H ιστορία της ενέργειας και η σημασία της ΔΕΗ…

cf83ceaccf81cf89cf83ceb70005-1

Ένα παλιότερο αφιέρωμα στα Ιστορικά της Ελευθεροτυπίας (28-4-2013) αφορούσε την ιστορία της ενέργειας και το Ιστορικό Αρχείο της ΔΕΗ. Συμμετείχε η Μαρία Μαυροειδή

σάρωση0058

Η ιστορία της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα

Του ΒΛΑΣΗ ΑΓΤΖΙΔΗ*

Ποιος θα μπορούσε να φανταστεί τη σύγχρονη ζωή χωρίς την ηλεκτρική ενέργεια; Κάτι που σήμερα θεωρείται ως αυτονόητο, πρωτοεμφανίστηκε στη ζωή των ανθρώπων 120 χρόνια πριν, ενώ η πρόσβαση της πλειονότητας του πληθυσμού σ’ αυτή τη μορφή ενέργειας αποτελεί μια πολύ πρόσφατη κατάκτηση. Για μεγάλο μέρος του πληθυσμού της Γης, ειδικά στον Τρίτο Κόσμο, η πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια παραμένει ακόμα ζητούμενο.

Deh

Η εμφάνιση του ηλεκτρισμού δρομολόγησε τη δεύτερη Βιομηχανική Επανάσταση. Οι συνθήκες της παραγωγής άλλαξαν ριζικά με την εισαγωγή της νέας μορφής ενέργειας, που αντικατέστησε τον ατμό, το πετρέλαιο και το φωταέριο. Η ηλεκτρική ενέργεια προσέφερε μεγάλη οικονομία, ασφάλεια, υψηλή ποιότητα και μικρότερη μόλυνση του περιβάλλοντος. Οι ηλεκτροκινητήρες, μικροί και ευέλικτοι, έδωσαν τη δυνατότητα να επιλεγεί μια νέα παραγωγική δομή στα εργοστάσια. Η βιομηχανία, αλλά και οι πόλεις πήραν νέα μορφή όταν η ηλεκτρική ενέργεια άρχισε να παράγεται και να διανέμεται ευρύτερα.

Τα πάντα ξεκίνησαν την τελευταία 20ετία του 19ου αιώνα. Το 1881 λειτούργησε η πρώτη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος ισχύος 746 KW, κάπου μεταξύ Λονδίνου και Πόρτσμουθ. Τη γεννήτρια κινούσαν δύο υδρόμυλοι και η παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος εξαρτιόταν απολύτως από τις βροχοπτώσεις. Το επόμενο έτος εγκαταστάθηκε η πρώτη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στη Στουτγάρδη της Γερμανίας. Για να συνειδητοποιήσουμε τα πρώτα μεγέθη, θα πρέπει να αναφέρουμε ότι εκείνη η μονάδα παραγωγής της Στουτγάρδης παρήγε ηλεκτρική ενέργεια για 30 λάμπες πυρακτώσεως. Η δημιουργία δικτύων θα ξεκινήσει στο Βερολίνο το 1885. Το δικαίωμα της εταιρείας παραγωγής αφορούσε την εγκατάσταση δικτύου ακτίνας 800 μέτρων από τη μονάδα παραγωγής.

Η δεκαετία 1880-1890 υπήρξε μια δεκαετία ραγδαίας ανάπτυξης και εξέλιξης της νέας τεχνολογίας. Εφευρέτες και κατασκευαστές θα προσπαθήσουν να επιλύσουν τα προβλήματα που συναντούσαν και να εξελίξουν τις μεθόδους και τις διαδικασίες.

Ο ηλεκτρισμός στην Ελλάδα θα φτάσει το 1889, όταν μια ιδιωτική εταιρεία θα κατασκευάσει την πρώτη μονάδα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και θα φωτίσει το ιστορικό κέντρο της πόλης. Την ίδια χρονιά θα αρχίσει και η ανάπτυξη της ηλεκτροπαραγωγής στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το δικαίωμα ηλεκτροδότησης της οθωμανικής Θεσσαλονίκης θα αναλάβει η «Βελγική Εταιρεία». Τότε αρχίζει και ο ηλεκτροφωτισμός σε Κωνσταντινούπολη και Σμύρνη. Παράλληλα, στην Οθωμανική Αυτοκρατορία θα εμφανιστούν ντόπιοι Ελληνες επιχειρηματίες, οι οποίοι θα δραστηριοποιηθούν στο χώρο της ηλεκτροπαραγωγής σε κλίμακα μεγαλύτερη από αυτή της Ελλάδας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η μεταλλευτική περιοχή της Μπάλιας-Καραϊδίν, βορειοανατολικά του Αϊβαλιού (Κυδωνίες), όπου πλάι στο μεγάλο συγκρότημα των μεταλλείων -αντίστοιχο του Λαυρίου- θα αναπτυχθεί και η ηλεκτροπαραγωγή με λιγνίτη.

Η «είσοδος» του λιγνίτη

Από τη δεκαετία του 1890 δημιουργούνται εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής στην περιοχή, που βασίζονται στην εκμετάλλευση των λιγνιτικών πεδίων της Μπάλιας-Καραϊδίν. Η συγκεκριμένη περιοχή και η μεταλλευτική και ηλεκτροπαραγωγός δραστηριότητα έχει και μια θλιβερή πλευρά, εφ’ όσον οι 700 μεταλλωρύχοι και εργαζόμενοι στα εργοστάσια της περιοχής θα δολοφονηθούν ομαδικά μαζί με τις οικογένειές τους από τον τακτικό κεμαλικό στρατό τον Σεπτέμβριο του 1922 και θα ταφούν σε ομαδικούς τάφους έξω από την Μπάλια. Για το άγνωστο αυτό θέμα θα υπάρξει ένα αφιέρωμα στις σελίδες των «Ιστορικών».

Είναι ενδιαφέρον ότι η αναγνώριση και η αξιοποίηση του λιγνίτη στην Ελλάδα θα γίνει από Μικρασιάτες πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν στην Πτολεμαΐδα και είχαν μεταφέρει τη σχετική τεχνογνωσία για το υλικό αυτό. Ο πρώτος που ζήτησε και πήρε το δικαίωμα δημιουργίας ορυχείων και εκμετάλλευσης του λιγνίτη στην περιοχή αυτή ήταν ο Γεώργιος Παυλίδης, πρόσφυγας από τη Φώκαια της Σμύρνης. Η σημασία αυτής της δράσης αναγνωρίστηκε από τους ιστορικούς της ενέργειας: «Στα μέσα της δεκαετίας του 1920 ανήσυχοι και δραστήριοι, όπως ο Γ. Παυλίδης (…) αντιλήφθηκαν τη σημασία του λιγνίτη και κατέβαλαν μεγάλες προσπάθειες για τη συστηματική του εκμετάλλευση…» («Μνήμες και εικόνες από λιγνίτη. 60 χρόνια ενέργεια για την Ελλάδα», δεύτερη έκδοση, ΔΕΗ, 2010).

* Διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας – Μαθηματικός, https://kars1918.wordpress.com/

cf83ceaccf81cf89cf83ceb70005-1

Deh2

Διασώζοντας τη μνήμη μιας δημόσιας εταιρείας

Της ΜΑΡΙΑΣ ΜΑΥΡΟΕΙΔΗ*

Το Ιστορικό Αρχείο ΔΕΗ, το οποίο διασώζει την ιστορία της μεγαλύτερης παραγωγικής και δημόσιας επιχείρησης της χώρας και τη μνήμη των ανθρώπων της, έχει αφετηρία του το 2002, όταν ανατίθεται στον Τομέα Αρχείων η επιμέλεια, τήρηση και οργάνωση όλων των Αρχείων της Επιχείρησης και, ειδικότερα, η συγκρότηση του Ιστορικού της Αρχείου.


Την ηλεκτροδότηση της Αθήνας από το 1924 έως το 1927 παρείχε ο αγγλικός όμιλος Power and Traction Finance Company Ltd, η γνωστή ως «Πάουερ» που αργότερα ίδρυσε την Ηλεκτρική Εταιρεία Αθηνών-Πειραιώς (ΗΕΑΠ). Βέβαια η εκμετάλλευση παραγωγής και διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας γίνεται από τη ΔΕΗ τη δεκαετία του ’60, όπου και τέθηκαν σε λειτουργία ο ατμοηλεκτρικός σταθμός της Πτολεμαΐδας και ο υδροηλεκτρικός του Ταυρωπού (φωτ. ΑΠΕ)Τότε ξεκινάει ουσιαστικά ο σχεδιασμός της διάσωσης, αποτίμησης και αξιοποίησης του τεράστιου όγκου των αρχείων της Επιχείρησης, που συνθέτουν την ιστορική μνήμη της ΔΕΗ και του εξηλεκτρισμού της χώρας.

Από τον πρώτο μικρό σταθμό παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος της Γενικής Εταιρείας Εργοληψιών, στην οδό Αριστείδου το 1889, μέχρι την ίδρυση της ΔΕΗ το 1950 μεσολαβεί μία 60ετία, κατά την οποία δεν έχει ακόμη εμπεδωθεί η αντίληψη ότι το ηλεκτρικό ρεύμα είναι κοινωνικό αγαθό. Η παραγωγή του γίνεται από ένα πλήθος -μικρών κατά κανόνα- ιδιωτικών ή δημοτικών εταιρειών, διασπαρμένων στην ελληνική επικράτεια. Η οικιακή κατανάλωση είναι εξαιρετικά περιορισμένη, καθώς η τιμή του ρεύματος είναι υψηλή -ενώ η ποιότητα χαμηλή-, καθιστώντας το πολυτέλεια.

Την ηλεκτροδότηση της Αθήνας από το 1924 έως το 1927 παρείχε ο αγγλικός όμιλος Power and Traction Finance Company Ltd, η γνωστή ως «Πάουερ» που αργότερα ίδρυσε την Ηλεκτρική Εταιρεία Αθηνών-Πειραιώς (ΗΕΑΠ). Βέβαια η εκμετάλλευση παραγωγής και διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας γίνεται από τη ΔΕΗ τη δεκαετία του '60, όπου και τέθηκαν σε λειτουργία ο ατμοηλεκτρικός σταθμός της Πτολεμαΐδας και ο υδροηλεκτρικός του Ταυρωπού (φωτ. ΑΠΕ)

Ωστόσο, η ηλεκτροδότηση της Αθήνας, ιδιαίτερα από το 1924 έως το 1927, αποτέλεσε πεδίο οικονομικών ανταγωνισμών, πυροδότησε πολιτικές αντιπαραθέσεις και προσέλκυσε το ενδιαφέρον ξένων ομίλων. Νικητής σε αυτόν τον ανταγωνισμό στέφθηκε ο αγγλικός όμιλος Power and Traction Finance Company Ltd. Η γνωστή ως «Πάουερ» αργότερα ίδρυσε την Ηλεκτρική Εταιρεία Αθηνών-Πειραιώς (ΗΕΑΠ), η οποία εξελίχθηκε στη μεγαλύτερη ηλεκτρική εταιρεία της χώρας πριν από την ίδρυση της ΔΕΗ.

«Ελντοράντο» εξηλεκτρισμού

Στις 20 Ιουλίου 1950 υπογράφτηκε σύμβαση μεταξύ της ελληνικής κυβέρνησης και της αμερικανικής εταιρείας Ebasco, με την οποία η τελευταία αναλάμβανε την ανάπτυξη και λειτουργία εθνικού συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας και στις 7 Αυγούστου 1950 ιδρύθηκε ΔΕΗ. Κατά την πρώτη 20ετία ανάπτυξης της ΔΕΗ, κατευθυντήριος άξονας τόσο για τα ενεργειακά προγράμματα όσο και για την τιμολογιακή πολιτική της επιχείρησης υπήρξε η παραγωγή άφθονης και φθηνής ηλεκτρικής ενέργειας.

Το πρώτο ενεργειακό πρόγραμμα εκπονήθηκε την περίοδο 1951-1955 από την Ebasco -η οποία είχε αναλάβει την ευθύνη οργάνωσης και λειτουργίας της ΔΕΗ- με κεφάλαια προερχόμενα από το δημόσιο προϋπολογισμό, το Σχέδιο Μάρσαλ και τις ιταλικές πολεμικές αποζημιώσεις. Τα έργα του πρώτου προγράμματος περιελάμβαναν τον ατμοηλεκτρικό σταθμό Αλιβερίου, τους υδροηλεκτρικούς σταθμούς Λούρου, Αγρα και Λάδωνα, καθώς και την κατασκευή γραμμών μεταφοράς για τη διασύνδεση όλων των παραπάνω σταθμών.

Πτολεμαΐδα και Ταυρωπός

Με το δεύτερο ενεργειακό πρόγραμμα που εκπόνησε η ελληνική πλέον διοίκηση της ΔΕΗ, μετά τη λήξη της σύμβασης με την Ebasco το καλοκαίρι του 1955, οριστικοποιήθηκε η οργάνωση και η μορφή της εκμετάλλευσης της παραγωγής και της διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας. Επιπλέον, τέθηκαν σε λειτουργία ο ατμοηλεκτρικός σταθμός Πτολεμαΐδας και ο υδροηλεκτρικός σταθμός Ταυρωπού. Μέχρι το 1960, μέσα σε μια δεκαετία λειτουργίας της ΔΕΗ, εκτός από τα θερμοηλεκτρικά και υδροηλεκτρικά εργοστάσια παραγωγής, κατασκευάστηκαν χιλιάδες χιλιόμετρα γραμμών μεταφοράς και διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και πλήθος υποσταθμών μετασχηματισμού του ρεύματος.

Ωστόσο, βασικός πυλώνας του εξηλεκτρισμού όλης της χώρας υπήρξε το μεγάλο έργο των εξαγορών. Με το νόμο 3523 του 1956 η ΔΕΗ ορίστηκε ως μοναδικός φορέας για την παραγωγή και διανομή ηλεκτρικής ενέργειας και ανέλαβε την εξαγορά των υφιστάμενων τοπικών ηλεκτρικών εκμεταλλεύσεων και την εφαρμογή ενιαίου χαμηλού τιμολογίου σε ολόκληρη τη χώρα. Ο νόμος αυτός για την εξαγορά -ουσιαστικά για την κρατικοποίηση- όλων των ηλεκτρικών επιχειρήσεων της χώρας, αφορούσε 415 επιχειρήσεις, κυρίως μικρές και μεσαίες, αλλά και μία πολύ μεγάλη για τα ελληνικά δεδομένα και, το κυριότερο, ξένων συμφερόντων, την ΗΕΑΠ. Το έργο των εξαγορών ξεκίνησε το 1956 και ολοκληρώθηκε το 1968, με την εξαγορά και της τελευταίας ηλεκτρικής εταιρείας, του «Γλαύκου» της Πάτρας.

Ετσι, η ιστορία της πρώτης περιόδου του εξηλεκτρισμού αποτυπώνεται στο παλαιότερο αρχειακό υλικό της Επιχείρησης, στα Αρχεία των Εξαγορών Ηλεκτρικών Εταιρειών, αφού η ΔΕΗ, εκτός της δικής της πεντηκονταετούς και πλέον ιστορίας, είναι φυσικός κληρονόμος και της προγενέστερης ιστορίας μετά την εξαγορά από την ίδια όλων των ιδιωτικών ηλεκτρικών επιχειρήσεων.

Επιπλέον, τα αρχεία ηλεκτροδοτήσεων των νοικοκυριών και των μεγάλων πελατών (βιομηχανικών, μεγάλων επιχειρήσεων κ.ά.) από το 1954, αλλά και τα αρχεία της προόδου του εξηλεκτρισμού της υπαίθρου (1967-1994) είναι μοναδικού ενδιαφέροντος όχι μόνο για την ιστορία της ΔΕΗ, αλλά και για την οικονομική και κοινωνική ιστορία της χώρας.

Εθνικό δίκτυο το 1970

Το 1970 η ΔΕΗ είχε πλέον κατορθώσει να δημιουργήσει ένα εθνικό δίκτυο ηλεκτροδότησης όλης της χώρας και να προσφέρει ισότιμα σε όλους πρόσβαση στο ηλεκτρικό ρεύμα. Το γεγονός αυτό, εκτός από τεχνικό επίτευγμα και σημαντικό στάδιο ανάπτυξης του δημόσιου τομέα, αποτέλεσε και το πρώτο ολοκληρωμένο δίκτυο υλικοτεχνικής υποδομής που ενσωμάτωνε το σύνολο του πληθυσμού της επικράτειας.

Καθώς δε τα μεγάλης κλίμακας έργα απαιτούσαν τεχνογνωσία που ξεπερνούσε κατά πολύ τις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, δεν είναι υπερβολικό να πούμε ότι στη διάρκεια των δύο πρώτων δεκαετιών της λειτουργίας της η ΔΕΗ αποτέλεσε το σημαντικότερο εκπαιδευτικό εργαστήρι της μεταπολεμικής Ελλάδας.

Η μαρτυρία της εργασίας

Σημαντικό και αναπόσπαστο μέρος του Ιστορικού Αρχείου της ΔΕΗ είναι το Αρχείο Προφορικών Μαρτυριών παλαιών στελεχών και εργαζομένων της Επιχείρησης που ξεκίνησε το 2003. Οι μαρτυρίες των ανθρώπων της ΔΕΗ φωτίζουν πλευρές της δράσης και εξέλιξής της με τρόπο που δεν καταγράφεται στις γραπτές πηγές, αλλά τις εμπλουτίζει. Στο Αρχείο Προφορικών Μαρτυριών οι αφηγητές υπήρξαν σκαπανείς του εξηλεκτρισμού στην Ελλάδα και ταυτόχρονα μάρτυρες της πρώτης σημαντικής περιόδου συγκρότησης και εδραίωσης της Δημόσιας Επιχείρησης Ηλεκτρισμού. Μέσα από τις μαρτυρίες τους προβάλλει η μορφή του εργαζομένου ποικίλων ειδικοτήτων και η συμβολή του σε μια δραστηριότητα που αγκάλιασε όλη την επικράτεια και απέκτησε ιδιαίτερη αίγλη στη μεταπολεμική ελληνική κοινωνία, σε ένα περιβάλλον ανασυγκρότησης και αναπτυξιακού πνεύματος: «Τότε ήταν η εποχή του Ελντοράντο του εξηλεκτρισμού. Τα δίκτυα επεκτεινόντουσαν με μεγάλη ταχύτητα. Πρωτοποριακό για την Ελλάδα. Συνέχεια η μία πόλη μετά την άλλη συνδεόταν. Εγινε και η εξαγορά των τοπικών επιχειρήσεων, ο κόσμος μας έβλεπε λίγο-πολύ ως αστροναύτες που του φέρνανε ρεύμα!» (Ιστορικό Αρχείο ΔΕΗ, Αρχείο Προφορικών Μαρτυριών).

Παράλληλα, στο πλαίσιο του σχεδιασμού πολιτικής για τη διάσωση και αξιοποίηση της βιομηχανικής κληρονομιάς της Επιχείρησης, συγκροτήθηκε το Αρχείο Ιστορικού Μηχανολογικού Εξοπλισμού της ΔΕΗ. Στόχος του έργου αυτού είναι η καταγραφή, αξιολόγηση και διάσωση του τεχνολογικού πλούτου της Επιχείρησης πανελλαδικά. Από τον Ατμοηλεκτρικό Σταθμό Φαλήρου, που κατασκευάστηκε το 1903 -διατηρητέο μνημείο σήμερα- και είναι το πρώτο εργοστάσιο του είδους του στη χώρα, μέχρι τις εγκαταστάσεις και τα κτήρια-μηχανές των πρώην Λιγνιτωρυχείων Αλιβερίου, τα υλικά κατάλοιπα του εξηλεκτρισμού συνιστούν τεκμήρια της πλούσιας παραγωγικής δραστηριότητας της ΔΕΗ σε όλη την επικράτεια και ψηφίδες του σύγχρονου πολιτιστικού αποθέματός της.

Τα μεγάλα έργα, ο εξηλεκτρισμός ολόκληρης της χώρας, η δημιουργία του ενιαίου εθνικού δικτύου, η τεράστια συμβολή της ΔΕΗ ως ενιαίου και δημόσιου φορέα στη μεταπολεμική παραγωγική συγκρότηση της χώρας, η εξέλιξη της διοικητικής οργάνωσης της επιχείρησης, αλλά και η ιστορία της εργασίας αποτυπώνονται στα πλούσια και πολυποίκιλα τεκμήρια του Ιστορικού Αρχείου της ΔΕΗ.

* Ιστορικός – Βιομηχανική αρχαιολόγος

Advertisements

16 Σχόλια

  1. Β... on

    Είναι ο λιγνίτης βρώμικη ενέργεια ;

    Ο λιγνίτης είναι η κύρια και φθηνότερη πηγή ενέργειας για τη χώρα μας . Είναι παράλογο να την απαξιώνουμε στο όνομα μιας δήθεν καθαρότερης μορφής ενέργειας. Με αφορμή την αναγγελία δημιουργίας του νέου ΑΗΣ ,Πτολεμαΐδα 5, όλοι οι κουλτουριάρηδες, δήθεν αντικυβερνητικοί, ανάγουν το πρόβλημα με τον λιγνίτη όπως κάνουν και με τους υπόλοιπους ορυκτούς πόρους σε δήθεν περιβαλλοντικό, διότι αυτή η δικαιολογία είναι μοντέρνα και προσφέρεται για λαϊκισμό.

    Η σημερινή τεχνολογία καύσης του λιγνίτη καθώς και αυτή της εκμετάλλευσης των λοιπών ορυκτών πόρων είναι σε θέση να εξασφαλίσει τους περιβαλλοντικούς όρους για την ασφαλή λειτουργίας τους. Όποιος αντιτίθεται στην εκμετάλλευση του ορυκτού πλούτου με πρόσχημα το περιβάλλον διευκολύνει την κυβέρνηση στο ξεπούλημα του διότι εύκολα μπορεί αυτή να χαρακτηρίσει μία τέτοια αντίδραση σαν κακόβουλη, οπισθοδρομική και ενάντια στην προσέλκυση επενδύσεων τάχα για το καλό του τόπου.

    Για τον ορυκτό πλούτο των μεταλλικών ορυκτών έχω αναφερθεί από αυτό το βήμα και στο παρελθόν, με αφορμή τον χρυσό στην Χαλκιδική. Εδώ θα ήθελα να επικεντρώσω την προσοχή στον λιγνίτη που τον χαρακτηρίζουν σαν βρώμικη ενέργεια ενώ θα έπρεπε να επικεντρώσουν αλλού τις οιεσδήποτε αντιρρήσεις τους.

    Η Νέα Τάξη πραγμάτων, την οποία υπηρετεί η παρούσα κυβέρνηση, έχει αποφασίσει για το ρόλο της χώρας μας ως προτεκτοράτο στο οποίο δεν επιτρέπουν να δρα ανταγωνιστικά στις οικονομίες των κυρίαρχων κρατών. Για τον λόγο αυτό έχουν φροντίσει να την απόβιομηχανοποιήσουν με αποτέλεσμα να έχει αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο, παρά το διαφημιζόμενο πρωτογενές πλεόνασμα της κυβέρνησης που απομυζά τον λαό χωρίς να του προσφέρει τις αντίστοιχες υπηρεσίες.

    Οι επενδύσεις σε τομείς που εξυπηρετούν την εντόπια αγορά, όπως η παραγωγή ενέργειας, οι τηλεπικοινωνίες, η διαχείριση του νερού, των λιμένων, των αερολιμένων, των δημοτικών υπηρεσιών , του τουρισμού κλπ, αφενός δεν είναι ανταγωνιστικές για αυτούς ενώ συγχρόνως αποτελούν τομείς κερδοφορίας για ιδιώτες επενδυτές που εκμεταλλεύονται ένα δημόσιο αγαθό. Ο ρόλος πλέον του Έλληνα , ή του γραικύλου όπως μας ονομάζουν (greek) θα είναι αυτός του υπηρέτη και συγχρόνως του καταναλωτή στην παραγωγή και κατανάλωση αυτών των υπηρεσιών.

    Μόνο στο Πολυτεχνείο Κρήτης εγγράφονται πλέον άνω των 100 φοιτητών ετησίως στη Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων και παρά το γεγονός ότι ο αριθμός αυτός είναι παράλογος για τη χώρα μας και αποτελεί λαϊκίστικη κυβερνητική πολιτική, έχουμε τώρα και το αίτημα των αντικυβερνητικών για συρρίκνωση της εκμετάλλευσης των ορυκτών πόρων. Σίγουρα αυτή η αντεθνική κυβέρνηση πρέπει να πέσει αλλά θα είναι κρίμα η διαχείριση του κράτους να πέσει σε δήθεν οικολόγους διότι και οι δύο το ίδιο κακό κάνουν.

    Αυτή είναι η δυστυχία του σημερινού Ελληνισμού, οι γραικύλοι να είναι συγχρόνως στην κυβέρνηση και στην αντιπολίτευση.

    Ηλίας Σταμπολιάδης

    Πολυτεχνείο Κρήτης

  2. Οι ιδιωτικοποιήσεις αποτελούν μέγα αντεθνικό και αντικοινωνικό ολίσθημα.

    Στις δημόσιες επιχειρήσεις το Κράτος, μέσα από την εξουσία της εκάστοτε νομίμως εκλεγμένης Κυβέρνησης, έχει την ευθύνη της οργάνωσης, διοίκησης, λειτουργίας και διαχείρισης αυτών των εκμεταλλεύσεων. Το ίδιο κάνει και η εκάστοτε νομίμως εκλεγμένη Δημοτική Αρχή με τις δημοτικές επιχειρήσεις.

    Ιδιωτικές επιχειρήσεις οργανώνονται, λειτουργούν και διαχειρίζονται από τους ιδιώτες με δική τους απόφαση, δράση και ευθύνη. Τα καθαρά κέρδη που προκύπτουν αφαιρουμένων των συνολικών λειτουργικών δαπανών και των νόμιμων φορολογικών επιβαρύνσεων ανήκουν στους ιδιώτες επιχειρηματίες.

    Όταν οι δημόσιες και δημοτικές επιχειρήσεις οργανώνονται από άρχοντες άμεσα εκλεγμένους και ανακλητούς, όταν και όπου χρειαστεί, από το λαό, χωρίς κομματικές αλχημείες, τα καθαρά κέρδη μένουν υπέρ του Δημοσίου και της Δημοτικής Αρχής, δηλαδή υπέρ των πολιτών και δημοτών, επενδύοντάς τα σε νέες ωφέλιμες κοινωνικά επενδύσεις.

    Αυτοί που επιμένουν όλες οι Δημόσιες εκμεταλλεύσεις να παραχωρηθούν σε ιδιώτες, σύμφωνα με τα παραπάνω, προφανώς είναι αζημίως ταγμένοι υπέρ των μεσαζόντων ιδιωτών που έχουν συσσωρευμένα οικονομικά δυναμικά, ανήκουν δηλαδή στην οικονομική ολιγαρχία που κατέχουν τον έλεγχο των μονοπωλίων, ολιγοπωλίων, τις πολυεθνικές, τους διεθνείς κροίσους καιροσκόπους δανειστές μας ή στα κρατικά και μοναρχικά συσσωρευμένα υπερκέρδη.

  3. Ο Κινηματογράφος «ΖΩΡΖ» στην Πτολεμαΐδα, της Μιράντας Παυλίδου

    Δημοσιεύτηκε απο: e-ptolemeos team σε Κοινωνία, Τοπική Επικαιρότητα 08/05/2015

    «Ο κινηματογράφος «Ζωρζ» είναι ο παλαιότερος κινηματογράφος της Πτολεμαΐδας. Είναι ο πρώτος που χτίστηκε και ο τελευταίος που έκλεισε.
    Η ιστορία του ξεκινά το Μάιο του 1930, όταν ο σοφέρ στα λιγνιτωρυχεία Παυλίδη-Αδαμόπουλου, Ν. Σακελλάρης ή Κρητικός αγοράζει κινηματογραφική μηχανή. Ο κινηματογράφος αυτός μάλλον ήταν θερινός, διότι σταματούσε η λειτουργία του λόγω κακοκαιρίας και δεν ήταν «ομιλών».

    Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς χτίστηκε το κτίριο που στέγασε τον κινηματογράφο «Ζωρζ» όμως από το παρακάτω δημοσίευμα της εφημερίδας «Επαρχιακή Φωνή» της 13ης Οκτωβρίου 1935 που αναφέρει τα παρακάτω, θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι στεγάστηκε στην μόνιμη πλέον στέγη του, στην οδό Πτολεμαίων 4, με την υπόσχεση ότι σύντομα θα γινόταν και «ομιλών».
    =Ο κινηματογράφος από σήμερα αρχίζει τη χειμερινή του σαιζόν -απόψε προβάλλει το Ρωσσικό έργο «Ποιητής και Τσάρος» – εφέτος καθώς μας πληροφορεί η διεύθυνσίς του θα μας παρουσιάση εκπλήξεις – θα μας φέρη τα ωραιότερα έργα τα οποία προμηθεύεται απ” τη Θεσ/νίκη και που θα προβληθούν για πρώτη φορά απ” όλη τη Δυτ. Μακεδονία στην πόλι μας – προτού τα προμηθευθή θα εξετασθούν όλα τα έργα από ειδική επιτροπή η οποία θα παραγγείλη τα έργα χωρίς να λάβει υπ” όψιν την τιμή της ταινίας.»

    Όμως κατά τα τέλη Νοεμβρίου 1938 παύει τη λειτουργία του μάλλον λόγω «έλλειψης κερδών» και υπερβολικών εξόδων καθ’ ότι το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος ήταν υπέρογκο (δεν είχε γίνει ακόμη το εργοστάσιο της ΔΕΗ), αλλά και από τα σχόλια και τις αντιδράσεις μερίδας κατοίκων. Γι” αυτό και ο Νούλης Εσπερινός στις 11 Δεκεμβρίου του 1938 σε άρθρο με τίτλο : ΖΗΤΗΜΑ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΣ – Η ΠΟΛΙΣ ΜΑΣ ΔΥΝΑΤΑΙ ΝΑ ΔΙΑΤΗΡΗΣΗ ΕΝΑΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΝ μεταξύ άλλων γράφει : «Από 15θημέρου τώρα ο κινηματογράφος μας έπαυσε να λειτουργή. Ελειτούργησε αυτός δύο περίπου έτη, μαζί με την εγκατάστασίν του εις το νέον οίκημα, φαίνεται δε πολύ περίεργον το γεγονός ότι δεν κατώρθωσε να σταδιοδρομήση αυτός και να σταθή ως επιχείρησις πολύ περισσότερον καθ” όσον η πόλις μας βαίνει ολονέν προς τα πρόσω και η ανάγκη αυτού εγένετο περισσότερον επιτακτική.»

    Δεν έχουμε πληροφορίες αν ο Κινηματογράφος ξαναλειτούργησε την περίοδο του έπους του 1940, επί Γερμανικής κατοχής. Εμφανίζεται πάλι στην εφημερίδα «Ακριτική Φωνή» του Χρυσ. Πιπιλιάγκα, στις 28 Μαΐου 1950, προς συνετισμό των θαμώνων… «Δυστυχώς παρά τας συστάσεις μας πολλοί εξακολουθούν το ίδιο βιολί με τα σπόρια…»

    Τέλος του 1957 οι αδελφοί Παυλίδη αγοράζουν από τον Ν. Σακελλάρη τον κινηματογράφο με τα χρήματα που πήραν από την «αποζημίωση» της ΔΕΗ, εγκαταλείποντας κάθε νόμιμο δικαίωμά τους επί των λιγνιτωρυχείων Παυλίδη – Αδαμόπουλου, [ο πατέρας τους Γεώργιος Παυλίδης είχε ανακαλύψει και εκμεταλλευτεί πρώτος, με επίσημη άδεια του κράτους, τους λιγνίτες Πτολεμαΐδας.]

    Στις 13 Οκτωβρίου 1957 η εφημ. «Επαρχιακή Φωνή» γράφει :
    «Εντός των ημερών επαναρχίζει τας εργασίας του, υπό την Δ/νσην του κ. Νικ. Παυλίδη ο κινηματογράφος «Μακεδονικόν» ανακαινισθείς τελείως. Ο κ. Παυλίδης συμβληθείς με τας καλυτέρας εταιρείας, θα προβάλη τα δυνατώτερα έργα.»

    Στο φύλλο της 24ης Νοεμβρίου 1957 η εφημερίδα «Επαρχιακή Φωνή» με τίτλο ΤΑ ΕΓΚΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ «ΖΩΡΖ» γράφει : »
    Την παρελθούσαν Κυριακήν ετελέσθησαν τα εγκαίνια του νέου κινηματογράφου «ΖΩΡΖ» των κ.κ. Αδελ. Παυλίδη. Οφείλομεν να παραδεχθώμεν ότι ο νέος κινηματογράφος όστις αποτελεί συνέχειαν του παλαιού τοιούτου «Μακεδονικόν» ανακαινισθείς τελείως, ανεφανίσθη με τον άπλετον φωτισμόν, με την επίστρωσιν της οροφής δια σιλοτέξ, με την κεντρικήν θέρμανσιν, με την εξαιρετικήν ακουστικήν και γενικώς με την ευρείαν και περιποιημένην αίθουσάν του, εφάμιλλος των μεγαλουπόλεων και ίσως-ίσως ο καλύτερος εις την Δυτικήν Μακεδονίαν. Η ονομασία «Ζώρζ» εδόθη εις μνήμην του πατρός των αδελφών Παυλίδου Γεωργ. Παυλίδου. Εις τους νέους επιχειρηματίας ευχόμεθα καλές δουλειές.
    Οι αδελφοί Παυλίδη και ιδιαίτερα ο διευθυντής του κιν/φου Νικόλαος Παυλίδης, από τότε έζησαν όλη την αίγλη του κιν/φου… Την μεγάλη του ακμή, αλλά και την παρακμή του (με την έλευση της τηλεόρασης) και είναι μέχρι σήμερα ιδιοκτήτες του οικήματος.
    Η μορφωτική και εκπολιτιστική επίδραση που είχε στους κατοίκους της Πτολεμαΐδας ήταν τεράστια. Αλλά και η κοινωνική συμβολή του ήταν και αυτή μεγάλη. Ιδιαιτέρως τη «χρυσή εποχή», όταν κοβόταν χιλιάδες εισιτήρια και η εισροή του κόσμου ήταν αθρόα. .. Οι πρώτες κρυφές ματιές, τα πρώτα ερωτικά σκιρτήματα, τα πρώτα χάδια, όλα τα προξενιά, γεννιόντουσαν μέσα στο σκοτάδι της αίθουσας του κιν/φου… Στα διαλείμματα με τις λεμονάδες, τις πορτοκαλάδες, τα μπυράλ, τα ταμ-ταμ, με τη σάμαλι, τα κωκ… που διαλαλούσε η «μαρίδα» με τον ιμάντα γύρω από τον λαιμό. Μέσα στο κλάμα και τη συγκίνηση των τούρκικων φιλμ με πρωταγωνίστριες τη Χούλια Κότς Γιγίτ και την Τουρκάν Σοράιγ, που θύμιζαν στους ταλαιπωρημένους πρόσφυγες τις χαμένες τους πατρίδες. Αλλά και οι ταινίες της Μέτρο Γκόλντεν Μάυερ που άφησαν εποχή… με την Ρόμυ Σνάιντερ, τη Τζίνα Λολομπριτζίτα, τη θρυλική Μπε μπε (Μπριζίτ Μπαρτντό), την Ελίζαμπεθ Τέυλορ, τον Γκρέγκορυ Πεκ, τον Αντονυ Κουήν, τον Μάρλον Μπράντο, τον Ομάρ Σαρίφ, τον Τζέιμς Ντιν, τον Κερκ Ντάγκλας, τον Αλεν Ντελόν, τον Γκάρυ Κούπερ και τόσους άλλους σταρ.

    Τα χρόνια πέρασαν, οι άνθρωποι άλλαξαν και η ζωή άλλαξε… η βόλτα (το νυφοπάζαρο) στην κεντρική οδό της πόλης μας σταμάτησε … και οι άνθρωποι κλείστηκαν στα σπίτια τους. Άρχισαν να βλέπουν τα πράγματα από την κλειδαρότρυπα… Ήρθε η εποχή του Γκουσγκούνη και της μεγάλης παρακμής… Ο κιν/φος «ΖΩΡΖ» πάντα εκεί… μέχρι το τέλος του… την εποχή της ψεύτικης ευμάρειας, της καλοπέρασης με δανεικά… την εποχή των κλαμπ, των μπαρ και του ξεφαντώματος, συνέχισε να μας διασκεδάζει…».
    Μιράντα Παυλίδου
    Εκπαιδευτικός

    http://e-ptolemeos.gr/o-kinimatografos-zorz-stin-ptolema%CE%90da-tis-mirantas-pavlidou/

  4. Π&Α on

    Αθήνα 26/9/2016
    ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ
    «ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΗΣ ΔΕΗ»
    Συναδέλφισσες – Συνάδελφοι
    Με κατεπείγον νομοσχέδιο που κατέθεσε η κυβέρνηση στη Βουλή, ψηφίζεται την Τρίτη, μία σειρά από δημόσιες επιχειρήσεις περνούν στο Υπερταμείο και ως γνωστό η διαχείριση του θα γίνεται από τους δανειστές.
    • Αυτό σημαίνει ότι η ΔΕΗ χάνει το Δημόσιο χαρακτήρα της, θυμίζουμε ότι κατείχε το 51%, ενώ πρόσφατα εκχωρήθηκε το 17% στο ΤΑΥΠΕΔ. Το υπόλοιπο 34% του Δημοσίου μεταφέρεται με αυτή τη νομοθετική πράξη στο υπερταμείο, δηλαδή στα χέρια των δανειστών.
    • Αυτοί, λοιπόν, θα ορίζουν τους οικονομικούς στόχους για τη ΔΕΗ, θα ορίζουν ακόμη και Διοικήσεις της αρεσκείας τους, χωρίς να αποκλείεται τίποτα, όταν οι στόχοι δεν πραγματοποιούνται!!!
    • Αυτό πρακτικά σημαίνει: κλείσιμο υπηρεσιακών μονάδων, κλείσιμο σταθμών Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας, μειώσεις μισθών ακόμη και μειώσεις προσωπικού προκειμένου τα έσοδα να καλύπτουν τους στόχους όπου το 50% θα πηγαίνει για την εξόφληση του χρέους και το υπόλοιπο 50% για επενδύσεις.
    Συμπερασματικά γίνεται πλέον σαφές, ότι η τελευταία πράξη για τη ΔΕΗ παίζεται την Τρίτη, αφού χάνεται ο Δημόσιος χαρακτήρας της και η κοινωνική αποστολή της σε σχέση με την ομαλή τροφοδοσία της χώρας με Ηλεκτρική ενέργεια, στα 60 και πλέον χρόνια λειτουργίας της.
    Γι’αυτό σας καλούμε αύριο Τρίτη 27 Σεπτεμβρίου όλους στις 6 μ.μ. στην πλατεία Συντάγματος με προσυγκέντρωση στα γραφεία της ΓΕΝΟΠ και ώρα 4 μ.μ.

    Γραφείο Τύπου / ΕΔΟΠ-ΔΕΗ

  5. Ανοιχτή κόντρα Παναγιωτάκη-Σκουρλέτη: τι 51%, τι 34%;

    Οι επενδύσεις κύριο συστατικό για την ανάπτυξη

    ΔΕΣΦΑ, δημοπρασίες και κτηματολόγιο συζήτησαν Σκουρλέτης-θεσμοί
    Σύμφωνο Στρατηγικής Συνεργασίας ΔΕΗ-CMEC

    Ανοιχτή διαφοροποίηση σε σχέση με τα όσα υποστηρίζει ο υπουργός Ενέργειας Πάνος

    Σκουρλέτης από τον επικεφαλής της

    ΔΕΗ, Μ. Παναγιωτάκη. Συγκεκριμένα, ο κ. Παναγιωτάκης χαρακτήρισε το ζήτημα σοβαρό, υπογραμμίζοντας ότι απρόσεκτοι χειρισμοί μπορούν να προκαλέσουν μεγάλη ζημιά στη

    ΔΕΗ.

    ‘Αντίθετα, προσεκτικές μεθοδεύσεις, ανεξάρτητα από την τελική επιλογή μπορούν να αποβούν ωφέλιμες για την επιχείρηση. Άλλωστε το κράτος ndash; Υπερταμείο και με το 51% και με το 34% τον ίδιο έλεγχο θα ασκεί στην εταιρεία. Και βέβαια πέραν της σημειολογίας των αριθμών όλες σχεδόν οι πολιτικές δυνάμεις έχουν αποδεχθεί, τουλάχιστον σε διακηρυκτικό επίπεδο, ότι η ΔΕΗ θα είναι Ανώνυμη Εταιρεία ‘, τόνισε ο κ. Παναγιωτάκης, διαφορποιώντας εμφανώς τη θέση του από τη θέση Σκουρλέτη που έχει ανακηρύξει σε μείζον θέμα-casus belli την πώληση του 17% της ΔΕΗ.

    Αναλυτικά, ο κ. Παναγιωτάκης ανέφερε τα εξής:

    ‘Κυρίες και κύριοι,

    Είμαστε σε φάση ταχύτατων, δομικής διάστασης, αλλαγών και εξελίξεων στην ενέργεια και ειδικότερα στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας. Η κλιματική αλλαγή, η πρόοδος της τεχνολογίας, οι κοινωνικοοικονομικές ανάγκες, οι γεωπολιτικές εξελίξεις αλλά και τα εθνικά και επιχειρηματικά συμφέροντα προκαλούν αναθεωρήσεις και ανατροπές πρωτόγνωρης έκτασης, με συνεπαγόμενες μεγάλες απειλές αλλά και ευκαιρίες.

    Ως χώρα επιβάλλεται να διαγνώσουμε τις νέες συνθήκες σωστά και να τις μελετήσουμε με τη μέγιστη αντικειμενικότητα και προσοχή. Θα ήταν στην κυριολεξία καταστροφικό να τις αγνοήσουμε, και εξαιρετικά επιζήμιο, με απρόβλεπτες αρνητικές συνέπειες να τις προσεγγίσουμε πρόχειρα, δογματικά ή με προκατάληψη. Είναι δυστυχώς τόσο πλούσια η αρνητική μας εμπειρία, της οποίας τις δυσμενείς συνέπειες βιώνουμε σήμερα, ώστε καμμία δικαιολογία δεν μπορεί να υπάρξει.

    Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κάνει τις κεντρικές της επιλογές και έχει κατασταλάξει στις αντίστοιχες πολιτικές.

    Συμβολή στην κλιματική αλλαγή στα πλαίσια και των πορισμάτων της συνδιάσκεψης του Παρισιού, COP 21, με κεντρικό άξονα την απανθρακοποίηση.

    Μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από εισαγόμενες πηγές, με κεντρικούς άξονες τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και την εξοικονόμηση, και βέβαια την αξιοποίηση των εγχώριων πηγών.

    Ενοποίηση της Ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με ενίσχυση των υποδομών-διασυνδέσεων, διαμόρφωση ενιαίων κανόνων λειτουργίας των αγορών και της ανάπτυξης και διείσδυσης των ΑΠΕ.

    Ενίσχυση του ρόλου των καταναλωτών με παροχή δυνατότητας παρέμβασης και ελέγχου, στο περιβάλλον της διεσπαρμένης παραγωγής και βέβαια των έξυπνων δικτύων. Ο ρόλος των Διαχειριστών των Δικτύων Διανομής ενισχύεται κατακόρυφα καθιστώντας τους ίσως τους πιο σημαντικούς παράγοντες και πάντως φορείς της πιο προηγμένης τεχνολογίας καθώς η ανάγκη ανταπόκρισης στις νέες εξελίξεις είναι ισχυρότατη κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξή της.

    Στη χώρα μας όλα αυτά έχουν επίδραση καταλυτική. Ειδικότερα για τη ΔΕΗ αποτελούν προκλήσεις στρατηγικού χαρακτήρα, τις οποίες καλείται να αντιμετωπίσει με πνεύμα θετικό και δημιουργικά. Να κάνει σε ελάχιστο διάστημα, ότι δεν είχαν γίνει για πολλά χρόνια. Και αυτό, χωρίς να αγνοείται ότι ειδικότερα στο περιβάλλον των μνημονίων, σε συνδυασμό με τις μέχρι σήμερα καθυστερήσεις, τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας, αλλά -ας μη κρυβόμαστε- και την επίδραση ισχυρών ιδιωτικών συμφερόντων, οι νέες καταστάσεις προκαλούν σημαντικά προβλήματα και κλυδωνισμούς.

    Είναι στο κέντρο της προσοχής και διαθέτουμε μεγάλο μέρος των δυνάμεών μας σε ζητήματα καθοριστικής σημασίας όπως :

    Πρώτον: το ομαλό άνοιγμα της αγοράς με πρωταρχικό σήμερα τον ορισμό της αγοράς (market definition). Η ΔΕΗ δεν μπορεί να καλείται να στηρίζει τη βιομηχανική παραγωγή, χωρίς τις αντικειμενικές προϋποθέσεις του παρελθόντος, και αναφέρομαι στη λιγνιτική παραγωγή, και ταυτόχρονα να της καταλογίζεται το αντίστοιχο μερίδιο της αγοράς, όπως της καταλογίζεται και αυτό των ευάλωτων καταναλωτών.

    Και βέβαια, δεν παραλείπω να αναφερθώ στη στρέβλωση και τους κινδύνους από τα κατ rsquo; ευφημισμό αποκαλούμενα ΝΟΜΕ, για τα οποία οι θέσεις μας έχουν διατυπωθεί κατ rsquo; επανάληψη. Δυστυχώς οι φόβοι μας επαληθεύτηκαν εμφαντικά με το σημερινό αποτέλεσμα της δημοπρασίας του ΛΑΓΗΕ. Περιμένω με ενδιαφέρον τις τοποθετήσεις όλων των εμπλεκομένων…

    Δεύτερον: Ο ουσιαστικός μετασχηματισμός της αγοράς στα πλαίσια του TARGET MODEL. Το νέο μοντέλο δεν μπορεί να αναπαράγει τις σημερινές στρεβλώσεις. Επιβάλλεται να δίνει όσο το δυνατό μεγαλύτερο χώρο στα διμερή συμβόλαια.

    Τρίτον: Η αντιμετώπιση της αγοράς των ΑΠΕ. Όλη η χώρα, η συντριπτική πλειοψηφία βιώνει την κρίση. Δεν είναι δυνατό οι λύσεις να είναι μονόπλευρες. Επιβάλλεται όλοι οι συντελεστές να συνεισφέρουν. Οι τράπεζες με τα μεγάλα επιτόκια δανεισμού. Οι παραγωγοί κάποιων τεχνολογιών ΑΠΕ με εξωπραγματικές τιμές. Όχι άλλο οι καταναλωτές και, κατά συνέπεια, η οικονομία. Ούτε η ΔΕΗ, η οποία έχει σηκώσει όλο το βάρος, και μάλιστα καταβάλλοντας το ΕΤΜΕΑΡ ανεξάρτητα από την είσπραξή του.

    Τέταρτο: Η κατάρτιση εθνικού ενεργειακού σχεδιασμού. Δεν είναι νοητό, ιδιαίτερα ενόψει των σεισμικών αλλαγών και εξελίξεων που προαναφέρθηκαν η χώρα σε ότι αφορά στην ενέργεια να συνεχίζει να βαδίζει χωρίς πυξίδα και στόχους. Να λαμβάνονται αποφάσεις και να νομοθετούνται μέτρα υπό το βάρος της εκάστοτε τρέχουσας συγκυρίας ή σύμφωνα με τις επιρροές συμφερόντων. Εκτός των άλλων ο ενεργειακός σχεδιασμός θα ήταν σημαντικό εφόδιο στη διαπραγμάτευση με τους θεσμούς με -ενδεχόμενα- καλύτερα αποτελέσματα, και

    πάντως απαραίτητη προϋπόθεση για ουσιαστικές παρεμβάσεις στα όργανα της ΕΕ και δημιουργία συμμαχιών, ώστε οι αποφάσεις να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες και τα προβλήματα της χώρας.

    Ένας εθνικός ενεργειακός σχεδιασμός αποτέλεσμα συστηματικής επιστημονικής μελέτης και τεκμηρίωσης και βέβαια ουσιαστικού διαλόγου ώστε να τύχει της ευρύτερης δυνατής αποδοχής, εναρμονισμένος με τις γενικότερες ευρωπαϊκές πολιτικές και στόχους, θα ξεκαθάριζε πλήρως το τοπίο και τους ρόλους, και θα έδινε τις αναγκαίες κατευθύνσεις αλλά και κίνητρα για επενδύσεις. Αφετέρου θα αποτελούσε το υπόβαθρο για πολιτικές επιλογές και ρυθμίσεις κάθε είδους.

    Κυρίες και κύριοι,

    Έχω τη γνώμη ότι αν αναγνώσουμε σωστά τις ευρωπαϊκές πολιτικές και τις εξειδικεύσουμε στη χώρα μας, χαράσσοντας τους κατάλληλους οδικούς χάρτες εφαρμογής τους, μπορούμε ως χώρα όχι μόνο να αποφύγουμε τους ισχυρούς κλυδωνισμούς αλλά και να αποκομίσουμε σημαντικά πλεονεκτήματα.Ίσως το πιο λεπτό ζήτημα σε πρώτη ανάγνωση είναι η απανθρακοποίηση, για την οποία

    διεξάγεται ένας διάλογος, κατά τη γνώμη μου επιφανειακός, που κατά τα ειωθότα παίρνει συχνά χαρακτήρα πολεμικής.

    Κατ rsquo; αρχάς ας ξεκαθαρίσουμε ότι η ΕΕ με την απανθρακοποίηση εννοεί μείωση, και προοπτικά απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα όχι μόνο για την παραγωγή ΗΕ αλλά και για άλλους σημαντικούς τομείς, όπως οι μεταφορές και οι θερμάνσεις και ψύξεις κτηρίων με επέκταση της χρήσης του ηλεκτρισμού.

    Αν αυτό το συνδυάσουμε με την άλλη ευρωπαϊκή πολιτική τη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης με χρήση εγχώριων πόρων, προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα ότι για τη χώρα μας ένα ποσοστό παραγωγής ΗΕ από λιγνίτη είναι, για τις επόμενες 2-3 δεκαετίες, απόλυτα αναγκαίο, και η συζήτηση πρέπει να μετατοπιστεί στους όρους ανάπτυξης και εκμετάλλευσης του λιγνιτικού μας δυναμικού. Ως ΔΕΗ έχουμε κατ rsquo; αρχάς κάνει τις επιλογές μας. Με την Πτολεμαϊδα V και την 2η μονάδα στον ΑΗΣ Μελίτης (Φλώρινα), σε συνδυασμό με τις προγραμματισμένες αποσύρσεις των παλαιότερων λιγνιτικών μονάδων η χώρα μας όχι μόνο θα είναι ευθυγραμμισμένη με τους Ευρωπαϊκούς στόχους αλλά θα προηγείται σημαντικά.

    Υπενθυμίζω τα στοιχεία: 2014 34,5 εκατ. τόνοι, εκπομπών CO2. Μέσα της δεκαετίας του 1920 λιγότερα από 20 εκατ. τόνοι, ήτοι μείωση άνω του 40%. Μάλιστα με ορισμένες προϋποθέσεις και επενδύσεις που μελετάμε μπορεί να επιτύχουμε πολύ καλύτερα αποτελέσματα, το δε συνολικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα της χώρας μας, με την επέκταση της χρήσης της ΗΕ στους άλλους τομείς της οικονομικής και κοινωνικής δραστηριότητας θα είναι ασύγκριτα καλύτερο από το σημερινό.

    Ας μου επιτραπεί να πω ότι η τυφλή πολεμική εναντίον του λιγνίτη ανοίγει διάπλατα το δρόμο για τις εισαγωγές και τα εισαγόμενα καύσιμα. Δε νομίζω ότι ιδιαίτερα σήμερα μπορεί αυτό να είναι λύση για τη χώρα.

    Δεν θα σταθώ ιδιαίτερα στην πολιτική της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης και την εξοικονόμηση, τα οφέλη των οποίων στην οικονομία και στην κοινωνία είναι προφανή.

    Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ενοποίηση της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρισμού, στα πλαίσια της οποίας οι περιφερειακές αγορές θα διαδραματίζουν ιδιαίτερο σημαντικό ρόλο.

    Η περιφερειακή αγορά που μας αφορά είναι η γειτονιά μας, οι χώρες της Βαλκανικής. Η χώρα μας, παρά τα προβλήματα, έχει τη μεγαλύτερη εμπειρία και γνώση της αγοράς ΗΕ. Αυτό είναι πολύ σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, που πρέπει να αξιοποιήσουμε.

    Ως ΔΕΗ, με το ισχυρό ndash;εκτός των άλλων- brand name που διαθέτουμε, όπως αναγνώρισε μόλις χθες ο Πρόεδρος της μεγάλης Κινεζικής εταιρείας CMEC, έχουμε στρατηγικό στόχο να καταστούμε ένας από τους leaders στην περιοχή. Σ rsquo; αυτή την κατεύθυνση εντάσσονται οι επιχειρηματικές μας πρωτοβουλίες με την ίδρυση θυγατρικών και τη διεκδίκηση συγκεκριμένων έργων.

    Κυρίες και κύριοι,

    Για τη χώρα μας ο επενδυτικός ορίζοντας σε ότι αφορά στον τομέα του ηλεκτρισμού είναι για τα επόμενα 10-15 χρόνια λίγο-πολύ ξεκάθαρος. Σε ότι αφορά στη συμβατική παραγωγή μπορούμε να σκεφθούμε μόνο επενδύσεις περιβαλλοντικής αναβάθμισης ή υποκατάστασης παλαιότερων λιγνιτικών μονάδων και βέβαια τις αναγκαίες επενδύσεις στα ορυχεία. Το υφιστάμενο παραγωγικό δυναμικό σε συνδυασμό με τις προβλεπόμενες εξελίξεις της ζήτησης και την αναμενόμενη διείσδυση των ΑΠΕ δεν αφήνει περιθώρια για άλλες επιλογές.

    Η ΔΕΗ θα προχωρήσει σε αυτές τις επενδύσεις αλλά χωρίς την παραδοσιακή λογική και βέβαια με εντελώς διαφορετική στρατηγική, αυτή των συμπράξεων και των αυτοχρηματοδοτήσεων. Το project Μελίτη, με την ίδρυση ανεξάρτητης εταιρείας με τη CMEC και τους ιδιώτες ιδιοκτήτες των ορυχείων είναι το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα. Η προσπάθεια αποθείωσης της 5ης Μονάδας του Αγ. Δημητρίου με αυτοχρηματοδότηση είναι ένα επίσης δείγμα.

    Βεβαίως υπάρχουν αντικειμενικά δεδομένα. Η Πτολεμαΐδα V χρειάζεται ακόμη πλέον των ενός δις. Πρόσφατα καταβλήθηκαν 144 εκατ. για τη μετεγκατάσταση της Ποντοκώμης. Κάθε χρόνο δαπανώνται δεκάδες εκατ. σε υποδομές ή λειτουργικές ανάγκες Ορυχείων.

    Βεβαίως αυτά είναι αποτέλεσμα επιχειρηματικών αποφάσεων. Εξυπηρετούν ωστόσο ευρύτερους στόχους της χώρας όπως η ασφάλεια του εφοδιασμού και η προστασία της οικονομίας μας από τις επιπτώσεις των διακυμάνσεων των διεθνών τιμών πετρελαίου. Πως θα αναγνωριστούν αυτά στη ΔΕΗ; Όπως πως θα αναγνωριστούν τα εκατοντάδες εκατομμύρια που έχουν δαπανηθεί τα τελευταία μόνο χρόνια για τη διασφάλιση της παραγωγής στα νησιά;

    Σημαντικότατες επενδύσεις θα αφορούν στις ΑΠΕ, στις διασυνδέσεις των νησιών, στους εκσυγχρονισμούς του παραγωγικού δυναμικού των νησιών, και τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό των Δικτύων Διανομής στην προοπτική όχι μόνο της μέτρησης της ΗΕ αλλά της ολιστικότερης προσέγγισης της μετατροπής τους σε έξυπνα δίκτυα.

    Και εδώ χρειάζονται πολιτικές ώστε οι επενδύσεις αυτές να αποφέρουν το μέγιστο όφελος για την οικονομία μας. Η χώρα μας να μην είναι απλός ‘καταναλωτής ‘ αλλά να καταστεί παραγωγός και εξαγωγέας και μάλιστα της πιο σύγχρονης τεχνολογίας. Έχουμε όλες τις προϋποθέσεις για αυτό.

    Ως ΔΕΗ στρατηγική μας είναι να εμπλακούμε σε όλη αυτή την επενδυτική δραστηριότητα.

    Στις ΑΠΕ, που επιδιώκουμε να ανακτήσουμε το χαμένο έδαφος και να κατακτήσουμε ηγετικό ρόλο στην αγορά.

    Στις διασυνδέσεις, και μάλιστα στην προοπτική του πλήρους ιδιοκτησιακού διαχωρισμού του ΑΔΜΗΕ, αλλά και στα δίκτυα αξιοποιώντας κάθε δυνατότητα και ευκαιρία.

    Κυρίες και κύριοι,

    Στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, όπως άλλωστε σε όλους τους τομείς της οικονομίας, καμμία απόφαση ή νομοθετική ρύθμιση δεν είναι ουδέτερη. Πάντα κάποιοι ωφελούνται,

    περισσότερο ή λιγότερο, και κάποιοι βλάπτονται.

    Τα χρόνια των μνημονίων, κάτω και από την αφόρητη πίεση των δανειστών έγιναν πολλά.

    Λήφθηκαν αποφάσεις, ψηφίστηκαν νόμοι, εφαρμόστηκαν πολιτικές.

    Διαμορφώνεται ένα εντελώς νέο τοπίο. Η ΔΕΗ βρίσκεται στη θέση να διαχειριστεί πρωτόγνωρες καταστάσεις με εξαιρετικά μεγάλες δυσκολίες και προβλήματα. Ασφαλώς χρειάζονται διορθωτικές ενέργειες και αλλαγές. Πάνω από όλα χρειάζεται στήριξη. Πρέπει η πολιτεία ως βασικός μέτοχος να αποσαφηνίσει το σύγχρονο ρόλο αυτής της επιχείρησης, και να χαράξει ανάλογες πολιτικές.

    Η ΔΕΗ δεν είναι πλέον μονοπώλιο σε κανένα τομέα του ηλεκτρισμού. Είναι ωστόσο αναντικατάστατος ρυθμιστικός παράγοντας τόσο στη χονδρική όσο και στην αγορά προμήθειας. Είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικός αναπτυξιακός παράγοντας στη χώρα μας, με μεγάλες δυνατότητες στις γειτονικές χώρες. Αυτό πρέπει να στηριχθεί και να αξιοποιηθεί ανάλογα.

    Μ rsquo; αυτή την οπτική πρέπει να αντιμετωπίζεται η από πέρσι δρομολογημένη ένταξη της – μέσω του 34%- στο Υπερταμείο, και ας μου επιτραπεί και η διαχείριση του 17% που έχει μεταβιβαστεί στο ΤΑΙΠΕΔ από το 2012.

    Ως εταιρεία, με ευθύνη πρωτίστως της Διοίκησης, οφείλουμε σήμερα, που η κατάσταση έχει λίγο ndash;πολύ αποκρυσταλλωθεί να επεξεργαστούμε ένα συνεκτικό στρατηγικό σχέδιο τόσο εσωτερικών αναδιαρθρώσεων όσο και επιχειρηματικών πρωτοβουλιών. Οι στρατηγικές κατευθύνσεις είναι από καιρό αποσαφηνισμένες. Θεωρώ ότι αν η ίδια η ΔΕΗ λάβει τα απαραίτητα μέτρα σε συνδυασμό, βέβαια, με μία γενικότερη πολιτική στήριξής της, το μέλλον θα είναι θετικό και στα πλαίσια του Υπερταμείου.

    Σε ότι αφορά το 17% του ΤΑΙΠΕΔ ας μου επιτραπούν μόνο κάποιες επισημάνσεις. Εναπόκειται στην Κυβέρνηση να εκτιμήσει, ενόψει των υφιστάμενων παλαιότερων δεσμεύσεων έναντι των δανειστών, το κατά πόσο είναι εφικτό ή όχι να μεταφερθεί από το ΤΑΙΠΕΔ στο Υπερταμείο. Σε κάθε περίπτωση το ζήτημα αυτό, ενώ εκ πρώτης όψεως δεν αφορά τη ΔΕΗ αλλά το κράτος, ως βασικό μέτοχό της, εντούτοις απρόσεκτοι χειρισμοί μπορούν να της προξενήσουν μεγάλη ζημιά. Αντίθετα υπεύθυνες και προσεκτικές μεθοδεύσεις, ανεξάρτητα από την τελική επιλογή μπορούν να αποβούν ωφέλιμες για την επιχείρηση. Άλλωστε το κράτος ndash; Υπερταμείο και με το 51% και με το 34% τον ίδιο έλεγχο θα ασκεί στην εταιρεία. Και βέβαια πέραν της σημειολογίας των αριθμών όλες σχεδόν οι πολιτικές δυνάμεις έχουν αποδεχθεί, τουλάχιστον σε διακηρυκτικό επίπεδο, ότι η ΔΕΗ θα είναι Ανώνυμη Εταιρεία.

    http://www.msn.com/el-gr/money/economy/%CE%B1%CE%BD%CE%BF%CE%B9%CF%87%CF%84%CE%AE-%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CF%84%CF%81%CE%B1-%CF%80%CE%B1%CE%BD%CE%B1%CE%B3%CE%B9%CF%89%CF%84%CE%AC%CE%BA%CE%B7-%CF%83%CE%BA%CE%BF%CF%85%CF%81%CE%BB%CE%AD%CF%84%CE%B7-%CF%84%CE%B9-51percent-%CF%84%CE%B9-34percent/ar-AAjnLwm?ocid=UP97DHP

  6. Πώς σώσανε τη ΔΕΗ (το 1944) – η Μάχη της Ηλεκτρικής
    Από Ολγα Μαύρου – Οκτώβριος 7, 2016
    Κοινοποίηση στο Facebook Κάντε Tweet στο Twitter
    Tιμώντας τους νεκρούς που έπεσαν στις 12 και 13 Οκτωβρίου υπερασπιζόμενοι την Αθήνα και τον Πειραιά από τις τελευταίες δολιοφθορές των αποχωρούντων Γερμανών, θα πραγματοποιηθεί σήμερα εκδήλωση στον Άγιο Γεώργιο Κερατσινίου

    Οι άνθρωποι αυτοί σκοτώθηκαν όταν όλοι οι άλλοι Έλληνες πανηγύριζαν την απελευθέρωση

    Χάρη σε αυτους δεν έμεινε χωρίς ηλεκτρικό η Αθήνα και ο Πειραιάς

    Σήμερα τους τιμάμε τυπικά, αλλά αναρωτιέται εύλογα κανείς πώς μπορεί κάποιος αληθινά να τιμά εκείνους που σκοτώθηκαν για τη ΔΕΗ όταν σήμερα αυτή ξεπουλιέται για το δικαίωμα να πεινάσουμε εντός Ευρώπης

    ΟΙ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ

    Ανάμεσα σε εκείνους που αγωνίστηκαν τότε στην ΚΟΠΗ και στο Εργιστάσιο της Ηλεκτρικής ήταν και ο πατέρας του Θανάση Βέγγου, ο αγωνιστής Βασίλης Βέγγος

    Στη μάχη του ΕΛΑΣ, με μονάδες υποστήριξης, εργάτες και κάτοικους της περιοχής, έχασαν τη ζωή τους, σύμφωνα με τα έως τώρα στοιχεία, 11 αντιστασιακοί. Από την πλευρά των Γερμανών οι απώλειες ήταν: 11 νεκροί, 21 τραυματίες και 24 αιχμάλωτοι, οι οποίοι παραδώθηκαν, στη συνέχεια, στους Βρετανούς

    Στη μάχη σκοτώθηκαν οχτώ μαχητές του ΕΛΑΣ, ο Νίκος Γεωργιάδης, ο Γιώργος Γκιόρδας, ο Ιωάννης Ηλιόπουλος, ο Αντώνης Καλαποθάκος, ο Ανδρέας Κουνούπας, ο Δημήτρης Μαργαρώνης ο Γρηγόρης Μεγγίσογλου και ο Συρίγος Παπάζογλου. Προηγουμένως στη μάχη της ΚΟΠΗ είχαν σκοτωθεί οι Παναγιώτης Κοσμίδης, Παναγιώτης Μαυρομάτης και Ακρίτας Τοροσιάδης, που βαριά τραυματισμένος απεβίωσε το Δεκέμβριο.

    ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ

    Το εργοστάσιο της ΚΟΠΗ άρχισε να λειτουργεί το 1909 ως Γενική Αποθήκη Υλικού Στρατού Πειραιά (ΓΑΥΣΠ) σε άλλο σημείο πολύ κοντά στο λιμάνι. Στο σημείο αυτό μεταφέρθηκε το 1937 και οι κάτοικοι των γύρω περιοχών άρχισαν να το γνωρίζουν ως ΚΟΠΗ. Το στρατιωτικό εργοστάσιο έχει επίσημη ονομασία στρατόπεδο ΣΧΗ ΜΑΓΓΙΩΡΟΥ, σε αυτό στεγάζεται και το Χημείο Στρατούο και ήταν το μεγαλύτερο στρατιωτικό εργοστάσιο στην Ελλάδα παραγωγής αντικειμένων στρατιωτικού ιματισμού όπως στολές, χιτώνια, πουκάμισα, στρατιωτικά παλτά, μπότες και στρατιωτικές φούστες τσολιάδων. Βρίσκεται σε μια έκταση περίπου 40 στρεμμάτων ακριβώς στο σημείο διασταύρωσης των δήμων Πειραιά, Κερατσινίου και Δραπετσώνας στο οικοδομικό τετράγωνο μεταξύ των δρόμων Αγίου Παντελεήμονος – Μεθώνης – Υπαπαντής – Μιαούλη, είναι κλειστός περιφραγμένος χώρος όπως όλα τα στρατόπεδα..

    Στις 12 και 13 Οκτωβρίου 1994 οι Γερμανοί βλέποντας ότι δεν μπορούν πια να παραμείνουν, ανατίναξαν προβλήτες, το τελωνείο, λιμεναρχείο και κτίρια του Ο.Λ.Π. πρόθεσή τους ήταν να σωριάσουν σε ερείπια το εργοστάσιο ΚΟΠΗ, ντεπόζιτα πετρελαίων, βιομηχανίες, αλευρόμυλους στο Κερατσίνι και την Ηλεκτρική Εταιρεία. Με εξουδετερώσεις καλωδιακών μηχανισμών και μάχες του Ε.Λ.Α.Σ. Ταμπουρίων σώθηκαν ο ΣΕΚ, ο ΣΠΑΠ (τρένα), η ΚΟΠΗ, η Σχολή Δοκίμων, οι Αλευρόμυλοι, η Shell και η Standard

    ΜΑΡΤΥΡΙΑ επιζήσαντα

    Του Σταύρου Γεωργίου, εργάτη της «Ηλεκτρικής»

    «Κι εγώ οπλοφορούσα. Η οργάνωση μου είχε δόσει ένα περίστροφο. Από τη μάντρα του εργοστασίου “Ελούλ” όπου έφθασαν πολλοί συναγωνιστές αρχίσαμε και βάλλαμε στη Γέφυρα, που πολλοί Γερμανοί μη μπορώντας να φυλαχτούν έτρεξαν χώθηκαν κάτω απ’ αυτήν.

    Μέσα στο εργοστάσιο ήταν οι εννέα ΕΛΑΣίτες, ο Καλαποθάκος, ο Αλιβέρτος, ο Καρακατσάνης, ο Αρμόδιος, ο Τάσος Γεωργίου, ο Μπουμπούνας.

    Οι Γερμανοί είχαν έλθει μ’ ένα μικρό αυτοκίνητο και τρία μεγάλα με βαρύ οπλισμό. Στη στροφή του δρόμου βρήκαν ένα γεροντάκι. Τον ρωτήσανε, από πού πρέπει να πάνε για το εργοστάσιο. Το γεροντάκι θέλησε να τους παραπλανήση. Κι όπως μάθαμε αργότερα το εκτέλεσαν.

    Οι Γερμανοί δεν περίμεναν πως είχε φρουρά το εργοστάσιο. Κι ούτε σκέφτηκαν να κατέβουν απ’ το αυτοκίνητο και ακολοθούσαν τα άλλα τρία. Οι μαχητές του εργοστασίου είχαν το σχέδιό τους. Οι πιο πολλοί ανέβηκαν στην ταράτσα του εστιατορίου και μερικοί πήραν θέσεις στο παρατηρητήριο.

    Από κει κατάλαβαν ότι έχουν αυτό που χρειάζονται: Πεδίο μάχης πλεονεκτικό.
    Όταν έφτασαν οι Γερμανοί στο εργοστάσιο (το μικρό απείχε από την είσοδο 6-7 μέτρα και τα άλλα ξοπίσω του) άρχισαν οι μπαταριές από την ταράτσα.

    Οι Γερμανοί αιφνιδιάστηκαν γιατί καθώς ήταν αμέριμνοι και ακάλυπτοι, σε ανοιχτό χώρο είχαν με την πρώτη αρκετούς τραυματίες και νεκρούς. Το έδαφος δεν τους ευνοούσε. Διαφορετικά ήταν τα πράγματα για τους δικούς μας μαχητές. Γι’ αυτό οι Γερμανοί μη μπορώντας ν’ αμυνθούν πήραν την αριστερή πλευρά του δρόμου, που τους κάλυπτε περισσότερο και χώθηκαν κάτω από το γεφύρι.

    Στο μεταξύ άρχισαν να έρχονται για ενίσχυση ΕΛΑΣίτικες δυνάμεις να βοηθήσουν. Το πόσο γρήγορα μαζεύτηκαν δεν μπορώ να το περιγράψω.

    Ήλθε ο ΕΛΑΣ της Κοκκινιάς της Νέας και της Παλιάς, του Κοκκινόβραχου. Γέμισαν τα βουνά. Γιατί βουνά, άχτιστα ήταν τότε οι γύρω γειτονιές… Στο μεταξύ το τουφεκίδι συνέχιζε από μέσα κι απ’ έξω.

    Οι Γερμανοί βλέποντας πως δεν υπήρχε διέξοδος, δεν ξέραν τι να κάμουν, τά χασαν. Κι αυτοί που ήταν πάνω στ’ αυτοκίνητα τραυματισμένοι και όχι, πρώτοι σήκωσαν τα χέρια. Κάποια στιγμή ακούστηκε μια φωνή:

    – Παύσατε πυρ!
    Έτσι έπαψαν τα πυρά.

    Όσοι ήσαν στο γεφύρι, άρχισαν να βγαίνουν σαν τα ποντίκια. Τότε ήλθα κι εγώ σε επαφή με δύο γερμανούς αξιωματικούς. Από τον ένα πήρα το περίστροφο. Όμως κείνη την ώρα ήλθε ένας αξιωματικός του ΕΛΑΣ, μου το ζήτησε και του το εδωσα. Νόμισα πως ήταν ο σύντροφος Κεπέσης.

    Προχώρησα προς την πόρτα του εργοστασίου και ανέβηκα στο παρατηρητήριο και ζήτησα τον Καλαποθάκο. Όμως δεν τον βρήκα. Τότε πήδησα τον μαντρότοιχο που είχε πέρασμα και τον είδα ξαπλωμένο. Κοντά μου ήταν κι άλλοι και τι να δω: Ο Αντώνης Καλαποθάκος ήταν νεκρός.

    Τον φορτωθήκαμε αμέσως και τον πήγαμε στο καταφύγιο. Εκεί μαζέψαμε όλους τους νεκρούς. Απ’ ότι έμαθα ο Νέστορας Γεωργιάδης (μηχανικός) πήγε να βγει από τη μεριά του “Ελούλ” και σκοτώθηκε από νάρκη. Κι ο Μαργαρώνης από νάρκη πήγε κι αυτός. Όσο για τον Καλαποθάκο, η γνώμη μου είναι ότι πήδησε τον τοίχο για να τρέξει να βρει πολυβόλο και δέχτηκε ριπή από γερμανικό αυτοκίνητο. Έτσι έπεσε το άξιο παλικάρι.

    … Στις 9 το πρωί της 13ης Οκτώβρη […] στην είσοδο του εργοστασίου, εμφανίστηκε ο μηχανικός Λάβδας (που είχαμε διώξει απ’ το εργοστάσιο σα συνεργάτη των Γερμανών) με τον ταξίαρχο Π. Κατσώτα. Όταν ύστερα από ειδοποίηση πήγα για συνάντησή τους, σαν εκπρόσωπος των εργατών, ο Κατσώτας με ρώτησε:
    – Ποιος έσωσε το Εργοστάσιο;

    –Ο ΕΛΑΣ της περιοχής, οι εργαζόμενοι και άλλοι αγωνιστές που ήλθαν και πήραν μέρος στη μάχη, έξω απ’ το εργοστάσιο, του απάντησα κοφτά.

    Ο Π. Κατσώτας κατάπιε το σάλιο του κι ύστερα από κάποια σκέψη μου λέγει:
    – Να φέρω τότε χωροφύλακες να φυλάξουν το εργοστάσιο.

    –Εμείς που το σώσαμε – ΕΛΑΣ και εργαζόμενοι – είμαστε σε θέση να το φυλάξουμε κύριε συνταγματάρχα, του είπα κοφτα και του κοψα την κουβέντα».

  7. Σενάρια για πολλές «μικρές» ΔΕΗ

    Στο προσκήνιο επανέρχονται τα σενάρια για πολλές «μικρές» ΔΕΗ, καθώς η πρώτη εφαρμογή του εναλλακτικού εργαλείου δημοπρασιών ισχύος (ΝΟΜΕ) για τη μείωση του μεριδίου της ΔΕΗ ήταν αναποτελεσματική, ενώ παράλληλα η Ελλάδα καλείται να συμμορφωθεί με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για σπάσιμο του μονοπωλίου της ΔΕΗ στον λιγνίτη. Οι εξελίξεις όπως διαμορφώνονται από τη μέχρι σήμερα εφαρμογή των ΝΟΜΕ, η οποία δεν οδήγησε στην κάλυψη του δεσμευτικού στόχου για το τέλος του 2016, καθώς τα μερίδια της ΔΕΗ το τελευταίο δίμηνο του έτους εμφανίζουν ανοδική τάση, οι δυσμενείς επιπτώσεις του μέτρου στη ΔΕΗ στην πλήρη εφαρμογή του μέχρι το 2019, υποχρεώνουν την κυβέρνηση να επανεξετάσει τη λύση της Μικρής ΔΕΗ» με τη μορφή των πολλών αντί της μιας, προκειμένου να αποτρέψει ένα ορατό σε όλους πλέον ντόμινο χρεοκοπίας της αγοράς ηλεκτρισμού. Σε αυτό το πλαίσιο, το σχέδιο των συμπράξεων της ΔΕΗ με ιδιώτες, που αντιπρότεινε ο επικεφαλής της ΔΕΗ Μανόλης Παναγιωτάκης, έναντι του καταστροφικού για τη ΔΕΗ ΝΟΜΕ βρίσκει ευήκοα ώτα στο εσωτερικό της κυβέρνησης, παρά τη σθεναρή αντίδραση του εποπτεύοντος υπουργού Ενέργειας Γιώργου Σταθάκη. Μέρος αυτής της στρατηγικής που χάραξε η διοίκηση της ΔΕΗ σε συνεννόηση με το Μαξίμου και παρά τις αντιδράσεις του πρώην υπουργού Ενέργειας Γιώργου Σκουρλέτη, είναι η στρατηγική συμμαχία με την κινεζική CMEC για την από κοινού κατασκευή της μονάδας Μελίτης 2 στη Φλώρινα, στην οποία θα συμμετέχουν και ιδιώτες που λειτουργούν τα ορυχεία για την τροφοδοσία της μονάδας. Το παράδειγμα της Μελίτης είναι ενδεικτικό της στρατηγικής που επιχειρεί να αναπτύξει η διοίκηση της ΔΕΗ για ένα ελεγχόμενο άνοιγμα της αγοράς που θα οδηγήσει σε μείωση μεριδίων όπως προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία και ο ανταγωνισμός, όχι όμως και στην κατάρρευση της επιχείρησης. Τη σύσταση αντίστοιχων σχημάτων στα οποία η ΔΕΗ θα συμμετέχει με μειοψηφικό πακέτο κατ’ αναλογίαν της αποτίμησης των περιουσιακών στοιχείων που θα εισφέρει και οι ιδιώτες θα εισφέρουν επίσης σε είδος (μονάδες φυσικού αερίου, φωτοβολταϊκά ή αιολικά κ.λπ.) αλλά και σε χρήμα (επενδύσεις), συζητάει σύμφωνα με πληροφορίες η διοίκηση της ΔΕΗ και με άλλους επενδυτές, ξένους και εγχώριους, με κάποιους εκ των οποίων οι συζητήσεις βρίσκονται σε ώριμο στάδιο. Η συμμετοχή της ΔΕΗ σε κοινά κοινοπρακτικά σχήματα έστω και ως παθητικός επενδυτής είναι η ειδοποιός διαφορά του σχεδίου Παναγιωτάκη από αυτή της Μικρής ΔΕΗ αν και στην ουσία του το μέτρο δεν διαφοροποιείται, αφού ανοίγει την πόρτα για την είσοδο ιδιωτών στους λιγνίτες και στα νερά, κάτι που ήταν και ο βασικός στόχος της «Μικρής ΔΕΗ».

    Το ενδεχόμενο η κυβέρνηση να υποχρεωθεί να ξεπεράσει τις επιφυλάξεις της σε σχέση με το πολιτικό κόστος μιας τέτοιας στροφής, αφού είναι ο μόνος αποτρεπτικός παράγοντας που μέχρι σήμερα δεν έχει κινηθεί σε αυτή την κατεύθυνση, είναι πολύ πιθανό ενόψει των εν εξελίξει διαπραγματεύσεων με τους θεσμούς για τα ανοιχτά ενεργειακά θέματα. Τα ΝΟΜΕ είναι ένα από αυτά, με τους θεσμούς να επιμένουν στη σωρευτική διάθεση ποσοτήτων που προβλέπονται ανά έτος μέχρι το 2019, προκειμένου να περιοριστεί το μερίδιο της ΔΕΗ στη λιανική αγορά στο 49,24% και την κυβέρνηση να συνειδητοποιεί εκ των υστέρων ότι αυτό οδηγεί σε χρεοκοπία της ΔΕΗ, αφού για να καλυφθούν οι ποσότητες θα χρειαστεί να αγοράζει ενέργεια από το σύστημα σε υψηλές τιμές και να τη διαθέτει σε τρίτους σε χαμηλές τιμές. Η θέση της κυβέρνησης στις επόμενες διαπραγματεύσεις αναμένεται ιδιαιτέρως δυσχερής και αυτό γιατί ο πρώτος δεσμευτικός στόχος για τη μείωση του μεριδίου της ΔΕΗ στο 87,24% στο τέλος του 2016 μέσω των δημοπρασιών δεν έχει επιτευχθεί.

    Τα επίσημα αποτελέσματα του ΛΑΓΗΕ δείχνουν τον Δεκέμβριο αύξηση του μεριδίου της ΔΕΗ κατά 1,17% σε σχέση με τον Νοέμβριο και συνολικά στο 89,83%, δηλαδή 2,59 μονάδες πάνω από τον δεσμευτικό στόχο του 2016. Ανοδο σημείωσε το μερίδιο της ΔΕΗ και τον Νοέμβριο, ενώ οριακά προς τα πάνω είχαν κινηθεί τα μερίδια των ιδιωτών τον Οκτώβριο, τα οποία υποχώρησαν τον Δεκέμβριο στο 10,17%. Η οπισθοχώρηση του ανοίγματος στη λιανική είναι αποτέλεσμα κυρίως της εμπορικής πολιτικής των εκπτώσεων που ακολούθησε η ΔΕΗ ως «ανάχωμα» στις απώλειες του πελατολογίου της και με απώτερο στόχο την κατάργηση στην πράξη των ΝΟΜΕ. Το άνοιγμα της αγοράς όμως υπονομεύτηκε σε μεγάλο βαθμό και από το «τέλος» που επιβλήθηκε με νόμο στους προμηθευτές για να κλείσει το έλλειμμα των ΑΠΕ κατ’ αναλογίαν των μεριδίων της, κάτι που λειτούργησε ως αντικίνητρο για τους ιδιώτες παρόχους και ανέδειξε και τα πολλαπλά αδιέξοδα του μοντέλου ΝΟΜΕ.

    http://www.kathimerini.gr./892320/article/oikonomia/epixeirhseis/senaria-gia-polles-mikres-deh

  8. Φόροι και τέλη, το 33% του λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος
    ΧΡΥΣΑ ΛΙΑΓΓΟΥ

    Μπορεί οι καταναλωτές να αγανακτούν όταν λαμβάνουν τον λογαριασμό ρεύματος, εάν όμως ρίξουν μια προσεκτική ματιά θα διαπιστώσουν ότι το ένα τρίτο περίπου δεν αφορά στο κόστος ρεύματος, αλλά σε φόρους και τέλη. Οι καταναλωτές, είτε προμηθεύονται το ρεύμα από τη ΔΕΗ είτε από άλλο εναλλακτικό πάροχο, πληρώνουν μέσω του λογαριασμού ρεύματος συνολικά 11 χρεώσεις, εκ των οποίων οι τρεις μόνο σχετίζονται με την ηλεκτρική ενέργεια. Η χρέωση προμήθειας ρεύματος σε ένα μέσο νοικοκυριό με κατανάλωση 1.600 κιλοβατώρες το τετράμηνο αντιπροσωπεύει το 35% του συνολικού λογαριασμού. Σε αυτό προστίθενται οι ρυθμιζόμενες χρεώσεις που αφορούν το ρεύμα και είναι δύο. Η χρέωση συστήματος μεταφοράς, για την κάλυψη δαπανών συντήρησης, λειτουργίας και ανάπτυξης του συστήματος που μεταφέρει την ενέργεια από τις μονάδες παραγωγής στους υποσταθμούς της ΔΕΗ και τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, και η χρέωση συστήματος διανομής, για την κάλυψη αντίστοιχων δαπανών του δικτύου που μεταφέρει την ενέργεια από τους υποσταθμούς στα σπίτια μας και στις μικρές επιχειρήσεις.Οι δύο αυτές χρεώσεις μαζί αντιπροσωπεύουν περίπου το 30% του συνολικού λογαριασμού. Δηλαδή, συνολικά το κόστος προμήθειας, μεταφοράς και διανομής της ηλεκτρικής ενέργεια που πληρώνει ο κάθε καταναλωτής καλύπτει περίπου το 65% του συνολικού λογαριασμού του. Το υπόλοιπο 35% καλύπτει δύο ακόμη «ρυθμιζόμενες χρεώσεις», που όμως δεν έχουν σχέση με κατανάλωση, φόρους και τέλη: Χρέωση για Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) είναι η πρώτη και Χρέωση για Ειδικό Τιμολόγιο Μείωσης Εκπομπών Αερίων Ρύπων (ΕΤΜΕΑΡ) η δεύτερη, μέσω της οποίας καλύπτονται οι εγγυημένες τιμές για τους παραγωγούς ΑΠΕ, οι οποίες αντιστοιχούν στο 12% του λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος. Μέσω της χρέωσης ΥΚΩ, η πολιτεία έχει μεταφέρει στους καταναλωτές ένα κόστος της τάξεως του 1 δισ. ευρώ ετησίως, το οποίο σε ποσοστό 80%, περίπου, αφορά την ηλεκτροδότηση των νησιών και της Κρήτης, ποσό που θα εξέλιπε εάν είχαν γίνει τα έργα διασύνδεσης. Το υπόλοιπο ποσοστό αφορά το Κοινωνικό Οικιακό Τιμολόγιο και το ειδικό τιμολόγιο των πολυτέκνων.

    Η τρίτη κατηγορία χρεώσεων στους λογαριασμούς ρεύματος αφορά τέλη και φόρους ως εξής:

    • Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης. Επιβλήθηκε πρώτη φορά το 2010 και στο οικιακό τιμολόγιο ορίστηκε στα 5 ευρώ η μεγαβατώρα.
    • Ειδικό τέλος 5 επί τοις χιλίοις υπέρ των τελωνειακών υπαλλήλων.
    • Χρεώσεις δήμων, δηλαδή δημοτικά τέλη, τέλη φωτισμού και τέλος ακίνητης περιουσίας.
    • +Χρέωση ΝΕΡΙΤ, υπέρ της δημόσιας τηλεόρασης.
    • ΦΠΑ 13%.

    http://www.kathimerini.gr/898976/article/oikonomia/ellhnikh-oikonomia/foroi-kai-telh-to-33-toy-logariasmoy-hlektrikoy-reymatos

  9. Ο Μποστ για το σκάνδαλο της ΔΕΗ πριν από 55 χρόνια

    Ο Μποστ αρέσει στο ιστολόγιο και, ελπίζω, σε αρκετούς αναγνώστες και φίλους. Στο ιστολόγιο έχουμε παρουσιάσει πολλά σκίτσα του, σχεδόν πάντα σχολιασμένα ώστε να αναδεικνύουμε στοιχεία της επικαιρότητας που δεν είναι γνωστά στον σημερινό αναγνώστη.

    Από το 2014 ως το 2016 παρουσίασα σκίτσα του Μποστ που σχολίαζαν γεγονότα που συνέβηκαν πριν από 50 χρόνια (εδώ το τελευταίο άρθρο αυτής της σειράς). Το καλοκαίρι του 2016 η επετειακή αυτή σειρά πήρε τέλος, αφού ο Μποστ, κουρασμένος από την καθημερινή δουλειά της εφημερίδας, είχε σταματήσει τη συνεργασία με την Αυγή στα τέλη Ιουλίου του 1966 και είχε αφιερωθεί στο μαγαζί του («Λαϊκέ εικόνε», στην οδόν Ομήρου). Ύστερα ήρθε η δικτατορία.

    Τον περασμένο μήνα παρουσίασα ένα σκίτσο του Μποστ που αναφερόταν σε ένα γεγονός που συνέβη τέτοιες μέρες πριν από 55 χρόνια, τον γάμο της πριγκίπισσας Σοφίας. Συνεχίζουμε σήμερα, με άλλο ένα, που αφορά το σκάνδαλο της ΔΕΗ, που είχε έρθει στην επιφάνεια το 1962, το λεγόμενο «σκάνδαλο Πεζόπουλου».

    Tο σκίτσο δημοσιεύτηκε στην Ελευθερία, με την οποία συνεργαζόταν ο Μποστ από το 1960 έως το 1963, στις 24 Ιουνίου 1962. Λίγες μέρες νωρίτερα, είχαν δημοσιευθεί στον αθηναϊκό τύπο φωτοαντίγραφα επιστολών που είχε στείλει ο Δημ. Φιλάρετος, αντιπρόσωπος της γαλλικής OLCO, η οποία είχε κατασκευάσει τα υδροηλεκτρικά έργα του Μέγδοβα για λογαριασμό της ΔΕΗ, προς τον Γεώργιο Πεζόπουλο, γενικό διευθυντή της ΔΕΗ. Σε αυτές υπήρχαν σαφέστατοι υπαινιγμοί ότι οι Γάλλοι δωροδοκούσαν την ηγεσία της ΔΕΗ, καθώς και παράπονα για τον μηχανικό της ΔΕΗ Διονύση Παπαλεονάρδο, που πρόβαλλε εμπόδια στις υπερβάσεις της γαλλικής πλευράς. Οι επιστολές περιέχονταν σε μήνυση κατά του Πεζόπουλου για παράβαση καθήκοντος.

    Τις επίμαχες επιστολές μπορείτε να τις δείτε εδώ (στις σελ. 1 και 3, υπήρχαν και τότε φωτοαντίγραφα). Ο τύπος σχολίασε υπαινικτικές φράσεις όπως «η μελέτη του Αχελώου είναι πακτωλός», «τας ημετέρας αμοιβάς» κτλ. καθώς και παράπονα για την αδιάλλακτη στάση του μηχανικού Διον. Παπαλεονάρδου («έβγαλε κι άλλο παλούκι ο Νιόνιος», «χρειάζεται κάποιο φάρμακο«).

    Ο Μποστ παίρνοντας έμπνευση ακριβώς από το χαϊδευτικό «Νιόνιος», θυμάται τον Νιόνιο (ή σιορ Διονύσιο) του Καραγκιόζη -ένα λαϊκό θέαμα που ήταν πολύ πιο διαδεδομένο και πολύ δημοφιλέστερο πριν από 55 χρόνια. Στήνει έτσι ένα καραγκιοζίστικο σκίτσο, με το σαράι της ΔΕΗ στα δεξιά, τον Φιλάρετο και τον Πεζόπουλο στο προσκήνιο και στο φόντο, σιωπηλό, τον Νιόνιο.

    Ο τίτλος κάνει διπλό λογοπαίγνιο με τα ονόματα των πρωταγωνιστών: Ο εμπαιζόμενος Φιλάρετος και ο φιλέφσπλαχνος Εμπεζόπουλος. Ο υπέρτιτλος, Φεστιβάλ θεάματος, παραπέμπει στο Φεστιβάλ Θεάματος που διεξαγόταν εκείνη την περίοδο -ήταν ο πρόγονος του Φεστιβάλ Αθηνών.

    Στις περισσότερες επιστολές ο Δημ. Φιλάρετος υπέγραφε «Ο σος Φιλάρετος» -για τους νεότερους, αυτό το «σος» είναι αρχαίαι κτητική αντωνυμία που σημαίνει «δικός σου», και συνηθιζόταν παλιά στην αλληλογραφία να κλείνουν οι επιστολές με μια τέτοια αρχαϊκούρα. Κι έτσι ο Μποστ βάζει τον Φιλάρετο να ξεκινάει λέγοντας «Είμαι ο σος Φιλάρετος, ανήρ ηλεκτρολόγος».

    Ο Φιλάρετος παραπονιέται για τα εμπόδια που προβάλλει ο Νιόνιος (ο Νιόνιος με ταλαιπορή να λάβω το μπαξήσι) και παρακαλεί τον Βεζύρη Πεζόπουλο να διαβιβάσει τα παράπονά του στον «πασά Γουναράκη» -ο Π. Γουναράκης ήταν ο Πρόεδρος του ΔΣ της ΔΕΗ.

    Να δούμε και το κείμενο της μπορντούρας, που το μεταγράφω εδώ ορθογραφημένο διότι είναι επίπονο να αντιγράφεις ανορθόγραφα:

    Πρόκειται πανελλήνιος διαπίστωσις αιώνιος
    εις έκαστον σεράιον υπάρχει είς σιορ Νιόνιος
    Φορών την ρενδινγκόταν του κι ημίψηλον καπέλον
    ευρίσκεται εντός χαρτιών ή όπισθεν φακέλων
    και τυραννεί τους φουκαράς και πλούσιους επίσης
    και τζίφρα Νιόνιου αν δεν μπει δεν δίδεται μια λύσις.
    κι οι καραγκιόζηδες μοχθούν ζητώντες δυο δεκάρας
    εκείνοι ζουν ευημερών, ψάλλων με τας κιθάρας.

    Προσέξτε το μποστικό τριτόκλιτο «τους φουκαράς».

    Τελικά, η κυβέρνηση Καραμανλή ζήτησε την παραίτηση ολόκληρου του Διοικητικού Συμβουλίου της ΔΕΗ, ενώ ο υπουργός Παπαληγούρας παραδέχτηκε πως ήξερε ότι από το 1958 η OLCO δωροδοκούσε με 5% τα μέλη του ΔΣ της ΔΕΗ για να πετυχαίνει χαριστικές συμβάσεις. Περισσότερες πληροφορίες για το συγκεκριμένο σκάνδαλο μπορείτε να βρείτε σε παλιό άρθρο του Θοδωρή Αθανασιάδη, όπου διαβάζω ότι οι επιστολές Φιλάρετου είχαν δημοσιευτεί ένα χρόνο νωρίτερα στην πατρινή εφημερίδα Νεολόγος.

    Τα σκάνδαλα της ΔΕΗ ερευνήθηκαν από την κυβέρνηση Παπανδρέου το 1964-65, αλλά τελικά η πλειοψηφούσα ΕΚ δεν θέλησε να παραπέμψει τον Κ. Καραμανλή και τους Μάρτη-Παπαληγούρα στο Ειδικό Δικαστήριο.

    Όσο για τον Γεώργιο Πεζόπουλο, έγινε υπουργός Εθνικής Οικονομίας επί χούντας, το 1970. Κανένας άξιος δεν πάει χαμένος. https://sarantakos.wordpress.com/2017/06/29/mpost55-2/

  10. Αναδρομή στο Φως
    Κείμενο, φωτο: Καλλιόπη Μενδρινού14/06/2016

    Μια αξέχαστη περιήγηση στις εγκαταστάσεις του πρώτου Ατμοηλεκτρικού Σταθμού της Ελλάδας

    Μεσημέρι μπροστά στις ιστορικές εγκαταστάσεις του πρώτου μεγάλου εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα, του Ατμοηλεκτρικού Σταθμού Νέου Φαλήρου που κτίστηκε το 1902. Αφορμή για την επίσκεψή μου στάθηκε η ολοκλήρωση της αναδρομικής έκθεσης «Βιομηχανική Κληρονομιά στην Ελλάδα» και της αφιερωματικής έκθεσης «Η ΔΕΗ και η ιστορία της». Όμως, το bonus της υπόθεσης ήταν η ξενάγηση στο ιστορικό κτίριο της ΔΕΗ, από τη Μαρία Μαυροειδή, Ιστορικό-Βιομηχανική Αρχαιολόγο του Τομέα Αρχείων/ΔΑΠΝΟ και την Ιστορικό και Επιστημονική Συνεργάτιδα του Τομέα Αρχείων/ΔΑΠΝΟ, Γεωργία Πανσεληνά. H κα Μαυροειδή μαζί με την κα Πανσεληνά έχει την επιστημονική επιμέλεια της έκθεσης «Η ΔΕΗ και η ιστορία της», ενώ με τον Νίκο Μπελαβίλα, αναπληρωτή καθηγητή ΕΜΠ και πρόεδρο του TICCIH, έχει την επιστημονική επιμέλεια της έκθεσης «Βιομηχανική Κληρονομιά στην Ελλάδα».

    O ατμοηλεκτρικός σταθμός είναι ο πρώτος σύγχρονος, για την εποχή του, στη χώρα μας. Τέθηκε σε λειτουργία το 1903 προκειμένου να καλύψει την ηλεκτροδότηση του σιδηροδρόμου, βιομηχανικών μονάδων και τον ηλεκτροφωτισμό της πρωτεύουσας. Ο Ατμοηλεκτρικός Σταθμός Νέου Φαλήρου συγκαταλέγεται στα πρώτα βιομηχανικά συγκροτήματα της Αθήνας που κηρύσσονται διατηρητέα και στόχος της ΔΕΗ είναι η πλήρης αποκατάστασή του και η λειτουργία του ως μουσείο και εκθεσιακό χώρο.

    Αρχικά μπήκα στο διπλανό, αναπαλαιωμένο και μικρότερο κτίριο όπου περιηγήθηκα στην πραγματικά πολύ προσεγμένη και ενδιαφέρουσα έκθεση και στην οποία είδα μοναδικά φωτογραφικά ντοκουμέντα από τη «χρυσή» εποχή των εγκαταστάσεων, λεπτομερείς χρονολογικούς πίνακες, εργαλεία και άλλα αντικείμενα. Απέναντι, το -κλειστό για τους επισκέπτες- τεράστιο βασικό κτήριο του Σταθμού, στο οποίο μπήκαμε με ιδιαίτερη προσοχή, μοιάζει με παράθυρο που έχει θέα μια άλλη εποχή.

    Μηχανές, σωληνώσεις, κλίβανοι, πίνακες ελέγχου, βρίσκονται παντού, ανάμεσα σε μισογκρεμισμένους τοίχους και χορταριασμένα πατώματα, ενώ από πάνω η στέγη των εγκαταστάσεων λείπει αφήνοντας το φως του μεσημεριού να πέφτει σε κάθε σημείο του εσωτερικού μετατρέποντάς τον σε μια αχανή βιομηχανική και άκρως θεατρική σκηνογραφία. Μπορεί κανείς μόνο να φανταστεί αυτόν τον χώρο γεμάτο με εργάτες που τους σκεπάζει ο θόρυβος των γεννητριών και οι οποίες, φυσικά, σήμερα αποτελούν μουσειακά κομμάτια. Επάνω τους διακρίνω μεταλλικές πλάκες με την επωνυμία της κατασκευαστικής εταιρείας και τις χρονολογίες κατασκευής.

    Ανεβαίνουμε σε σκουριασμένες σκάλες που οδηγούν σε διάφορα επίπεδα, ενώ από την πλευρά που βρίσκεται δίπλα στον Κηφισσό διακρίνονται χωμένες ανάμεσα στην άγρια βλάστηση, που προσπαθεί να σκεπάσει το παρελθόν, σωληνώσεις από τις εγκαταστάσεις οι οποίες καταλήγουν στο ποτάμι. Από ένα μεγάλο παράθυρο και σε πολύ μικρή απόσταση από τη βορινή πρόσοψη του κτιρίου βλέπω καθαρά και τη γραμμή του ΗΣΑΠ που περνάει δίπλα από τον Σταθμό.

    Παρά όμως τη χαρακτηριστική σιωπή που διακοπτόνταν μόνο από τους ήχους των βημάτων μας επάνω στις διαλυμμένες λαμαρίνες και ενός επαναλαμβανόμενου «πρόσεχε πού πατάς» από τις εκλεκτές συνοδούς μου, σε όλη τη διάρκεια αυτής της ιδιαίτερης βόλτας το μυαλό μου συγκλονιζόταν από τις δονήσεις της ιστορίας. «Μπορείς τώρα να καταλάβεις γιατί θέλουμε τόσο πολύ να αποκατασταθεί αυτό το κτίριο», μου είπε σε μια στιγμή η κα Πανσεληνά βλέποντας ότι είχα σιωπήσει βυθισμένος σε σκέψεις.

    Δίπλα της η κα Μαυροειδή, η οποία μου εξηγούσε τα πάντα για κάθε μηχάνημα και γωνιά που προσπερνούσαμε σταμάτησε και συμπλήρωσε ότι, όταν αυτό που ονειρεύονται γίνει πραγματικότητα, θα αποτελέσει ένα τεράστιας σημασίας έργο για την ιστορία της ΔΕΗ αλλά και γενικότερα για τη βιομηχανική κληρονομιά της Ελλάδας. Δεν θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο και γι’ αυτό παραθέτω τις φωτογραφίες που τράβηξα. Ήταν ένα μικρό, ανέλπιστο ταξίδι και τις ευχαριστώ πολύ που με πήραν μαζί τους, ευχόμενη να δω μια μέρα το ιστορικό κτίριο όπως το φαντάζονται και όπως του αξίζει.

    http://www.protothema.gr/city-stories/article/587008/anadromi-sto-fos/

  11. Γ.Α. on

    Πώς καθορίζεται η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας; (Μέρος ΙΙ: Κρατικό μονοπώλιο vs αγοράς)

    Diktioenkat Ko Ιανουαρίου 02, 2018 «Αγορά» ,

    «O έρμος ο καταναλωτής πρέπει να έχει πτυχίο πολυτεχνείου και οικονομικών μαζί για να καταλάβει τι πληρώνει για ηλεκτρικό ρεύμα». Αυτό το σχόλιο μας έγραψε κάποιος φίλος και δυστυχώς έχει δίκιο. Επειδή λοιπόν το θέμα είναι τεράστιο και πολύπλοκο (και με το άνοιγμα τριών ακόμη αγορών θα
    γίνει πολυπλοκότερο), επανερχόμαστε στην προηγούμενη ανάρτησή μας ( «Πώς καθορίζεται η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας») για να κάνουμε δύο αναγκαίες συμπληρώσεις και διασαφήσεις.

    Α. Ο τομέας της ηλεκτρικής ενέργειας, λόγω της ιδιομορφίας του, είναι εξ ορισμού φυσικό μονοπώλιο (1). Ως εκ τούτου ο διαχωρισμός του σε τέσσερις διαφορετικές δραστηριότητες, δύο «ανταγωνιστικές» αγορές (παραγωγή, προμήθεια) και δύο «μη ανταγωνιστικές» (δίκτυα μεταφοράς και διανομής) συνιστά τεραστίου μεγέθους ανορθολογισμό, του οποίου τις συνέπειες τις πληρώνουν ήδη οι καταναλωτές των χωρών της Ε.Ε.(2)

    Το μοντέλο αυτό σχεδιάστηκε τη δεκαετία του 1970 για την ιδιωτικοποίηση της βρετανικής κρατικής ηλεκτρικής εταιρείας και υλοποιήθηκε τη δεκαετία του 1990. Έχει σημασία ότι, όπως λέγεται(3), ακόμη και η «ιέρεια» των ιδιωτικοποιήσεων, η Μάργκαρετ Θάτσερ, είχε ενδοιασμούς για την εφαρμογή του, γιατί πίστευε πως ο κλάδος της ηλεκτρικής ενέργειας είναι φυσικό μονοπώλιο και δεν είναι δυνατόν να έχεις δύο ή περισσότερες επιχειρήσεις που να ανταγωνίζονται η μια την άλλη για το ποια θα παράσχει ηλεκτρική ενέργεια σε ένα νοικοκυριό. Παρόλα αυτά τελικά πείστηκε από τους συμβούλους της και το συγκεκριμένο μοντέλο εφαρμόστηκε.

    Σήμερα αρκετοί πιστεύουν ότι το μοντέλο αυτό απέτυχε. Μετά από μεγάλες αυξήσεις για τον καταναλωτή και δύσκολες μέρες για τους εργαζόμενους στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας, ξεκίνησε η αντίστροφη πορεία της επαναενοποίησης, Η EDF, ο κρατικός γαλλικός κολοσσός στον τομέα της ενέργειας εξαγόρασε σειρά εταιρειών και τείνει να αποκτήσει το ρόλο του ιδιωτικού μονοπωλίου στην βρετανική αγορά ενέργειας.

    Β. Η χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας είναι μόνο κατ’ επίφαση «ελεύθερη αγορά» και επί της ουσίας λειτουργεί βάσει εγγυημένων τιμών και μηχανισμών που εγγυώνται τα κέρδη των παραγωγών σε βάρος βέβαια των καταναλωτών.

    Βασικός μηχανισμός που αυξάνει τα κέρδη των παραγωγών είναι ο Μηχανισμός Ανάκτησης Μεταβλητού Κόστους (Μ.Α.Μ.Κ), ο οποίος ξεκίνησε το 2008 και έδωσε τη δυνατότητα στις μονάδες Φυσικού Αερίου που παράγουν ακριβή ηλεκτρική ενέργεια να δίνουν πολύ χαμηλές προσφορές για το 30% της ισχύος τους και στη συνέχεια να αποζημιώνονται «βασιλικά», όχι βεβαίως με την Ο.Τ.Σ. (για την Ο.Τ.Σ. δέστε προηγούμενη ανάρτηση), αλλά με το μεταβλητό κόστος τους αυξημένο κατά 10%. Ο μηχανισμός αυτός, ο οποίος καταγγέλθηκε επανειλημμένα ως σκανδαλώδης, τροποποιήθηκε το 2014.

    Η ηλεκτρική ενέργεια από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (Α.Π.Ε), η οποία εγχέεται κατά προτεραιότητα στο σύστημα, πληρώνεται βάσει εγγυημένων τιμών (η διαφορά μεταξύ Ο.Τ.Σ. και εγγυημένων τιμών καλύπτεται από το ΕΤΜΕΑΡ – πρώην τέλος υπέρ Α.Π.Ε.), ενώ υπάρχουν και τα Αποδεικτικά Διαθέσιμης Ισχύος (Α.Δ.Ι) για την εξασφάλιση εφεδρειών, βάσει των οποίων οι παραγωγοί πληρώνονται (και μάλιστα αδρά) για να είναι σε ετοιμότητα οι μονάδες τους.

    Οι παραπάνω ρυθμίσεις, οι οποίες ελάχιστα θυμίζουν «ελεύθερη αγορά», οδηγούν στο εξής λογικό συμπέρασμα: Η κατάργηση του κρατικού μονοπωλίου έγινε για χάρη των ιδιωτικών επιχειρήσεων και πράγματι προάγει την ευημερία τους. Βλάπτει όμως σοβαρά τους πολίτες που πληρώνουν – και θα πληρώνουν μέχρι να διορθωθεί αυτός ο ανορθολογισμός – βαρύ αντίτιμο με πολλαπλές συνέπειες.

    (1) ‘Ενας κλάδος είναι φυσικό μονοπώλιο όταν μια μοναδική επιχείρηση μπορεί να προσφέρει ένα αγαθό ή υπηρεσία σε ολόκληρη την αγορά σε μικρότερο κόστος απ’ ότι μπορούν δύο η περισσότερες επιχειρήσεις

    (2)Σχεδόν το 11% του πληθυσμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης πλήττεται από ενεργειακή φτώχεια ή απειλείται σοβαρά από αυτήν (το 2012, το ποσοστό αυτό ανερχόταν στα 54 εκατομμύρια πολίτες και τα ποσοστά ενεργειακής φτώχειας είναι στη Ουγγαρία 7.5%, στην Ισπανία 9.2%, στη Ρουμανία 10.9%, στην Ιταλία 14.8%, στην Πορτογαλία 19.8%, στην Ελλάδα 27.0% και στην Βουλγαρία 37.6% : Φυλλάδιο των: European Public Service Union (EPSU), European Anti-Poverty Network (EAPN), Right to Energy for all Europeans! http://www.eapn.eu/wp-content/uploads/2017/05/EAPN-2017-EAPN-EPSU-energypoverty-leaflet-1138.pdf

    http://diktioenkat.blogspot.gr/2018/01/vs.html

  12. 16.04.2018
    Η ίδρυση και ανάπτυξη της ΔΕΗ

    ΜΙΧΑΛΗΣ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ*

    Με το παρόν άρθρο, όπως και το επόμενο που θα επακολουθήσει την προσεχή Κυριακή, επιχειρείται μια συνοπτική αναφορά στην πορεία και στη γενικότερη προσφορά της ΔΕΗ στη χώρα μας, από της ιδρύσεώς της το 1950, ως κρατικό μονοπώλιο, μέχρι τη μετατροπή της σε ανώνυμη εταιρεία το 1999. Η πρώτη ηλεκτρική εγκατάσταση στην Ελλάδα τέθηκε σε λειτουργία το 1889. Αφορούσε τον ηλεκτροφωτισμό του κέντρου των Αθηνών και των Ανακτόρων. Εάν ληφθεί υπόψη ότι μόλις το 1882 πραγματοποιήθηκε η πρώτη διεθνώς δημόσια ηλεκτρική εγκατάσταση (ηλεκτροφωτισμός της Pearl Street, Ν. Υόρκη) και μετά 2-3 χρόνια ανάλογες εγκαταστάσεις σε ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις (Βερολίνο, Λονδίνο κ.α.), μπορεί να θεωρηθεί ότι η χώρα πρωτοπόρησε στον τομέα αυτό, κάτι που σχετίζεται με το εκσυγχρονιστικό πρόγραμμα του Χαρ. Τρικούπη.

    Η επέκταση σε άλλες μεγάλες πόλεις της χώρας ήταν ραγδαία, ώστε κατά την επόμενη δεκαετία να έχουν ηλεκτροφωτιστεί έξι πόλεις: Πειραιάς, Ερμούπολη, Χαλκίδα, Καλαμάτα, Αργοστόλι και Πάτρα, όπου μάλιστα τέθηκε σε λειτουργία και η πρώτη ηλεκτρική εγκατάσταση τροχιοδρόμων (τραμ). Η ανάπτυξη συνεχίστηκε σχετικά αργά κατά τις επόμενες δύο δεκαετίες, αλλά προχώρησε ταχύτατα μετά τον τερματισμό της εμπόλεμης περιόδου 1912-22: οι ηλεκτροδοτούμενοι οικισμοί από 21 το 1918 ανήλθαν σε 242 το 1929 και σε 390 το 1939. Βέβαια, οι εφαρμογές του ηλεκτρισμού περιορίζονταν στον ηλεκτροφωτισμό οδών και κατοικιών καθώς και στην ηλεκτροκίνηση εργοστασίων. Μόνο μετά το 1930 άρχισε η χρήση οικιακών συσκευών.

    Σημαντικό γεγονός αποτέλεσε η ανάθεση της ηλεκτροδότησης των Αθηνών-Πειραιώς στην αγγλικών συμφερόντων εταιρεία Power and Τraction –Ηλεκτρική Εταιρεία Αθηνών-Πειραιώς (ΗΕΑΠ)– το 1926, η οποία κάλυψε τις ταχέως αυξανόμενες ανάγκες με την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων. Οι επαρχιακές πόλεις συνέχισαν να ηλεκτροδοτούνται κυρίως από ιδιωτικές ελληνικές εταιρείες, με κύριο χρηματοδότη την Εθνική Τράπεζα.

    Σύμφωνα με την τότε εφαρμοζόμενη τεχνολογία, οι εγκαταστάσεις περιλάμβαναν έναν σταθμό παραγωγής και γύρω από αυτόν ένα μικρό δίκτυο διανομής, που εκτεινόταν μέχρι τα όρια των αντίστοιχων οικισμών. Μέχρι περίπου το 1920, χρησιμοποιούνταν ατμομηχανές που λειτουργούσαν με εισαγόμενο λιθάνθρακα, στη συνέχεια όμως επικράτησε η χρήση πετρελαιομηχανών, ενώ η αξιοποίηση των υδατοπτώσεων μέχρι το 1950 ήταν περιορισμένη. Την κατασκευή και εκμετάλλευση των εγκαταστάσεων ηλεκτροδότησης εντός ορισμένης περιοχής αναλάμβαναν ιδιωτικές ηλεκτρικές εταιρείες ή σπανιότερα δημοτικές, οι οποίες τελούσαν υπό την εποπτεία του κράτους, ιδίως όσον αφορά την τιμολογιακή τους πολιτική. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, οι καταστροφές των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων ήταν πολύ μεγάλες, ιδίως στη επαρχιακή χώρα, ώστε έναντι παραγωγής 234 GWh το 1939, να έχει μειωθεί σε 101 GWh το 1944.

    Ανάγκη συνολικής ενεργειακής πολιτικής

    Από τη μέχρι τον πόλεμο πορεία της ηλεκτροπαραγωγής είχαν αποκτηθεί πολλές εμπειρίες, κυρίαρχη δε ήταν η άποψη, η οποία για ορισμένους είχε καταστεί δόγμα, ότι ήταν απόλυτη η ανάγκη της αξιοποίησης των εγχώριων πλουτοπαραγωγικών πόρων και μάλιστα κατ’ απόλυτη προτεραιότητα. Αυτό γίνεται φανερό από τον πλούσιο προβληματισμό που αναπτύχθηκε και τις σχετικές μελέτες που εκπονήθηκαν και κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ιδίως όμως την περίοδο 1945-49. Για την επίτευξη του σκοπού αυτού προϋπόθεση ήταν η ύπαρξη άφθονης και φθηνής ηλεκτρικής ενέργειας με αξιοποίηση των εγχώριων ενεργειακών πόρων, αλλά και η διάθεση μεγάλων κεφαλαίων, δυνατότητα που προσέφερε το Σχέδιο Μάρσαλ.

    Θεμελίωση υδροηλεκτρικών έργων στον Μέγδοβα από τον Κ. Καραμανλή.
    Στους στόχους αυτούς σημειώθηκε σύμπτωση απόψεων των πολιτικών παρατάξεων του αστικού κόσμου, υπήρχαν όμως διαφορές όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα επιτυγχάνονταν, καθώς και τη μορφή του φορέα που θα αναλάμβανε το έργο αυτό. Για την επιλογή του συστάθηκε το 1948 επταμελής επιτροπή με πρόεδρο τον Κ. Α. Δοξιάδη (ήδη πρόεδρο της Επιτροπής Συντονισμού της Ανασυγκρότησης), μέλος της οποίας ως εισηγητής ήταν ο Γ. Πεζόπουλος. Οι προτάσεις Πεζόπουλου στηρίχθηκαν σε σειρά εργασιών του τις οποίες είχε εκπονήσει από το 1943 και μετέπειτα, με τίτλο «Ανάπτυξη της ηλεκτρικής ενέργειας εις την ηπειρωτικήν Ελλάδα». Την εποπτεία του έργου της επιτροπής είχε ο πρωθυπουργός Αλ. Διομήδης, ο οποίος ως πρώην διοικητής της Εθνικής Τράπεζας είχε ασχοληθεί ιδιαίτερα με τα θέματα των ηλεκτρικών επιχειρήσεων. Σύμφωνα με τα πρακτικά της σχετικής τελικής συζήτησης, ο ίδιος ανάφερε: «Η μόνη ενδεδειγμένη λύση είναι η δημιουργία επιχειρήσεως ανηκούσης εις την κυριότητα του κράτους», η οποία όμως «θα προσλάβει ιδιότυπον νομικήν μορφήν, θα οργανωθεί δε κατά τοιούτον τρόπον ώστε να είναι εις θέσιν να εξασφαλίζει τόσον την πραγματοποίησιν των επιδιωκομένων υπό του κράτους δημοσίων σκοπών όσον και εκμετάλλευσιν διεπομένην αυστηρώς υπό της αρχής της οικονομικότητoς».

    Αυτή ήταν η βάση για τη διατύπωση του ιδρυτικού νόμου της ΔΕΗ. Συγκεκριμένα, με τον Ν. 1468/1950 δημιουργήθηκε η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού – ΔΕΗ, στην οποία δόθηκε το αποκλειστικό προνόμιο παραγωγής και μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Οριζε σαφώς ότι η ΔΕΗ θα αποτελεί μεν κρατικό μονοπώλιο, αλλά θα είναι ανεξάρτητη, με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια. Για την οργάνωση και στελέχωση της ΔΕΗ, καθώς και τον σχεδιασμό και επίβλεψη της εκτέλεσης του Α΄ Πενταετούς Προγράμματος Ανάπτυξης 1950-55, επιλέχθηκε η αμερικανική εταιρεία EBASCO. Το πρόγραμμα ακολουθούσε τον βασικό σχεδιασμό που είχε προτείνει ο καθηγητής Γ. Πεζόπουλος, ο οποίος άλλωστε ορίστηκε γενικός διευθυντής της ΔΕΗ. Περιλάμβανε την κατασκευή τριών υδροηλεκτρικών σταθμών (Λάδωνα, Λούρου και Αγρα) και ενός λιγνιτικού (Αλιβερίου), καθώς και Εθνικού Δικτύου Μεταφοράς 150 kV μήκους 1.125 χλμ. και 21 υποσταθμούς, χρηματοδοτήθηκε δε από το Σχέδιο Μάρσαλ και μέρος των ιταλικών πολεμικών επανορθώσεων. Η οργάνωση της ΔΕΗ ολοκληρώθηκε με τον Ν. 3523/1956, με τον οποίο απέκτησε και το αποκλειστικό προνόμιο διανομής της ηλεκτρικής ενέργειας, με την υποχρέωση να προβεί στη σταδιακή εξαγορά όλων των υφιστάμενων ηλεκτρικών εταιρειών και την καθιέρωση νέων τιμολογίων, ενιαίων για όλη τη χώρα, από 1ης Αυγούστου 1956.

    Ραγδαία αύξηση της παραγωγής κατά 420%

    Το Α΄ Πενταετές Πρόγραμμα 1950-55 υλοποιήθηκε με επιτυχία. Πρωταρχική επιδίωξη αποτέλεσαν η ηλεκτροδότηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων από το νέο Εθνικό Ηλεκτρικό Σύστημα και η παύση της λειτουργίας των υφιστάμενων πετρελαϊκών σταθμών παραγωγής, με την κατασκευή των αναγκαίων δικτύων διανομής, ενώ παράλληλα άρχισε και ο εξηλεκτρισμός της υπαίθρου.

    Συγχρόνως προχώρησε, υπό αποκλειστικά ελληνική διοίκηση και προσωπικό, η κατάρτιση του Β΄ Δεκαετούς Προγράμματος Ανάπτυξης 1956-66, το οποίο περιλάμβανε τη σταδιακή αξιοποίηση των λιγνιτών Πτολεμαΐδας και την κατασκευή των υδροηλεκτρικών Ταυρωπού και Αχελώου, καθώς και την επέκταση του δικτύου μεταφοράς, ώστε να καλύπτει ολόκληρη την επικράτεια.

    Το φράγμα του υδροηλεκτρικού σταθμού της ΔΕΗ στον ποταμό Λάδωνα.
    Με το πέρας του Β΄ Προγράμματος, σχεδόν ολοκληρώθηκε η εξαγορά όλων των ιδιωτικών ηλεκτρικών εταιρειών από τη ΔΕΗ (415 συνολικά), έγινε αντικατάσταση ή ανακαίνιση όλων των παλαιών ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, ώστε από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 σχεδόν το σύνολο της ηπειρωτικής χώρας να ηλεκτροδοτείται με σύγχρονα δίκτυα μεταφοράς και διανομής από εγχώριες πρωτογενείς πηγές (λιγνίτες, υδατοπτώσεις), ενώ παράλληλα προχωρούσε ραγδαία ο εξηλεκτρισμός νέων περιοχών της υπαίθρου. Ετσι, έναντι παραγωγής 234 GWh το 1939, αυτή ανήλθε σε 1.350 GWh το 1956 και 5.690 GWH το 1966, οπότε μόνον το 28% προερχόταν από προϊόντα πετρελαίου ενώ το 62% από εγχώριες πηγές (41% λιγνιτική, 31% υδροηλεκτρική). Δηλαδή η παραγωγή αυξήθηκε κατά 420% τη δεκαετία 1956-66 και ήταν 24,3 φορές μεγαλύτερη από την προπολεμική του 1939.

    Αλλά και στα νησιά έγιναν ενισχύσεις των υφιστάμενων πετρελαϊκών σταθμών παραγωγής ή δημιουργήθηκαν νέοι, όπως στην Κρήτη, όπου κατασκευάστηκε και δίκτυο μεταφοράς 66 kV, ενώ νησιά που βρίσκονταν σχετικά κοντά στην ηπειρωτική χώρα διασυνδέθηκαν στο εθνικό σύστημα με υποβρύχια καλώδια (νησιά Αργοσαρωνικού, Σποράδων, Κέρκυρα κ.ά.). Αυτό το επίτευγμα της ΔΕΗ συνέβαλε αποφασιστικά στην οικονομική ανάπτυξη της χώρας, ιδίως της επαρχιακής, της οποίας κυριολεκτικά «άλλαξε η όψη». Είναι δύσκολο να περιγραφεί στο πλαίσιο ενός σύντομου άρθρου το πόσο δραστικά αναβαθμίζονταν η καθημερινή ζωή και η παραγωγική δυνατότητα ενός κατοίκου της υπαίθρου, που είχε πλέον πρόσβαση σε φθηνή ηλεκτρική ενέργεια. Δεν θα ήταν υπερβολή να σημειωθεί ότι, για το μεγαλύτερο μέρος της ελληνικής υπαίθρου, η εξέλιξη αυτή σηματοδοτούσε την είσοδο στη σύγχρονη εποχή.

    Δεκαετία ’60, εμπλοκή στις πολιτικές αντιπαραθέσεις

    Ατυχώς, όμως, η θριαμβευτική πορεία κατά το ξεκίνημα της ΔΕΗ ανακόπηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1960, λόγω εμπλοκής της στις έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις της περιόδου αυτής.

    Αρχισε με «σκανδαλολογία» για τον Γ. Πεζόπουλο και αυξήθηκε κατακόρυφα με αφορμή την υπογραφή της σύμβασης της ΔΕΗ με την εταιρεία αλουμινίου Πεσινέ. Ακολούθησαν έντονη πολιτική σύγκρουση αλλά και εμπλοκή της Δικαιοσύνης, με δυσμενείς επιπτώσεις στην πορεία της ΔΕΗ, ιδιαίτερα όσον αφορά την αυτοτέλειά της. Οι μόνες αντιδράσεις εκδηλώθηκαν το 1966, που οδήγησαν και στην παραίτηση της τότε διοικήσεώς της.

    Το κέντρο ελέγχου του ατμοηλεκτρικού σταθμού της Μεγαλόπολης.
    Κατά την περίοδο της δικτατορίας, όπως ήταν επόμενο, καταργήθηκε πλήρως η αυτοτέλεια της ΔΕΗ. Ατυχώς, όμως, δεν λήφθηκαν τα κατάλληλα μέτρα για την αποκατάστασή της μετά τη μεταπολίτευση του 1974, αλλά αντίθετα καθιερώθηκε έκτοτε κάθε κυβερνητική μεταβολή να συνοδεύεται από αλλαγή της διοικήσεώς της με πρόσωπα «που τυγχάνουν της εμπιστοσύνης της κυβέρνησης», καθώς και άλλα μέτρα ενσωμάτωσής της στον δημόσιο τομέα.

    Οι επιπτώσεις από την πρακτική αυτή μπορεί μεν να μην ήταν άμεσα εμφανείς όσον αφορά την πορεία του έργου της ΔΕΗ, η οποία εξασφάλιζε ικανοποιητικά την ομαλή ηλεκτροδότηση της χώρας, είχαν όμως πολλές αρνητικές επιπτώσεις στην αποδοτικότητά της ως επιχείρησης.

    * Ο κ. Μιχάλης Παπαδόπουλος είναι ομότιμος καθηγητής του ΕΜΠ.

    http://www.kathimerini.gr/959053/gallery/epikairothta/ellada/h-idrysh-kai-anapty3h-ths-deh

  13. Το ιδεολόγημα της κλιματικής αλλαγής -Δ.Λιαμης
    Posted on Ιουνίου 25, 2019 by oataktos
    Το ιδεολόγημα της πράσινης ανάπτυξης
    Ο καπιταλισμός σε καμμία φάση της ύπαρξής του δεν ήταν ορθολογικός. Και αν κάποτε το καπιταλιστικό μοντέλο που είχε ως κύριο εκφραστή του τον ιδιοκτήτη των μέσων παραγωγής, το γνωστό σε όλους μας αφεντικό, απαιτούσε ένα ελάχιστο μακροχρόνιο σχεδιασμό για την αποδοτικότητα των επενδύσεων, η μετάβαση στο τωρινό μοντέλο, αυτό της κυριαρχίας των μάνατζερ, χαρακτηρίζεται απο πλήρη αδιαφορία για τις μακροχρόνιες συνέπειες. Οι αποφάσεις λαμβάνονται με την εκνευριστικά κακομαθημένη άνεση κάποιου που ξέρει ότι όποιες και να είναι οι συνέπειες, αυτός θα την βγάλει καθαρή.

    Η καπιταλιστική σκέψη είναι οπότε επιρρεπής σε κάθε ανορθολογικό ή μεταφυσικό ιδεολόγημα, πιο πολύ ίσως και απο την θρησκευτική σκέψη την οποία υποτίθεται ότι αντικατέστησε. Τα χιλιαστικά ιδεολογήματα περί επικείμενου τέλους των φυσικών πόρων, με την μορφή των ορυκτών καυσίμων και άρα της αέναης κερδοφορίας που παράγουν, εισχώρησαν στη διαβρωμένη απο τη λογική των μάνατζερ καπιταλιστική σκέψη, όπως η πιστωτική κάρτα στην κοκαίνη στα γραφεία των υψηλόμισθων στελεχών. Παρόλο που οι περισσότεροι πόλεμοι των τελευταίων ετών δεν έγιναν για τον έλεγχο των αποθεμάτων ορυκτών καυσίμων, αλλά για την καταστροφή τους, όπως για παράδειγμα στο Ιράκ, την Λιβύη ή την Συρία, το κυρίαρχο αφήγημα είναι αυτό του τέλους των πόρων και της επικείμενης καταστροφής. Αυτό πέρα απο την πολύ βολική για κάθε εξουσία, παραγωγή φόβου, έχει και το έξτρα πλεονέκτημα της ανάπτυξης νέων τεχνολογιών μετατροπής του φυσικού κόσμου σε πόρους προς εκμετάλλευση, αγαπημένη διαδικασία για κάθε επενδυτή.

    Έτσι φτάσαμε να θεωρείται λογικό ότι οι «χωρίς-όργωμα» υπερμεταλλαγμένοι σπόροι της Μonsanto και τα ισοπεδωτικά για τα δάση και την άγρια ζωή, τεράστια αιολικά εργοστάσια στις κορυφές των βουνών, έχουν μηδενικό αποτύπωμα δειοξιδίου του άνθρακα, άρα είναι οικολογικά.Ούτε εμείς, ούτε υποπτευόμαστε κανείς, δε γνωρίζει επακριβώς το ποσοστό επιρροής της ανθρώπινης δραστηριότητας στο κλίμα. Το κλίμα αφενός ουδέποτε ήταν σταθερό σε κλίμακα ετών ή δεκαετιών, που είναι και τα χρονικά διαστήματα που μελετούνται τα φαινόμενα, και αφετέρου υπόκειται σε τόσες πολλές παραμέτρους, απο την ηλιακή δραστηριότητα, μέχρι τα φαινόμενα ανάδρασης των δασών, που ως μοντέλο είναι απόλυτα χαοτικό. Το σίγουρο είναι ότι το διοξείδιο του άνθρακα ως κύριος υπαίτιος υπερθέρμανσης του πλανήτη, απο θεωρία συνομωσίας (τα ίδια επιστημονικά ιδρύματα που καταστροφολογούν για την άνοδο της θερμοκρασίας, μέχρι τα τέλη του ’70, καταστροφολογούσαν για την επερχόμενη εποχή των παγετώνων) έγινε η κατεστημένη αλήθεια σε λίγα μόλις χρόνια. Πλέον οποιαδήποτε έρευνα που δεν αποδέχεται το ιδεολόγημα της κλιματικής αλλαγής στην καλύτερη δεν θα βρει πουθενά χρηματοδότηση (στην χειρότερη θα λοιδωρηθεί). Έτσι, ενώ είναι βέβαιο ότι τα δάση είναι ισχυρότατος παράγοντας κλιματικής ομοιόστασης, πριμοδοτούνται ως οικολογικές, μέθοδοι παραγωγής ενέργειας όπως η αιολική, η οποία τα αφανίζει.

    Βέβαια, η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι ένα εξαιρετικά βολικό αφήγημα για τις εκάστοτες ελιτ. Κυρίως γιατί παράγει φόβο και παρουσιάζεται ως μια παγκόσμια απειλή που δε μπορεί να αντιμετωπιστεί από τον οποιονδήποτε σε ατομικό επίπεδο . Όσο πράσινη και να κάνει κάποιος την καταναλωτική του συμπεριφορά, εντέλει αυτή η πλανητικού επιπέδου απειλή δεν μπορεί να διαχειριστεί παρά απο τα κράτη, το μεγάλο κεφάλαιο και τους ειδκούς τους. Ο φοβισμένος, αποβλακωμένος απο την προπαγάνδα πολίτης θα δεχθεί τον αφανισμό των δασών της χώρας του για να σωθεί απο την επερχόμενη καταστροφή των αυξημένων εκλύσεων διοξειδίου του άνθρακα.

    Ανεμογεννήτριες: ανανώσιμες πηγές κερδοφορίας

    Η ανεμογεννήτρια είναι πράγματι μια σχετικά “πράσινη” επιλογή, για να ηλεκτροδοτήσεις αυτόνομα το σπίτι σου. Αν εξαιρέσεις τα ίδια τα υλικα κατασκευής της και το -κάπως βαρύ- οικολογικό αποτύπωμα της μπαταρίας (ή μάλλον καλύτερα των μπαταριών, αφού οι διακυμάνσεις στην αποδιδόμενη ενέργεια της ανεμογεννήτριας απαιτούν αυξημένη χωρητικότητα μπαταριών, ώστε να έχουμε επαρκή εκμετάλλευση της αποδιδόμενης ενέργειας) η οποία οφείλει να αντικαθίσταται κάθε πέντε με δέκα έτη ανάλογα τη χρήση της και αν οθόρυβος και τα κομματιασμένα κουφάρια πουλιών και νυχτερίδων δεν αποτελεί πρόβλημα στο αξιακό μας σύστημα και αν η ύπαρξη ενός περιστρεφόμενου μεταλλικού έλικα μας φαίνεται για κάποιο λόγο χαριτωμένη, τότε όντως μπορούμε να πούμε ότι η ανεμογεννήτρια είναι μια λογική επιλογή για ρεύμα χωρίς τη συνεχή κατανάλωση φυσικών πόρων.

    Τα πράγματα είναι όμως τελείως διαφορετικά σε ό,τι αφορά το δίκτυο ηλεκτροδότησης. Ενώ σε ένα αυτόνομο σύστημα μέρος της ενέργειας απο τα αυγουστιάτικα μελτέμια αποθηκεύεται στις μπαταρίες για μελλοντική χρήση, το δίκτυο, στερούμενο μπαταριών (με εξαίρεση ένα ελάχιστο ποσοστό αντλιοταμίευσης, μεταφοράς δηλαδή του νερού ενός φράγματος σε μεγαλύτερο υψομετρικό ώστε να λειτουργήσει ως μπαταρία) οφείλει να εξισσοροπεί την παραγωγή του με βάση τις προβλέψεις για την ημερήσια κατανάλωση. Μια ανεμογεννήτρια ξεκινά να δίνει ρεύμα με ανέμους 12 χιλιομέτρων την ώρα και ουσιαστικά για να δώσει πρακτικά εκμεταλλεύσιμο ρεύμα στο δίκτυο απαιτούνται άνεμοι μεταξύ 30 και 80 χιλιομέτρων την ώρα. Καθώς οι άνεμοι ούτε σταθεροί είναι, ούτε μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια, το δίκτυο αντιμετωπίζει τεράστια προβλήματα σταθερότητας.

    Μια μέρα χωρίς ανέμους ή με υπερβολικά δυνατούς ανέμους, καθώς οι απαιτήσεις του καταναλωτικού κοινού παραμένουν ίδιες, το δίκτυο θα πρέπει να εξισορροπήσει την απώλεια της ενέργειας με συμβατικές μεθόδους παροχής ενέργειας και αντίστοιχα μια μέρα με δυνατούς ανέμους το δίκτυο θα πρέπει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της υπερβολικής ενέργειας ποθα το βγάλει εκτός ισσοροπίας.

    Στην πρώτη περίπτωση, αυτή της έλλειψης αιολικής ενέργειας, το δίκτυο θα πρέπει να είναι έτοιμο να εξισορροπήσει αυτή την απώλεια, έχοντας δεσμεύσει ένα ποσό συμβατικής ενέργειας ως απόθεμα ασφαλείας. Πρακτικά για κάθε μέγκαβαττ αιολικής ενέργειας χρειάζονται 0,8 μβ (80%) ως απόθεμα ασφαλείας, προερχόμενο κυρίως απο φυσικό αέριο, λιθάνθρακες ή υδροηλεκτρικά. Με άλλα λόγια τα εργοστάσια συνεχίζουν να δουλεύουν και να καίνε κάυσιμα ακόμα και στην ιδανική περίπτωση που οι ανεμογεννήτριες μπορούσαν να προσφέρουν το 100% της απαιτούμενης ενέργειας σε εθνικό επίπεδο.

    Εξ ίσου σοβαρό είναι το πρόβλημα όταν οι ανεμογεννήτριες λειτουργούν στις βέλτιστες συνθήκες με μεγάλες (αλλά όχι υπερβολικά μεγάλες) ταχύτητες ανέμου. Αυτή η έξτρα ποσότητα ενέργειας (η οποία μάλιστα μεταβάλλεται δραματικά λεπτό με το λεπτό με κάθε αλλαγή στην ταχύτητα του ανέμου) βγάζει το δίκτυο εκτός ισσοροπίας. Ένα εργοστάσιο ορυκτού καυσίμου καταναλώνει τεράστια ποσά ενέργειας στην εκκίνησή του, πράγμα που σημαίνει ότι δε μπορούμε να να κλείνουμε μια μονάδα λιθάνθρακα όταν φυσάει και να την ξανανοίγουμε με το που μειωθεί ο άνεμος. Το δίκτυο αναγκάζεται να αποθηκεύσει την έξτρα ενέργεια για να διατηρήσει την ισσοροπία του ή να την διοχετεύσει κάπου αλλού. Στην πρώτη περίπτωση έχουμε επέκταση φραγμάτων με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την καταστροφή των ποταμών και στην δεύτερη έχουμε εξαγωγή ενέργειας με τεράστιο κόστος μεταφοράς και πολύ χαμηλές τιμές πώλησης.

    Οι μεγάλες αυτές διακυμάνσεις στην αποδιδόμενη ενέργεια των ανεμογεννητριών, κάνουν πρακτικά μηδαμινή την όποια απεξάρτηση απο άλλες μεθόδους παραγωγής ενέργειας. Ανάλογα με τους ανέμους, τις τοποθεσίες και το μοντέλο διαχείρισης το ποσοστό αποδιδόμενης ενέργειας σε σχέση με την ονομαστική τους αξία, κυμαίνεται απο 4% (στην Γερμανία) έως 15% (στην Αγγλία). Δηλαδή για κάθε μεγαβάτ ονομαστικής ισχύος αιολικής ενέργειας, το δίκτυο ωφελείται μόνο με 0,05 έως 0,15 mw. Σε κάθε περίπτωση, είναι απολύτως αδύνατο να ηλεκτροδοτηθεί μια χώρα μόνο μέσω ανεμογεννητριών. Η εξάρτηση απο το λιθάνθρακα και το φυσικό αέριο παραμένει και μάλιστα σε ποσοστά άνω του 90%.

    Η αφήγηση δηλαδή ότι οι ανεμογεννήτριες με όλα τα προβληματά τους, την αισθητική και οικολογική όχληση, τον αφανισμό πτηνών και εντόμων, την εκβιομηχανοποίηση των φυσικών τοπίων στα οποία εγκαθίστανται, την οικολογική επιβάρυνση με τόννους μπετόν και χάλυβα τα οποία μετατρέπονται σε σκουπίδια μετά απο είκοσι χρόνια κτλ είναι τουλάχιστον μια εναλλακτική στη ρυπογόνο κάυση του λιθάνθρακα, αποδεικνύεται ψευδής. Η ισοπέδωση των βουνών δεν θα σώσει τους κατοίκους της Πτολεμαίδας ή της Μεγαλόπολης απο τον καρκίνο. Η ηλεκτροδότηση θα συνεχίσει να στηρίζεται στα υδροηλεκτρικά και την καύση ορυκτών, ενώ η “πράσινη” ενέργεια παραμένει κυρίως μια καλή μέθοδος να ξεφορτωθούν οι χώρες του βορρά τις τεχνολογικές τους επενδύσεις στις ΑΠΕ, στα βουνά του νότου, καθώς και ένα ισχυρό χαρτί στον τζόγο του χρηματιστηρίου ρύπων.

    Βέβαια, ακόμα και αν στο μέλλον βρεθεί κάποια τεχνολογία αποθήκευσης ενέργειας ή εξισσορόπησης του δικτύου που να κάνει το ρεύμα απο τις ανεμογεννήτριες συμφέρον, η λογική λέει ότι αυτές θα έπρεπε να εγκαθίστανται σε ήδη υπάρχουσες βιομηχανικές περιοχές, όπου η οικολογική υποβάθμιση είναι ούτως ή άλλως υπαρκτή και οι εργασίες συντήρησης και αντικατάστασης (η απόδοση των ανεμογεννητριών μειώνεται δραματικά με το χρόνο και σε διάστημα απο δέκα έως είκοσι χρόνων αχρηστεύονται τελείως) καθώς και μεταφοράς του ρεύματος, να γίνονται με μικρότερο κόστος. Κάτι τέτοιο θα απαιτούσε όμως την καταβολή ενοικίων (τα βιομηχανικά οικόπεδα σε αντίθεση με τα βουνά, κοστίζουν) κάτι που ανέκαθεν οι επενδυτές αποστρέφονταν.

    Απλά μαθήματα οικονομίας

    Ο αφανισμός των Αγράφων και ακολούθως του μεγαλύτερου κομματιού της Πίνδου, θα γίνει για να ικανοποιηθούν οι μονίμως απαρκτικές διαθέσεις των επενδυτών, καθώς και νεοφιλελεύθερες και πέρα για πέρα βλακώδεις εμμονές, όπως αυτή του χρηματιστηρίου ρύπων. Η θυσία μιας ολόκληρης οροσειράς δεν θα μας απαλλάξει ούτε απο μια λιγνιτική μονάδα. Ακόμη ένα κομμάτι του λιγοστού εναπομείναντα άγριου κόσμου θα χαθεί. Και μαζί του η ικανότητα να μαθαίνουμε απο το διαφορετικό και να εμπλουτίζουμε τα ονειρά μας με δαύτο. Το εφιαλτικό σενάριο της καθολικής εξημέρωσης του πλανήτη θα έρθει ένα ακόμη βήμα πιο κοντά, μαζί με αυτό της απόλυτης εξημέρωσης του εαυτού μας – και της μετατροπής μας απο αυτόνομες ενσυνείδητες υπάρξεις σε πειθήνιους καταναλωτές προιόντων και προπαγάνδας.

    Όμως μπορεί οι απότομες κορφές, τα άγρια δάση, τα ορμητικά νερά ως πόροι για κερδοφορία να είναι δωρεάν, αλλά για όσους απο εμάς έχουμε ατενίσει ανάμεσα στα μοναχικά ρόμπολα τις απέναντι κορυφογραμμές, για όσους έχουμε περπατήσει στα δάση και ξεδιψάσει απο τις πηγές τους, ο φυσικός κόσμος έχει μια αυταξία. Και την αυταξία αυτή υποσχόμαστε ότι θα την μετατρέψουμε σε κόστος και μάλιστα ασύμφορο, για κάθε ανθρώπινο αρπακτικό.

    https://teddygr.blogspot.com/2019/06/blog-post.html?fbclid=IwAR1ziy4ZHjqcVUvlbzjHvgt6d6dMWvooYyfAQXk7bizZyQsqGHM2WBAWB5s

  14. Η «απάτη του αιώνα» με το εμπόριο ρύπων

    Τα ελληνικά ίχνη στις 300.000 σελίδες διαβαθμισμένων εγγράφων που αφορούν εικονικές ενδοκοινοτικές συναλλαγές.

    Χαρακτηρίστηκε ως η απάτη του αιώνα. Οχι άδικα, αν αναλογιστεί κανείς ότι στοίχισε στους Ευρωπαίους φορολογούμενους αρκετά δισεκατομμύρια ευρώ. Συμμετείχαν στελέχη τραπεζικών κολοσσών, όπως η γερμανική Deutsche Bank, δικηγόροι και επιχειρηματίες, υψηλόβαθμα στελέχη αστυνομικών αρχών της Ε.Ε. και η ιδιοκτήτρια ενός πιάνο μπαρ στη Μασσαλία με το ψευδώνυμο «Μασσαλιώτιδα». Βρήκαν παράθυρο στο σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων ρύπων, ένα πρωτότυπο μηχανισμό που έθεσε, το 2005, σε πιλοτική εφαρμογή η Κομισιόν για τον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. O μηχανισμός υποχρέωνε τις ρυπογόνες βιομηχανίες να αγοράζουν δικαιώματα εκπομπών για κάθε τόνο διοξιδίου του άνθρακα που παρήγαγαν, ενώ όσες επιχειρήσεις είχαν πλεονάζουσες μονάδες μπορούσαν να τις μεταπωλούν σε τιμές που καθορίζονταν από ευρωπαϊκά χρηματιστήρια ρύπων. Μέσω μιας αλυσίδας εικονικών αγοραπωλησιών, στην οποία παρεμβάλλονταν εταιρείες – φαντάσματα και πλαστά τιμολόγια, οι πρωταγωνιστές της απάτης κατάφεραν να κλέψουν από τις ευρωπαϊκές φορολογικές αρχές ΦΠΑ αξίας 5 δισ. ευρώ. Η υπόθεση άρχισε να αποκαλύπτεται το διάστημα 2009 – 2010 σε μια σειρά από ευρωπαϊκές χώρες ανάμεσα στις οποίες η Γερμανία, η Αγγλία, η Γαλλία, η Ισπανία και η Ιταλία. Οι δίκες των κατηγορουμένων για συμμετοχή στην απάτη βρίσκονται μέχρι σήμερα σε εξέλιξη.

    Η «Κ» συμμετείχε τους τελευταίους μήνες σε μια πανευρωπαϊκή έρευνα, που συντόνισε ο γερμανικός, μη κερδοσκοπικός δημοσιογραφικός οργανισμός «CORRECTIV» με θέμα την κλοπή του ΦΠΑ μέσω εικονικών, ενδοκοινοτικών συναλλαγών, γνωστή ως μέθοδος «Καρουζέλ» ή «απάτη του εξαφανισμένου εμπόρου».

    Το πρώτο σκέλος της έρευνας δημοσιεύεται σήμερα υπό τον τίτλο «Ευρώπη, η μεγάλη κλοπή» ή «Grand Theft Europe», που αποτελεί παράφραση του τίτλου του γνωστού βίντεο γκέιμ «Grand Theft Auto». Συμμετείχαν 63 δημοσιογράφοι από 35 δημοσιογραφικούς οργανισμούς όλων των κρατών – μελών, τη Νορβηγία και την Ελβετία. Το ύψος των διαφυγόντων φόρων υπολογίστηκε στο ιλιγγιώδες ποσό των 50 δισ. ευρώ ετησίως. Για τις ανάγκες της έρευνας απαιτήθηκε η επεξεργασία 300.000 σελίδων με διαβαθμισμένα έγγραφα, ανάμεσα στα οποία οι απόρρητοι φάκελοι ερευνών της Εισαγγελίας του Μιλάνου και της Φρανκφούρτης, τηλεφωνικές συνομιλίες υπόπτων, όπως επίσης τιμολόγια και αποδεικτικά συναλλαγών της Deutsche Bank.

    Η «Κ» μελέτησε το υλικό της διαρροής και σήμερα παρουσιάζει το πρώτο σκέλος της έρευνάς της: τα ελληνικά ίχνη της απάτης στην ευρωπαϊκή αγορά ρύπων, ένα από τα πεδία όπου βρήκε εφαρμογή η μέθοδος «Καρουζέλ».

    Το εμπόριο ρύπων
    Το σύστημα εμπορίας ρύπων τέθηκε σε ισχύ στην Ευρώπη και την Ελλάδα το 2005 και η πρώτη, πιλοτική περίοδος εφαρμογής του ολοκληρώθηκε το 2007. «Πρόκειται για τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής της Ε.Ε. για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής μέσω της μείωσης των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου» αναφερόταν στο κείμενο της οδηγίας 2003/87/ΕΚ με τίτλο «Σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου».

    Σε πανευρωπαϊκή κλίμακα στο μηχανισμό συμμετείχαν 11.000 ρυπογόνες μονάδες. Στην Ελλάδα ο αριθμός τους ήταν περίπου 100. Εκτός των ηλεκτροπαραγωγών (π.χ. ΔΕΗ) δικαιώματα εκπομπών αγόραζαν και πωλούσαν τσιμεντοβιομηχανίες, κεραμοποιίες, ασβεστοποιίες και γενικά βιομηχανίες και επιχειρήσεις που ήταν συνδεδεμένες με τον κατασκευαστικό κλάδο. Κάθε μια απ’ αυτές υπέβαλλε στο υπουργείο Περιβάλλοντος μελέτη, στην οποία έκανε πρόβλεψη για την παραγωγή της επόμενης χρονιάς και την ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που κατ’ εκτίμηση θα εξέπεμπε. Η κατανομή των δικαιωμάτων γινόταν επί τη βάσει των προβλέψεών τους.

    Όμως, η βαθιά οικονομική κρίση που έπληξε τη χώρα και ιδιαίτερα τον κατασκευαστικό τομέα περιόρισε τον κύκλο εργασιών τους και δημιούργησε πλεόνασμα δικαιωμάτων ρύπων, το οποίο εξαγόταν σε ρυπογόνες εταιρείες στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη. Τη μεταπώληση των δικαιωμάτων ανέλαβαν περιβαλλοντικές εταιρείες σε Ελλάδα και το εξωτερικό εισπράττοντας προμήθεια επί του τζίρου. Εν γνώση τους ή όχι, ορισμένες απ’ αυτές συμμετείχαν στην αλυσίδα της απάτης, όπως για πρώτη φορά αποκαλύπτει η έρευνα της «Κ» σε συνεργασία τη γερμανική ομάδα «CORRECTIV».

    Η απάτη τύπου «καρουζέλ» έχει ως αφετηρία της την απαλλαγή των ενδοκοινοτικών συναλλαγών απο το ΦΠΑ. Στην αλυσίδα των συναλλαγών μπορούν να εμπλέκονται περισσότεροι του ενός έμποροι, σε περισσότερες από μια χώρες. Στο τέλος, ένας απ’ αυτούς πωλεί τα αγαθά ή τις υπηρεσίες που αγόρασε από άλλη ευρωπαϊκή χώρα, στην εγχώρια -τελική- αγορά. Σ’ αυτήν πρέπει να καταβάλλει τον Φ.Π.Α. που αναλογεί στη συναλλαγή. Αντ’ αυτού ωστόσο, δεν τον καταβάλει και εξαφανίζεται μετά την συναλλαγή. Οι αγοραστές ζητούν την επιστροφή του ΦΠΑ από τον κρατικό προϋπολογισμό, ο οποίος και τους επιστρέφεται. Έτσι το κράτος της τελικής συναλλαγής καταβάλλει επιστροφές χωρίς καν να έχει εισπράξει ΦΠΑ.

    Η Guardia di Finanza και η οδός Μεγίστης
    Στις έρευνες για την υπόθεση πήραν μέρος οι διωκτικές και δικαστικές αρχές αρκετών ευρωπαϊκών κρατών, όπως επίσης η ευρωπαϊκή αστυνομική υπηρεσία Europol. H τελευταία είχε επισημάνει ότι αφορμή για να αποκαλυφθεί η απάτη υπήρξε μια άνευ προηγουμένου αύξηση των συναλλαγών στα χρηματιστήρια ρύπων της Ε.Ε. Ανάμεσα στις υπηρεσίες που ανέλαβαν να διαλευκάνουν την απάτη ήταν η ιταλική Guardia di Finanza και η εισαγγελία του Μιλάνου. Στα έγγραφα των Ιταλικών αρχών αποκαλύπτεται ότι στις εταιρείες – βιτρίνες που συστάθηκαν με μοναδικό σκοπό την κλοπή του ΦΠΑ από αγοραπωλησίες δικαιωμάτων ρύπων συγκαταλέγονται τρεις, με παράρτημα στην Καλλιθέα.

    Πρόκειται για τις FX Capital Sources, FDM Corporation και FEDFIRST Finance, οι οποίες είχαν όλες ως έδρα τους την οδό Αυλώνος στη Λευκωσία και υποκατάστημα στην οδό Μεγίστης στην Καλλιθέα. Στη μεν οδό Αυλώνος βρίσκεται μια δικηγορική εταιρεία, στα γραφεία της οποίας έγινε, την περίοδο των ερευνών, έφοδος από την κυπριακή αστυνομία μετά από αίτημα συνδρομής των Ιταλών. Στην οδό Μεγίστης στην Καλλιθέα αντίθετα, στη θέση του ελληνικού παραρτήματος των εταιρειών βρίσκεται, σήμερα, ένα σούπερ μάρκετ.

    Ο ρόλος των εταιρειών στην απάτη των 5 δισ. ευρώ περιγράφεται σε έγγραφο της εισαγγελίας του Μιλάνου: «προχωρούν σε εικονική πώληση των δικαιωμάτων ρύπων που έχουν προηγουμένως αγοράσει και εισπράττουν από το Δημόσιο ή από εταιρείες που επίσης δραστηριοποιούνται στην αγορά του διοξειδίου του άνθρακα το ΦΠΑ, που προβλέπεται σε μια κανονική συναλλαγή. Μεταφέρουν στη συνέχεια τα χρήματα σε φορολογικούς παραδείσους στο εξωτερικό».

    Ο εκπρόσωπος της μιας από τις τρεις, Γάλλος υπήκοος, το 2010 εξέδωσε εικονικά τιμολόγια αξίας ούτε λίγο ούτε πολύ 143 εκατομμυρίων ευρώ, κλέβοντας ΦΠΑ 28,6 εκατ. ευρώ.

    Το υπουργείο Οικονομικών της Κύπρου σε έγγραφό του με ημερομηνία Ιούλιος 2012 επιβεβαίωσε την εικονικότητα των συναλλαγών επισημαίνοντας ότι οι εταιρείες «δεν διατηρούσαν κατάστημα ή γραφείο στην Κύπρο».

    Έντονο ελληνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η συνέχεια της έρευνας. Από έγγραφα της διαρροής διαπιστώνεται ότι οι παραπάνω εταιρείες κελύφη δέχονταν εμβάσματα και εξέδιδαν τιμολόγια για λογαριασμό μιας άλλης ομάδας διασυνδεδεμένων εταιρειών: της ιταλικής ICASCO, της ισπανικής SENDECO και της Αυστριακής Climate Corporation, που δραστηριοποιούνταν στο εμπόριο δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

    Οι δύο πρώτες συνδέονται απόλυτα μεταξύ τους καθώς επικεφαλής τους υπήρξε ο 40χρονος Ιταλός Pietro Valaguzza, που κατηγορήθηκε για συμμετοχή στην απάτη. Η ICASCO συστάθηκε τον Οκτώβριο του 2009 και το 2010 είχε προλάβει να πραγματοποιήσει εικονικές αγοραπωλησίες δικαιωμάτων ρύπων αξίας 400 εκατομμυρίων ευρώ. Ιχνη των χρημάτων βρέθηκαν σε Κύπρο και Χονγκ Κονγκ.

    …………………….

  15. ……………….

    Ο Έλληνας «μεσίτης»
    Στο πλαίσιο της έρευνας, Ιταλοί αξιωματούχοι έκαναν άρσεις απορρήτου και κατέγραψαν τις τηλεφωνικές συνομιλίες μιας 38χρονης υπαλλήλου της SENDECO. Ανάμεσα στα πρόσωπα με τα οποία είχε τακτικές επικοινωνίες ήταν κι ένας Ελληνας μηχανικός που αγόραζε δικαιώματα ρύπων από την Ελλάδα και τα μεταπωλούσε στην Ιταλία. Η 38χρονη είχε αρκετές συνομιλίες μαζί του, στις οποίες συζητούσαν για μεταφορές εμβασμάτων και αγοραπωλησίες δικαιωμάτων.

    Μεγαλύτερο, όμως, ενδιαφέρον έχει συνομιλία της με μια γυναίκα ονόματι Gabriella που κατεγράφη στα τέλη του 2010. Σ’ αυτήν, οι δύο γυναίκες επιχαίρουν για το γεγονός ότι η ιταλική υπηρεσία τελωνείων και οι ελληνικές φορολογικές αρχές δεν κατάφεραν να εντοπίσουν εμπλοκή των ιδίων και του Ελληνα συνεργάτη τους στην κλοπή φόρου.

    «Πήρα να σου πω τα ευχάριστα. Σωθήκαμε! Τα τελωνεία δεν μπορούν να μας κάνουν τίποτα», ακούγεται να λέει η 38χρονη. Η γυναίκα με την οποία συνομιλεί απαντά:

    «Ασε μη λες πολλά γιατί όποτε ανοίγεις το στόμα σου κάτι συμβαίνει».
    Πράγματι, μερικά εικοσιτετράωρα αργότερα, η υπάλληλος της SENDECO δέχεται τηλεφώνημα από άνδρα με μικρό όνομα Stefano. Την ενημερώνει ότι βρίσκονται σε κίνδυνο καθώς οι ιταλικές αρχές έχουν μπλοκάρει τους λογαριασμούς τους και την προτρέπει να ζητήσει από τον Ελληνα μεσίτη (broker) να μεταφέρουν τα δικαιώματα ρύπων στο Ελληνικό μητρώο.

    Stefano: «Πρέπει να κινηθούμε με ταχύτητα φωτός».

    38χρονη: «Τον παίρνω τηλέφωνο αμέσως».

    Δύο χρόνια αργότερα, ανακρινόμενη από αστυνομικούς της Guardia di Finanza για τις σχέσεις της με τον Ελληνα απάντησε ως εξής: «είναι μηχανικός, τεχνικός σύμβουλος σε βιομηχανίες. Eίναι επίσης ιδιοκτήτης δύο εταιρειών, η μια στην Ιταλία και η δεύτερη στην Ελλάδα, που δραστηριοποιούνταν στο εμπόριο διοξειδίου του άνθρακα». Ακόμα, επιβεβαίωσε ότι μεταπωλούσε στην εταιρεία SENDECO δικαιώματα εκπομπών, που αγόραζε από ρυπογόνες βιομηχανίες στην Ελλάδα.

    Ύποπτες διαδρομές μέσω Αυστρίας
    Πολλά από τα πλεονάζοντα στην Ελλάδα δικαιώματα εκπομπών κατέληξαν στην αυστριακή εταιρεία Climate Corporation. Στα πάνω από 300.000 έγγραφα της διαρροής υπάρχουν αποδεικτικά συναλλαγών ανάμεσα σε ελληνικές επιχειρήσεις και την Climate Corp.

    Τον Αύγουστο του 2009, για παράδειγμα, μια κεραμοποιία στη Λάρισα πούλησε 5.000 δικαιώματα στην Climate Corp. με τιμή 14,2 ευρώ για κάθε τόνο διοξειδίου του άνθρακα. Το ύψος της συναλλαγής ήταν 71.000 ευρώ. Τις ίδιες μέρες ασβεστοποιία στη Δυτική Αττική πούλησε στην αυστριακή εταιρεία 10.000 πλεονάζοντα δικαιώματα και εισέπραξε 140.000 ευρώ.

    Ρόλο ενδιάμεσου στο εμπόριο ρύπων μεταξύ Ελλάδας και Αυστρίας έπαιζε περιβαλλοντική εταιρεία με έδρα της στο κέντρο της Αθήνας. Στα έγγραφα της διαρροής υπάρχει υπογεγραμμένο συμφωνητικό, στο οποίο αναφέρεται ότι η Climate Corporation αναλαμβάνει τις αγοραπωλησίες δικαιωμάτων για λογαριασμό της ελληνικής εταιρείας.

    Τον Απρίλιο του 2010 η αστυνομία έκανε έφοδο στα γραφεία της Climate Corp. Κατασχέθηκαν 13 σκληροί δίσκοι με εκατομμύρια email που είχαν ανταλλαγεί το διάστημα από τον Ιούλιο του 2007 ως τον Απρίλιο του 2010. Σ’ αυτό το διάστημα η αυστριακή εταιρεία αγόρασε και πούλησε πάνω από 10 εκατ. δικαιώματα εκπομπών κάθε μήνα, ενώ η εταιρεία είχε εισπράξει προμήθειες 3, 3 εκατομμυρίων ευρώ.

    Στους μεγαλύτερους πελάτες της συγκαταλέγονται οι MP Solutions FZE και Eucalyptus Worldwide Ltd, που και οι δύο είχαν πρωταγωνιστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή απάτη στο ΦΠΑ. Παρόμοιες εμπορικές σχέσεις είχε με την ισπανική εταιρεία Saman Solutiones, της οποίας ο βασικός μέτοχος συνελήφθη στον Παναμά, όπως και με τον Μοχάμεντ Φαχίμ, που συνελήφθη στο αεροδρόμιο της Βιέννης, ως ο εγκέφαλος του γερμανικού καρουζέλ.

    Από την έρευνα της εισαγγελίας της Φρανκφούρτης διαπιστώθηκε ότι η Climate Corporation, είχε δεχθεί πληρωμές 240 εκατομμυρίων ευρώ απο εταιρεία στη Νέα Ζηλανδία, που κατάφερνε να εισπράττει επιστροφές φόρου που ο κύκλος εργασιών της δεν δικαιολογούσε. Μόλις ξέσπασε το σκάνδαλο, η Αγγλία και αρκετές ακόμα χώρες υιοθέτησαν αντίμετρα. Αντέστρεψαν τον μηχανισμό είσπραξης του ΦΠΑ με τέτοιο τρόπο ώστε να μην είναι δυνατή η εξαφάνιση του εμπόρου μετά την επιστροφή σ’ αυτόν του ΦΠΑ. Αμέσως μετά, ο τζίρος της Climate Corporation περιορίστηκε στα 1,6 εκατομμύρια.

    Συνολικά, 6 ελληνικές εταιρείες πούλησαν στην Αυστριακή εταιρεία δικαιώματα εκπομπών. Η μόνη ρυπογόνος μονάδα που αγόρασε και δεν πούλησε δικαιώματα στην Climate Corporation ήταν μια ασβεστοποιία της Αττικής. Απαντώντας στα ευρήματα της πανευρωπαϊκής δημοσιογραφικής έρευνας, η αυστριακή εταιρεία διευκρίνισε ότι ουδέποτε υπήρξε αντικείμενο τακτικής ανάκρισης, ούτε οι μέτοχοί της παραπέμφθηκαν σε δίκη. Της επιβλήθηκε πρόστιμο ύψους 4 εκατομμυρίων ευρώ και εκκρεμεί προσφυγή κατά της απόφασης στο ευρωπαϊκό δικαστήριο.

    Ρεπορτάζ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΟΥΛΙΩΤΗΣ • ΤΑΣΟΣ ΤΕΛΛΟΓΛΟΥ

    https://www.kathimerini.gr/1022642/interactive/epikairothta/ereynes/h-apath-toy-aiwna-me-to-emporio-rypwn


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: