκείνες τις ημέρες είναι αδύνατο να υπολογιστεί. Το σίγουρο πάντως είναι πως η «Βασιλίδα των πόλεων» δεν συνήλθε ποτέ από το πλήγμα. Δυόμισι αιώνες αργότερα οι νέοι εισβολείς, οι Τούρκοι, εισήλθαν σε μια σχεδόν έρημη πόλη, απογυμνωμένη από τους θησαυρούς που της είχαν χαρίσει τον τίτλο της λαμπρότερης πόλης του κόσμου. Νίκος Γιαννόπουλος ιστορικός …

    Διαβάστε όλο το άρθρο: http://www.mixanitouxronou.gr/i-stavrofori-isvaloun-stin-konstantinoupoli-vasanizoun-viazoun-ke-mia-porni-chorevi-pano-stin-agia-trapeza-tis-agias-sofias-to-politistiko-egklima/

  6. ELITE WARRIORS OF HISTORY: THE VARANGIAN GUARD
    Posted on February 28, 2012 by barrycjacobsen

    The 10th century was the zenith of the Viking Age. The warriors of Scandinavia, renowned for their ferocity, cunning, and fighting prowess were feared throughout Europe.

    In the East, the Scandinavian’s who settled in what became Russia were known as the Rus. In the 9th century, they had become the ruling military elite in Russia and northern Ukraine; founding principalities at such places as Novgorod, Smolensk, Ryazan, Chernigov, and Kiev. From the beginning, they developed close trading ties with the Byzantine Empire; and occasionally went to war against it. Throughout the 10th century, small bodies of Scandinavian/Rus warriors took military service under the Byzantines; mostly serving as marines in Byzantine naval expeditions.

    In 988, the Byzantine Empire was convulsed in one of its all-too-frequent civil wars. The Emperor, young Basil II, appealed to Vladimir the Great, Prince of Kiev for assistance. In return for the hand of Basil’s sister, Anna, in marriage the Rus sent 6,000 warriors to assist Basil against his enemies. At the battles of Chrysopolis and Abydos, Basil’s Varangians played a key role in defeating the rebel armies and guaranteeing Basil’s reign.

    4339733417_b582092acc_o

    Not trusting the traditional Byzantine guard units to keep his person safe, Basil retained these fierce warriors as his new bodyguard; quartering them at the Imperial Palace at Constantinople. Basil christened this new unit the Tágma tōn Varángōn, the “Varangian Guard”. (Though there is some dispute as to when this name actually came into use: the first written mention does not occur until 1034, some forty five years later).

    Though the Byzantines used the word Varangian to indicate any Scandinavian/Rus warrior, the word likely derives from the Old Norse, ‘var’, meaning “pledge”. Thus the Varangians were the “pledged men” of the Emperor’s guard.

    Thereafter, the Emperors of Byzantium maintained this Viking guard. They were particularly prized for three reasons: first, they were superb fighting men, tall and strong and intimidating in the extreme (the contemporary historian, Michael Psellos, describes them as “terrible of aspect and huge of body”)! Just as with a bouncer at a bar, bodyguards are all the more effective when their formidable size and appearance discourage would-be trouble-makers and assassins in advance. Secondly, they had a reputation for loyalty to their employers (though, as Alfred the Great learned time-and-again, the Viking’s were past-masters of manipulating the fine print of any agreement to their advantage). Finally, and most importantly, they were mostly indifferent to the political intrigues that swirled around the palace, as the great Byzantine families maneuvered to place their own candidates on the throne.

    They are described by contemporary Greek sources as “the axe-bearing barbarians”. Alternately and less flatteringly, they are called “the Emperor’s wine-sacks”, in reference to the prodigious quantities of alcohol they consumed in the wine-shops and taverns of Constantinople when off duty!

    Wherever the Emperor went, the Varangians were in attendance. They accompanied him in formal ceremony; they guarded his palace, offices, and in his great reception hall they stood guard about the throne. There commander was called the Akolouthos (“The Acolyte”) due to his constant proximity to the Emperor; and his place was to stand immediately behind the Emperor in processions or behind the throne at formal audience.

    Agra Ziska

    Varangians overcome Pechenegs at Eski Zagra, 1122

    While the nominal strength of the Varangian Guard was 6,000, its numbers waxed-and-waned depending on need and availability of recruits. The full 6,000 men accompanied Basil on his Armenian Campaign in 999-1000. But at the Battle of Eski Zagra/Beroia (near the ancient Roman city of Augusta Traiana) in 1122, the Emperor John II Comnenus may have had as few as 500 (though, few as they were, these were the storm-troops whose attack gained the Byzantines victory; hacking their way over and through the Pecheneg wagon-burg).

    saxon02

    Though their armor changed with the fashion of the day, the Scandinavian great axe remained the ubiquitous weapon of the Varangian Guard. Sometimes called by Byzantine sources a “rhomphaia” (in memory of the ancient curved cutting scythe of the Thracians), this weapon was no doubt the two-handed axe of the Rus and the Vikings. A fearsome weapon, it was capable of splitting a man from breastbone to crotch; or hacking off a horse’s head with a single crashing blow! It is a perfect weapon for defending a wall, a palace corridor, or the gunwale of a ship.

    f2161d5a4fd6

    The standard of the Varangians might have been the late Roman “draco”; a bronze dragon head to which a silk windsock was attached to form the body of the dragon. (Interestingly, the Bayeux Tapestry shows the Anglo-Saxon Huscarls, both contemporary to the Varangians and, as will be seen later, a progenitor as well; carrying just such a draco-standard at the Battle of Hastings!) According to some historians, the Varangians replaced one of the oldest Guard units, the Excubitors; whose history goes back to the late Roman Empire. As the draco had been the standard of this older Guard unit, it is suggested that the Varangians inherited this standard for themselves (as well as the Excubitors’ barracks in the Palace). Carvings on the wall of an Albanian church, where a Varangian force was quartered before the Battle of Durazzo, appears to be of a draco; perhaps carved by a Varangian during their stay there.

    skylitzes1

    In Scandinavia, Russia, and later in England service in the Varangians was considered as both honorable and lucrative; and the Guard drew a steady stream of new men from the north. Their pay rate was extraordinarily high, and pillage and loot were among the remunerative “fringe benefits”. After one battle in 1016, the Emperor gave them a full third of the captured booty; retaining one third for himself and the final third distributed to the rest of the army! Also, at the accession of a new Emperor, the Varangians were granted the privilege of ritually “looting” the treasury: they were allowed to file in and carry off as much coin as they could carry in their two hands. The giant Harald Sigurdson, the Norse prince and future king (who would be known to history as Harald Hardrada) served as a high-ranking officer in the Guard for many years in the 1030s; during which time he amassed such a fortune that he returned to Norway with the greatest personal wealth ever seen in Northern Europe before.

    varangians-2

    The Norman conquest of England had a profound and lasting effect on the Varangian Guard. In the years following 1066, the traditional military elite of the Anglo-Saxons found their place taken by the émigré Norman knightly aristocracy. Rendered redundant and unappreciated by William and his heirs, and in any case smarting under Norman rule, many Englishmen migrated away and took service in the Varangian Guard. By 1100, the English outnumbered both Scandinavians and Rus in the Guard. (Though many of these “Englishmen” were Anglo-Danes themselves; descendants of the Vikings who had settled in the “Danelaw”; that eastern portion of England, settled by Danes during the various Danish invasions of the 9th–11th century). Even so, Scandinavian warriors from Norway, Denmark, and Sweden continued to trek to Miklagard, the “City of Gold”, to make their fortune as their grandfathers had.

    As the fortunes of the Empire waned in the 13th through 15th centuries, the Varangians served on; ever drawing new men to this storied regiment. As late as 1402, the Byzantine Emperor John VII wrote to King Henry IV (first of the Lancastrian kings of England) about the “axe-bearing men of the British race” that guarded both Constantinople and his person.

    942999db7fbf

    It is likely that the last members of the Varangian Guard died fighting in the breaches of the walls of Constantinople in 1453; attempting to ward the last Emperor of the Romans in his heroic final stand. Perhaps Varangian and Janissary battled there in ferocious hand-to-hand; and while they did, a torch was passed from one age to the next: from the elite warriors of the Dark Ages, the Vikings; to the elite Renaissance-era vanguard of the Ottoman Empire, the Janissaries.

    With the end of the Varangian Guard a chapter in history was closed. One that began with the Jomsvikings, continued with their descendents, the Anglo-Saxon Huscarls, and came to fruition in the Varangian Guard. For 500 years, these elite warriors of the North were the most feared infantry in Europe, if not in the world entire.

    https://deadliestblogpage.wordpress.com/2012/02/28/elite-warriors-of-history-2/


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: