Από την Ελασσόνα στη Λεπτοκαρυά…. Ένα μάθημα πολιτικής ιστορίας

…και μια διαδρομή γεμάτη φυσική ομορφιά 

Μετά την πολύ πετυχημένη εκδήλωση που έγινε στην Ελασσόνα (Σάββατο 12-11-2011), αποφάσισα να επιστρέψω μέσω Ολύμπου, μιας και ήθελα απαραίτητα να περάσω από την Ολυμπιάδα για να φωτογραφίσω την προτομή του Χριστόφορου Τσέρτικ.

Ήταν μια εξαιρετική απόφαση, γιατί  η διαδρομή μέσα από τον Όλυμπο κυριολεκτικά με αποζημίωσε. Θεωρώ ότι θα έπρεπε να μοιραστώ μαζί σας τις εικόνες αυτής της διαδρομής. Αρχίζω με αυτά που εντάσσονται στο «μάθημα πολιτικής ιστορίας» και στην επόμενη ανάρτηση θα ανέβουν οι φωτογραφίες που «αιχμαλώτισαν» μέρος του φυσικού κάλους της περιοχής. Στο χάρτη της διαδρομής που θα βρείτε στο τέλος του κειμένου, σημειώνονται με κόκκινο τα σημεία απ’ όπου πάρθηκαν οι φωτογραφίες  :

Η προτομή του Χριστόφορου Τσέρτικ (Τσερτικίδης), στην Ολυμπιάδα Ελασσόνας:

Το εξαιρετικά σημαντικό βιβλίο του Χριστόφορου Τσέρτικ επιγράφεται «Στις επάλξεις το Καρς» και αποτελεί μια αυτοβιογραφία που σου επιτρέπει να παρακολουθήσεις τη δράση των Ελλήνων του Καυκάσου κατά την ταραγμένη περίοδο των αρχών του 20ου αιώνα. Το βιβλίο αυτό εκδόθηκε στη Λάρισα μετά το θάνατό του. Το διάβασα περί το ’88 και το χρησιμοποίησα ως πηγή στο πρώτο μου βιβλίο (1990) που έφερε τον τίτλο «Ποντιακός ελληνισμός. Από τη γενοκτονία και το σταλινισμό στην περεστρόϊκα«. Το εξώφυλλο του βιβλίου είναι το εξής:

Το ίδιο βιβλίο μου χάρισαν, με την παρακάτω αφιέρωση , όταν είχα βρεθεί εκεί για πρώτη φορά το 2006 ως ομιλητής στην κεντρική εκδήλωση για την επέτειο της Γενοκτονίας που διοργάνωσε στην Ελασσόνα η Ένωση Ποντίων .

Παραπλεύρως της προτομής του Χρ. Τσέρτικ στην κεντρική πλατεία της Ολυμπιάδας, υπάρχει το Μνημείο Πεσόντων του χωριού Ολυμπιάδα. Εκεί φαίνεται η τραγική μοίρα των κατοίκων ενός μικρού χωριού που δημιουργήθηκε από Έλληνες πρόσφυγες του Καυκάσου. Τα θύματα του χωριού αυτού στον Εμφύλιο δίνουν ένα ποσοστό επί του συνολικού πληθυσμού δυσανάλογα μεγάλο, συγκρινόμενο με το μέσο ποσοστό «αίματος» εκείνης της τραγικής εποχής.

Στην ενότητα «Θύματα Εμφυλίου Πολέμου 1946-1949«, υπάρχει και το όνομα του ιερέα Κυριάκου Ταμουρίδη, ο οποίος εντάχθηκε στο Δημοκρατικό Στρατό, τραυματίστηκε σε μάχη, συνελήφθη, καταδικάστηκε από στρατοδικείο σε θάνατο και εκτελέστηκε:

Παρακάτω, η φωτογραφία του ιερέα Κυριάκου Ταμουρίδη με τη λεζάντα, όπως δημοσιεύτηκε στο βιβλίο «‘Απ’ τον Όλυμπο στο Γράμμο» του Λύσανδρου Ταμουρίδη:

Ο Λύσανδρος Ταμουρίδης που διέσωσε την ιστορία, αλλά και τη φωτογραφία του μοναδικού ιερέα-ανταρτη του ΔΣΕ που εκτελέστηκε για τα φρονήματα και τη δράση του, διέσωσε και μια δική του εξαιρετικής ιστορικής, αλλά και καλλιτεχνικής αξίας  φωτογραφία.

Στη σπάνια φωτογραφία ο Λ. Ταμουρίδης και η Κωσταντίνα Ευθυμίου στον Εμφύλιο (Βίτσι 1948). Δύο μέρες μετά τη λήψη της φωτογραφίας, η Ευθυμίου σκοτώθηκε και ο Ταμουρίδης τραυματίστηκε σοβαρά….

Ο Όλυμπος υπήρξε σημαντικό πεδίο αντίστασης κατά των Γερμανών ναζί κατακτητών, οι οποίοι προέβησαν σε διάφορα αντίποινα, όπως την καταστροφή του ιστορικού βυζαντινού μοναστηριού του Αγίου Διονυσίου στην ανατολική πλευρά του βουνού. 

 

Το γεγονός ότι στον Όλυμπο δημιουργήθηκαν κάποιες από τις πρώτες αντάρτικες αντιστασιακές ομάδες  αποτυπώνεται σ’ ένα μνημείο, κατά τη διαδρομή Ελασσόνα-Λεπτοκαρυά, λίγο μετά το χωριό Καρυά, εντός ενός εντυπωσιακού φυσικού σκηνικού που δημιουργεί το δάσος:

Ο χάρτης της διαδρομής Ελασσόνα-Λεπτοκαρυά. Οι παραπάνω φωτογραφίες τραβήχτηκαν στο χωριό Ολυμπιάδα και λίγο μετά το χωριό Καρυά:

 

17 comments so far

  1. mr A. on

    Ένας φίλος με κοινοποίησε το βιβλίο του Παναγιώτη Τσιανάκα : ΤΣΙΑΝΑΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΖΑΝΗΣ 1936-1937, ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ, ΚΟΖΑΝΗ, 2011, όπου μελέτησε τα αρχεία Διοικήσεως χωροφυλακής Κοζάνης-Εορδαίας κατά 1936-1937, συγκεκριμένα αρχείο εκτοπίσεων, που βρέθηκε στη βιβλιοθήκη κοζάνης.

    Είναι το μεταπτυχιακό του άτυχου (πέθανε πριν από δύο χρόνια) Παναγιώτη, σε ΑΠΘ , Κολιόπουλο, που εκδόθηκε , με έξοδα της μητέρας του σε μνήμη του [δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει αντίστοιχο διδακτορικό του σε Σφήκα]

    Tο συμπέρασμά του είναι:

    «Όπως διαφαίνεται από μια συνολικότερη εκτίμηση του αρχειακού υλικού, οι περισσότεροι από τους κομμουνιστές που βρέθηκαν στο στόχαστρο των αρχών ασφαλείας ήταν Πόντιοι πρόσφυγες, αγρότες και γεωργοί και σύμφωνα με τα στοιχεία της Ειδικής Ασφαλείας είχαν αναπτύξει δράση σε κοινότητες της περιοχής Εορδαίας: Ποντοκώμη, Μαυροπηγή, Πύργοι, Μεσόβουνο και στην Πτολεμαΐδα»

  2. […] ενδιαφέροντα στοχεία μπορείτε να τα δείτε πατώντας ΕΔΩ Like this:LikeBe the first to like this […]

  3. asarcikli on

    Επιτρέψτε μου να συμπληρώσω οτι σχεδόν το σύνολο των προσφύγων της Ολυμπιάδας που ήλθαν από το Μιτζικέρτ, είχαν καταγωγή από τη Νικόπολη (Γαράσαρη) του Πόντου. Η τεράστια πλειοψηφία τους μάλιστα, κατάγεται από το χωριό Λίτσασα. Όσοι ήρθαν στην Ελλάδα κατευθείαν από τη Λίτσασα ή το Κηράτς (χωριό επίσης στη Γαράσαρη που ίδρυσαν Λιτσασινοί) εγκαταστάθηκαν κυρίως στην Πυλαία Έβρου, στα Κασσιτερά Ροδόπης, στην Ευκαρπία Κιλκίς, στο Ριζάρι και στο Άλωρο Πέλλας. Όσοι ήρθαν από το Μιτζικέρτ εγκαταστάθηκαν κυρίως στην Ολυμπιάδα Ελασσόνας. Ειδικά οι Ταμουράντ είναι όλοι συγγενείς μεταξύ τους και το όνομα αυτό δεν απαντάται σε καμία άλλη περιοχή της Ελλάδας και του Πόντου. Ως Γαρεσαρέτες που «ψάχνουμε» τις ρίζες των προγόνων μας, ευχαριστούμε για την πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση.

  4. για τα Λείβηθρα on

    Ο δρόμος αυτός που ενώνει τη δυτική με την ανατολική πλευρά του Ολύμπου, πλησιάζοντας τη Λεπτοκαρυά περνά από την περιοχή που βρισκόταν τα αρχαία Λείβηθρα. Μια καλή παρουσίαση του αρχαιολογικού χώρου από τους Εφη Πουλάκη Παντερμαλή-Αρης Μπαχλά μπορείτε να διαβάσετε στη σελίδα της ΚΖ’ Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων:

    http://www.kz-epka.gr/mambo/index.php?option=com_content&task=view&id=58&Itemid=146

  5. giorgos on

    mr A. on 17/11/2011

    Mήπως θα μπορούσατε να δώσετε περισσότερες πληροφορίεςγια το που μπορεί να το βρεί κανείς αυτό το βιβλίο; του Παναγιώτη Τσιανάκα : ΤΣΙΑΝΑΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΟ ΝΟΜΟ ΚΟΖΑΝΗΣ 1936-1937, ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ, ΚΟΖΑΝΗ, 2011, όπου μελέτησε τα αρχεία Διοικήσεως

  6. Aνδρέας on

    @ giorgos

    Το βιβλίο διανέμεται από τις εκδόσεις «Παρέμβαση» κοζάνης, υπεύθυνος Β. Καραγιάννης,
    περισσότερες πληροφορίες σε Συνεταιριστικό Βιβλιοπωλείο Κοζάνης τηλ. 2461026463

    παρουσίαση του βιβλίου θα γίνει το Σάββατο, 26/11

    βλ. http://emfilios.blogspot.com/2011/11/normal-0-false-false-false-el-x-none-x.html#comment-form

  7. antigoni kamberou on

    Ειναι πραγματικα συγκινητικο να διαβαζουμε για την δραση αυτων των δυναμικων ανθρωπων σε ενα χώρο τόσο ξεχωριστό όπως ο Όλυμπος! Η ιστορία μας υπενθυμίζει τους αγωνες μας σε μια εποχή που όλα αυτα ακούγονται μακρινά και ακατορθωτα!
    Επιτελους θα ξυπνήσουμε από τον λήθαργο μας προκειμένου να αφησουμε και εμεις οι Ελληναρες κάτι αξιολογο πίσω μας; Ειμαστε ικανοι να δημιουργήσουμε, να δράσουμε, να συμβάλουμε;

    Μπραβο Βλασση που μας πληροφόρησες για τη δυναμικη ζωή αυτων των ανθρωπων!

  8. Giorgakhs on

    Γνωρίζεται αν ο δρόμος απο την Μονη Σπαρμου προς την Λεπτοκαρυά είναι προσβάσιμος από τουριστικό λεωφορείο???

    • Βλάσης Αγτζίδης on

      Ο δρόμος αυτός που πηγαίνει από Ελασσόνα προς Λεπτοκαριά είναι καλός, ασφαλτοστρωμένος. Δυστυχώς δεν γνωρίζω τι συμβαίνει στην κάθετη οδό μέχρι τη Μονή.

      • bill. on

        Ο δρομος προς την μονη εχει ασφαστοστρωθει εδω και λιγα χρονια. και η μονη επισης εχει ανακαινηστει και λειτουργει κανονικα.

  9. Α on

    «…Τὸ μεσημέρι μὲ φωνάξανε πέντε γερόντοι
    μοῦ ψήσανε καφέ με φίλεψαν τσιγάρο
    εἴπανε γιὰ τὸν Ἅη-Δημήτρη πάνου στὸ Λιτοχώρι
    γιὰ τὸ νερένιο χέρι τοῦ Ἅγιου ποὔδιωξε τοὺς κακοὺς τσοπάνους – …»

    Γιάννης Ρίτσος – Ἡμερολόγια Ἐξορίας

    ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΞΟΡΙΑΣ «4 Νοεμβρίου»
    http://users.uoa.gr/~nektar/arts/tributes/giannhs_ritsos/hmerologio_e3orias.htm

  10. Ένα φυτό που συνάντησα στις υπώρειες του ολύμπου: http://proionta-tis-fisis.com/fitolaka-phytolacca-americana-idiotites/#

    Φυτολάκκα (Phytolacca americana) –

  11. Εcologist: Ο Όλυμπος στην κορυφή της Ευρώπης!

    Στα δέκα καλύτερα εθνικά πάρκα της Ευρώπης κατέταξε τον Ολυμπο το έγκυρο βρετανικό περιβαλλοντικό περιοδικό Εcologist.

    Το θρυλικό βουνό των δώδεκα θεών έχει ανακηρυχθεί Εθνικός Δρυμός από το 1938, καθώς, πέρα από τον μύθο που το περιβάλλει, διαθέτει έναν μοναδικό φυσικό κόσμο με εκατοντάδες διαφορετικά είδη χλωρίδας και πανίδας. Οι συντάκτες του ευρείας κυκλοφορίας περιοδικού επέλεξαν τον Ολυμπο από τα συνολικά 359 μεγάλα εθνικά πάρκα που υπάρχουν στην Ευρώπη. Είναι η πρώτη φορά που οι προστατευόμενες φυσικές περιοχές της Γηραιάς Ηπείρου αξιολογούνται και κατατάσσονται σε λίστα με κύριο κριτήριο την ποικιλία των ειδών χλωρίδας και πανίδας, καθώς και τη γενικότερη περιβαλλοντική τους σημασία.

    Αποτέλεσμα εικόνας για ολυμποσ

    Αποτέλεσμα εικόνας για ολυμποσ

    Ο Ολυμπος χαρακτηρίστηκε από τις πιο πλούσιες περιοχές της Ελλάδας σε χλωρίδα, αφού διαθέτει 1.700 είδη και υποείδη φυτών – και ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο 25% της ελληνικής χλωρίδας. Τα 187 από τα παραπάνω είδη έχουν χαρακτηριστεί σημαντικά, τα 56 είναι ενδημικά, ενώ από αυτά τα 23 βρίσκονται μόνο στον Ολυμπο και τα 16 είναι σπάνια. Η πανίδα είναι εξίσου πλούσια, με καταγεγραμμένα 32 είδη θηλαστικών, 108 είδη πτηνών, 22 είδη ερπετών και 8 είδη αμφίβιων. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι το 1981 η UNESCO ανακήρυξε τον Ολυμπο «Διατηρητέο Οικοσύστημα της Παγκόσμιας Βιόσφαιρας», ενώ από τη μεριά της η Ευρωπαϊκή Ενωση τον έχει συμπεριλάβει στις «Σημαντικές για την Ορνιθοπανίδα Περιοχές της Ευρωπαϊκής Κοινότητας». Ακόμη, έχει καταχωρηθεί στον κατάλογο του ευρωπαϊκού Δικτύου NATURA 2000 ως «ζώνη ειδικής προστασίας» και «τόπος κοινοτικού ενδιαφέροντος».

    Χαράδρες και αλπικά λιβάδια
    Το βουνό των θεών αποτελεί και ένα μοναδικό προορισμό όχι μόνο για τους λάτρεις της ορειβασίας, αλλά και για όσους θέλουν απλώς να το απολαύσουν περπατώντας. Το ανάγλυφο του Ολύμπου είναι ιδιαίτερα έντονο, με βραχώδεις και απόκρημνες κορυφές, βαθιές χαράδρες, αλπικά λιβάδια και πυκνά δάση. «Οι περιοχές του Ολύμπου που έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον βρίσκονται διάσπαρτες σε όλη την έκταση και όλα τα υψόμετρα του βουνού, ώστε η επίσκεψη κάποιων να μην απαιτεί ιδιαίτερη φυσική αντοχή και προετοιμασία», αναφέρει ο δασολόγος και πρόεδρος του δ.σ. του Φορέα Διαχείρισης Εθνικού Δρυμού Ολύμπου, Παύλος Ανδρεδάκης. Τα σημεία με ιδιαίτερη ομορφιά ανάμεσα στα οποία μπορεί να επιλέξει ο καθένας είναι πολλά. Ορισμένα από τα κορυφαία θεωρούνται η κοιλάδα στο Ξηρολάκι με το πλούσιο δάσος και με θέα που κόβει την ανάσα, αφού ο επισκέπτης αγναντεύει το εντυπωσιακό, βραχώδες αμφιθέατρο της δυτικής πλευράς των κορυφών, τα Μεγάλα Καζάνια.

    Το ρέμα Ορλιά, όπου κανείς μπορεί να πάει ακολουθώντας το μονοπάτι που ξεκινά στο 4ο χιλιόμετρο του δασικού δρόμου Δίον – Κορομηλιά οδηγεί σε καταρράκτες, ενώ σε υψόμετρο 820 μέτρων, στη βόρεια πλευρά της χαράδρας «Ζηλιάνα», υπάρχει η Μονή Κανάλων, ένα φυσικό μπαλκόνι με θέα στον Θερμαϊκό Κόλπο. Δίπλα μάλιστα από τη χαράδρα μπορεί κάποιος να δει τα Λείβηθρα, τον αρχαιολογικό χώρο που βρίσκεται μέσα στο πλατανόδασος. «Μια ενότητα 4 χιλιομέτρων ξεκινά από το χωριό Βροντού, σε υψόμετρο 350-400 μέτρων, μέσα σε ένα μαγευτικό και μυστηριώδες τοπίο, όπως αυτό στην Αγία Κόρη, με καταπληκτική θέα προς τις κορυφές με τις απότομες πλαγιές, αλλά και προς τον κάμπο της Κατερίνης» εξηγεί ο Π. Ανδρεδάκης.

    Μοναδικά στο είδος τους
    Στη λίστα του Ecologist περιλαμβάνονται εντυπωσιακά εθνικά πάρκα σε Γαλλία, Ισπανία, Σκοτία, Γερμανία, Ελβετία, Πολωνία, Σλοβακία και Αγγλία. Δύο απ’ αυτά που ξεχωρίζουν είναι το πάρκο Σέβενες στη Γαλλία και το Τέιντ στην Τενερίφη.

    Εναν απέραντο φυσικό λαβύρινθο, αποτελεί το πάρκο Σέβενες στη νότια Γαλλία. Ποτάμια και ρυάκια κυκλώνουν τις απέραντες, καταπράσινες κοιλάδες με άγριες μουριές και άλλα πανύψηλα δένδρα. Μέσα σ’ αυτό το οργιώδες πράσινο φιλοξενούνται 2.410 είδη πανίδας, εκ των οποίων κυρίαρχοι είναι ο κάστορας και ο μαυρόγυπας. Το 1985, το πάρκο εντάχθηκε στο πρόγραμμα της UNESCO «Ανθρωπος και Βιόσφαιρα», στο οποίο ερευνάται η σχέση των ανθρώπων με το περιβάλλον σε παγκόσμιο επίπεδο.

    Πάρκο Τέιντ
    Πόλος έλξης έχει γίνει το πάρκο Τέιντ στην Τενερίφη, αφού εκεί βρίσκεται το τρίτο ψηλότερο ηφαίστειο του κόσμου. Το γοητευτικό σεληνιακό τοπίο φέρνει το Τέιντ στην κορυφή της λίστας των πάρκων, με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα. Η μόνη πανίδα που συναντά κανείς είναι 30 είδη σπονδυλωτών, 10 είδη πουλιών και άφθονα έντομα και αράχνες. Το 2007 χαρακτηρίστηκε «Πάρκο Παγκόσμιας Κληρονομιάς», ενώ η Ισπανία το ανακήρυξε έναν από τους 12 θησαυρούς του.

    http://www.pronews.gr/portal/20150829/environment/%CF%86%CF%85%CF%83%CE%B7/%CE%B5cologist-%CE%BF-%CF%8C%CE%BB%CF%85%CE%BC%CF%80%CE%BF%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BA%CE%BF%CF%81%CE%B7%CF%86%CE%AE-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B5%CF%85%CF%81%CF%8E%CF%80%CE%B7%CF%82


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: