Η Επανάσταση των «Σπαρτακιστών» και η προδοσία του Λένιν

cf83ceaccf81cf89cf83ceb70005-1

Οι σελίδες Ιστορίας της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας» της 19ης Ιανουαρίου 2014, ήταν αφιερωμένες στην εξέγερση των «Σπαρτακιστών»  στη Γερμανία (5-15 Ιανουαρίου 1919) και στο τέλος των Λούξεμπουργκ και Λίμπνεχτ.  Στο αφιέρωμα συμμετέχουν οι Λέανδρος Μπόλαρης και Χρήστος Κεφαλής.

σάρωση0004

Η άγνωστη εργατική επανάσταση στη Γερμανία
.

FREIHEIT IST IMMER DIE FREIHEIT DER ANDERS DENKENDEN
(Ελευθερία νοείται, η ελευθερία του διαφορετικά σκεπτόμενου)
Ρόζα Λούξεμπουργκ

Του ΒΛΑΣΗ ΑΓΤΖΙΔΗ*

Στις 15 Ιανουαρίου του 1919 έπεσε η αυλαία για τη μοναδική εργατική επανάσταση του 20ού αιώνα, που ήταν συμβατή με τη μαρξιστική θεώρηση για την κοινωνική εξέλιξη.

3 Νοεμβρίου 1918 ξεκίνησε η εξέγερση των ναυτών στο Κίελο της Γερμανίας
Στις 3 Νοεμβρίου 1918 ξεκίνησε η εξέγερση των ναυτών στο Κίελο της Γερμανίας που οδήγησε στην κατάρρευση της καϊζερικής μοναρχίας και στο τέλος του Α΄παγκοσμίου Πολέμου

Ισως γι’ αυτό παρέμεινε τόσο πολύ άγνωστη η επανάσταση των «Σπαρτακιστών» στη Γερμανία, σε αντίθεση με πλειάδα άλλων επαναστάσεων και κινημάτων που χαρακτηρίστηκαν εξ αρχής από στρεβλώσεις, απολυταρχικές πρακτικές και περιφρόνηση της δημοκρατικής έκφρασης, θεωρήσεις που υποβάθμιζαν την εργατική τάξη προς όφελος επαγγελματιών κινηματιών, αντιλήψεις που προέκριναν τις κομματικές οργανώσεις και καταργούσαν τα αυθεντικά λαϊκά συμβούλια.

Ο Βίκτορ Σερζ έγραψε: «Η 15η Ιανουαρίου αποτελεί από το 1919 ημέρα πένθους για όλους τους επαναστάτες σ’ ολόκληρο τον κόσμο. Στις 15 Ιανουαρίου 1919, η νεαρή γερμανική επανάσταση αποκεφαλίστηκε και η μοίρα της Ευρωπαϊκής Επανάστασης σφραγίστηκε με το διπλό φόνο του Καρλ Λίμπκνεχτ και της Ρόζας Λούξεμπουργκ. Τίποτα από κείνη τη μέρα δεν πρέπει να ξεχαστεί».

Αιτίες της ήττας και η «προδοσία» του Λένιν

Οι εξελίξεις στη Γερμανία του Κάιζερ είχαν ξεκινήσει το Νοέμβρη του 1918 με τη λαϊκή εξέγερση εναντίον του πολέμου. Στην ηγεσία της εξέγερσης είχαν βρεθεί οι σοσιαλδημοκράτες του SPD, καθώς και η αριστερή πτέρυγα των Ανεξάρτητων Σοσιαλιστών, εντός των οποίων δρούσαν και οι «Σπαρτακιστές». Η συντηρητική στάση του SPD, που απέρριψε τις ιδέες για δημιουργία μιας νέας κοινωνικής οργάνωσης βασισμένης στα λαϊκά συμβούλια, οδήγησε στη ρήξη. Η εργατική εξέγερση τελικά θα ηττηθεί.

Γιατί όμως οι επαναστάτες αντιμετώπισαν μόνοι τους εχθρούς τους, ενώ μόλις ένα χρόνο πριν οι σύντροφοί τους είχαν επικρατήσει στη Ρωσία;

Υπάρχει μια πλευρά εκείνης της άτυχης γερμανικής επανάστασης που σχετίζεται με την απόφαση του Λένιν να συνάψει με τους Γερμανούς -λίγους μήνες πριν (Μάρτιος του ’18)- μια επονείδιστη ειρήνη στο Μπρεστ-Λιτόφσκ, με το πρόσχημα ότι έτσι σώζει την κυριαρχία του επί της υπόλοιπης Ρωσίας. Παραδίδοντας στο γερμανικό ιμπεριαλισμό τα οικονομικά αναπτυγμένα δυτικά εδάφη (Ουκρανία και Κριμαία) και στους ακροδεξιούς Νεότουρκους μιλιταριστές εδάφη του Καυκάσου (Καρς, Αρνταχάν) και τον Ανατολικό Πόντο, ουσιαστικά εγκαινίασε το μοιραίο δόγμα «σοσιαλισμός σε μία μόνο χώρα».

Ετσι, τη στιγμή της επανάστασης στη Γερμανία, οι μπολσεβίκοι είχαν αποφασίσει να αποχωρήσουν από τις ευρωπαϊκές εξελίξεις, αφήνοντας μόνο και αβοήθητο το ευρωπαϊκό κίνημα. Η απόφαση του Λένιν -μειοψηφική κατ’ αρχάς στο στρατόπεδο των επαναστατών- ήταν μοιραία και για το ίδιο το εγχείρημα των μπολσεβίκων, οξύνοντας την κρίση στη Ρωσία, οδηγώντας την στον απολυταρχισμό.

Οι σχέσεις με την αριστερή πτέρυγα διερράγησαν οριστικά και δόθηκε το έναυσμα για τον εμφύλιο πόλεμο. Αντί η ένταση να μεταφερθεί στην καρδιά της Ευρώπης με τη μετατροπή του πολέμου σε επαναστατικό, επιλέχθηκε η εσωστρέφεια και η εγωιστική διατήρηση των «κεκτημένων» του Οκτώβρη.

Οι συνέπειες της ήττας

Το πλήγμα που υπέστη το γερμανικό επαναστατικό κίνημα με την αποτυχία της εξέγερσης των «Σπαρτακιστών» ήταν συντριπτικό.

Παρά τη δημιουργία μιας σύντομης Δημοκρατίας των Σοβιέτ στη Βαυαρία (6 Απριλίου-1 Μαΐου 1918), η ενίσχυση των μοναρχικών και της ακροδεξιάς θα οδηγήσει έπειτα από λίγο καιρό στην εμφάνιση του ναζιστικού κινήματος και στην άνοδο στην καγκελαρία του Αδόλφου Χίτλερ.

* Διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας, μαθηματικός, ttps://kars1918.wordpress.com

 cf83ceaccf81cf89cf83ceb70005-1

.
Η εξέγερση των «Σπαρτακιστών»
.

Του ΛΕΑΝΔΡΟΥ ΜΠΟΛΑΡΗ*
.

Η «εξέγερση των Σπαρτακιστών» δεν ξεκίνησε ως εξέγερση. Ξεκίνησε ως μια καλά υπολογισμένη πρόκληση της σοσιαλδημοκρατικής κυβέρνησης στην εργατική τάξη και στην επαναστατική Αριστερά του Βερολίνου.


Η κυβέρνηση είχε προκύψει από την επανάσταση των στρατιωτών και εργατών στις αρχές του Νοέμβρη, που κατέληξε στην ανατροπή του Κάιζερ και στον τερματισμό του πολεμικού σφαγείου. Σε εκατοντάδες σημεία σε όλη τη Γερμανία, οι εργάτες και οι φαντάροι συγκροτούσαν συμβούλια, όπως τα σοβιέτ στη Ρωσία ενάμιση χρόνο πριν.

Τα κόμματα που κυριαρχούσαν σε αυτό το κίνημα ήταν το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας (SPD) και το Ανεξάρτητο Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (USPD). Οι Ανεξάρτητοι είχαν διαγραφεί το 1917 από το SPD λόγω της εντεινόμενης αντίθεσής τους στη στήριξη που έδινε η κομματική ηγεσία στην κυβέρνηση και στον πόλεμο. Η Ενωση Σπάρτακος, της Ρόζας Λούξεμπουργκ και του Καρλ Λίμπκνεχτ, συμμετείχε ως ιδιαίτερο ρεύμα σε αυτό το κόμμα μέχρι το τέλος του 1918, όταν αποτέλεσε τον κορμό του νέου Κομμουνιστικού Κόμματος Γερμανίας.

Η ηγεσία του SPD σύρθηκε τον Νοέμβρη στην επανάσταση. Ηταν αποφασισμένη να μην την αφήσει να προχωρήσει περισσότερο από τα όρια μιας κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, αφήνοντας άθικτη την οικονομική εξουσία των καπιταλιστών και τον παλιό κρατικό μηχανισμό. Οι Ανεξάρτητοι Σοσιαλιστές, ενώ αρχικά συμμετέχουν στην κυβέρνηση (των «επιτρόπων του λαού») μαζί με το SPD, κάτω από την πίεση της βάσης τους αναγκάστηκαν να αποχωρήσουν στις 28-29 Δεκέμβρη. Καθημερινά γίνονταν μαζικές διαδηλώσεις δεκάδων χιλιάδων εργατών και φαντάρων ενάντια στην κυβέρνηση…

Στις 4 Γενάρη η κυβέρνηση απέλυσε τον Εμιλ Αϊχορν από τη θέση του διοικητή της Αστυνομίας του Βερολίνου, του «Σώματος Ασφαλείας». Ο Άιχορν ήταν βετεράνος σοσιαλδημοκράτης που το 1917 είχε ενταχθεί στο USPD. Στις 9 Νοέμβρη 1918 είχε ηγηθεί της εφόδου στο αρχηγείο της Αστυνομίας και κατόπιν το Εκτελεστική Επιτροπή των Συμβουλίων του Βερολίνου τον είχε διορίσει σε αυτή τη θέση.

Ο Άϊχορν αρνήθηκε να υποταχτεί στην κυβερνητική απόφαση. Δήλωσε ότι η «επανάσταση με έβαλε σε αυτή τη θέση, η επανάσταση θα με βγάλει». Αν η κυβέρνηση επιθυμούσε απλά να αντικαταστήσει τον Άϊχορν, δεν είχε παρά να χρησιμοποιήσει τα μέλη του κόμματός της στην εκτελεστική επιτροπή των συμβουλίων.

Όμως, ο στόχος δεν ήταν ο συμβιβασμός, ήταν η σύγκρουση. Ο Νόσκε, ο υπουργός Άμυνας, είχε ήδη συνεννοηθεί με το Γενικό Επιτελείο για τη συγκέντρωση των Freikorps («Ελεύθερα Σώματα») έξω από το Βερολίνο. Τα Freikorps ήταν εθελοντικές μονάδες μοναρχικών και ακροδεξιών αξιωματικών και βετεράνων του μετώπου.

Η απάντηση στην κυβέρνηση ήταν η κήρυξη μιας γενικής απεργίας που συνάντησε τεράστια ανταπόκριση. Η συγκέντρωση της 5 Γενάρη ήταν η μεγαλύτερη από τη μέρα που έπεσε ο Κάιζερ. Πολλοί εργάτες κατέβηκαν οπλισμένοι στην συγκέντρωση. Και ομάδες διαδηλωτών άρχισαν να καταλαμβάνουν κτίρια, όπως τα γραφεία της σοσιαλδημοκρατικής καθημερινής εφημερίδας Vorwärts (Εμπρός) την Πύλη του Βρανδεμβούργου. 

Την επόμενη μέρα η Επαναστατική Επιτροπή κάλεσε σε ανατροπή της κυβέρνησης «Έμπερτ-Σάιντεμαν». Την Επιτροπή αποτελούσαν εκπρόσωποι του USPD του νεοϊδρυμένου Κομμουνιστικού Κόμματος (KPD-Spartakusbund) και των Revolutionäre Obleute (επαναστάτες συνδικαλιστές αντιπρόσωποι της βάσης) ένα δίκτυο αγωνιστών στα εργοστάσια και τα συνδικάτα που είχε παίξει σημαντικό ρόλο σε αντιπολεμικές απεργίες –πολιτικά η πλειοψηφία του κοίταζε στο USPD.

Η ηγεσία του KPD είχε αποφασίσει ομόφωνα ότι πρέπει να αποφευχθεί μια ένοπλη αναμέτρηση –μιας και η πλειοψηφία των εργατών εντός και εκτός Βερολίνου είχε αυταπάτες για τον χαρακτήρα των δυο σοσιαλιστικών κομμάτων.

Όμως, τα περισσότερα μέλη του κόμματος είχαν διαφορετική γνώμη. Στο ιδρυτικό του συνέδριο λίγες μέρες πριν, η ηγεσία είχε μειοψηφήσει όταν πρότεινε τη συμμετοχή του κόμματος στις επερχόμενες εκλογές για την Εθνοσυνέλευση. Ούτε στα συνδικάτα ήθελαν να συμμετέχουν. Η «άμεση δράση» ήταν πιο ελκυστική προοπτική. Κάτω από τέτοιες πιέσεις ο Λήμπνεχκτ και ο Βίλχελμ Πίκ, εκπρόσωποι του κόμματος στην Επαναστατική Επιτροπή έδωσαν την συγκατάθεσή τους στην έκκληση για ένοπλη ανατροπή της κυβέρνησης.   

Οι ηγέτες των Ανεξάρτητων πίστευαν ότι με ένα μικρό σπρώξιμο η κυβέρνηση θα έπεφτε και θα σχημάτιζαν δική τους. Οταν διαπίστωσαν ότι η κυβέρνηση δεν υποχωρούσε, πανικοβλήθηκαν και προσπάθησαν να ανοίξουν διαπραγματεύσεις με αυτήν.

Οι Σπαρτακιστές έμειναν μόνοι τους. Η συνέχεια ήταν η καταστολή της εξέγερσης. Τις βασικές αποστολές τις έφεραν εις πέρας τα δύο συντάγματα της Δημοκρατικής Φρουράς, που τα αποτελούσαν εθελοντές σοσιαλδημοκράτες φαντάροι. Ομως η κυβέρνηση και το Γενικό Επιτελείο ήθελαν περισσότερα. Στις 11 Γενάρη τα Freikorps άρχισαν να βαδίζουν προς το Βερολίνο. Τους πήρε 36 ώρες. Οταν έφθασαν, έπνιξαν στο αίμα τις τελευταίες εστίες αντίστασης.

Ακολούθησε ένα όργιο τρομοκρατίας, με συλλήψεις, βασανισμούς, συνοπτικές εκτελέσεις. Η επταμελής αντιπροσωπεία που στάλθηκε να διαπραγματευτεί την εκκένωση του κτηρίου της «Vorwarts» εκτελέστηκε επιτόπου. Το ίδιο έγινε με τους άνδρες του Αϊχορν στο αρχηγείο της Αστυνομίας, που παραδόθηκαν.

Στις 15 Γενάρη η Ρόζα Λούξεμπουργκ και ο Καρλ Λίμπκνεχτ συνελήφθησαν στο κρησφύγετό τους. Οδηγήθηκαν στο ξενοδοχείο «Ιντεν», το αρχηγείο των Freikorps. Μετά την ανάκριση, έβγαλαν έξω τον Λίμπκνεχτ, του έσπασαν το κεφάλι με μια κοντακιά και τον πήγαν σε ένα πάρκο όπου τον αποτελείωσαν. Με τον ίδιο τρόπο δολοφόνησαν τη Ρόζα και πέταξαν το πτώμα της σε ένα κανάλι.

* Ιστορικός, συγγραφέας αρκετών βιβλίων για διάφορες πλευρές του επαναστατικού φαινομένου. Στα βιβλία του «Επανάσταση και αντεπανάσταση στην Ελλάδα: Ο εμφύλιος πόλεμος 1946-1949» και «Αντίσταση, η επανάσταση που χάθηκε» επιχειρεί να δώσει απαντήσεις σε καίρια ερωτήματα.

cf83ceaccf81cf89cf83ceb70005-1

Ρόζα Λούξεμπουργκ και Καρλ Λίμπκνεχτ
.

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΚΕΦΑΛΗ*
.

Η ήττα των Γερμανών Σπαρτακιστών στις συγκρούσεις του Ιανουαρίου 1919 σφραγίστηκε με την ωμή δολοφονία των δύο επιφανών ηγετών τους, της Ρόζας Λούξεμπουργκ και του Καρλ Λίμπκνεχτ. Μετά τη σύλληψη και το βασανισμό τους, στις 15 Ιανουαρίου, πυροβολήθηκαν από τα Φράικορπς, με τις ευλογίες του τότε υπουργού Αμυνας, σοσιαλδημοκράτη Γκούσταβ Νόσκε.

 Το σώμα της Λούξεμπουργκ πετάχτηκε σε ένα κανάλι του Βερολίνου, ενώ ο Λίμπκνεχτ μεταφέρθηκε ανώνυμα στο νεκροτομείο. Με τη δολοφονία τους, η αντίδραση της εποχής απαλλάχτηκε από τους δύο πιο «επικίνδυνους» σπαρτακιστές ηγέτες που φοβόταν βάσιμα ότι θα έδιναν ώθηση στην επαναστατική εξέλιξη.

Η Λούξεμπουργκ και ο Λίμπκνεχτ γεννήθηκαν κατά μια παράξενη σύμπτωση την ίδια χρονιά, το 1871, χρονιά της παρισινής Κομμούνας. Μετά την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, το 1914, ξεχώρισαν ως οι κύριοι εκπρόσωποι της επαναστατικής πτέρυγας του Γερμανικού Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος (SPD). Σχεδόν όλη η ηγεσία του κόμματος, περιλαμβανόμενου του βασικού θεωρητικού του, του Κάουτσκι, θα υποστηρίξει τότε την πολεμική προσπάθεια, υιοθετώντας μια «σοσιαλπατριωτική» θέση. Η Λούξεμπουργκ και ο Λίμπκνεχτ, αντίθετα, μαζί με την Κλάρα Τσέτκιν, αποκαλύπτουν το χαρακτήρα του πολέμου ως μιας ιμπεριαλιστικής σύγκρουσης, αποτέλεσμα των ανταγωνισμών των μεγάλων δυνάμεων για το μοίρασμα του κόσμου.

Ο Λίμπκνεχτ, γιος του σημαντικού Γερμανού σοσιαλιστή Βίλχελμ Λίμπκνεχτ, ήταν πρώτιστα ένας πολιτικός ηγέτης. Παράγοντας της Αριστεράς του SPD ήδη πριν από τον πόλεμο, έγραψε αρκετές μελέτες για το μιλιταρισμό… Ωστόσο είναι η Ρόζα Λούξεμπουργκ εκείνη που περισσότερο ενέπνευσε τους αγώνες των καταπιεσμένων τις επόμενες δεκαετίες ώς τις μέρες μας. Και αυτό δεν ήταν τυχαίο.

Δαιμόνια επαναστάτρια, προικισμένη με οξυδερκή διάνοια, η πολωνοεβραϊκής καταγωγής Λούξεμπουργκ ήταν πολιτική ηγέτις της πολωνικής και κατόπιν της γερμανικής σοσιαλδημοκρατίας, αλλά ταυτόχρονα επιφανής μαρξίστρια θεωρητικός, οικονομολόγος και φιλόσοφος. Ηδη από τη δεκαετία του 1900 διακρίθηκε στις πολεμικές της ενάντια στη ρεφορμιστική πτέρυγα του SPD, εκπροσωπούμενη αρχικά από τον Μπέρνσταϊν και κατόπιν από τον Κάουτσκι, που μετά το 1910 μετατοπίστηκε προς τα δεξιά. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η μελέτη της «Η συσσώρευση του κεφαλαίου», που κυκλοφόρησε το 1913, όπως και οι αναλύσεις της για το θέμα της γενικής απεργίας.

Ενάντια στη γραφειοκρατικοποίηση

Τον Αύγουστο του 1914, η Λούξεμπουργκ πήρε θέση ενάντια στον πόλεμο, εκτιμώντας πως η συμβιβαστική στάση του SPD και των άλλων κομμάτων της Β’ Σοσιαλιστικής Διεθνούς σήμαινε την ιστορική χρεοκοπία τους. Το αποτέλεσμα ήταν να συλληφθεί και να φυλακιστεί, τον Ιούνιο του 1916. Τότε έγραψε ένα από τα πιο σημαντικά έργα της, την «Μπροσούρα του Γιούνιους». Εκεί ανέλυσε τα αίτια του πολέμου, αποκαλύπτοντας τους ιμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς που είχαν οδηγήσει σε αυτόν και αναπτύσσοντας τις θέσεις της για την τακτική της επαναστατικής πτέρυγας της σοσιαλδημοκρατίας.

Η Λούξεμπουργκ ήρθε σε σύγκρουση και με τον Λένιν, σε έναν αριθμό θεμάτων. Αρκετά διορατική, αντιλήφθηκε τον κίνδυνο του γραφειοκρατικού εκφυλισμού που απειλούσε τη νεαρή Ρωσική Επανάσταση.

Πάνω σε αυτό, επέκρινε τον Λένιν ότι με τη συγκεντρωτική οργανωτική του αντίληψη μπορούσε να υποθάλψει μια τέτοια εξέλιξη (γι’ αυτές τις απόψεις της παραγκωνίστηκε και συκοφαντήθηκε αργότερα από τους απολογητές του σταλινισμού). Υπήρξαν όμως και θέσεις της που δεν επαληθεύτηκαν, όπως η εναντίωσή της στην αρχή της αυτοδιάθεσης των εθνών, την οποία στήριζε στο επιχείρημα ότι η τάση του ιμπεριαλισμού για διαρκή όξυνση της καταπίεσης έκανε αδύνατη την εφαρμογή της.

Μετά την απελευθέρωσή της, το 1918, η Λούξεμπουργκ πήρε και αυτή δραστήρια μέρος στα επαναστατικά γεγονότα. Ταυτόχρονα προσπάθησε να προλάβει τις βεβιασμένες ενέργειες των Σπαρτακιστών που οδήγησαν στην πρόωρη σύγκρουση του Ιανουαρίου 1919, με αναπόφευκτη έκβαση την ήττα.

Το τελευταίο άρθρο της, «Τάξη επικρατεί στο Βερολίνο», είναι ένα συνταρακτικό ντοκουμέντο. Διαισθανόμενη το τέλος της να πλησιάζει, μετά το θρίαμβο της αντίδρασης, αναλύει εκεί τα λάθη του κινήματος, χωρίς να εγκαταλείπει ούτε στιγμή την ιστορικά αισιόδοξη προοπτική της. Οικτίρει προκαταβολικά τους διώκτες της:

«Ω, ηλίθιοι λακέδες! Η «τάξη» σας είναι χτισμένη πάνω στην άμμο. Αύριο η επανάσταση θα «σηκωθεί ξανά», υψώνοντας την κλαγγή των όπλων της. Τρομαγμένοι θα ακούσετε το νικητήριο σάλπισμά της: Ημουν, είμαι και θα είμαι!».

* Μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού «Μαρξιστική Σκέψη».

Luxemburg-tomb

Δες:  Η μοιραία αλλά άγνωστη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ

 https://kars1918.wordpress.com/2013/03/01/brzesc-litewski/

15 comments so far

  1. Χαρακτηριστικός είναι ο ύμνος των μαχνοβιτών της περιοχής του Ντονιέτσκ-Μαριούπολη (νοτιοανατολική Ουκρανία), όπου αναφέρεται αποδοκιμαστικά η παράδοση της περιοχής από τον Λένιν στους Γερμανούς την άνοιξη του ’18.

    Μεταξύ άλλων αναφέρει:

    Μαχνοβτσίνα Μαχνοβτσίνα,
    μαύρα λάβαρα βαμμένα.
    Μαύρα είναι από τον πόνο,
    κόκκινα από το αίμα.

    Ο Λένιν μας έδωσε στους Γερμανούς.
    Το φθινόπωρο η Μαχνοβτσίνα
    στον αέρα τους σκορπά.

    Του Ντενίκιν οι Λευκορώσοι
    στην Ουκρανία τραγουδούν
    γρήγορα οι Μαχνοβίτες
    στον αέρα τους σκορπούν.

    Μαύρος στρατός των ανταρτών
    μάχεται στην Ουκρανία
    στρατούς Κόκκινων-Λευκών

    ………….

    Για το μαχνοβίτικο κίνημα δείτε εδώ: http://pontosandaristera.wordpress.com/2010/01/21/greeks-in-machnovtsina/

  2. Σπαρτακιστής on

    Το αφιερώνω στο σύντροφο Λένιν που πούλησε λαούς και κινήματα για να κάθεται άνετα στηνκαρέκλα του:
    Η περιγραφή του Μαγιακόφσκι ταιριάζει στον τρόπο που οι επαγγελματίες κομματάνθρωποι έκλεψαν τα πάντα από την εργατική τάξη… και στη συνέχεια τον οδήγησαν κι αυτόν στην αυτοκτονία:
    ——————————————————-

    Τη πρώτη νύχτα πλησιάζουνε
    και κλέβουν ένα λουλούδι
    από τον κήπο μας
    και δε λέμε τίποτα.

    Τη δεύτερη νύχτα δε κρύβονται πλέον
    περπατούνε στα λουλούδια,
    σκοτώνουν το σκυλί μας
    και δε λέμε τίποτα.

    Ώσπου μια μέρα
    -την πιο διάφανη απ” όλες-
    μπαίνουν άνετα στο σπίτι μας
    ληστεύουν το φεγγάρι μας
    γιατί ξέρουνε το φόβο μας
    που πνίγει τη φωνή στο λαιμό μας.

    Κι επειδή δεν είπαμε τίποτα
    πλέον δε μπορούμε να πούμε τίποτα.

    Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι

  3. εκ μέρους σας on

    ___________________________________________________________________
    Λένιν: …καταλαμβάνουμε την εξουσία εκ μέρους τους
    —————————————————————————————–

    Γράμμα στα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής, του Β.Ι. Λένιν

    » Εάν καταλάβουμε την εξουσια σήμερα, την καταλαμβάνουμε όχι εναντίον των Σοβιέτ αλλά εκ μέρους τους«.

    Με αφορμή την επέτειο θανάτου του Βλαντίμιρ Ιλίτς Λένιν (21 Ιανουαρίου 1924), ηγέτη της Ρωσικής Επανάστασης και του μπολσεβικικού κόμματος, το tvxs.gr αναδημοσιεύει από το Ελληνικό Αρχείο Μαρξιστών την επιστολή του στα μέλη της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος, κείμενο που γράφτηκε στις 24 Οκτωβρίου του 1917. Πρόκειται για το τελευταίο γραπτό κείμενο πριν την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917.

    «Σύντροφοι, Γράφω αυτές τις γραμμές το απόγευμα της 24ης. Η κατάσταση είναι κρίσιμη στο έπακρο. Στην πραγματικότητα είναι τώρα απολύτως σαφές ότι το να καθυστερήσουμε την εξέγερση θα είναι μοιραίο.

    Με όλη μου την δύναμη ωθώ τους συντρόφους να καταλάβουν ότι όλα κρέμονται τώρα από ένα νήμα’ ότι ερχόμαστε αντιμέτωποι με προβλήματα που δεν πρόκειται να λυθούν από τις διασκέψεις ή τα συνέδρια (ακόμα και από τα συνέδρια των Σοβιέτ), αλλά αποκλειστικά από τους λαούς, από τις μάζες, από τον αγώνα του ένοπλου λαού.

    Η αστική επίθεση των Κορνιλοβιτών και η απομάκρυνση του Βερκχόφσκι δείχνουν ότι δεν πρέπει να περιμένουμε. Πρέπει με οποιοδήποτε κόστος, αυτό το ίδιο απόγευμα, αυτή την ίδια η νύχτα, να συλλάβουμε την κυβέρνηση,αφού πρώτα έχουμε αφοπλίσει τους μαθητές της στρατιωτικής σχολής ανώτερων αξιωματικών ( νικώντας τους, εάν αντισταθούν), και πάει λέγοντας.

    Δεν πρέπει να περιμένουμε! Μπορεί να χάσουμε τα πάντα!

    Η αξία της άμεσης κατάληψης της εξουσίας θα είναι η υπεράσπιση του λαού (όχι του συνεδρίου, αλλά του λαού, του στρατού και των αγροτών αρχικά) από την κυβέρνηση των Κορνιλοβιτών, η οποία έδιώξε τον Βερκχόφσκι και εκκόλάψε μια δεύτερη πλεκτάνη τύπου Κόρνιλοβ.

    Ποιος πρέπει να πάρει την εξουσία;

    Αυτό δεν είναι σημαντικό αυτή τη στιγμή. Αφήστε την Επαναστατική Στρατιωτική Επιτροπή να το κάνει, ή «κάποιο άλλο ίδρυμα» το οποίο θα διακυρήξει ότι θα αφήσει την εξουσια μόνο στους αληθινούς αντιπροσώπους των ενδιαφερόντων του λαού, των ενδιαφερόντων του στρατού (την άμεση πρόταση για ειρήνη), τω ενδιαφερόντων των αγροτών (η γη να δοθεί αμέσως και η ιδιωτική ιδιοκτησία να καταργηθεί), των ενδιαφερόντων αυτών που λιμοκτονούν.

    Όλες οι περιοχές, όλα τα συντάγματα, όλες οι δυνάμεις πρέπει να κινητοποιηθούν αμέσως και πρέπει αμέσως να στείλουν τις αντιπροσωπείες τους στην Επαναστατική Στρατιωτική Επιτροπή και στην Κεντρική Επιτροπή των Μπολσεβίκων με την επίμονη απαίτηση οτι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να αφεθεί η εξουσία στα χέρια του Κερένσκι και Σια μέχρι την 25η’ κάτω από οποιεσδήποτε περιστάσεις’ το θέμα πρέπει να αποφασιστεί σίγουρα αυτό το ίδιο απόγευμα, ή αυτήν την ίδια την νύχτα.

    Η ιστορία δεν θα συγχωρήσει τους επαναστάτες για τη χρονοτριβή τους όταν μπορούσαν να είναι νικηφόροι σήμερα (και βεβαίως θα είναι νικηφόροι σήμερα), ενώ διακινδυνεύουν πολύ αύριο, στην πραγματικότητα, αυτοί διακινδυνεύουν να χάσουν τα πάντα.

    Εάν καταλάβουμε την εξουσια σήμερα, την καταλαμβάνουμε όχι εναντίον των Σοβιέτ αλλά εκ μέρους τους.

    Η κατάληψη της εξουσίας είναι δουλειά της εξέγερσης’ ο πολιτικός σκοπός της θα γίνει σαφής μετά από την κατάληψη.

    Θα ήταν μια καταστροφή, ή μια καθαρή τυπικότητα, να περιμένουμε τη διστακτική ψηφοφορία της 25ης Οκτωβρίου. Ο λαός έχει το δικαίωμα και είναι δεσμευμένος με το καθήκον να αποφασίσει τέτοιες ερωτήσεις όχι από μια ψηφοφορία, αλλά από την δύναμη’ στις κρίσιμες στιγμές της επανάστασης, ο λαός έχει το δικαίωμα και είναι δεσμευμένος με το καθήκον να δώσει τις κατευθύνσεις στους αντιπροσώπους του, ακόμη και στους καλύτερους αντιπροσώπους του, και να μην τους περιμένει.

    Αυτό αποδεικνύεται από την ιστορία όλων των επαναστάσεων’ και θα ήταν ένα άπειρο έγκλημα εκ μέρους των επαναστατών αυτών να αφήσουν την ευκαιρία να χαθεί, ξέροντας ότι η σωτηρία της επανάστασης, η προσφορά της ειρήνης, η σωτηρία του Πέτρογκραντ,η σωτηρία από την πείνα, η μεταφορά της γης στους αγρότες εξαρτάται από αυτούς.

    Η κυβέρνηση είναι ετοιμόρροπη. Πρέπει να δοθεί το τελειωτικό χτύπημα με οποιοδήποτε κόστος. Tο να καθυστερήσουμε την ενέργεια αυτή είναι μοιραίο».

    Γράφτηκε: 24 Οκτωβρίου (6 Νοεμβρίου), 1917
    Πηγή: Ολοκληρωμένα Έργα του Λένιν, Εκδότες Progress, Μόσχα, αριθμ. 26, 1972, σελ. 234-235
    Αγγλική Μετάφραση: Yuri Sdobnikov και George Hanna, επιμέλεια George Hanna
    Ελληνική Μετάφραση: Λεωνίδας
    HTML Markup: Aντώνης Μεγρέμης για το ελληνικό Αρχείο των Μαρξιστών στο Internet

    Πηγή: Ελληνικό Αρχείο Μαρξιστών

  4. Καραϊσκάκης on

    ΥΠΑΛΛΗΛΑΡΑ

    Εμφανίστηκαν
    νέοι
    Καλοαναθρεμμένοι άνθρωποι –
    του ΜΟΠΡ
    σήματα χρυσά
    Του στολίζουν το στήθος.
    Κομματικό κουνούπι
    από το ΜΚΚ
    δεν θ’ αγγίξει
    Του παλικαριού
    τη μύτη:
    Έγκαιρα
    είναι γραμμένη
    άλλη γραμμή
    συνδικαλιστική
    και κομματική
    και άλλη συνδρομή.

    Τίμιος είναι,
    σαν τίμιο βόδι.
    Στη θέση
    τη δική του
    ρίζωσε
    και τίποτα
    δε βλέπει
    πέρα
    Απ’ τη δική του μύτη.
    Τον κομμουνισμό
    τον έμαθε απ’ το βιβλίο.
    παπαγαλίζοντας κάθε «ισμό»,
    αυτός
    τέλειωσε για πάντα
    με τις σκέψεις
    για τον κομμουνισμό!

    Γιατί να κοιτάξει παραπέρα;!
    Την εγκύκλιο
    θα καθίσει
    να περιμένει.
    -Εμείς, λοιπόν,
    δε χρειάζεται
    να σκεφτούμε,
    ‘όταν
    σκέφτονται οι ηγέτες.
    Των μικροεργασιών
    τις παρωπίδες
    τις φόρεσε
    στα δυό του
    μάτια,
    για να δουλεύει
    πιο καλά,
    ήσυχα
    και στενοκέφαλα.

    Ημέρα – σταθμός
    σπατάλης και κολακείας,
    ημέρα,
    με πεδίο για τους γλείφτες, –
    αυτό
    είναι γι’ αυτόν
    ο πιο καλός
    σοσιαλισμός.
    Της κομμούνας
    το δρόμο
    δεν θα περάσεις
    μ’ αυτό το ψωράλογο,
    λες κι έχει γίνει
    ειδικά
    για υπαλληλικές δουλίτσες.

    Λάμπουν
    τα σήματα τα χρυσά,
    περήφανα,
    φουσκώνουν
    τα στήθη,
    κυκλοφορούν
    σιωπηλά
    οι νέοι
    προσαρμοσμένοι άνθρωποι.
    Στα κούτσουρα
    Ρίχνουν άγκυρα
    εκεί
    που τα νερά είναι ήρεμα…
    Και τον τοίχο
    διακοσμούν
    ο Καρλ κι ο Μαρλ και τα γενάκια.
    Κι εμείς παιδευόμαστε μην ξέροντας,
    τι να την κάνουμε
    την τιμιότητά τους:
    Κομσομόλε,
    που ζεις
    σ’ αυτή την ηλικία,
    το οχτωβριάτικο
    όζο
    ανασαίνοντας,
    να θυμάσαι,
    πώς κάθε μέρα –
    είναι σταθμός,
    για του στόχου
    το δρόμο
    καθώς προχωράς.

    Δεν είναι δικοί μας –
    αυτοί
    που στα πισινά του χρόνου
    κόλλησαν
    τα κεφάλια τους
    σαν σε μέλι,
    να είσαι κομμουνιστής –
    σημαίνει ν’ αποτολμάς,
    να σκέφτεσαι,
    να θέλεις,
    να μπορείς.
    Σε μας
    ακόμα
    Εδέμ και Παράδεισος δεν είναι –
    η μικροαστική
    αράχνη η μουχλιασμένη.
    Δουλεύοντας,
    τα μικροπράγματα να συγκρίνεις,
    με τον τεράστιο
    στόχο που έχουμε βάλει.

    (μτφ. Χρήστος Τρικαλινός
    Από τον ιστότοπο: Πολιτικό Καφενείο)

    ………………………………………….. …………………………

    Σε όλους

    Για το θάνατό μου μην κατηγορήσετε κανένα
    και παρακαλώ να λείψουν τα κουτσομπολιά.
    Το απεχθανόταν αυτό φοβερά ο μακαρίτης.
    Μητέρα, αδελφές και σύντροφοι, συγχωρέστε με- αυτός δεν είναι τρόπος-
    (δεν τον συμβουλεύω σε άλλους)
    μα δεν έχω διέξοδο. Λίλια αγάπαμε.

    Συντρόφισσα κυβέρνηση, η οικογένειά μου είναι
    η Λίλια Μπρικ, η μητέρα, οι αδελφές και η
    Βερόνικα Βιτόλοτοβα Πολόνσκαγια.
    Αν τους εξασφαλίσεις μια υποφερτή ζωή,ευχαριστώ.
    Τ’ αρχινισμένα ποιήματα δώστε τα στους Μπρικ.
    Αυτοί θα τα ξεδιαλύνουν.
    “Το επεισόδιο θεωρείται λήξαν” καθώς λεν
    και εμείς ας πούμε
    τη βάρκα του έρωτα
    τη συνέτριψε η ζωή.
    Είμαστε πάτσι τώρα οι δυό μας
    και δεν έχει νόημα να καταγραφούνε
    κάθε αμοιβαίος πόνος, συμφορά και προσβολή.
    Να ‘στε καλά.
    Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι

    Υστερόγραφο 12.IV.30

    Σύντροφοι της ΡΑΠΠ. Μη με θεωρήσετε λιγόψυχο.
    Σοβαρά, τίποτα δεν μπορεί να γίνει.
    Γειά σας.
    Πέστε του Γιερμίλοφ, λυπάμαι που έβγαλα το σύνθημα,
    έπρεπε να συνεχίσω τον καυγά ως το τέλος.
    Β.Μ.
    Στο τραπέζι μου είναι 2.000 ρούβλια – δώστε τα
    στην Εφορία.
    Τα υπόλοιπα πάρτε τα απ’ τις Κρατικές Εκδόσεις.
    Β.Μ.

    Ο «Ρωσικός Σύνδεσμος Προλεταρίων Συγγραφέων» στη νέα «μετοίκιση» του μεγάλου ποιητή της Σοβιετικής Επανάστασης αυτό που αμήχανα μπόρεσε να ψελλίσει ήταν πως «δεν έχει καμιά σχέση». Οι κομματικοί εξουσιαστές απέδωσαν την αυτοκτονία σε λόγους προσωπικούς («ερωτική απογοήτευση»). Ο σοβιετικός τύπος επιτέθηκε χαρακτηρίζοντάς τον ποιητή «Φορμαλιστή», «Συνοδοιπόρο» και όχι «Καλλιτέχνη του Λαού». Η Λίλια Μπρικ γράφει στο Στάλιν ζητώντας του την αποκατάσταση του Μαγιακόβσκη. Ο Στάλιν ανταποκρινόμενος τον αποκαλεί «καλύτερο και πιο ταλαντούχο ποιητή της σοβιετικής μας εποχής». Αυτό είναι ο «δεύτερος θάνατος του Μαγιακόβσκη» θα πεί ο φίλος του Μπόρις Πάστερνακ. Ιδρύματα, δρόμοι και πλατείες παίρνουν το όνομα του. «Πετρωμένος» πια ο ποιητής μπορεί να σωπαίνει…

    Ο υπεραισιόδοξος φουτουρισμός του Μαγιακόβσκη απαίτησε από νωρίς την αυτο-πυρπόληση του ποιητή που ένιωθε να σηκώνει δυο αβάστακτα φορτία. Την επαναστατική απελπισία και την απελπισία της επανάστασης.. Το νεανικό του έργο «Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι. Μια τραγωδία» ήταν φαίνεται η δραματουργική προαναγγελία τούτης της αυτο-πυρπόλησης που ως εντελέχεια αμετάκλητη κορυφώθηκε τελεσίδικα στη στιγμή του αυτο-πυροβολισμού.

  5. Κονδύλης on

    …………….
    μια διαμάχη μεταξύ αυτών των δύο διαφορετικών αντιλήψεων πάνω σε μια συγκλονιστική φράση του Καρλ Μαρξ:

    «Κάθε καινούργια τάξη, που παίρνει τη θέση της τάξης που κυριαρχούσε πριν από αυτήν, είναι υποχρεωμένη, και μόνο για να πετύχει τους σκοπούς της, να παρουσιάσει το συμφέρον της σαν κοινό συμφέρον όλων των μελών της κοινωνίας ή, για να εκφράσουμε τα πράγματα στο πεδίο των ιδεών, αυτή η τάξη είναι υποχρεωμένη να δώσει στις σκέψεις της τη μορφή της καθολικότητας, να τις παρουσιάσει σαν τις μόνες λογικές, σαν τι μόνες με καθολική ισχύ. Από το γεγονός και μόνον ότι αντιμετωπίζει μια άλλη τάξη, η επαναστατική τάξη παρουσιάζεται αμέσως όχι σαν τάξη αλλά σαν ν’ αντιπροσωπεύει ολόκληρη την κοινωνία, εμφανίζεται σαν ολόκληρη η μάζα της κοινωνίας απέναντι στη μόνη κυρίαρχη τάξη» (Η Γερμανική ιδεολογία).

    Γνωρίζουμε ότι ο Μαρξ αποκαλούσε «ιδεολογία» αυτήν ακριβώς την −από αξίωση κυριαρχίας ορμώμενη− παρουσίαση του μερικού συμφέροντος μιας τάξης σαν καθολικού. Γνωρίζουμε ακόμη ότι ουσιαστικά γι’ αυτό το λόγο θεωρούσε την ιδεολογία ως μια μορφή «ψευδούς συνείδησης», εφόσον αυτή εκλαμβάνει ως καθολικό κάτι που στην πραγματικότητα είναι μερικό. Γνωρίζουμε τέλος ότι για το Μαρξ, η «ιδεολογία» θα εκλείψει χάρη στην τελική επιτυχία της προλεταριακής επανάστασης, επειδή υποτίθεται ότι το προλεταριάτο, αντίθετα απ’ όλες τις προηγούμενες επαναστατικές τάξεις στην ιστορία, δεν ενσαρκώνει ένα ψευδώς καθολικό συμφέρον αλλά το γνήσια καθολικό συμφέρον όλης της ανθρωπότητας – οπότε η κυριαρχία του δεν θα είναι τελικώς εξουσιαστική αλλά αμιγώς απελευθερωτική για όλη την οικουμένη.

    Κονδύλης
    Η θέση του Κονδύλη είναι σαφής. Αρνείται τον «οραματιστή» Μαρξ και τους επιγόνους του· απορρίπτει δηλαδή την ιδέα ότι είναι δυνατόν κάποια στιγμή να εκλείψει η ιδεολογία, δηλαδή η αξίωση κυριαρχίας και η εξουσία, στις οποίες στηρίζεται κάθε ιδεολογία. Δέχεται όμως την «επιστημονική» διαπίστωση του Μαρξ ότι η ιδεολογία γεννιέται από την αξίωση κυριαρχίας (η οποία κάποια στιγμή μετεξελίσσεται σε εξουσία), και εμβαθύνει σε αυτήν φτάνοντας μάλιστα έως του σημείου, γενικεύοντας υπέρμετρα, να συνταυτίζει «ιδεολογία», «κοσμοθεωρία» και «νοηματοδότηση» της ζωής.

    Κατ’ αυτόν, καίριο χαρακτηριστικό κάθε ιδεολογίας είναι μια ορισμένη «εννοιολογική δομή», η οποία θεμελιώνεται στη διαστολή μεταξύ «Εντεύθεν» και «Εκείθεν», ή με άλλα λόγια μεταξύ Πραγματικότητας και Οράματος. Δεδομένης αυτής της κοινής σε όλες τις ιδεολογίες «εννοιολογικής δομής», τα επιμέρους, διαφορετικά και πιθανώς αλληλοσυγκρουόμενα «περιεχόμενα» κάθε ιδεολογίας δεν έχουν για τον Κονδύλη καμμία ουσιαστική σημασία. Η αντιπαλότητα μεταξύ λ.χ. είτε δύο διαφορετικών θρησκειών, είτε μεσαιωνικού θεϊσμού και νεωτερικού αθεϊσμού, είναι κατ’ αυτόν μιά φαινομενική και τελικώς ψευδής αντιπαλότητα επιμέρους «περιεχομένων», η οποία αποκρύβει την θεμελιακή κοινότητά τους. Πού βρίσκεται, βαθύτερα ακόμη, αυτή η κοινότητα; Στο ότι τούτη η κοινή σε κάθε ιδεολογία δεν εκφράζει παρά μια «αξίωση κυριαρχίας». Πάντοτε; Πάντοτε. Σε όλες τις περιπτώσεις; Σε όλες τις περιπτώσεις. Γι’ αυτό, σύμφωνα με τον Κονδύλη, η καταδίκη π.χ. των Μέσων Χρόνων από το Διαφωτισμό δεν στηρίχθηκε σε επιστημονικές αλήθειες και ορθολογικά πορίσματα, όπως πολλοί εξακολουθούν να πιστεύουν, αλλά σε «ιδεολογικά πυροτεχνήματα» που επιστρατεύτηκαν για «πολεμικούς» σκοπούς. Τούτο φυσικά ισχύει, κατά τον Κονδύλη −και από εδώ ξεκινάει η διαμάχη του με τον Λυκιαρδόπουλο−, και για τα κάθε λογής καθολικά απελευθερωτικά Οράματα: όποια περιεχόμενα κι αν λαμβάνει η διαστολή μεταξύ «Εντεύθεν» και «Εκείθεν», στην οποία ριζώνουν, αποτελούν πάντοτε έκφραση μιάς «αξίωσης κυριαρχίας» και καταδυνάστευσης.
    ………………………..

    Γιάννης Δ. Ιωαννίδης, «Σχόλιο στη διαμάχη Π. Κονδύλη – Γ. Λυκιαρδόπουλου», Αντίφωνο, 27 Ιανουάριος 2014 http://goo.gl/R5sF9X

  6. Ανδρέας Ζ. on

    Ανέκδοτο: O Λένιν στην Γενεύη

    Έγινε μια φορά μια μεγάλη δημοπρασία έργων τέχνης όπου είχαν μαζευτεί οι μεγαλύτεροι συλλέκτες όλου του κόσμου. Φυσικά δεν μπορούσε να λείπει και αυτός που είχε συγκεντρώσει τα περισσότερα έργα τέχνης στον κόσμο. Άρχισε η δημοπρασία και το πρώτο έργο ήταν ένας πίνακας του Ρέμπραντ που τον είχε φτιάξει όταν είχε ιλαρά. Σηκώνεται τότε πάνω ο μεγάλος
    συλλέκτης και με ύφος περιφρονητικό λέει:
    – Σιγά το έργο, εγώ έχω τον πίνακα του Ρέμπραντ που τον είχε φτιάξει και με αφθώδη πυρετό! Αυτό εδώ δεν αξίζει μία!

    Το επόμενο έργο ήταν ένας πίνακας του Πικάσο που τον είχε ζωγραφίσει σε ηλικία 10 ετών.
    Πετάγεται πάλι πάνω ο μεγάλος συλλέκτης και με το ίδιο ύφος λέει:
    – Σιγά τον πίνακα, έχω όλα τα έργα του Πικάσο που τα είχε ζωγραφίσει από τα πέντε του μέχρι και τα εννιά του!

    Νευριασμένος τότε ένας άλλος συλλέκτης σηκώνεται πάνω και του λέει:
    – Καλά, ρε φίλε, εσύ που έχεις όλους τους πίνακες, τον ‘Λένιν στη Γενεύη’ τον έχεις;
    – Τι είναι αυτό; Που βρίσκεται; αναφωνεί κατάπληκτος ο μεγάλος συλλέκτης.
    – Στο μουσείο της Καζαμπλάνκα, του απαντούν.

    Αμέσως ο μεγάλος συλλέκτης βάζει τα τσιράκια του να βρουν το τηλέφωνο του μουσείου. Τελικά παίρνει τηλέφωνο:
    – Γεια σας, ενδιαφέρομαι για έναν πίνακα σας, τον ‘Λένιν στη Γενεύη’.
    – Μα δε γίνεται να σας τον δώσουμε, είναι μουσειακό κομμάτι, του απαντά ο διευθυντής του μουσείου.
    – Σας πληρώνω όσο-όσο, λέει ο συλλέκτης και ρίχνει τον διευθυντή.

    Μετά από λίγες μέρες φτάνει ο πίνακας στο σπίτι του συλλέκτη. Γρήγορα γρήγορα τον ανοίγει και τι βλέπει σοκαρισμένος; Βλέπει μια γυναίκα στα τέσσερα να την πηδάει ένας με μεγάλο μουστάκι. Παίρνει αμέσως τηλέφωνο αυτόν που του είχε πει για τον πίνακα:
    – Καλά ρε, με κορόιδεψες;
    – Για ποιο πράγμα μου μιλάς;
    – Για το Λένιν στη Γενεύη, τον πήρα και μου στείλανε έναν πίνακα με μια γυναίκα στα τέσσερα να το κάνει με ένα μουστακαλή!
    – Ε, αυτός είναι ο πίνακας.
    – Μα καλά, η γυναίκα ποια είναι;
    – Η γυναίκα του Λένιν.
    – Και ο μουστακαλής;
    – Ο Στάλιν.
    – Και ο Λένιν;
    – Στη Γενεύη!

    Σχόλιο από Ανδρέας Ζ.

  7. ΛΕΝΙΝ ΚΑΙ ΛΟΥΞΕΜΠΟΥΡΓΚ ΓΙΑ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

    του Δημήτρη Γρηγορόπουλου

    εφημερίδα ΠΡΙΝ, 26/1/2014

    Λένιν και Λούξεμπουργκ για τη δημοκρατία

    Ρόζα

    Τον Γενάρη συμπληρώθηκαν 95 χρόνια απ’ την άγρια δολοφονία της Λουξεμπουργκ και του Λίμπκνεχτ και 90 χρόνια απ’ το θάνατο του Λένιν.

    Η αναφορά στα τρία «Λ» της επανάστασης δεν γίνεται για λόγους επετειακών τιμών, τις οποίες δεν έχουν εξάλλου ανάγκη. Γίνεται πρωτίστως για να κεντριστεί ο στοχασμός μας αλλά και να γαλβανιστεί η ψυχή μας στους χαλεπούς καιρούς της νεοφιλελεύθερης βαρβαρότητας απ’ την κορυφαία θεωρητική τους συνεισφορά, την τόσο αρμονικά συνταιριασμένη με την άκαμπτη αγωνιστική συνέπεια και τη γενναιότητα τους.Η ζωή και το έργο τους συνδέονται απ’ τον κοινό θεωρητικό και πολιτικό προσανατολισμό. Αφιερώνουν τη ζωή τους με αυτοθυσία στην επαναστατική αποστολή. Επιστέγασμα τους είναι η βάρβαρη δολοφονία της Ρόζας και του Λίμπκνεχτ απ’ τις συμμορίες του σοσιαλδημοκράτη Νόσκε, ο θάνατος του Λένιν στο κρίσιμο σταυροδρόμι της επανάστασης, φόρος στις κακουχίες και στις ασήκωτες ευθύνες στον απάτητο δρόμο για την οικοδόμηση της νέας κοινωνίας. Αντιτάσσονται στον Α ‘ Παγκόσμιο Πόλεμο κι αρνούνται να συναινέσουν στην αλληλοσφαγή των εργατών. Για τον αντιπολεμικό λόγο της στη Φραγκφούρτη, η Ρόζα καταδικάζεται σ’ ένα χρόνο φυλάκιση. Το 1914 Λούξεμπουργκ, Λίμπκνεχτ, Μέριγκ, Τσέτκιν καταψηφίζουν τις πολεμικές δαπάνες. Ο Λένιν, απ τη μεριά του, δεν αποδοκιμάζει απλώς τον πόλεμο αλλά προωθεί τον ντεφετισμό, για να μετατρέψει τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο σε επαναστατικό εμφύλιο.

    Διεξάγουν αμείλικτη πάλη κατά της αστικής τάξης αλλά και εναντίον των ρεφορμιστικών ρευμάτων της Αριστεράς. Η Ρόζα γράφει το περίφημο έργο της Μεταρρύθμιση και επανάσταση, για να καταπολεμήσει το αναθεωρητικό ρεύμα Μπερνστάιν στους κόλπους του SPD. Απ’ τη μεριά του ο Λένιν είναι σε συνεχή αντιπαράθεση με τη ρωσική εξουσία, καταδικάζεται σε εξορία, είναι πρωταγωνιστής στη δράση και τη συγκρότηση της ρωσικής σοσιαλδημοκρατίας, συνεργάζεται και διαφωνεί με τους μενσεβίκους και άλλα ριζοσπαστικά ρεύματα. Η Λούξεμπουργκ το 1907 παραδίδει μαθήματα πολιτικής οικονομίας στην κομματική σχολή. Στη βάση των παραδόσεων της εκδίδει το 1913 το έργο της Η συσσώρευση του κεφαλαίου.
    Ο Λένιν, αντίστοιχα, έπειτα από πολύχρονη ερευνητική εργασία σε συνθήκες φυλακής και εξορίας συγγράφει το έργο του Η ανάπτυξη του καπιταλισμού στη Ρωσία. Το έργο τυπώθηκε το 1899 σε νόμιμη έκδοση. Στη βάση της επιστημονικής ανάλυσης της οικονομίας απ’ τον Λένιν στηρίχτηκε η τακτική των μπολσεβίκων στην επανάσταση του 1905-1907. Λούξεμπουργκ και Λένιν διασταυρώνουν τα ξίφη τους στο θέμα της κομματικής οικοδόμησης. Η Λούξεμπουργκ, επαινώντας τη συνεισφορά του Λένιν στο Ένα βήμα μπρος, δύο βήματα πίσω, επισημαίνει υπερσυγκεντρωτικές τάσεις στο ρωσικό κίνημα. Ιστορική έχει μείνει η διαφορά Λένιν και Λούξεμπουργκ για το θέμα της κατάργησης ή όχι της συντακτικής συνέλευσης. Η διαφορά αυτή διογκώνεται απ’ τον παλαιό και σύγχρονο ρεφορμισμό στην προσπάθεια του να αμαυρώσει τη σοσιαλιστική δημοκρατία και να προβάλει την ανωτερότητα της αστικής δημοκρατίας.

    Σε αφιερώματα στον Τύπο και το διαδίκτυο, για τη Λούξε­μπουργκ ιδίως, επιχειρείται απ’ τον ρεφορμιστικό χώρο η κάθετη αντιπαράθεση της με τον Λένιν. Στόχος η ιδεολογική (με την αντι-επιστημονική έννοια) ανάγνωση της ιστο­ρίας και η χρήση της για τη νομιμοποίηση,μέσω μιας μαρξίστριας του κύρους της Λούξεμπουργκ, της μεταρρύθμισης ένα­ντι της επανάστασης με αξία χρήσης για τη συγκυρία.

    Οι ανα­λύσεις τους δεν είναι πρωτότυπες. Θεωρη­τική μήτρα τους είναι οι οι αναλύσεις του Πουλατζά, αν και είναι σα­φώς πιο προωθημένες απ’ τον αγοραίο ρεφορμισμό των επιγόνων.
    Συγκεκριμένα, επι­καλείται την κριτική της Λούξεμπουργκ στον Λένιν για την κατάλυση της αντιπροσωπευ­τικής δημοκρατίας, αποπέμποντας τη συντα­κτική συνέλευση που είχε εκλεγεί λίγο μετά τη νίκη της επανάστασης και στην οποία οι μπολσεβίκοι ήταν μειοψηφία. Στη δυσπιστία του Λένιν για την αντιπροσωπευτική δημο­κρατία είναι εγγεγραμμένη κατά τον Πουλα­τζά η γενικότερη δυσπιστία του για πς πολιτι­κές ελευθερίες, για τον πολυκομματισμό, αλ­λά και η γραφειοκρατικοποίηση, η υποβάθ­μιση τελικά και των ίδιων των σοβιέτ, η περι­θωριοποίηση και των εργατικών συμβουλί­ων και των άλλων εργατικών θεσμών, η εργαλειακή αντίληψη για το κράτος, η εξωτερικότητα των λαϊκών μαζών και των αγώνων τους ως προς αυτό. Η απολυτοποίηση της αντιπροσωπευτικής αστικής δημοκρατίας ως κριτηρίου ορθότητας των θεωριών περί κράτους προδίδει τις αστικές πολιτικές προ­καταλήψεις του Πουλατζά και πολύ περισσό­τερο βέβαια των σύγχρονων θαυμαστών του.
    Προβάλλεται η γνωστή αντίληψη που το­ποθετεί στον Λένιν και στην επαναστατική αντίληψη τον γραφειοκρατικό εκφυλισμό του επαναστατικού καθεστώτος.

    Αν και ο Πουλατζάς δεν ταυτίζει τη σκέψη και τη δράση του Λένιν με το γραφειοκρατικό μόρφωμα, απ’ την άλλη δεν το ανάγει σε απλή παρέκκλι­ση απ’ τις λενινιστικές αντιλήψεις ούτε στις ιστορικές ιδιομορφίες της τσαρικής Ρωσίας που είχε ν’ αντιμετωπίσει ο Λένιν, αλλά το­ποθετεί τη φύτρα του στον Λένιν, όχι όμως και στον Μαρξ, υιοθετώντας και τη γνωστή αντίληψη του αναθεωρητισμού για τη δια­φοροποίηση Λένιν και Μαρξ.
    Ποια είναι η αλήθεια; Η Ρόζα δεν κατη­γορεί τον Λένιν γιατί στηρίχθηκε στη δημο­κρατία των συμβουλίων καταργώντας τους αστικούς αντιπροσωπευτικούς θεσμούς, των οποίων τη διατήρηση και τον «ριζο­σπαστικό μετασχηματισμό» θεωρεί ανα­γκαία η αναθεωρητική αντίληψη. Η Ρόζα εκφράζει το φόβο μήπως με την κατάργη­ση της συντακτικής συνέλευσης τα σοβιέτ απολυτοποιηθούν ως μοναδική αντιοροσώπευση των μαζών χωρίς να υπάρξει γενική αντιπροσώπευση του πληθυσμού. Γράφει η Λούξεμπουργκ στη «Ρωσική επανάσταση»: «Ο Λένιν και ο Τρότσκι, αρνούμενοι τα αντιπροσωπευτικά σώματα που βγήκαν από τις γενικές λαϊκές εκλογές, εγκατέστησαν τα σοβιέτ ως τη μοναδική γνήσια αντιπρο­σώπευση των εργα­ζόμενων μαζών. Αλ­λά με την κατάπνιξη της πολιτικής ζω­ής σ’ όλη τη χώρα, η ζωή των ίδιων των σοβιέτ δεν θα μπορέ­σει να ξεφύγει από εκτεταμένη παράλυση. Δίχως γενικές εκλογές, απεριόριστη ελευ­θερία Τύπου και συγκεντρώσεων, χωρίς ελεύθερη διαπάλη των διάφορων απόψε­ων, η ζωή σβήνει σε κάθε πολιτικό θεσμό και θριαμβεύει μόνη η γραφειοκρατία».

    Η Λούξεμπουργκ δεν ταυτίζει τη γενι­κή αντιπροσώπευση με κάποιο τύπο αστι­κής βουλής αλλά μ’ ένα είδος αντιπροσω­πευτικού οργάνου από γενικές εκλογές, που θα συνυπάρχει αρμονικά με τα επαναστατικά σοβιέτ, χωρίς όμως να καθορίζει επακρι­βώς τη σχέση τους.
    Γενική όμως αντιπροσώπευση υπήρχε στο σύστημα των σοβιέτ με την καθιέρωση του πανρωσικού συνεδρίου των σοβιέτ.

    Το πρώτο συνέδριο συνήλθε προεπαναστατικά (3 Ιουνίου 1917) δημιουργώντας το γενικό αντιπροσωπευτικό όργανο του συστήματος των σοβιέτ και αντικαθιστώντας σ’ αυτό το ρόλο τα σοβιέτ Πετρούπολης και Μόσχας, που άτυπα αποτελούσαν το κεντρικό όργα­νο, ένα είδος κυβέρνησης των σοβιέτ, όπως έλεγε ο Λένιν.
    ΛένινΤο δεύτερο συνέδριο των σο­βιέτ συνέρχεται μετεπαναστατικά (25 Οκτω­βρίου) με πλειοψηφία τους μπολσεβίκους. Όσο η επανάσταση εξαπλώνεται, το σύστη­μα των σοβιέτ εξαπλώνεται επίσης αγκαλιά­ζοντας τη χώρα, ενώ συνέδρια συγκαλού­νται περισσότερα από ένα το χρόνο (στις 23 Ιανουαρίου 1918 συγκαλείται το τρίτο συνέ­δριο των σοβιέτ). Αν θα έπρεπε να καταργηθεί η συντακτική συνέλευση είναι ιστορικό θέμα, που για να αξιολογηθεί θα πρέπει να υπολογιστούν και να εκτιμηθούν οι όροι της συ­γκυρίας. Τα επιχειρήματα των μπολσε­βίκων φαίνονται βάσιμα: Οι εκλογές για τη συντακτική συνέλευση πραγματοποι­ήθηκαν με νόμο που έφερνε σε μειονε­κτική θέση τους υποστηρικτές της σο­βιετικής εξουσίας, με προεπαναστατι­κούς εκλογικούς καταλόγους, η σοβιε­τική εξουσία δεν είχε επικρατήσει ή δεν είχε εδραιωθεί σ’ ολόκληρη την αχανή χώρα κ.ο.κ. Εξάλλου η συντακτική συ­νέλευση αρνήθηκε να συνεργαστεί και να υιοθετήσει τις αποφάσεις των σοβι­έτ. Αποδείχτηκε ιστορικά αναντίστοιχη με τη νικηφόρα επανάσταση, γι’ αυτό και το συνέδριο των σοβιέτ, ως κυρίαρ­χο και αντιπροσωπευτικό όργανο τους, ζήτησε την έκπτωση της. Και εν πάση περι­πτώσει είναι άλλο πράγμα η σκοπιμότητα ή όχι της κατάργησης της συντακτικής συνέλευσης και άλλο η ύπαρξη γενικής αντιπρο­σώπευσης, που υπήρχε πάντως με τη μορ­φή των συνεδρίων των σοβιέτ.

    Η έκπτωση της συντακτικής συνέλευ­σης καθόλου δεν κατέπνιξε την πολιτική ζωή στα σοβιέτ, όπως φοβόταν η Λουξε­μπουργκ, τουλάχιστον τα πρώτα χρόνια. Το συνέδριο των σοβιέτ συνδυάζει την κα­τοχή, σε αντιδιαστολή με το αστικό κρατι­κό σύστημα, της νομοθετικής και της εκτε­λεστικής εξουσίας, ορίζει την κυβέρνηση, που ονομάστηκε σοβιέτ των επιτρόπων του λαού (Σοβναρκόμ), εντεταλμένη να εφαρ­μόζει τις αποφάσεις του ανώτατου σοβι­έτ. Με αποφάσεις των πρώτων συνεδρίων των σοβιέτ, τα σοβιέτ όλων των μορφών αναγνωρίζονται σαν πηγή και κάτοχοι της νέας εξουσίας. Είναι απολύτως κυρίαρχα όσον αφορά τα προβλήματα τοπικού χα­ρακτήρα, έχουν όμως και γενικά καθήκο­ντα, όπως η διάλυση των αντεπαναστατικών οργανώσεων, η δήμευση των περιου­σιών, η συμβολή στο σχεδιασμό της οικο­νομικής πολιτικής κ.ο.κ.

    Δεν επαληθεύτηκαν επίσης (πάντα όσον αφορά τα πρώτα χρόνια) οι φόβοι της Ρόζας ότι η έκπτωση της συντακτικής συνέλευσης και η κατάργηση των γενικών εκλογών αστικο-κοινοβουλευτικού τύπου οδηγούν στο μονοκομματισμό, στην κατάπνιξη της πολιτικής ζωής στα ίδια τα σοβιέτ και σε κάθε πολιτικό θεσμό, στην κατάργηση της ελευθερίας του Τύπου, των συγκεντρώσεων, της ελεύθερης διαπάλης ιδεών.
    Γενική εκπροσώπηση υπάρχει με την εκλογή απ’ το σύνολο των σοβιέτ αντιπρο­σώπων που συγκροτούν το συνέδριο των σο­βιέτ (ανώτατο σοβιέτ). Το όργανο αυτό είναι κυρίαρχο, συνδυάζει νομοθετικές και εκτε­λεστικές εξουσίες, είναι κατά πολύ υπέρτερο απ’ τα υποβαθμισμένα και υποκείμενα στην εκτελεστική εξουσία αστικά κοινοβούλια. Και το κυριότερο, δεν αποξενώνεται απ’ την κοι­νωνία όπως τα αστικά κοινοβούλια, που επι­κοινωνούν μέσω των κομμάτων με τους πο­λίτες στις εθνικές εκλογές, αλλά και στρεβλώ­νουν τη λαϊκή ετυμηγορία.

    Παράλληλα, με ης ενισχυμένες αρμοδιότητες των σοβιέτ και των άλλων θεσμών εξασφαλίζεται μια μορφή άμεσης δημοκρατίας. Αυτή θα ενισχύεται με την ανάληψη όλο και περισσότερων εξουσι­ών όσο θα αναβαθμίζεται και θα οδεύει προς την απονέκρωση της η εργατική δημοκρατία.
    Στο σύνολο της άρθρωσης της συμβουλιακής (σοβιετικής) δημοκρατίας, απ’ το ερ­γοστασιακό σοβιέτ ως την ανώτατη συνέλευ­ση των σοβιέτ, ισχύουν οι βασικές αρχές του προλεταριακού κράτους που πρωτοεφαρμόστηκαν στην Παρισινή Κομμούνα, σαν δι­κλείδα ασφαλείας κατά της γραφειοκρατί­ας: η εκλογιμότητα όλων των εκλεγμένων, ο διαρκής έλεγχος τους, η ανακλητότητα, η εναλλακτικότητα.
    Απ’ την άλλη, μετά την επανάστα­ση οι μπολσεβίκοι απέκτησαν μεν την πλειοψηφία στο συνέδριο των σοβι­έτ, όμως και τα άλλα κόμματα δρού­σαν ελεύθερα. Μάλιστα, οι αριστεροί εσέροι συμμετείχαν στη σοβιετική κυ­βέρνηση μέχρι τη συνθήκη Μπρεστ-Λιτόφσκ. Δεν υπήρξε νόμος κατάρ­γησης του πολυκομματισμού. Η κα­τάργηση των κομμάτων είναι απόρ­ροια της εχθρικής στάσης τους απέ­ναντι στη σοβιετική εξουσία στη δι­άρκεια του εμφυλίου.

    Η δημοκρατία των συμβουλίων εξασφαλίζει τη δυνατότητα άσκησης των δημοκρατικών ελευθεριών απ’ τους εργαζόμενους στο πλαίσιο βέ­βαια της σοσιαλιστικής νομιμότη­τας. Οι εργαζόμενοι δεν έχουν μό­νο το δικαίωμα ελευθερίας της έκφρασης, δραστηριότητας, εκδηλώσεων και συγκε­ντρώσεων αλλά τους εξασφαλίζεται και η δυνατότητα άσκησης αυτών των ελευθε­ριών με πρόσβαση στα μαζικά μέσα ενη­μέρωσης, στο υλικό προπαγάνδας, στην εξασφάλιση αιθουσών και ανοιχτών χώ­ρων συγκέντρωσης κ.ά. Μέχρι τον εμφύ­λιο, αλλά σ’ ένα βαθμό και στη διάρκεια του, κυκλοφορούσαν ελεύθερα εφημερί­δες όλων των πολιτικών αποχρώσεων. Εί­ναι χαρακτηριστικό ότι οι μπολσεβίκοι, ενώ είχαν απαγορεύσει την έκδοση της εφημερίδας των μενσεβίκων, μετά τον Ιού­νη του 1918 και το 1919 επέτρεψαν την έκδοση της. Ακόμη και για το πολυσυζη­τημένο θέμα αν παραχωρούνται δημοκρα­τικά δικαιώματα στους αστούς, ο Λένιν τό­νιζε ότι δεν είναι θέμα αρχής αλλά θέμα συσχετισμού δυνάμεων.

    Η στρατηγική ανατροπής του καπιταλισμού
    ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΟΥ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΥ, ΟΧΙ ΑΛΛΑΓΗ ΤΟΥ ΜΕΣΩ ΣΥΣΧΕΤΙΣΜΩΝ

    Την κριτική της Ρόζας Λούξε­μπουργκ για την έκπτωση της συντακτικής συνέλευσης την ταυτίζει ο δεξιός και αριστερός ρεφορμισμός, στα χνάρια του Πουλατζά, με την αστικοκοινοβουλευτική αντιπροσώπευση, ενώ η Ρόζα την αντιλαμ­βανόταν ως στοιχείο της συμβουλιακής δια­δικασίας. Τη λενινιστική εχθρότητα υποτίθε­ται προς την αντιπροσωπευτική δημοκρατία αξιοποιούν και σήμερα αυτά τα ρεύματα, για να αναιρέσουν την επαναστατική ανατροπή του καπιταλισμού και να αναδείξουν τον ρε­φορμιστικό δρόμο. Με βάση αυτή την αντί­ληψη, κατασκευάζουν μιαν αυθαίρετη συλ­λογική σύνθεση. Η απόρριψη της αστικής αντιπροσώπευσης ταυτίζεται με την αντίλη­ψη του κράτους-εργαλείου, το οποίο χειρί­ζεται κατά βούληση η αστική τάξη και είναι αδιαπέραστο (ακόμη κι οι αντιπροσωπευτικοί θεσμοί του) απ’ τους αγώνες των λαϊκών μα­ζών. Μ’ αυτή την κατασκευή παρωδείται συ­νολικά η επαναστατική στρατηγική. Το κρά­τος αλληγορικά παρουσιάζεται σαν φρούριο.

    Οι λαϊκές μάζες με πόλεμο κινήσεων προ­σπαθούν να περικυκλώσουν το φρούριο δη­μιουργώντας παράλληλα (δυαδική) εξουσία. Σαν φρούριο που είναι, η κρατική εξουσία δεν μπορεί παρά να αλωθεί εξ εφόδου, για να σαρωθεί μετά την άλωση μεμιάς ο κρα­τικός μηχανισμός και να υποκατασταθεί απ’ την παράλληλη εξουσία (τα σοβιέτ). Με τέ­τοια κατασκευάσματα ο ρεφορμισμός, δεξιός και αριστερός, ανασκευάζει την επιστημονι­κή επαναστατική θεωρία ανατροπής του κα­πιταλισμού. Ταυτίζει την επαναστατική δια­δικασία με μια στιγμή της (εξέγερση, γενική απεργία, «κατάληψη των Χειμερινών Ανα­κτόρων»). Ο δεξιός ρεφορμισμός απορρίπτει λόγω αστικής νομιμοφροσύνης τη δυαδική εξουσία. Ο αριστερός ρεφορμισμός (νεορεφορμισμός) την υιοθετεί φραστικά αλλά ως διαρκή διαδικασία και όχι ως αντιεξουσία, που απ’ τη φύση της εμφανίζεται μόνο στη φάση όξυνσης των αντιθέσεων και της ταξι­κής πάλης και δεν μπορεί να είναι διαρκής. Στην εξελικτική θεωρία φυσικά δεν υπάρ­χει χώρος και για τη θεμελιώδη έννοια της επαναστατικής κατάστασης. Ο Πουλατζάς κάνει μια απόπειρα περιγραφής της, μιλώ­ντας για κρίση του κράτους. Σπεύδει όμως να διευκρινίσει ότι αυτή η κρίση δεν ανάγε­ται στην κατάρρευση και κατάκτηση του κρά­τους απ’ την παράλληλη αντιεξουσία του κοι­νωνικοπολιτικού επαναστατικού μετώπου. Σε πλήρη αντίθεση ο ρεφορμισμός επικεντρώ­νει το θέμα της εξουσίας στη «δομή» αστικό κράτος, που αποτελεί τη συμπύκνωση ενός συσχετισμού δυνάμεων μεταξύ των τάξεων. Σύμφωνα με τη στρουκτουραλιστική αντί­ληψη, το ζητούμενο δεν είναι η καταστροφή της δομής-κράτος αλλά οι ποσοτικές μετατο­πίσεις στο εσωτερικό της. Δηλαδή, με πολιτική ορολογία, «η ανατροπή του συσχετισμού δυνάμεων υπέρ των λαϊκών μαζών πάνω στο στρατηγικό έδαφος του (σ.α: αστικού) κρά­τους». Αυτή η αντίληψη παρακάμπτει και την επαναστατική θεωρία της καταστροφής των κρατικών μηχανισμών, ιδιαίτερα των κατα­σταλτικών, αντικαθιστώντας την καταστρο­φή με τη θεωρία της αλλαγής του συσχετι­σμού στο εσωτερικό τους!

    ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
    Εξουσία πλειοψηφίας των εργαζομένων

    Η προσφιλέστερη κατηγορία κατά της εργα­τικής δημοκρατίας είναι ο υποτιθέμενος αντιδη-μοκρατισμός της, η καταστρατήγηση ελευθεριών και δικαιωμάτων, η επιβολή της δικτατορίας του προλεταριάτου. Ωστόσο η εργατική δημοκρατία είναι η μόνη πραγματική δημοκρατία με την κυ­ριολεκτική έννοια του όρου.
    Είναι η εξουσία της συντριπτικής πλειοψηφίας των εργαζόμενων τάξεων και όχι μιας δράκας εκμεταλλευτών. Εί­ναι εξουσία με κοσμοϊστορική αποστολή, εφό­σον δεν καταργεί μόνο την καπιταλιστική αλλά γενικά την κάθε είδους κοινωνική εκμετάλλευ­ση. Συγκεράζει την άμεση δημοκρατία της αρχαί­ας Αθήνας με την αντιπροσωπευτική δημοκρατία των σύγχρονων πολυάνθρωπων κοινωνιών, χω­ρίς να αποξενώνεται απ’ την κοινωνία, όπως η αστική εξουσία, αλλά συναρθρώνεται διαλεκτικά μ’ αυτήν συγκροτώντας απ’ τα κάτω προς τα πά­νω ένα πλέγμα δομημένο στις αρχές της Παρισι­νής Κομμούνας, με βάση τις οποίες ο Μαρξ ανα­φώνησε ότι ανακαλύφθηκε η μορφή του εργατι­κού κράτους. Οι αρχές αυτές είναι η εκλογιμότη­τα, ο έλεγχος, η ανακλητότητα, η εναλλαγή των εκλεγόμενων.
    Η εργατική δημοκρατία δεν θεσπί­ζει απλώς δικαιώματα πρωτόγνωρα στην ιστορία, όπως η δυνατότητα ανάκλησης των εκλεγμένων, και στο πιο υψηλό επίπεδο, την ιδιοκτησία αλλά και τη διαχείριση των μέσων παραγωγής. Εξα­σφαλίζει και τους όρους για την άσκηση αυτών των δικαιωμάτων: Οικονομική άνεση, ελεύθερο χρόνο, τα απαιτούμενα υλικά μέσα (ΜΜΕ, χώ­ρους, σχολεία, νοσοκομεία, φυσικό περιβάλλον κ.ά.), εκπαίδευση όχι μόνον ειδική – επαγγελμα­τική αλλά και γενική ανθρωπιστική.
    Η αγοραία κατασυκοφάντηση του πολιτικού εποικοδομήματος της σοσιαλιστικής κοινωνίας απ’ τους αστούς ιδεολόγους και πολιτικούς τρο­φοδοτείται από αντικειμενικούς παράγοντες αλ­λά και απ’ τις ταξικές ιδεοληψίες τους.

    Οι πρώ­τοι αφορούν την παραμόρφωση και τον γραφει­οκρατικό εκφυλισμό του εργατικού κράτους στις χώρες του «υπαρκτού σοσιαλισμού» και τη με­τάλλαξη τους σε ιδιότυπα εκμεταλλευτικά κα­θεστώτα. Αυτή είναι η πραγματικότητα και δί­καια δέχεται τα βέλη της κριτικής. Η αστική κρι­τική όμως είναι κακόπιστη και στρεβλωτική, γιατί παραγνωρίζει τα ιστορικά επιτεύγματα της εργα­τικής δημοκρατίας που αποτελούν παρακαταθή­κη ιστορικής εμβέλειας (νικηφόρα λαϊκή επανά­σταση, κατάργηση της ατομικής ιδιοκτησίας στα μέσα παραγωγής, εξουσία των συμβουλίων ερ­γατών και αγροτών κ.ά.). Αλλά και μετά τον γρα­φειοκρατικό εκφυλισμό του εργατικού κράτους διατηρήθηκαν ορισμένες σημαντικές κατακτή­σεις σαν αποτέλεσμα της αρχικής δυναμικής της επανάστασης, όπως η εξάλειψη της φτώχειας και της ανεργίας, η δωρεάν παιδεία και περίθαλψη, η στέγαση, η ενέργεια, οι συγκοινωνίες, η κατάρ­γηση της ατομικής ιδιοκτησίας των μέσων πα­ραγωγής, ο κεντρικός, αν και γραφειοκρατικός, σχεδιασμός της οικονομίας.
    Τη λυσσαλέα επίθεση όχι απλώς κατά του «υπαρκτού σοσιαλισμού» αλλά κατά των δυνα­τοτήτων της εργατικής δημοκρατίας υποθάλ­πει και η πανσπερμία των ενδοαριστερών αντι­λήψεων και η οξύτητα σε αρκετές περιπτώσεις των αντιπαραθέσεων τους για το εργατικό κρά­τος. Στο έδαφος τους όμως κερδοσκοπεί και η αστική ιδεολογία, για ν’ απαξιώσει γενικά και να αμαυρώσει το εργατικό κράτος. Όπως συνέβη, για παράδειγμα, με την κριτική της Ρόζας Λού­ξεμπουργκ στους μπολσεβίκους για την έκπτω­ση της συντακτικής συνέλευσης, που από επι­τήδειους ιδεολόγους περίπου παρουσιάστηκε σαν υπεράσπιση της αστικής αντιπροσωπευτι­κής δημοκρατίας.
    Εντούτοις οι αμύντορες της αστικής δημοκρα­τίας δεν δικαιούνται να κομπορρημονούν για τον «παράδεισο» της δημοκρατίας τους. Στην πραγ­ματικότητα, η δημοκρατία τους είναι επιτροπή διαχείρισης των καπιταλιστικών συμφερόντων!

    http://goo.gl/UzWDrq

  8. Kostas Svolis

    Λίγα λόγια για την θεωρητική συμβολή της Ρόζας Λούξεμπουργκ
    «Τίποτα δεν θα μπορούσε να υποτάξη ασφαλέστερα ένα νέο ακόμη εργατικό κίνημα σε μια διψασμένη για εξουσία ελίτ διανοουμένων, από τη γραφειοκρατική θωράκιση που παγιώνουν για να κατασκευάσουν ένα έρμαιο κατευθυνόμενο από μια «επιτροπή»
    Ρόζα Λούξεμπουργκ «Σοσιαλισμός και Δημοκρατία»

    Στις 15 Γενάρη του 1919 η Ρόζα Λούξεμπουργκ δολοφονείται από τα ακροδεξιά τάγματα εφόδου των Freikorps, τα οποία χρησιμοποίησε η Σοσιαλδημοκρατική κυβέρνηση του Έμπερτ για να καταστείλει την εξέγερση των Σπαρτακιστών. Η Ρόζα Λούξεμπουργκ πέρα από τον ενεργό της ρόλο στην εξέγερση του Σπάρτακου και την δημιουργία του Κομμουνιστικού Κόμματος στην Γερμανία, υπήρξε μια σπουδαία θεωρητικός.
    Με βάση το θεωρητικό της έργο θα μπορούσαμε να την κατατάξουμε πιο κοντά στο ρεύμα του Δυτικού Μαρξισμού παρά στον Μπολσεβικισμό και τον Λένιν.

    Στο βιβλίο της η «Ρώσικη Επανάσταση» (εκδόσεις Ύψιλον) ασκεί μια οξυδερκής από τα αριστερά κριτική στο κόμμα των Μπολσεβίκων.

    Στο βιβλίο της «Μαζική απεργία, κόμμα συνδικάτα» (εκδ Κοροντζη) η Ρόζα αναπτύσσει τις θέσεις για το κόμμα, που είναι προφανός τελείως διαφορετικός από το συγκεντρωτικό κόμμα που υποκαθιστά την τάξη, όσο φυσικά και από το κόμμα- κράτος.

    Στο βιβλίο της «Επανάσταση ή μεταρρύθμιση» (εκδ Κοροντζή ασκεί κριτική στις κυρίαρχες απόψεις της Γερμανικής Σοσιαλδημοκρατίας της εποχή της.

    Στο βιβλίο της «Η εργατική τάξη και ο πόλεμος» αναδεικνύει τον εργατικό διεθνισμό, την αντίθεση στο Α Παγκόσμιο Πόλεμο και την αντίθεση της στην φιλοπολεμική γραμμή που επικράτησε στα πιο πολλά Σοσιαλδημοκρατικά Κόμματα.

    Στο βιβλίο της «Απεργία και αυθορμητισμός των μαζών» (εκδ Διεθνής Βιβλιοθήκη) εξετάζει το κλασικό ζήτημα του αυθόρμητου και της οργάνωσης και ασκεί κριτική στις θέσεις που θέλουν την επαναστατική συνείδηση να συγκροτείται από μια πρωτοπορία που συγκροτήται έξω από την εργατική τάξη, γιατί η εργατική τάξη από μόνη της είναι ικανή μόνο για οικονομικό αγώνα.
    Σε ένα παρόμοιο πλαίσιο κινείτε και το «Σοσιαλισμός και Δημοκρατία» (εκδ Κοροντζή)
    Στο δίτομο βιβλίο της «Η Συσώρευση του Κεφαλαίου» (εκδ Κοροντζη) η Λούξεμπουργκ εκθέτει τις θέσεις της σε σχέση με την ανάγκη του Κεφαλαίου επεκτείνεται συνεχώς σε νέες σφαίρες, είτε στο εσωτερικό των καπιταλιστικών χωρών, είτε σε χώρες που είναι στην περιφέρεια της καπιταλιστικής ανάπτυξης, ακριβώς για να μπορεί να ξεπερνάει τις αντιφάσεις που δημιουργούνται από την υπερσυσώρευση και την πτώση του ποσοστού κέρδους.

    Αυτό το έργο της Λούξεμπουργκ υπήρξε και το πιο υποτιμημένο, ακόμα και από τα πιο κριτικά κομμουνιστικά ρεύματα. Που μπορεί να εκτιμούσαν την πολιτική θεωρία της Λούξεμπουργκ όχι όμως και την κριτική της πολιτικής οικονομίας που έκανε. Χρειάστηκε να ξανανοίξει η συζήτηση για τον διαρκεί- περιοδικό χαραχτήρα της πρωταρχικής συσσώρευσης από από τις διάφορες τάσεις του κριτικού αυτόνομου Μαρξισμού για να δοθεί στο συγκεκριμένο έργο της η δέουσα σημασία και να τοποθετηθεί και αυτό μαζί τα υπόλοιπα βιβλία της.

    Στην πραγματικότητα παρόλο που η Λούξεμπουργκ συγκινεί την Αριστερά και τον ευρύτερο αντικαπιταλιστικό χώρο για την συνεπής της επαναστατική στάση, το ανεκτίμητο θεωρητικό της έργο δεν έχει τύχει της προσοχής που θα του άξιζε. Τα παρακλάδια του μπολσεβικισμού δεν θα τις συγχωρήσουν ποτέ την κριτική στον Λένιν, ενώ τα πιο ριζοσπαστικά Μαρξιστικά ρεύματα δεν θα μπορέσουν να αποδεχθούν ότι δεν ήταν κάθετη στην κριτική της όσο πχ ο Αντόν Πάνεκουκ, ο Κάρλ Κόρς ή ο Πόουλ Μάτικ.

    Ένας χαιρετισμός σε μια μεγάλη επαναστάτρια που δεν δίστασε ούτε στιγμή να βρεθεί μέσα στα επαναστατικά γεγονότα και τους ταξικούς αγώνες, χωρίς να σταματήσει ούτε για ένα λεπτό να στοχάζεται πάνω στην επαναστατική υπόθεση. Για τις εμπνεύσεις που βρήκαμε μέσα στα γραπτά της, που μας έμαθαν ότι «οι καινούργιοι καιροί θέλουν καινούργια τραγούδια»

  9. […] [Διαβάστε για τη στάση του Λένιν προς το ευρωπαϊκό επαναστατικό κίνημα, το οποίο εγκατέλειψε υπογράφοντας τη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ: https://kars1918.wordpress.com/2014/01/21/freiheit-ist-immer-die-freiheit-der-anders-denkenden/] […]

  10. Β. Ι . Λένιν προς Φ. Ε. Τζερζίνσκι: συλλάβετε τους διανοούμενους

    Επιστολή του Β. Ι. Λένιν προς τον Φ. Ε. Τζερζίνσκι

    19 Μαΐου 1922

    Σύντροφε Τζερζίνσκι!

    Αναφορικά με το ερώτημα για την απέλαση συγγραφέων και καθηγητών που βοηθούν την αντεπανάσταση.
    Η προετοιμασία θα πρέπει να είναι λεπτομερής. Χωρίς προετοιμασία θα κάνουμε ανοησίες. Παρακαλώ να συζητηθούν τα παρακάτω μέτρα προετοιμασίας.

    Να συγκληθεί σύσκεψη με τον Μέσσινγκ, Μάντσεφ και ορισμένους άλλους στη Μόσχα.
    Να υποχρεωθούν τα μέλη του Πολίτμπιρό να αφιερώνουν 2 – 3 ώρες την εβδομάδα για να εξετάζουν σειρά εκδόσεων και βιβλίων, ελέγχοντας το περιεχόμενο, απαιτώντας γραπτές κριτικές και να εργάζονται για την εκτόπιση από την Μόσχα, χωρίς καθυστέρηση, όλων των μη κομμουνιστικών εκδόσεων.

    Να ζητήσουν κριτικές από σειρά κομμουνιστών λογοτεχνών (Στεκλόφ, Ολμίνσκι, Σκβορτσόφ, Μπουχάριν κλπ)
    Να συλλέγουν συστηματικά στοιχειά για την πολιτική διαδρομή, την εργασία και τη λογοτεχνική δραστηριότητα των λογοτεχνών και των καθηγητών.

    Να ανατεθούν τα παραπάνω και σε έναν έξυπνο, καλλιεργημένο στέλεχος της Κε.Μπε.Ου.

    Η κρίση μου για τις εκδόσεις της Πετρούπολης:
    «Νέα Ρωσία», την έκλεισαν οι σύντροφοι μας στην Πετρούπολη.
    Μήπως την κλείσαμε πρόωρα; Το θέμα αυτό να διανεμηθεί στα μέλη του Πολιτμπιρό και να συζητηθεί λεπτομερώς. Ποιος είναι ο διευθυντής της Λεζνιόφ; Δεν μπορούμε να μαζέψουμε στοιχεία γι’ αυτόν; Εννοείται πως ορισμένοι μόνο από τους συνεργάτες αυτού του περιοδικού είναι υποψήφιοι για απέλαση.

    Εντελώς διαφορετική περίπτωση είναι το περιοδικό «Εκονομίστ» που εκδίδει το ΧΙ τμήμα του Ρωσικού Τεχνικού Επιμελητηρίου. Κατά την γνώμη μου είναι κέντρο δράσης των λευκοφρουρών. Στο τεύχος Νο 24 (μόνο!nota benne!!!) διαβάζουμε: ολόκληρο τον κατάλογο των συνεργατών. Νομίζω πως όλοι τους είναι οριστικά υποψήφιοι για απέλαση.

    Είναι γνωστοί αντεπαναστάτες, σύμμαχοι της Αντάντ, η οργάνωση τους είναι υπηρέτης κατασκόπων και διαφθορέων της σπουδάζουσας νεολαίας. Θα πρέπει να οργανώσουμε τις ενέργειές μας κατά τέτοιο τρόπο ώστε να ψαρέψουμε αυτούς τους «στρατιωτικούς κατασκόπους», να τους συλλάβουμε μια για πάντα και να τους απελάσουμε.

    Σας παρακαλώ να μην γίνουν αντίγραφα αυτού του σημειώματος, να παραμείνει άκρως απόρρητο, να το δείξετε μόνο στα μέλη του Πολίτμπιρο, στη συνέχεια να μου το επιστρέψετε με τα σχόλια τους.

    Β. Ι. Λένιν

    Φυλάσσεται στα Κρατικά Αρχεία της Ρωσικής Ομοσπονδίας, Τμ.1 Φάκελος 1, Ντ.23211, Σελ 2 χειρόγραφη.

    Δημοσιεύτηκε στο Β. Ι. Λένιν, Άπαντα, τόμος 54, σελ 265 – 266

    Μετάφραση από τα ρωσικά Δημήτρης Β. Τριανταφυλλίδης ©


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: