Υπάρχουν και άλλα εκτός από την ιστορία. Ένα κείμενο της Αθηνάς Σχινά

Τα «εικονογράμματα»
του Βλάση Αγτζίδη


* της Αθηνάς Σχινά 

   Θα μπορούσε κανείς να ονομάσει τα «σχεδιομορφώματα» του Βλάση Αγτζίδη – που άλλοτε θυμίζουν «εικονογράμματα» – κάποιες θαρρείς σελίδες από αθέατα μέχρι σήμερα Ημερολόγια ενός δικού του εικαστικού Καταστρώματος, καθώς τα έχει εκείνος διαμορφώσει κατά την διάρκεια ενός μεγάλου χρονικού διαστήματος, ως πάρεργα.

Αναφέρω τούτο το τελευταίο χαρακτηριστικό, που διακρίνει τα νοερά του αποθησαυρίσματα, (τα οποία μεταμορφώνονται σε τροχιές, αναμονές κι αναχωρήσεις υφαίνοντας τα φαντασιακά του ταξίδια), προκειμένου να τονίσω το κύριο γνώρισμα των συγκεκριμένων του συνθέσεων. Κι αυτό δεν είναι άλλο, από το αβίαστο, το παρορμητικό και παράλληλα το ψυχοδυναμικό κάθε φορά αποτύπωμα μιας γραφής αυτοματικής και αδιαμεσολάβητης, χειρονομιακά εξπρεσιονίζουσας και ρευστής, με οριακές ωστόσο εσωτερικές ισορροπίες και συνεχόμενες μεταλλαγές.

Οι συμπληρωματικές ή σε άλλα σημεία οι αντιστικτικές εναρμονίσεις των τονικών, κατά βάση, χρωμάτων του Βλάση Αγτζίδη, ζυγοσταθμίζουν υφέρπουσες εντάσεις και υφέσεις, ενώ παράλληλα συνομιλούν ευφάνταστα και ισοδύναμα με τις περιελίξεις που σχηματίζουν οι γραφισμοί του σχεδιασμού των «μορφωμάτων» αυτών, ορίζοντας αυτοδύναμα τα πεδία των εγγραφών τους.

Ο θεατής τα παρακολουθεί αυτά τα ακηδεμόνευτα κι αχαρτογράφητα «μορφώματα», σαν σινιάλα φάρων στο πέλαγος ή σαν άγνωστα μουσικά κλειδιά, προσπαθώντας μέσα από αυτά να αφουγκραστεί, να διαισθανθεί και να αποκωδικοποιήσει τις άτυπές τους νότες ή συλλαβές, που κρύβουν συγκερασμούς θαρρεί κανείς από αφαιρετικές και μετουσιωτικές διαδρομές και περιπέτειες, ιστορήματα και μυθεύματα.

Τα «εικονογράμματα» άλλωστε του Βλάση Αγτζίδη, ακροβατώντας ανάμεσα στον μικρόκοσμο και στην μεγακλίμακα, αιωρούνται στον απροσδιόριστο, κατά τα άλλα, χώρο και στον χρόνο του ονείρου και της πραγματικότητας, εμπεριέχοντας εγγραφές κι ερωτήματα, απορίες κι ομιλήματα από μνήμες και καθημερινότητες των συναντήσεων και συναρτήσεων του «εγώ» και του «εμείς», καθώς μεταιχμιακά αποτυπώνουν στιγμές και διαθέσεις του ατομικού και συλλογικού υποσυνειδήτου.

Αθηνά Σχινά

Κριτικός & Ιστορικός Τέχνης

1

 

 

Advertisements

1 comment so far

  1. Επτά, Κυριακή 5 Ιουλίου 2009

    Το ζευγάρι που άλλαξε την τέχνη
    Στα πρώτα χρόνια της Οκτωβριανής Επανάστασης ο Αλεξάντρ Ρότσενκο και η Λιουμπόβ Πόποβα ήταν δύο σημαντικοί καλλιτέχνες που καίγονταν να κάνουν πράξη την πρωτοπορία και επιχείρησαν να βάλουν την τέχνη στην παραγωγή και στη νέα κοινωνία των προλετάριων.

    Το έργο τους έγινε ευρύτερα γνωστό, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και στην Ευρώπη, με την περιοδεύουσα έκθεση «Ρότσενκο και Πόποβα: Ορίζοντας τον Κονστρουκτιβισμό», από τη συλλογή Κωστάκη.

    Η έκθεση επέστρεψε τώρα στη βάση της, στη Μονή Λαζαριστών του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης, αφού σάρωσε την Τέιτ Μόντερν του Λονδίνου: συγκέντρωσε πάνω από 102.000 επισκέπτες, ενώ ο βρετανικός τύπος έγραψε εξαιρετικές κριτικές για το «παράξενο ζευγάρι που άλλαξε την εικόνα της Ρωσίας μετά την Επανάσταση του 1917». Μετά τις 20 Σεπτεμβρίου, η έκθεση θα αφήσει και πάλι τη Θεσσαλονίκη για να παρουσιαστεί στο μουσείο της βασίλισσας Σοφίας της Μαδρίτης.

    Στη Θεσσαλονίκη το κοινό έχει την ευκαιρία να δει περίπου 350 πίνακες ζωγραφικής, σχεδια, κατασκευές, εξώφυλλα περιοδικών, φωτογραφίες και αρχειακό υλικό των δύο καλλιτεχνών, που πρωτοστάτησαν στη γένεση και τη διαμόρφωση του κονστρουκτιβισμού.

    Οι εκπρόσωποι του κινήματος αντιμετώπισαν τα έργα ως μοναδικά αγαθά, διερεύνησαν περισσότερο συλλογικούς τρόπους εργασίας και προσπάθησαν να εντάξουν την τέχνη στην καθημερινή ζωή. Συνέκριναν τον καλλιτέχνη μ’ ένα μηχανικό που διευθετεί υλικά με επιστημονικό και αντικειμενικό τρόπο και παράγει έργα με την ίδια λογική.

    Ο Ρότσενκο ασπάστηκε σχεδόν όλες τις εκφάνσεις του κονστρουκτιβισμού. Ανάμεσα στα εκθέματα είναι οι αφίσες που φιλοτέχνησε για την ταινία «Το θωρηκτό Ποτέμκιν» του Σεργκέι Αϊζενστάιν και τα περίφημα μονοχρωματικά ζωγραφικά έργα με «καθαρό» κόκκινο, κίτρινο και μπλε χρώμα.

    Η σειρά «Ζωγραφικά αρχιτεκτονήματα» της Πόποβα ξεχωρίζει. Κατάφερε να δημιουργήσει, παρά την κλονισμένη της υγεία και την προσωπική της τραγωδία: ο άντρας της πέθανε από τύφο το 1919 και η ίδια μόλις πέντε χρόνια αργότερα, μαζί με τον γιο της, χτυπημένοι από οστρακιά.

    Ο συλλέκτης Γιώργος Κωστάκης κατάφερε να συγκεντρώσει τα έργα τους, από τη δεκαετία του ’40, σε μια εποχή που ήταν απαγορευμένα, περιθωριακά στη Ρωσία. Εντόπισε τον αδελφό της Πόποβα, Σεργκέγεβιτς, ο οποίος δέχτηκε να του πουλήσει ό,τι είχε στην κατοχή του, εκτός από έναν μικρό πίνακα που κράτησε για ενθύμιο. Ο θετός γιος του Σεργκέγεβιτς είχε ένα έργο της Πόποβα καρφωμένο στο παράθυρο της αποθήκης του σπιτιού του για να μην μπαίνει μέσα η βροχή. Δέχτηκε να το πουλήσει εάν ο έλληνας συλλέκτης το αντικαθιστούσε με… τζάμι.

    Ο Γ. Κωστάκης συνάντησε τον Ρότσενκο όταν εκείνος είχε «αποκηρύξει» τη ζωγραφική και είχε στραφεί στη φωτογραφία. Στο πατάρι του σπιτιού του υπήρχε ξεχασμένη μια οβάλ κρεμαστή κατασκευή σε κομμάτια, την οποία αγόρασε και αργότερα πούλησε στο ΜοΜΑ της Νέας Υόρκης.

    http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=59822


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: