27-1-2017: Σεμινάριο για τη λογοτεχνία που γεννήθηκε στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης

nazi1Στο πλαίσιο του Σεμιναρίου Σύγχρονης Ιστορίας του Ελεύθερου Πανεπιστήμιου του Δήμου Κηφισιάς, η ιστορικός  Οντέτ Βαρόν, θα παρουσιάσει το θέμα  «Στα Ναζιστικά Στρατόπεδα Συγκέντρωσης και Εξόντωσης: Μνήμη και λόγος στο έργο του Πρίμο Λέβι και του Όμηρου Πέλλα».

Το Σεμινάριο θα γίνει την Παρασκευή, 7.15 μ.μ. – 9 μ.μ. στις 27-1-2017 στην «Έπαυλη Δροσίνη»-Βιβλιοθήκη Δήμου, Oδός Αγ. Θεοδώρων & Κυριακού.

Το πρόγραμμα του Σεμιναρίου μπορείτε να το δείτε εδώ:  https://kars1918.wordpress.com/2017/01/18/seminar-2017/

 

Παρακάτω παρουσιάζονται δύο χαρακτηριστικά βιβλία: του Ιταλοεβραίου Πρίμο Λέβι και του Έλληνα Όμηρου Πέλλα, κρατούμενων και των δύο στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης. 
 .

Αποτέλεσμα εικόνας για πρίμο λεβί1) Πρίμο Λέβι, «Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος»

Στις 22 Φεβρουαρίου 1944, 650 άνθρωποι στάλθηκαν στο Άουσβιτς στοιβαγμένοι σε δώδεκα τρένα για εμπορεύματα. Μόνο ο Πρίμο Λέβι και δύο άλλοι επέζησαν, έπειτα από παραμονή ενός έτους, πριν την απελευθέρωσή τους από τον ρωσικό στρατό τον Ιανουάριο του 1945.

Στο στρατόπεδο ο Λέβι παρατηρεί τα πάντα, θα θυμηθεί τα πάντα, θα αφηγηθεί τα πάντα: το στρίμωγμα στους κοιτώνες· τους συντρόφους που ανακάλυπταν το πρωί νεκρούς από την πείνα και το κρύο· τους εξευτελισμούς και την καθημερινή εργασία, κάτω απ’ τα χτυπήματα των » Κάπος «· τις περιοδικές » επιλογές » όπου ξεχώριζαν τους αρρώστους από τους υγιείς για να τους στείλουν στο θάνατο· τους απαγχονισμούς για παραδειγματισμό· τα τρένα γεμάτα Εβραίους και τσιγγάνους, που οδηγούνταν με την άφιξή τους στα κρεματόρια…

Κι όμως, στην αφήγηση αυτή κυριαρχεί η πλέον εντυπωσιακή αξιοπρέπεια· καμία εκδήλωση μίσους, καμία υπερβολή, καμία εκμετάλλευση των προσωπικών ταλαιπωριών, αλλά ένας ηθικός προβληματισμός πάνω στον πόνο, εξυψωμένος από ένα όραμα ζωής.

Το «Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος», γραμμένο το 1947, θεωρείται ένα από τα αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας με θέμα τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και μία από τις πλέον συγκλονιστικές μαρτυρίες των καιρών μας. Στην Ιταλία από τη δεκαετία του ’60 διδάσκεται στα σχολεία.

Αποτέλεσμα εικόνας για ΠΕΛΛΑΣ ΟΜΗΡΟΣ2) ΠΕΛΛΑΣ ΟΜΗΡΟΣ, «ΣΤΑΛΑΓΚ VI C ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΤΗΣ ΟΜΗΡΙΑΣ»

ο Στάλαγκ VI C με τον υπότιτλο «Ημερολόγιο της ομηρίας», αφηγείται την καθημερινή ζωή των αιχμαλώτων στα στρατόπεδα συγκέντρωσης της Γερμανίας. Πέρα από την ιστορική του αξία, αυτό το μυθιστόρημα διαθέτει αρετές μοναδικές: αμεσότητα, δύναμη, ζωντάνια στην περιγραφή των εικόνων και όλ’ αυτά δοσμένα με μια λιτότητα αφοπλιστική. 

Ο Όμηρος Πέλλας δίκαια κατέχει περίοπτη θέση στο χώρο της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, γιατί κατόρθωσε να δώσει με ανθρωπιά κι ευαισθησία αυτό το θέμα, που πολύ εύκολα θα μπορούσε να αποπνέει απλοϊκούς αισθηματισμούς και μελοδραματικό ύφος. Και για να κατανοήσουμε το μέγεθος της αξίας αυτού του έργου και του λογοτέχνη Όμηρου Πέλλα, θα πρέπει να λάβουμε υπόψη μας ότι η ιστορία που τόσο υπόκωφα και υποβλητικά μας αφηγείται είναι κομμάτι της δικιάς του ζωής. Ίσως γι’ αυτό είναι συγκλονιστικό.      

ΕΠΙΣΗΣ: 

Αυτό τον καιρό προβάλλεται στους κινηματογράφους η ταινία «Άρνηση», που βασίζεται στο διάσημο βιβλίο «Denial: Holocaust History on Trial». Η ταινία αφηγείται την αληθινή ιστορία της δικαστικής μάχης που έδωσε η Ντέμπορα Ι.Λίπσταντ προς τιμήν της αλήθειας ενάντια στον Αρνητή Ντέβιντ Έρβινγκ, ο οποίος την μήνυσε για συκοφαντική δυσφήμιση όταν εκείνη τον κατηγόρησε για άρνηση του Ολοκαυτώματος. Η ταινία έχει ιδιαίτερη σημασία για μας λόγω της ύπαρξης στην Ελλάδα ενός εκτεταμένου χώρου Αρνητών της Γενοκτονίας των μη μουσουλμανικών κοινοτήτων από τους Νεότουρκους…
nazi2

 

Advertisements

2 comments so far

  1. ΕΠΙΣΗΣ
    ———————-

    Υπόθεση Φριτς Μπάουερ: Μυστική Ατζέντα

    Από Χρήστο Μήτση Χρήστο Μήτση – 19/01/2017

    Στα τέλη της δεκαετίας του ’50 ο Γερμανός εισαγγελέας Φριτς Μπάουερ συγκεντρώνει στοιχεία για όσους ναζί παραμένουν ασύλληπτοι, αλλά βρίσκει διαρκώς εμπόδια λόγω της επιθυμίας των αρχών να αφήσουν ανέγγιχτο το σκοτεινό παρελθόν. Ώσπου μια νέα πληροφορία για τον διαβόητο Άντολφ Άιχμαν φτάνει στα χέρια του, σε ένα παρόμοιου (ακαδημαϊκού ) ύφους και ίδιας θεματικής πολιτικό θρίλερ με τον «Λαβύρινθο της Σιωπής».

    Συνεχίζοντας να παλεύει με το ένοχο παρελθόν της, η κινηματογραφική Γερμανία επανέρχεται στην επώδυνη προσπάθεια κάποιων θαρραλέων κρατικών λειτουργών να αψηφήσουν τη σιωπηρή εθνική συμφωνία περί­ λήθης και να ρίξουν φως στη συσκοτισμένη ναζιστική περίοδο. Ένας από αυτούς ήταν και ο γενικός εισαγγελέας της Έσης Φριτς Μπάουερ, ο οποίος στα τέλη της δεκαετίας του ’50 συγκέντρωνε στοιχεία για όσους ναζί παρέμεναν ασύλληπτοι, αλλά έβρισκε διαρκώς εμπόδια από τις επίσημες αρχές. Πρόκειται για τον προϊστάμενο του Γιόχαν Ράντμαν, ήρωα του περσινού πολιτικού θρίλερ του Τζούλιο Ρικιαρέλι «Ο Λαβύρινθος της Σιωπής», με το οποίο το φιλμ του τηλεοπτικά έμπειρου Λαρς Κράουμε μοιράζεται ένα παρόμοιο (ακαδημαϊκό ) ύφος και την ίδια θεματική.
    Μόνο που ενώ εκεί η πλοκή εστιαζόταν στις «δίκες του Άουσβιτς», εδώ εξιστορεί με παρατακτική συνέπεια, λίγο διδακτισμό και υποψία σασπένς τον εντοπισμό του διαβόητου Άντολφ Άιχμαν από τον Μπάουερ και τη σύλληψή του από τους Ισραηλινούς. Ιστορικά διαφωτιστικό, αλλά κινηματογραφικά στεγνό και διεκπεραιωτικό ως αγωνιώδες δράμα, πιστώνεται με μια στιβαρή, δουλεμένη στη λεπτομέρειά της ερμηνεία από τον εκφραστικότατο Μπούργκχαρτ Κλάουσνερ («Η Λευκή Κορδέλα» ).
    Γερμανία. 2015.

  2. ΦΩΤΕΙΝΗ ΤΟΜΑΗ*

    Η προπαγάνδα της Τουρκίας και το Ολοκαύτωμα

    Η επιτήδεια στάση ουδετερότητας της Τουρκίας στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου είναι γνωστή στους ιστορικούς της περιόδου.Οπως είναι γνωστό, σύμφωνα με έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και αμερικανικά έγγραφα που δημοσιεύτηκαν πριν από δύο δεκαετίες, η γείτων θησαύρισε με το εμπόριο πρώτων υλών με τις οποίες τροφοδοτούσε τον Αξονα και περνούσαν από τις σιδηροδρομικές γραμμές μέσω του κατεχόμενου Εβρου από τη χώρα μας με προορισμό το Βερολίνο γεμίζοντας τα ταμεία των τραπεζών της, την ίδια στιγμή που αυτές ξέπλεναν τα χρήματα των ναζί.

    Ωστόσο, οι καιροί άλλαξαν, μετά σιωπή δεκαετιών τα στόματα άνοιξαν και η μεγαλύτερη τραγωδία της ανθρωπότητας, το Ολοκαύτωμα, άρχισε να συζητιέται σε διεθνείς οργανισμούς, να διδάσκεται στα σχολεία και να περνάει στη σφαίρα της πολιτικής επιζητώντας απόδοση ευθυνών στα ένοχα κράτη που με τον έναν ή άλλον τρόπο συνέβαλαν στο έγκλημα έξι εκατομμυρίων θυμάτων Εβραίων της Ευρώπης.

    Αναμφίβολα, η Τουρκία ήταν ένα από αυτά. Από το άγος εκείνο, επαναλαμβάνοντας τον εαυτόν της με την ίδια απαράλλαχτη επιτηδειότητα, προσπαθεί να απαλλαγεί σήμερα κατασκευάζοντας την ιστορία στα μέτρα της, όπως έκανε πρόσφατα με την παραγωγή της ταινίας «Τουρκικά διαβατήρια» αναφερόμενη σε δύο Τούρκους διπλωμάτες που βοήθησαν με έκδοση πλαστών διαβατηρίων μερικούς Εβραίους της Γαλλίας να διαφύγουν τον θάνατο. Θεάρεστη πράξη, αν τη δει κανείς μεμονωμένα. Για να την αξιολογήσει, όμως, πρέπει στη συνέχεια να δει τη μεγάλη εικόνα. Και η μεγάλη εικόνα τρομάζει και απογοητεύει. Οχι γιατί στους ανθρώπους εκείνους η ίδια η χώρα δεν επέτρεψε ποτέ την είσοδο στο έδαφός της με το πρόσχημα ότι είχαν χάσει την εθνικότητά τους, αλλά γιατί την ίδια στιγμή οι ανεπιθύμητοι Εβραίοι της Τουρκίας, μαζί με τους Ελληνες και τους Αρμένιους, εκτοπίστηκαν στα στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας στο Ερζερούμ όπου και εξοντώθηκαν χάνοντας τις περιουσίες τους με το περίφημο Varlik Vergisi, τον κεφαλικό φόρο που τους επέβαλε το τουρκικό κράτος.

    Ηταν λοιπόν αναμενόμενο να ξεσπάσει θύελλα από ειδήμονες της περιόδου, στους οποίους συγκαταλέγονται και Τούρκοι ιστορικοί που καταδικάζουν την απόπειρα της γείτονος να παραχαράξει την ιστορία προς όφελός της. Ο Διεθνής Οργανισμός για τη μελέτη και μνήμη του Ολοκαυτώματος, γνωστός διεθνώς από τα αρχικά του ως IHRA, παρήγγειλε εις βάθος μελέτη της σκοτεινής αυτής σελίδας του Ολοκαυτώματος και το αποτέλεσμα υπήρξε καταπέλτης εις βάρος της γείτονος. Καμία χώρα-μέλος του Οργανισμού, που διατηρεί στον προθάλαμο ισόβιας αναμονής την τουρκική υποψηφιότητα, δεν δέχεται να φιλοξενήσει και προβάλει το προϊόν της τουρκικής προπαγάνδας.

    Δεν είναι όμως η Τουρκία μόνη της στην κούρσα αυτή. Μόλις προχθές ακούστηκε η υποψηφιότητα της Βουλγαρίας, άλλης ένοχης χώρας, για το βραβείο Νομπέλ επειδή δήθεν έσωσε τους Εβραίους της. Οταν οι πρώτοι Εβραίοι που οδηγήθηκαν στα ναζιστικά στρατόπεδα ήσαν οι Ελληνες από τη βουλγαροκρατούμενη Μακεδονία και Θράκη και όταν οι περιουσίες των Εβραίων της είχαν κατασχεθεί αλλά ευτυχώς δεν εκτοπίστηκαν, γιατί τη φασιστική κυβέρνηση του βασιλιά Βόρι, που ήταν έτοιμη να εκτοπίσει τους Εβραίους της χώρας, την πρόλαβε το τέλος του πολέμου. Αυτός ήταν και λόγος που οδήγησε το Ισραήλ, έπειτα από επίσημη παραδοχή του Βούλγαρου προέδρου Πλάμενεφ στη διάρκεια επίσκεψής του στο Τελ Αβίβ, να κατεβάσει από το Δάσος των Δικαίων το άγαλμα του Βόριδος και να κλείσει η Βουλγαρία την έκθεσή της στο Μουσείο του Αουσβιτς, στον ίδιο χώρο όπου σύντομα η Ελλάδα θα αποκτήσει τη δική της έκθεση Ελλήνων Μαρτύρων Ολοκαυτώματος. Εδώ αρμόζει ο στίχος του Ελύτη «τι να πρωτομαζέψεις, κυρά μου; Ο κόσμος γέμισε τρύπες…».

    Είναι πραγματικά λυπηρό, εβδομήντα χρόνια μετά το έγκλημα εκείνο, τα κράτη και οι κυβερνήσεις να μην μπορούν να αναλάβουν το κόστος που τους αναλογεί. Γιατί μόνο με την απόδοση δικαιοσύνης θα τιμηθεί η μνήμη των άτυχων θυμάτων που έπεσαν στις εκατόμβες του χιτλερικού μινώταυρου. Αν εκτελεσθεί η μνήμη τους στον βωμό πολιτικών σκοπιμοτήτων, εκτελούνται δεύτερη φορά.

    * Η κ. Φωτεινή Τομαή είναι πρεσβευτής – ιστορικός.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: