Πρόσφυγες του 1922 στην Κύπρο

Η ΥΠΟΔΟΧΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΦΥΓΩΝ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΟΝΗΣΟ

ΞΕΡΙΖΩΜΕΝΟΙ: Οι Μικρασιάτες της Κύπρου

Ενα από τα λιγότερο γνωστά θέματα της Μικρασιατικής Καταστροφής είναι η υποδοχή και η περίθαλψη των Μικρασιατών προσφύγων στην Κύπρο αμέσως μετά τα δραματικά γεγονότα του Σεπτέμβρη του 1922. Σημαντική υπήρξε η συμβολή στη γνώση του θέματος αυτού μιας έκθεσης που έγινε στη Λευκωσία την επέτειο των ογδόντα ετών από την Καταστροφή, με θέμα «Η Μικρασιατική Καταστροφή στις κυπριακές εφημερίδες».

Κειμήλιο που συνέλεξε ο Σύνδεσμος Μικρασιατών Κύπρου που βρίσκεται στη μόνιμη έκθεση που θα φιλοξενείται στο Βυζαντινό Μουσείο Λευκωσίας Κειμήλιο που συνέλεξε ο Σύνδεσμος Μικρασιατών Κύπρου που βρίσκεται στη μόνιμη έκθεση που θα φιλοξενείται στο Βυζαντινό Μουσείο Λευκωσίας Αξιοποιώντας το υλικό της έκθεσης αυτής η ιστορικός Αφροδίτη Αθανασοπούλου παρουσιάζει το θέμα της εγκατάστασης των προσφύγων στην Κύπρο.

Η βρετανική στάση

Θεωρείται ότι από τον Σεπτέμβριο έως τον Δεκέμβριο του 1922 κατέφθασαν στην Κύπρο 2.400 πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία. Από αυτούς, οι 1.700 είναι Ελληνες, οι οποίοι είναι είτε Μικρασιάτες, αντιμετωπιζόμενοι από τις βρετανικές αρχές ως «Ελληνες υπήκοοι», είτε Κύπριοι, οι οποίοι θεωρούνταν ότι είχαν βρετανική υπηκοότητα. Οι υπόλοιποι πρόσφυγες ήταν Αρμένιοι αλλά και Βρετανοί που εργάζονταν στη Μικρά Ασία. Ο πραγματικός αριθμός όμως όσων έφτασαν τελικά στο νησί δεν είναι γνωστός.

Χαρακτηριστική είναι η στάση των βρετανικών Αρχών κατοχής απέναντι στους πρόσφυγες. Επιτρέπουν την αποβίβαση σε όσους κατάγονταν από την Κύπρο και είχαν κατά συνέπεια τη βρετανική υπηκοότητα, στους Βρετανούς, αλλά και στους Αρμένιους, με το επιχείρημα ότι δεν υπάρχει γι’ αυτούς πατρίδα.

Οικογένεια του Μικρασιάτη πρόσφυγα Ιωάννη Σαπαρίλα (συλλογή Ι. Ιακωβίδη)

Οικογένεια του Μικρασιάτη πρόσφυγα Ιωάννη Σαπαρίλα
(συλλογή Ι. Ιακωβίδη)

 

Η ανάλγητη στάση των Βρετανών ανάγκασε τον Αρχιεπίσκοπο Κύπρου να αποστείλει επιστολή προς τη διεθνή κοινότητα και τη βρετανική κυβέρνηση όπου περιγράφει την τραγική κατάσταση: «Χριστιανοί πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία καταφθάνουν καθημερινά στις Κυπριακές ακτές με ιστιοφόρα. Η Κυβέρνηση αρνείται να επιτρέψει έστω και την πρόσκαιρη αποβίβασή τους υποχρεώνοντάς τους να συνεχίσουν τις περιπλανήσεις τους στη θάλασσα μέσα σε μικρά πλοία και σε καιρό τρικυμίας κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Εχουν σημειωθεί ναυάγια και θάνατοι προσφύγων λόγω συνωστισμού και κακουχιών. Παρακαλώ ενεργήστε έτσι που να τερματιστεί το μαρτύριο χριστιανών και επιτραπεί η αποβίβαση των προσφύγων στην Κύπρο και όπως η Κυπριακή Κυβέρνηση παράσχει σε αυτούς την απόλυτα αναγκαία βοήθεια».

Η μελέτη του φαινομένου

Η δημιουργία του Συνδέσμου Μικρασιατών Κύπρου το 2009 έδωσε μια νέα διάσταση στις προσπάθειες καταγραφής. Εκθέσεις, συλλογές, λογοτεχνήματα αλλά και επιστημονικά συνέδρια επιτρέπουν σήμερα την καλύτερη εποπτεία στο θέμα της εγκατάστασης των προσφύγων του 1922 στην Κύπρο. Χαρακτηριστικό είναι το διήγημα «Αλέξανδρος Εμμανουήλ Κεχαγιόγλου» της Μόνας Σαββίδου-Θεοδούλου, προέδρου στο Σύνδεσμο, που αναφέρεται στον πατέρα της, έναν ξεριζωμένο πρόσφυγα από την Αλάγια της Μικράς Ασίας.

Το 9ο Ετήσιο Επιστημονικό Συμπόσιο Προφορικής Ιστορίας τον περσινό Νοέμβρη ήταν αφιερωμένο στη μικρασιατική προσφυγιά και είχε θέμα: «Οι Μικρασιάτες της Λεμεσού: Η εγκατάσταση και η προσφορά στην πόλη».

Τα ετήσια «Λογοτεχνικά Ημερολόγια» του Συνδέσμου Μικρασιατών Κύπρου συλλέγουν και καταθέτουν τα μικρά σπαράγματα από την προσφυγική παρουσία στη Μεγαλόνησο. Παράλληλα συγκροτήθηκε από δεκάδες εκθέματα, έγγραφα και φωτογραφίες η Μόνιμη Συλλογή Κειμηλίων του Μικρασιατικού Ελληνισμού Κύπρου, την οποία επιμελήθηκε ο Γιάννης Ηλιάδης -μικρασιατικής καταγωγής διευθυντής του Βυζαντινού Μουσείου- και θα φιλοξενηθεί στο Βυζαντινό Μουσείο της Λευκωσίας.

Ο Σύνδεσμος περιγράφει ως εξής την έκθεση: «Τα έγγραφα και τα φωτογραφικά τεκμήρια της έκθεσης πιστοποιούν την άφιξη χιλιάδων Μικρασιατών στην Κύπρο, παρά τις απαγορεύσεις των Αγγλων, την απομόνωση, τα λοιμοκαθαρτήρια, οι οποίοι βρήκαν ανάμεσα στους Ελληνες της Κύπρου θερμή φιλοξενία.

»Με την εργατικότητα και το φιλοπρόοδο πνεύμα τους δραστηριοποιήθηκαν σύντομα στην Κύπρο και ρίζωσαν στη νέα τους πατρίδα συμμετέχοντας στους αγώνες του έθνους το 1940, στον απελευθερωτικό αγώνα του 1955-59 και τέλος, ορισμένοι απ’ αυτούς που ζούσαν στις βόρειες περιοχές της πατρίδας μας υπέστησαν το 1974 τον ξεριζωμό και την προσφυγιά για δεύτερη φορά».

* Διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας, μαθηματικός, https://kars1918.wordpress.com/

Τα δημοσιεύματα της εποχής στον κυπριακό Τύπο

Μια πολύ σημαντική πηγή για τη μελέτη του φαινομένου της έλευσης προσφύγων από τη Μικρά Ασία τους μήνες που ακολούθησαν την κατάρρευση του μετώπου είναι ο κατάλογος της έκθεσης που έγινε στη Λευκωσία το 2002 και που επιμελήθηκε ο Ανδρέας Κλ.

Δημοσίευμα εφημερίδας του 1915 για τον πρώτο δωγμό (1914-1918). Κύπριοι εγκατεστημένοι στη Μικρά Ασία και Σμυρνιοί πρόσφυγες φτάνουν στην Κύπρο

Δημοσίευμα εφημερίδας του 1915 για τον πρώτο δωγμό (1914-1918).

Κύπριοι εγκατεστημένοι στη Μικρά Ασία και Σμυρνιοί πρόσφυγες φτάνουν στην Κύπρο Σοφοκλέους. Στον κατάλογο αυτόν εμπεριέχονται πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία, παρότι δεν καταγράφεται παρά μόνο ένα μέρος από το πλήθος των δημοσιευμάτων για τη Μικρασιατική Καταστροφή στις κυπριακές εφημερίδες που κυκλοφορούσαν τότε, εβδομαδιαίως, στις μεγαλύτερες πόλεις/επαρχίες του νησιού (Λευκωσία, Λάρνακα, Λεμεσός, Πάφος). Ωστόσο, και αυτή η μερική αποδελτίωση και αποθησαύριση μας επιτρέπει να σχηματίσουμε εικόνα.

Το μαρτύριο της Σμύρνης

1Η Καταστροφή: Κοινό χαρακτηριστικό των άρθρων είναι η ρητορική τους, η οποία προδιαθέτει άμεσα τον αναγνώστη για το μέγεθος της εθνικής καταστροφής, που έχει χαρακτήρα Αποκάλυψης: «Η θάλασσα […] παρέχει τα υγρά νώτα της διά να μεταφέρωνται επί αυτών άθλιοι και δύστυχοι ανθρώπιναι υπάρξεις από τον Τουρκικόν Αδην εις την γην» («Κυπριακός Φύλαξ» Λάρνακας, 7.9.1922). «Οι τραγικοί κύκλοι της Δαντικής κολάσεως ωχριούν προ του Σμυρναϊκού μαρτυρίου. Η παγκόσμιος ιστορία δεν ανέγραψε τραγικωτέραν σελίδα» («Σάλπιγξ» Λεμεσού, 9/22.9.1922). Η ρητορική αυτή δεν είναι άσχετη με το γεγονός ότι η κάλυψη των γεγονότων στηρίζεται βασικά στις αφηγήσεις των ίδιων των προσφύγων, που δίνουν τον τόνο της ανθρώπινης συμφοράς, της απανθρωποποίησης: «Είχον δε την ανατριχιαστικήν φρίκην να βλέπωσι παρά το τελωνείον [της Σμύρνης] σειράς όλας ανθρώπων με δεμένα χέρια και τας κεφαλάς αποκομμένας. […]

»Η θάλασσα δε ήτο γεμάτη πτώματα πλασμάτων τα οποία ελογχίζοντο από μαινομένους στρατιώτας, ή αλλόφρονα ερρίπτοντο εις αυτήν προτιμώντα τον πνιγμόν» («Κυπριακός Φύλαξ» Λάρνακας, 7.9.1922). Ανάλογες φρικιαστικές αφηγήσεις -με γυναίκες να σκοτώνουν τα παιδιά τους, ή αδελφούς να πνίγουν τις αδελφές τους, ή ανθρώπους να αυτοκτονούν πέφτοντας στη θάλασσα, για να αποφύγουν τη μάχαιρα και την ατίμωση- καταγράφουν πολλές ακόμη κυπριακές εφημερίδες.

Οι ευθύνες της Καταστροφής επιρρίπτονται στη (φιλο)βενιζελική ή στη (φιλο)βασιλική πλευρά, ανάλογα με την πολιτική θέση της κάθε εφημερίδας, μια που ο Εθνικός Διχασμός είχε αντίκτυπο και στη Μεγαλόνησο. Αξίζει να σημειωθεί ότι στα πολιτικά σχόλια των κυπριακών εφημερίδων που εξετάζουν τις ευθύνες των Μεγάλων Δυνάμεων γίνεται ένας προσεκτικός διαχωρισμός του ρόλου της «καλής» Μ. Βρετανίας έναντι των «κακών» Φράγκων (ή «κουτοφράγκων»), Γάλλων και Ιταλών, οι οποίοι αναθεματίζονται και δαιμονοποιούνται (ιδίως οι Γάλλοι). Προφανώς, αυτή η «δημοσιογραφική πολιτική» γίνεται (και) για λόγους επιβίωσης από τη λογοκρισία της βρετανικής Διοίκησης στο νησί.

2. Οι πρόσφυγες: Με βάση τα επίσημα στοιχεία της Βρετανικής Διοίκησης της Κύπρου, από τον Σεπτέμβριο έως τον Δεκέμβριο του 1922 έφτασαν στην Κύπρο, προερχόμενοι από τη Μικρά Ασία, 2.400 πρόσφυγες (200 Βρετανοί, 500 Αρμένιοι, 800 Κύπριοι και 900 Ελληνες υπήκοοι). Το μεγαλύτερο κύμα προσφύγων το δέχεται η Λάρνακα, η «Σκάλα», στην οποία υπάρχει το λοιμοκαθαρτήριο. Σε ό,τι αφορά την κοινωνική τους προέλευση, οι περισσότεροι -ως ήταν αναμενόμενο- είναι λαϊκής καταγωγής, πολύ λιγότεροι οι πλούσιοι και επιφανείς.

Οι πρόσφυγες παρουσιάζονται από όλες τις εφημερίδες σε αξιοθρήνητη κατάσταση, κυρίως ψυχολογικά: «Οι πλείστοι εκ τούτων ευρίσκονται εις ελεεινήν κατάστασιν, ημίγυμνοι, με γυμνά πόδια και εις κατάστασιν τρόμου εκ των φρικωδών πικρών αναμνήσεων» («Κυπριακός Φύλαξ» Λάρνακας, 7.9.1922). «Μητέρες με τα μάτια των γεμάτα δάκρυα έσφιγγαν εις τας αγκάλας των τα βρέφη των, […] άλλαι με το πρόσωπον στυγνόν ητένιζον τον κόσμον με ένα βλέμμα απλανές και απολιθωμένον» («Σάλπιγξ» Λεμεσού, Νοέμβριος 1922).

Ενα δεύτερο στοιχείο, που έχει το εθνολογικό ενδιαφέρον του, είναι ότι οι πρόσφυγες δεν μιλούν ελληνικά: στα δημοσιεύματα του κυπριακού Τύπου γίνεται λόγος για γυναίκες και παιδιά «αγνοούντα τελείως την Ελληνικήν» και για «Τουρκοφώνους ομογενείς». Αναγνωρίζονται, δηλαδή, ως «αδελφοί» στη βάση όχι της γλώσσας, αλλά της εθνικής (πολιτισμικής) και θρησκευτικής τους ταυτότητας: Ελληνες ορθόδοξοι. (Αξίζει, παρενθετικά, να σημειώσουμε ότι η Μικρά Ασία στα δημοσιεύματα του κυπριακού Τύπου αναφέρεται ως «Αλλαγία» και οι πρόσφυγες ως «οι εξ Αλλαγίας πρόσφυγες». Να αποκαλούσαν άραγε έτσι οι ίδιοι οι πρόσφυγες την πατρίδα τους;).

…Η ανταπόκριση πάντως του κυπριακού Ελληνισμού είναι συγκινητική. Προκαλεί αληθινά θαυμασμό ο μηχανισμός που στήνεται εκ του μηδενός και ταχύτατα για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης που χτυπάει το αγροτικό και φτωχό νησί της Κύπρου. Καθοριστικό ρόλο παίζει η Αρχιεπισκοπή, σε συνεργασία με τις ελληνικές Δημοτικές Αρχές κάθε μεγάλης πόλης. Οι σύλλογοι Κυριών και Δεσποινίδων επωμίζονται το μεγαλύτερο βάρος της φροντίδας των προσφύγων.

Μια άλλη ενδιαφέρουσα πτυχή είναι οι φτωχοί σε επαρχίες απομακρυσμένες, όπως αυτή της Πάφου, που, επειδή δεν έχουν χρήματα να δώσουν, προσφέρουν τα γεννήματά τους: κριθάρι, σιτάρι, κολοκάσι, ακόμη και λεμόνια! (εφ. «Πάφος», 27.10.1922). Είναι εντυπωσιακό το χρηματικό ποσό που συγκεντρώνεται (κυρίως μέσω εράνων) όχι μόνο για την ενίσχυση των τοπικών επιτροπών αποκατάστασης των προσφύγων αλλά και για την ενίσχυση του αντίστοιχου μηχανισμού αρωγής στη μητέρα-Ελλάδα. Για τα τότε οικονομικά δεδομένα πρόκειται για (συλλογικό) άθλο. Δεν λείπουν φυσικά και οι εξαιρέσεις, όπως αφήνει να εννοηθεί το πρωτοσέλιδο της σατιρικής εφ. «Πειρασμός Λεμεσού» (15/28.10.1922) με τίτλο «Ντραπήτε…!» που, απ’ ό,τι φαίνεται, απευθύνεται σε μια μερίδα πλουσίων της κοινωνικής ελίτ η οποία «δεν υπογράφει τα χαρτιά» (τα εγγυητήρια).

Βρετανική απανθρωπιά

3. Το βρετανικό αζημίωτο: οι Βρετανοί διοικούντες απαγόρευαν την αποβίβαση των Ελλήνων Μικρασιατών προσφύγων. Οι εκκλησιαστικές και δημοτικές Αρχές του νησιού κατέβαλαν άοκνες προσπάθειες για την ανατροπή αυτής της απαγόρευσης, όπως δείχνουν τα (αρκετά) δημοσιεύματα που αφιερώνονται στο θέμα. Αξίζει να διαβαστεί η αλληλογραφία του Αρχιεπισκόπου Κύπρου Κύριλλου Γ’ με αρχές του Λονδίνου, για την επίδειξη ελέους σε «Χριστιανούς» (τονίζεται το θρήσκευμα και όχι η εθνική ταυτότητα), που η ζωή τους κρεμόταν ουσιαστικά από την απόφαση των βρετανικών Αρχών. Το θέμα έφτασε μέχρι τη Βουλή των Κοινοτήτων, με επερώτηση του βουλευτή Ο’Connor, αλλά η απάντηση εκ μέρους του υφυπουργού των Αποικιών Ormsby Gore ήταν κοφτή: «Φοβούμαι ότι το υλικόν και οι πόροι του προσωπικού της Νήσου επιβαρύνονται εις το ανώτατον σημείον».

Η κάμψη της αυστηρής στάσης της βρετανικής Διοίκησης επήλθε με το αζημίωτο: οι οικονομικοί όροι ήταν δυσβάσταχτοι και απαιτητοί «μέχρι κεραίας»: «1ον. Να καταβληθή το ποσόν των 250 λιρών διά την εν τω λοιμοκαθαρτηρίω συντήρησιν των προσφύγων. 2ον. Να δοθώσι προσωπικαί εγγυήσεις διά το ποσόν 12.000 λιρών διά την συντήρησιν των προσφύγων τούτων επί εν έτος εν Κύπρω. Εκαστον δε άτομον δύναται να παράσχη εγγύησιν διά ποσόν ουχί κατώτερον των 100 λιρών και μη υπερβαίνον τας 1.000 λίρας» («Ελευθερία» Λευκωσίας, 5/18.10.1922). Ολα, ακόμη και τα ξενοδοχεία, ακόμη και τα δωμάτια του rest house στο Διοικητήριο, ακόμη και τα πρόστιμα για την (αναγκαστική) καθυστέρηση του απόπλου των πλοίων κατά τη χρονοβόρα διεξαγωγή των διαπραγματεύσεων, έπρεπε να πληρωθούν από τους Ελληνες της Κύπρου.

Περιττό να ειπωθεί ότι τα ποσά των εγγυήσεων για την εποχή εκείνη είναι εξωφρενικά. Παρ’ όλα αυτά, θα μαζευτούν: «ήρξαντο πυρετώδεις ενέργειαι […] προς εξασφάλισιν του ποσού διά τας δαπάνας […] εν τω λοιμοκαθαρτηρίω και της εξευρέσεως των πολιτών οίτινες θα παράσχουν τας προσωπικάς εγγυήσεις διά το ποσόν των 12.000 λιρών […] όπως επιτραπεί εις τους πρόσφυγας να αποβιβασθώσι» («Ελευθερία» Λευκωσίας, 5/18.10.1922).

Είναι φανερό ότι πίσω από τις δυσκολίες και τις υπέρογκες «εγγυήσεις» που αξιώνουν οι Βρετανοί, ελέγχοντας τη ροή Ελλήνων της Μικρασίας στην Κύπρο, κρύβεται ο φόβος τους να μην αυξηθεί ακόμη περισσότερο το ελληνικό στοιχείο προβάλλοντας πιο δυναμικά το ενωτικό αίτημα.

Ενα συμπέρασμα

Περιττεύει, νομίζω, να σχολιάσω την επικαιρότητα που οι φιγούρες των ρακένδυτων – ανυπόδητων – βουβών – κενών ψυχικά προσφύγων φέρνουν στο νου, και γενικεύουν, ως κοινή μοίρα των όπου γης και εποχής κατατρεγμένων που δεν έφταιξαν σε τίποτα αλλά υπέστησαν τα πάντα (πέρα από τα τωρινά, ας δει κανείς και το βιβλίο του Keith Lowe «Ολεθρος» πρόσφατα μεταφρασμένο στα ελληνικά: εκδ. Ψυχογιός 2014). Κι ακόμη πιο περιττό από την τραγική επαναληπτικότητα τέτοιων γεγονότων στην ανθρώπινη ιστορία, είναι να σχολιάσω την ειρωνεία της ιστορίας, οι συγκεκριμένοι πρόσφυγες των μικρασιατικών παραλίων να γίνονται δεκτοί σε ένα νησί που μερικές δεκαετίες μετά θα βιώσει τον απόλυτο πόνο (αν υπάρχουν διαβαθμίσεις στον ξεριζωμό): να γίνεις πρόσφυγας στην ίδια σου τη γη.

Ισως τελικά η Ιστορία, που επαναλαμβάνεται «σαν φάρσα», να έχει αυτό το «διδακτικό» ρόλο σε έναν κόσμο με κοντή μνήμη: τον αποτροπιασμό για τα ανήκουστα.

* Επίκουρη καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Κύπρου

———————-

 

Μικρασιατική καταστροφή και Κύπρος: Τρία κείμενα

http://cypriotchronicles.blogspot.com.cy/2015/09/blog-post_8.html

1 comment so far

  1. http://churchofcyprus.org.cy/events/ekthesi-kimilia-mikrasias-me-sygchroni-matia

    ΔΕΛΤΙΟΝ ΤΥΠΟΥ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΗΜΕΡΑ ΜΟΥΣΕΙΩΝ

    Τετάρτη 18 Μαΐου 2016, ώρα 18.00
    Πινακοθήκη Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄

    Αφορμή και έμπνευση για την εικαστική Έκθεση Κειμήλια Μικρασίας με σύγχρονη ματιά είναι τα Κειμήλια της Μόνιμης Συλλογής του Μικρασιατικού Ελληνισμού της Κύπρου που φιλοξενείται στην Πινακοθήκη του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ στη Λευκωσία. Πέραν των τριακοσίων κειμηλίων του Μικρασιατικού Ελληνισμού, τα οποία δωρίστηκαν στον Σύνδεσμο Μικρασιατών Κύπρου, απέκτησαν μετά από 92 χρόνια μόνιμη στέγη στην Πινακοθήκη του Ιδρύματος, εμπλουτίζοντας την Εθνογραφική Συλλογή της Πινακοθήκης, η οποία σκοπό έχει να εξάρει τη συμμετοχή της Κύπρου στους αγώνες του Ελληνισμού, από τον 19ο αιώνα ως τις μέρες μας. Εμβληματική μορφή της Μικρασιατικής Συλλογής αποτελεί ο Αιγυπτιώτης Κύπριος Χαράλαμπος Θεοδοσίου, ο οποίος πολέμησε στους Βαλκανικούς πολέμους και στη Μικρασιατική εκστρατεία, αφήνοντας την τελευταία του πνοή στον Σαγγάριο ποταμό το 1921, αλλά και οι αφανείς ήρωες της Μικρασίας που χάθηκαν στα Τάγματα Εργασίας, στις φλόγες της Σμύρνης ή μέσα στα κύματα, αναζητώντας μια νέα πατρίδα.

    Ο Σύνδεσμος Μικρασιατών Κύπρου, θέλοντας να προαγάγει την ιστορία, την καταγωγή, τα ήθη και τα έθιμα των Μικρασιατών και να τα κάνει γνωστά σε ολοένα και περισσότερες κοινωνικές ομάδες, σε συνεργασία με το ΕΚΑΤΕ, κάλεσε τους καλλιτέχνες της Κύπρου να επισκεφθούν τη Μόνιμη Συλλογή του Μικρασιατικού Ελληνισμού της Κύπρου για να αποτυπώσουν εικαστικά τις εντυπώσεις τους.

    H Έκθεση παρουσιάζει 33 έργα που εκτελέστηκαν από 21 σύγχρονους καλλιτέχνες. Πρόκειται για τους καλλιτέχνες Άννα Βασιλείου, Αντριάνα Γεμέττα-Κεδαρίτη, Γιώργο Γεροντίδη, Ελένη Θεοδούλου, Γιώργο Θεοχάρους, Βάσω Θούπου, Έφη Ιωακείμ, Αργύρη Κωνσταντίνου, Γιώργο Κωνσταντίνου, Έλενα Κούμα, Σάββα Κουρέα, Κυπριανό Κυπριανού, Λία Λαπίθη, Στέλιο Παπαμάρκου, Μαρία Παπαχαραλάμπους, Παναγιώτη Πασάντα, Μαίρη Πλαντ, Αννέττα Στυλιανού, Ανδρέα Τόμπλιν, Ματθαίο Χρίστου και Ελεάνα Χρυσάνθου-Πετούση. Οι καλλιτέχνες απεικόνισαν σε καμβά, γύψο, μεικτές τεχνικές κ.ά. τις εντυπώσεις από την Έκθεση και τον Κατάλογο, ξεδιπλώνοντας στα μάτια του θεατή τη δική τους οπτική γωνία για τις αλησμόνητες πατρίδες αλλά και τους άρρηκτους δεσμούς Κύπρου και Μικρασίας.

    Τα Κειμήλια του Μικρασιατικού Ελληνισμού της Κύπρου στο Βυζαντινό Μουσείο και την Πινακοθήκη του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄, λίγες εκατοντάδες μέτρα από τη γραμμή καταπαύσεως του πυρός στην παλιά Λευκωσία, αποτελούν μια ισχυρή, αδιάψευστη μαρτυρία για τις αλησμόνητες πατρίδες, αλλά και σημείο αναφοράς για την ιστορία του νεότερου Ελληνισμού. Παράλληλα, η Έκθεση με έργα σύγχρονων Κύπριων καλλιτεχνών αποτυπώνει, με το προσωπικό καλλιτεχνικό αισθητήριο του καθενός, την εικόνα της Μικρασίας, άλλοτε ως τραύμα και άλλοτε ως καταφύγιο και ελπίδα για το μέλλον.

    Τα κειμήλια της Συλλογής που ενέπνευσαν τους καλλιτέχνες και συγκινούν τους επισκέπτες του Μουσείου είναι μόνο ορισμένα απο όσα μπόρεσαν οι ιδιοκτήτες τους να αποχωριστούν για να τα δωρίσουν στη συλλογική μνήμη. Ας ελπίσουμε ότι σύντομα και άλλοι Μικρασιάτες και φίλοι θα εκτιμήσουν τη δραστηριότητα του Συνδέσμου Μικρασιατών Κύπρου και θα ακολουθήσουν το παράδειγμά τους!

    Την ημέρα των Εγκαινίων θα παρουσιαστεί εικαστικό δρώμενο με τίτλο «Ταξίδι Ψυχών» από τη Λία Λαπίθη και Food Performance (γαστρονομικό δρώμενο) με τη Μαριλένα Ιωαννίδου να προσφέρει μικρασιατικό γλυκό σεκερ παρέ.

    Η Έκθεση που επιμελήθηκε ο δρ Ιωάνης Ηλιάδης, Διευθυντής του Βυζαντινού Μουσείου και πινακοθήκης του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου συνοδεύει ένας πολυτελής κατάλογος 68 σελίδων με όλα τα έργα και τα κειμήλια που ενέπνευσαν τους καλλιτέχνες. Η Έκθεση θα εγκαινιαστεί την Τετάρτη 18 Μαΐου 2016, Διεθνή Ημέρα Μουσείων, στις 18.00 από τον Δήμαρχο Λευκωσίας, κ. Κωνσταντίνο Γιωρκάτζη και θα παραμείνει ανοικτή για το κοινό ως τις 9 Σεπτεμβρίου 2016, οπόταν θα ταξιδέψει στη Λεμεσό για έκθεση στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών από 14 έως 21 Σεπτεμβρίου 2016.

    Χορηγοί της Έκθεσης είναι οι Πολιτιστικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού και η εταιρεία Intelicons Consulting & Support.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: