Οι Εβραίοι της Πολωνίας και ένα ελλαδικό στιγμιότυπο από μια βιβλιοκριτική

ΘΓιώργος Κόκκινος–Έλλη Λεμονίδου-Βλάσης Αγτζίδης,  Tο τραύμα και οι πολιτικές της Μνήμης. Ενδεικτικές όψεις των συμβολικών πολέμων για την Ιστορία και τη Μνήμη, εκδ. Ταξιδευτής α θυμάστε, ίσως, τη συζήτηση που είχα με τον Γιώργο Σιακαντάρη με αφορμή την βιβλιο-παρουσίαση που έκανε στο περιοδικό the books’ journal του κοινού βιβλίου «Το Τραύμα και οι πολιτικές της Μνήμης».

Όπως είχα γράψει: «Μέσα από τις γραμμές των τοποθετήσεων προβάλλουν οι διαφορετικές προσεγγίσεις, αξιολογήσεις, εκείνων των ιστορικών στιγμών αλλά και των συγκεκριμένων πράξεων. Ο προσεκτικός αναγνώστης μπορεί να αντιληφθεί μέσα από το συγκεκριμένο διάλογο τις αιτίες που οι προβληματισμοί περί Γενοκτονίας στην Ανατολή, συναντούν τη δυσπιστία, αν όχι την ανοιχτή αντίθεση, των νεοελληνικών ελίτ…» 

Στα χαρακτηριστικό εκείνης της βιβλιοκρισίας, εκτός από τις αρνήσεις συγκεκριμένων ιστορικών γεγονότων -που παρουσιάζονται στη δική μου απάντηση- υπήρχαν και πολύ συγκεκριμένες παρανοήσεις. «Θύμα» τέτοιων παρανοήσεων υπήρξε το κείμενο της Έλλης Λεμονίδου, που αναφερόταν στην περίπτωση της εξόντωσης των Εβραίων της Πολωνίας και της πολιτικής με την οποία η πολωνική πλευρά αντιμετώπισε τα γεγονότα και διαχειρίστηκε την ανάμνησή τους.

Παρακάτω μπορείτε να δείτε το διάλογο Λεμονίδου-Σιακαντάρη από τις σελίδες του περιοδικού: 

5 comments so far

  1. ανώνυμος on

    «… ἀπ’ ὅτι μιά ἄλλη διχασμένη πολιτισμικά χώρα ὅπως ἡ Ἐλλάδα»

    Τί ἐννοεῖ ὁ ποιητής;

    ΓΧΤ

  2. “… ἀπ’ ὅτι μιά ἄλλη διχασμένη πολιτισμικά χώρα ὅπως ἡ Ἐλλάδα”

    Τί ἐννοεῖ ὁ ποιητής;

    ————————————-

    Έλα ντε;

    Μάλλον εννοεί ότι υπάρχουν από τη μια αυτοί του ΙΣΤΑΜΕ, του ΕΛΙΑΜΕΠ, του Άρειου Πάγου (που αποκατάστησαν τους 6 ενόχους της Μικρασιατικής Καταστροφής) και από την άλλη όλοι εμείς οι υπόλοιποι.

  3. ανώνυμος on

    Δηλαδή αὐτά τά ἄτομα θεωροῦν τούς ἑαυτούς τους φορεῖς ἑλληνικοῦ/ρωμαίικου πολιτισμοῦ; Ἀποκλείεται, δεδομένου ὅτι τό ‘ἑλληνικοῦ’ τούς φέρνει ἀλλεργία -γιά τό ‘ρωμαίικου οὔτε λόγος. Ἄρα μᾶλλον θεωροῦν τούς ἑαυτούς τους φορεῖς σκέτου πολιτισμοῦ. Ἄρα ἀπό μόνοι τους ἀντιφάσκουν διότι, ὅπως καί οἱ ἴδιοι ὑποστηρίζουν, τά ἔθνη χαρακτηρίζονται ἐκτός τῶν ἄλλων καί ἀπό πολιτισμική ἑνότητα. Δέ σᾶς θυμίζουν Χάρρυ Κλύν: «Ποιός εἶμαι;»

    ΓΧΤ

  4. Β.Α. on

    Η γοητευτική αφήγηση μιας ιστορίας φρίκης

    Προδημοσίευση από το βιβλίο του ιστορικού Σ. Φριντλέντερ για το Ολοκαύτωμα.

    Διάβασα πρώτα το «αυτί» του υπό έκδοση έργου του. «Ο Σαούλ Φριντλέντερ γεννήθηκε ως Πάβελ Φριντλέντερ στην Πράγα το 1932. Οταν ξέσπασε ο πόλεμος, η γερμανόφωνη, εβραϊκή, αλλά “αφομοιωμένη”, οικογένειά του εγκατέλειψε την Πράγα για να εγκατασταθεί στο Παρίσι». Σ’ αυτή τη διαδρομή ο μικρός Πάβελ αλλάζει όνομα, γίνεται Πολ, κρύβεται σε καθολικό σχολείο και διασώζεται. Εκείνος, όχι οι γονείς του. Εκείνοι χάνονται στο Αουσβιτς, μαζί με τα υπόλοιπα εκατομμύρια των Εβραίων. Η διαδρομή του ΠάβελΠολ ακολουθεί, μετά τον πόλεμο πια, τη διαδρομή επαναπατρισμού των Εβραίων της διασποράς, αλλά και τη διαδρομή ανάκτησης της μνήμης και της ιστορίας τους. Κάπως έτσι διαμορφώθηκε και η ματιά του ως ιστορικού. Αποτέλεσμα, ένα ογκώδες δίτομο έργο, που το 1997, έτος της έκδοσής του, αποτέλεσε ιστοριογραφικό ορόσημο.
    Από τις εκδόσεις «Πόλις» την ερχόμενη εβδομάδα θα κυκλοφορήσει αυτό το σημαντικό έργο σε δύο τόμους με τον τίτλο «Η ναζιστική Γερμανία και οι Εβραίοι», σε μετάφραση Ηλία Ιατρού. Σαν πρόγευση από αυτό το γοητευτικό ανάγνωσμα προδημοσιεύουμε μερικά σημεία από το επίμετρο της ιστορικού Ρίκας Μπενβενίστε που συμπληρώνει την έκδοση και μας συστήνει τόσο τον Σαούλ Φριντλέντερ όσο και την προβληματική του έργου και τη συμβολή του στην ιστοριογραφία. Ενα βιβλίο που καθηλώνει ξεκινώντας από το «αυτί».

    Πόλεμοι της μνήμης

    «Πίσω από τις μεθοδολογικές αρχές και τις αφηγηματικές επιλογές του Φριντλέντερ, βρίσκεται ο διανοούμενος που αναμετρήθηκε με την εμπειρία του παιδιού που επέζησε της Shoah και ο ιστορικός που στη διάρκεια της καριέρας του συμμετείχε ενεργά στις συζητήσεις και τις διαμάχες που σφράγισαν την ιστοριογραφία του Ολοκαυτώματος: τη συζήτηση για τις “λειτουργιστικές”, σε σχέση με τις ιδεολογικές, ερμηνείες της Τελικής Λύσης, τη Historikerstreit και τους “πολέμους της μνήμης”, τις μαρτυρίες των θυμάτων και τον επιστημολογικό σχετικισμό», λέει η Ρ. Μπενβενίστε και συνεχίζει: «Τη δική του ζωή ο Φριντλέντερ την αφηγείται στην αυτοβιογραφία του, που δημοσιεύτηκε το 1978 με τον τίτλο “Οταν έρχονται οι αναμνήσεις”. Ηταν επτάχρονο παιδί όταν ξέσπασε ο πόλεμος και η οικογένειά του εγκατέλειψε βιαστικά τη γενέθλια Πράγα για να βρεθεί στο Παρίσι. Με τη γερμανική εισβολή στη Γαλλία, η οικογένεια καταφεύγει στην επαρχία, στην ελεύθερη ζώνη. Εκεί οι γονείς παίρνουν την απόφαση να κρύψουν το παιδί σε ένα καθολικό σχολείο, ενώ οι ίδιοι επιχειρούν να διαφύγουν στην Ελβετία. Συλλαμβάνονται, εκτοπίζονται και δολοφονούνται στο Αουσβιτς. Ο μικρός Pavel, που ήδη από το Παρίσι ονομαζόταν Paul, βαφτίζεται, και με το όνομα Paul-Henri λαμβάνει καθολική παιδεία και παραμένει εσωτερικός στο σχολείο μέχρι το τέλος της Κατοχής και μέχρι να πληροφορηθεί τον θάνατο των γονιών του. Τότε επιστρέφει στο Παρίσι, στις τελευταίες τάξεις του λυκείου και σε μια ανάδοχη οικογένεια Ρωσοεβραίων. Από εκεί, το καλοκαίρι του 1947, θα επιβιβαστεί κρυφά στο πλοίο “Αλταλένα”, με προορισμό την Παλαιστίνη. Ηταν το ίδιο πλοίο που με διαταγή του Μπεν Γκουριόν βυθίστηκε έξω από το Τελ Αβίβ για να μη χρησιμοποιηθεί το φορτίο του, τα όπλα της δεξιάς σιωνιστικής οργάνωσης, εναντίον της νεοσύστατης κυβέρνησης και των διαπραγματεύσεων για την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ (…).

    Πρωταγωνιστής

    «Στη δεκαετία του 1980, εποχή των μεγάλων επιστημολογικών προκλήσεων για την ιστοριογραφία του Ολοκαυτώματος, ο Φριντλέντερ πρωταγωνιστεί σε όλες τις μεγάλες συζητήσεις. Οι θέσεις, που επεξεργάζεται τότε, βρίσκουν τη θέση τους στο νέο του βιβλίο. Πολλοί ιστορικοί του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου έχουν αναζητήσει τις ερμηνείες της Γενοκτονίας στη δομή του ναζιστικού καθεστώτος, στις εσωτερικές συγκρούσεις στο κόμμα, στις οικονομικές ανάγκες που ανέκυπταν διαρκώς με την πρόοδο των πολεμικών επιχειρήσεων και σύμφωνα με τους υπολογισμούς των τεχνοκρατών. (…) Ο Φριντλέντερ έχει υποστηρίξει ότι το θεωρητικό σχήμα του ολοκληρωτισμού και η έννοια του φασισμού δεν είναι κατάλληλα για την εννοιολόγηση της Τελικής Λύσης: εξηγούν, μάλιστα, καλύτερα τα φαινόμενα που περιγράφουν όταν δεν περιλαμβάνεται σε αυτά η ναζιστική γενοκτονία. (…) Δίνει έμφαση στη φυλετική, αντισημιτική ρητορική του ναζισμού και στο γεγονός ότι ο ίδιος ο Χίτλερ ενεχόταν στη λήψη όλων των σημαντικών αποφάσεων. Η αντισημιτική εμμονή -υποστηρίζει- βρισκόταν στην καρδιά του ναζιστικού ιδεολογικού σύμπαντος ως ενοποιητικός κώδικας της φυλετικής κοινότητας και ως μέσο διαρκούς κινητοποίησης του καθεστώτος. Υπενθυμίζει τον θρησκευτικής Αποκάλυψης χαρακτήρα του “Mein Kampf” και διατυπώνει τον όρο “λυτρωτικός αντισημιτισμός”, τις ιστορικές συντεταγμένες του οποίου εντοπίζει αφενός στη ριζωμένη στον γερμανικό και ευρωπαϊκό αντισημιτισμό αντι-εβραϊκή κουλτούρα και αφετέρου στην κρίση του φιλελευθερισμού, με τον οποίο ταυτίζονταν οι περισσότεροι Εβραίοι, όταν δεν ταυτίζονταν με τον επαναστατικό σοσιαλισμό…».

    http://www.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathremote_1_28/10/2013_525088

  5. Β.Α. on

    Το Άουσβιτς είναι μια μετωνυμία για όλα, αλλά ποια όλα;
    Κανονικό

    70 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΟΥΣΒΙΤΣ

    Συνέντευξη με την Ανέτ Βιβιορκά

    μετάφραση: Πάνος Αγγελόπουλος

    Έχετε πει ότι η απελευθέρωση του Άουσβιτς ήταν σαν την κατάληψη της Βαστίλης: ένα ήσσονος σημασίας γεγονός τη στιγμή που συντελέστηκε, το οποίο στη συνέχεια έγινε σύμβολο.

    Το Άουσβιτς πράγματι, με κάνει να σκεφτώ τη Βαστίλη. Γνωρίζουμε βέβαια ότι η Βαστίλη είναι το σύμβολο της αυθαιρεσίας και της καταπίεσης, ότι χιλιάδες άνθρωποι φυλακίστηκαν εκεί, αλλά, όταν έπεσε, την 14η Ιουλίου 1789, δεν υπήρχε πια σχεδόν κανένας κρατούμενος. Κι όμως, η ημερομηνία αυτή έγινε, τον 19ο αιώνα, το σύμβολο της Επανάστασης και, έπειτα, της Δημοκρατίας: η εθνική εορτή της Γαλλίας.

    Απελευθέρωση του Άουσβιτς, 27.1.1945ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΟΥΣΒΙΤΣ, 27.1.1945
    Χρειάστηκε να περάσουν σχεδόν εξήντα χρόνια για να οριστεί η 27η Ιανουαρίου, ημερομηνία της απελευθέρωσης του Άουσβιτς, παγκόσμια ημέρα μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος. Στο παρελθόν, οι εκδηλώσεις μνήμης για τον εκτοπισμό τελούνταν στα τέλη Απριλίου, την ημερομηνία απελευθέρωσης των άλλων στρατοπέδων συγκέντρωσης.

    Θυμίστε μας τους λόγους για τους οποίους το Άουσβιτς είναι σημαντικό για τη συλλογική μνήμη;

    Το Άουσβιτς έγινε το σύμβολο του απόλυτου κακού στον σύγχρονο πολιτισμό. Ενσαρκώνει, ως μετωνυμία, τη γενοκτονία των Εβραίων, ακόμα και το σύνολο της ναζιστικής θηριωδίας. Τούτο εξηγεί και τη σημαντική αύξηση του αριθμού των επισκεπτών –1,4 εκ.–, τη στιγμή που κανένα άλλο στρατόπεδο συγκέντρωσης ή τόπος μαρτυρίου και μαζικής εξόντωσης Εβραίων δεν γνωρίζει αντίστοιχη προσέλευση. Πρόκειται καταρχάς για το μεγαλύτερο νεκροταφείο του κόσμου: το μεγαλύτερο νεκροταφείο Εβραίων (σχεδόν ένα εκατομμύριο), αλλά επίσης Πολωνών (εβδομήντα με εβδομήντα πέντε χιλιάδες νεκροί), Τσιγγάνων (περίπου είκοσι χιλιάδες νεκροί) του Τρίτου Ράιχ. Ένα νεκροταφείο χωρίς μνήματα, μιας και τα σώματα έγιναν στάχτη.

    Το Άουσβιτς ήταν επίσης ο προορισμός της μεγάλης πλειοψηφίας των μεταγωγών από όλη την Ευρώπη, από το Άμστερνταμ μέχρι τη Θεσσαλονίκη, από το Μπορντό μέχρι την Πράγα.

    Ευλογοφανές παράδοξο: χιλιάδες άνδρες και γυναίκες κατάφεραν να επιζήσουν. Η επιβίωση αυτή εξηγείται: το σύμπλεγμα στρατοπέδων του Άουσβιτς αποτελούνταν από έναν κεντρικό χώρο θανάτωσης, με τους τεράστιους θαλάμους αερίων και τα κρεματόρια, και περί τους σαράντα τομείς –εργοστάσια, ανθρακωρυχεία– όπου μεταφέρονταν οι κρατούμενοι που είχαν περάσει από τη διαδικασία διαλογής κατά την άφιξή τους και είχαν κριθεί «ικανοί για εργασία». Η Σιμόν Βέιγ δούλεψε σε ένα εργοστάσιο, ο Πρίμο Λέβι στην οικοδόμηση του εργοστασίου που προοριζόταν να παράγει καουτσούκ, την Μπούνα ή Μόνοβιτς. Οι επιζήσαντες μετέφεραν τις μνήμες τους από τον τόπο αυτό είτε συλλογικά, μέσω των συλλόγων τους, είτε μέσω των αναρίθμητων προσωπικών μαρτυριών τους. Κάποιες από αυτές εμπίπτουν στη σφαίρα της λογοτεχνίας, όπως εκείνες του Πρίμο Λέβι, του Ίμρε Κέρτες, του Ελί Βιζέλ ή της Γαλλίδας Σαρλότ Ντελμπό.

    Και η εικόνα των άλλων στρατοπέδων;

    Το Λούμπλιν-Μάιντανεκ, που απελευθερώθηκε τον Ιούλιο του 1944, φωτογραφήθηκε και φιλμογραφήθηκε από τους Σοβιετικούς, ενώ η απελευθέρωσή του αναμεταδόθηκε από το ραδιόφωνο του Λονδίνου. Το Νταχάου είναι μια ιδιαίτερη περίπτωση. Ήταν το πρώτο ναζιστικό στρατόπεδο συγκέντρωσης, αλλά οι μνήμες από αυτό δεν διατηρήθηκαν εξίσου ζωντανές. Η τύχη θέλησε οι μεγάλες φυσιογνωμίες Γάλλων του Νταχάου να είναι χριστιανοδημοκράτες, όπως, για παράδειγμα, ο Ζοζέφ Ροβάν και ο Εντμόντ Μισελέ. Υπήρξαν κείμενα, όπως το πολύ ωραίο βιβλίο του Εντμόντ Μισελέ Rue de la Liberté (Οδός Ελευθερίας). Αλλά δεν μπορούμε να πούμε ότι καθιερώθηκε μια πραγματική μνήμη. Δύσκολα μπορούσε να βρεθεί χώρος ανάμεσα στην κομμουνιστική και την εβραϊκή μνήμη. Το στρατόπεδο της Τρεμπλίνκα έχει επίσης την ιστορία του. Όταν απελευθερώθηκε, δεν υπήρχε πια κανείς. Ωστόσο, η Τρεμπλίνκα γνώρισε μια «περίοδο δόξας», διότι προσέλκυσε το ενδιαφέρον κάποιων συγγραφέων. Είχαμε το εξαιρετικό διήγημα του Βασίλι Γκρόσμαν «Το στρατόπεδο της Τρεμπλίνκα» που δημοσιεύτηκε το 1944. Και αργότερα, το 1966, το μυθιστόρημα του Ζαν-Φρανσουά Στεϊνέρ, με πρόλογο της Σιμόν ντε Μποβουάρ, το οποίο διηγείται πώς οι Εβραίοι αφέθηκαν να οδηγηθούν στη σφαγή, και πυροδότησε οξύτατη πολεμική. Για να συνοψίσουμε, μπορούμε να πούμε ότι αν κατά τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια το στρατόπεδο που αντιπροσωπεύει τον εκτοπισμό είναι το Μπούχενβαλντ, το όνομα του Άουσβιτς αναδεικνύεται σιγά σιγά σε σύμβολο του Απόλυτου Κακού. Το πραγματικό όμως Άουσβιτς, ως τόπος εξόντωσης των Εβραίων, αργεί να κάνει την εμφάνισή του, ακόμα και μεταξύ των Εβραίων.

    Έχουμε κάποιες ημερομηνίες;

    Ένα πράγμα μού έκανε πάντα μεγάλη εντύπωση. Μετά την εκλογή του, ο Πάπας Ιωάννης Παύλος ο Β΄ κάνει την περιβόητη επίσκεψή του στην Πολωνία, το 1979. Πηγαίνει στο Άουσβιτς-Μπίρκεναου και οργανώνει μια τεράστια Λειτουργία στη μνήμη του φραγκισκανού Μαξιμιλιανού Κολμπ. Τελεί αυτή τη Λειτουργία στο Μπίρκεναου από ένα ιερό βήμα που έχει τοποθετηθεί ανάμεσα στα ερείπια δυο θαλάμων αερίων, ενώ ένας σταυρός φέρει μια κορώνα από συρματόπλεγμα. Έχουμε λοιπόν, στην καρδιά του Μπίρκεναου, μια καθολική Λειτουργία στο σημείο όπου εξολοθρεύτηκαν Εβραίοι. Μολονότι, εν γένει, στους Εβραίους δεν αρέσει και τόσο να τους «εκχριστιανίζουν», το συμβάν δεν προξενείκαμία πολεμική.

    Αργότερα όμως, το 1985, μαθαίνουμε ότι (αρχικά οκτώ και στη συνέχεια δεκατέσσερις) μοναχές του τάγματος των Καρμελιτών έχουν εγκατασταθεί μόνιμα στο Άουσβιτς. Το γεγονός προκαλεί θύελλα αντιδράσεων εκ μέρους των εβραϊκών οργανώσεων από όλον τον κόσμο. Η δε διένεξη διαρκεί μέχρι το 1993. Το Άουσβιτς έχει καταγραφεί στη συλλογική συνείδηση ως τόπος σύμβολο της εξόντωσης των Εβραίων της Ευρώπης.

    Και σήμερα;

    Το Άουσβιτς συγκεντρώνει κάποια μοναδικά χαρακτηριστικά. Καταρχάς, είναι το στρατόπεδο με το μεγαλύτερο αριθμό θυμάτων – αν και οι 700.000 νεκροί της Τρεμπλίνκα είναι επίσης ένας καλοσσιαίος αριθμός…

    Το Άουσβιτς είναι επίσης το μόνο πραγματικά ευρωπαϊκό στρατόπεδο συγκέντρωσης. Όποτε μιλάω σε κάποιο Λύκειο, λέω στα παιδιά: Σιμόν Βέιγ (Νίκαια-Γαλλία), Ίμρε Κέρτες (Βουδαπέστη-Ουγγαρία), Άννα Φρανκ (Άμστερνταμ-Ολλανδία)… Κανένα από τα άλλα στρατόπεδα δεν ήταν τόσο διεθνοποιημένο. Σε αυτό εκτοπίστηκαν ακόμα και Εβραίοι από τη Νορβηγία ή τη Ρόδο. Αποτελεί, έτσι, την πιο χαρακτηριστική έκφραση της έκτασης και της ακρότητας αυτής της γενοκτονίας.

    Μια άλλη ιδιαιτερότητα, παράδοξη, οφείλεται στο γεγονός ότι το Άουσβιτς αναπτύχθηκε όψιμα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ηγέτες του Ράιχ ήθελαν να συνεχίσουν τον πόλεμο και είχαν ανάγκη από περισσότερα εργατικά χέρια, με αποτέλεσμα να υπάρχουν πολλοί περισσότεροι επιζώντες απ’ ό,τι σε άλλα στρατόπεδα. Στην Ρεμπλίνκα ήταν ελάχιστοι και στο Μπέργκεν Μπέλτσεν ακόμα λιγότεροι. Έτσι, το Άουσβιτς είναι συνάμα ο τόπος με τα περισσότερα θύματα και με τους περισσότερους επιζώντες.

    Σήμερα, το Άουσβιτς έχει γίνει μια μετωνυμία για όλα· αλλά για ποια όλα; Το κακό, το Ολοκαύτωμα, τις γενοκτονίες, το ναζισμό, την εξόντωση των Εβραίων;

    H Annette Wieviorka είναι ιστορικός, διευθύντρια ερευνών στο Centre National de la Recherche Scientifique (CNRS) και μια από τις πιο εξέχουσες μελετήτριες του Ολοκαυτώματος και της ιστορίας των Εβραίων στον 20ό αιώνα. Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα βιβλία της «Άουσβιτς» (μετ.: Σάμης Ταμπώχ) και «Το Άουσβιτς όπως το εξήγησα στην κόρη μου» (μετ.: Κορίνα Δευτεραίου), και τα δύο από τις εκδόσεις Πόλις.

    Η συνέντευξη δόθηκε στη Natalie Levisalles («Liberation», 26.1.2015). Εδώ δημοσιεύεται με μικρές περικοπές, ενώ έχει προστεθεί μια ερωταπάντηση από τη συνέντευξή της στη Mattea Battaglia («Le Monde», 9.4.2012).

    https://enthemata.wordpress.com/2015/02/01/annet/


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: