Οι Έλληνες της ν. Ουκρανίας και της Κριμαίας: Η Μαριουπολίτικη διάλεκτος

σάρωση0004

Η “Βιβλιοθήκη”,  δηλαδή το ένθετο 4σέλιδο για τα βιβλία, της “Ελευθεροτυπίας”της Παρασκευής (28 Φεβρουαρίου 2014 ) ήταν αφιερωμένο στους Έλληνες της νότιας Ουκρανίας και της Κριμαίας μέσα από την παρουσίαση κάποιων επιλεγμένων βιβλίων. Το αφιέρωμα είχε τις εξής ενότητες:
α) Εισαγωγικό,  http://goo.gl/5DwRbq
β) βιβλία για τη μαριουπολίτικη διάλεκτοhttp://goo.gl/xycyDG
γ) για τις σταλινικές διώξεις  http://goo.gl/0PvL9s
δ) για την σύγχρονη παρουσία http://goo.gl/Nz1me4

Η ανάρτηση αυτή περιλαμβάνει μόνο την ενότητα για την μαριουπολίτικη διάλεκτο και πολιτισμό,  με την παρουσίαση δύο επιλεγμένων βιβλίων.

σάρωση0027

Μαριουπολίτικα:

Μια σημαντική νεοελληνική διάλεκτος, που πνέει τα λοίσθια

Αλέξανδρος Ασλά (Alexander Ashla) «Τα Μαριουπολίτικα. Τραγούδια, παραμύθια και χοροί των Ελλήνων της Αζοφικής», 1999 Σελ. 178

Αλέξανδρος Ασλά (Alexander Ashla) Τα Μαριουπολίτικα. Τραγούδια, παραμύθια και χοροί των Ελλήνων της Αζοφικής, 1999 Σελ. 178

Το βιβλίο του Ασλά, Ελληνα από τη Μαριούπολη, που εκδόθηκε σε 1.000 αντίτυπα υπό την ένδειξη «εκδόσεις Δωδώνη» με δαπάνες και για λογαριασμό του συγγραφέα, έκανε εμφανή και έδωσε υπόσταση σ’ έναν υπαρκτό εξωελλαδικό ελληνικό πολιτισμό, τον οποίο η επίσημη Ελλάδα αλλά και η ακαδημαϊκή κοινότητα αγνοούσε.  Ο Ασλά ξεκινά το βιβλίο του με την υπόμνηση της άποψης του μεγάλου Σοβιετικού ελληνιστή Ανδρέι Μπελέτσκι:

«Στο ελληνικό φολκλόρ των Ελλήνων της Αζοφικής έχουν διατηρηθεί ώς τις μέρες μας υπολείμματα του αρχαίου πολιτισμού που κάποτε άνθιζε στη μακρινή τους πατρίδα. Τα χορωδιακά τους τραγούδια θυμίζουν περιγραφές των χορών της XVIII ραψωδίας της ομηρικής Ιλιάδας. Χαρακτηριστικό των μύθων τους είναι η βυζαντινή χροιά».

Ο Ασλά ήταν ο πρώτος επιστήμονας λαογράφος που μελέτησε συστηματικά τον ελληνικό λαϊκό πολιτισμό της Αζοφικής. Συνέλεξε πρωτότυπο υλικό το οποίο και εξέδωσε σε τρεις δίσκους βινυλίου από το μεγάλο σοβιετικό εκδοτικό οίκο «Μελωδία», που είχε ως έδρα τη Μόσχα. Εκτός από την ιδιότητά του ως λαογράφου-ερευνητή, ο Αλέξανδρος Ασλά έλαβε μέρος στις προσπάθειες αναγέννησης της ελληνικής σοβιετικής μειονότητας.

Υπήρξε ιδρυτής και πρόεδρος του συλλόγου των Ελλήνων της Μαριούπολης, αντιπρόεδρος της Ενωσης των Ελλήνων της Ουκρανίας. Κατά την εποχή που το Ανώτατο Σοβιέτ -πριν από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης- αποφάσισε να δει με ενδιαφέρον τα προβλήματα των μειονοτήτων και δημιούργησε μια Ειδική Επιτροπή του Ανώτατου Σοβιέτ της ΕΣΣΔ, ο Ασλά υπήρξε σύμβουλος για τα ζητήματα της ελληνικής μειονότητας. 

Στο βιβλίο του υπάρχει μια πολύ ενδιαφέρουσα ιστορική αναδρομή που αναφέρεται στους όρους δημιουργίας της μαριουπολίτικης κοινότητας από τη μετοικεσία των Ελλήνων της Κριμαίας που συνέβη το 1778. Στη συνέχεια περιλαμβάνονται με εξαιρετικό σχολιασμό 25 τραγούδια και κείμενα μεταξύ των οποίων και 4 παραμύθια, στις διάφορες μορφές που είχε η μαριουπολίτικη διάλεκτος. Περιέχεται ένα χρήσιμο γλωσσάριο των παραμυθιών.
(σ.τ.σ. το βιβλίο μπορείτε να το προμηθευθείτε από τον ίδιο επικοινωνώντας μαζί του στο alexanderashla@yahoo.gr)

——————————————————————————————————–

Χ. Συμεωνίδης-Δ. Τομπαΐδης «Η σημερινή ελληνική διάλεκτος της Ουκρανίας (περιοχής Μαριούπολης)» Εκδ. Επιτροπή Ποντιακών Μελετών (ΕΠΜ), Αθήνα, 1999, σελ. 160Χ. Συμεωνίδης-Δ. Τομπαΐδης, Η σημερινή ελληνική διάλεκτος της Ουκρανίας (περιοχής Μαριούπολης), εκδ. Επιτροπή Ποντιακών Μελετών (ΕΠΜ), Αθήνα, 1999, σελ. 160

Η έρευνα των δύο γλωσσολόγων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης υπήρξε η πρώτη απόπειρα από ελλαδικής πλευράς να μελετηθεί σε βάθος η γλώσσα των Ελλήνων της Ουκρανίας και ειδικά του πληθυσμού της ενδοχώρας της Μαριούπολης.

Μέχρι τη στιγμή της έκδοσης του συγκεκριμένου τόμου, οι μόνοι που είχαν ασχοληθεί με τη μελέτη της μαριουπολίτικης διαλέκτου ήταν οι Σοβιετικοί γλωσσολόγοι (κάποιοι από την περίοδο του Μεσοπολέμου), Σοκολόφ, Σεργκιέφσκι, Μπελέτσκι, Τσερνισόβα κ.ά.

Από το 1928 άρχισε η συγκέντρωση υλικού και γράφτηκαν οι πρώτες μελέτες για τα διάφορα ιδιώματα της μαριουπολίτικης. Η συγκεκριμένη έρευνα της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών ξεκίνησε το 1995 και κινήθηκε γύρω από τρεις άξονες:

* την αξιοποίηση του υλικού που είχε συλλεγεί από τους Σοβιετικούς γλωσσολόγους από το 1928 και υπήρχε στο πανεπιστήμιο του Κιέβου, καθώς και το υλικό που υπήρχε στο Ελληνικό Μουσείο της Μαριούπολης·

* την επιτόπια αποστολή για συλλογή γλωσσικού υλικού από τη Μαριούπολη και τα γύρω χωριά· και

* η τελική επεξεργασία για τη γλωσσολογική περιγραφή και ανάλυση της φωνητικής-φωνολογίας, της μορφολογίας, της σύνταξης και του λεξιλογίου.

Theatre_night_Mariupol

To θέατρο της Μαριούπολης 

1 comment so far

  1. ΧΡΗΣΙΜΑ ΑΡΘΡΑ ΓΙΑ ΤΗ ΜΑΡΙΟΥΠΟΛΙΤΙΚΗ ΔΙΑΛΕΚΤΟ
    —————————————————————————————–

    1) Pappou-Zhuravliova, K The gender of the noun in the «Tavrorumeic» dialect of Ukrainian Greeks (of the Sea of Azov) μορφολογία,γένος

    2) Ζουραβλιόβα, Αι. Φωνητικό και φωνολογικό σύστημα της ταυρορουμέικης νεοελληνικής διαλέκτου των Ελλήνων της Ουκρανίας φωνητική,φωνολογία,διαλεκτικοί θύλακοι

    3) Καρπόζηλος, Α. Οι Έλληνες της Μαριούπολης (Ζντάνοφ) και η διάλεκτός τους διαλεκτικοί θύλακοι

    4) Παππού-Ζουραβλιόβα, Α. The history of the study of the Tavrorumei modern Greek dialects of Azov Sea and their classification διαλεκτολογική έρευνα,ταξινόμηση,διαλεκτικοί θύλακοι

    5) Παππού-Ζουραβλιόβα, Α. Μορφολογία των νεοελληνικών ιδιωμάτων της Ουκρανίας: Οι αντωνυμίες και η ταξινόμησή τους στην ταυρορουμαίικη διάλεκτο των Ελλήνων της Μαριούπολης σε σύγκριση με τη νέα ελληνική. μορφολογία,αντωνυμίες,διαλεκτικοί θύλακοι

    6) Παππού-Ζουραβλιόβα, Αι. Η ελληνική ταυρορουμεϊκή διάλεκτος στη νοτιο-ανατολική Ουκρανία κοινωνιογλωσσική κατάσταση,γενική περιγραφή,διαλεκτικοί θύλακοι

    7) Παππού-Ζουραβλιόβα, Αι. Η ταυρορουμαίικη διάλεκτος των Ελλήνων της Αζοφικής στη νοτιοανατολική Ουκρανία (περιοχή της Μαριούπολης) κοινωνιογλωσσική κατάσταση,γενική περιγραφή,διαλεκτικοί θύλακοι

    8) Παππού-Ζουραβλιόβα, Αι. Οι Έλληνες της Αζοφικής (περιοχή Μαριούπολης) και η γλώσσα τους / The Greeks of the Azov region (Marioupolis district) and their language κοινωνιογλωσσική κατάσταση,γενική περιγραφή,διαλεκτικοί θύλακοι
    BOOK

    9) Συμεωνίδης Χ. Π., Δ. Τομπαΐδης Η σημερινή ελληνική διάλεκτος της Ουκρανίας (περιοχής Μαριούπολης)

    10) Χατζηδάκη, Α. Η επιβίωση και η λειτουργία των ελληνικών διαλέκτων της περιοχής της Μαριούπολης / The survival and functioning of the Greek dialects of the area of Marioupolis κοινωνιογλωσσολογία

    http://goo.gl/5zjttY

    ————-

    Η διάλεκτος των Ελλήνων της Ουκρανίας· ιστορία 2500 χρόνων

    http://abnet.agrino.org/htmls/D/D014.html


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: