O Tζελαλεντίν Ρουμί και οι τεχνικές ενός έξυπνου Ισλάμ

Ο σημαντικότερος ίσως ποιητής του Ισλάμ είναι ο Τζελαλεντίν Ρουμί, ιδρυτής του τάγματος των Σούφι, των στροβιλιζόμενων δερβίσιδων. Γεννήθηκε το 1207 μ.Χ. στο Μεγάλο Χορασάν( βρίσκεται στο σημερινό Αφγανιστάν) και πέθανε στο Ικόνιο της σημερινής Τουρκίας το 1273. Μητρική του γλώσσα ήταν τα περσικά. Το όνομά του, «Ρουμί», σημαίνει  ο πολίτης της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, ήτοι ο Ρωμιός, αυτός που προέρχεται από τη χώρα των Ρωμαίων, των Ρουμ, όπως ήταν γνωστή η Μικρά Ασία και όπως αποκαλούσαν το κράτος τους οι Σελτζούκοι κατακτητές (Σουλτανάτο του Ρουμ).

Στη διδασκαλία του καλούσε να τον ακολουθήσουν άνθρωποι από οποιαδήποτε πίστη, κηρύσσοντας ότι ο ένας είναι ο Θεός των Μουσουλμάνων, Χριστιανών και Εβραίων.

Έχει εντυπωσιακά ποιήματα ο Τζελαλεντίν Ρουμί. Εκεί υμνεί την οινοποσία και την ισότητα στον έρωτα: «…Αν το κρασί είναι από το δικό σου κύπελλο / το να μεθύσω  είναι το παν… Για τους ερωτευμένους / δεν υπάρχουν Μουσουλμάνοι, Χριστιανοί και Εβραίοι. / Για τους ερωτευμένους / δεν υπάρχει πίστη / και απιστία…

Όταν πέθανε στο Ικόνιο, στις 17 Δεκεμβρίου του 1273, άνθρωποι από πέντε διαφορετικές θρησκείες ακολούθησαν τη νεκρική πομπή του.

Γιατί όμως ανάπτυξε αυτή την ιδιαίτερη ματιά, ασύμβατη σε πρώτη ανάγνωση με το Ισλάμ;

Η απάντηση είναι απλή: Ο ίδιος ήταν ένας πιστός μουσουλμάνος ανοιχτών οριζόντων. Διαμόρφωσε αυτή την φιλελεύθερη και αιρετική για το Ισλάμ ματιά, ως τεχνική προσηλυτισμού των «άπιστων» σε μια εποχή κοσμογονικών αλλαγών στην Εγγύς Ανατολή… 

Ο Ρουμί στόχευε να δημιουργήσει ένα «ευχάριστο» θρησκευτικό δόγμα για να προσελκύσει τους Έλληνες, τους οποίους απωθούσε η άχρωμη ισλαμική τελετουργία. Ένας Τούρκος συγγραφέας γράφει: «οι Ρωμιοί ήταν ανυποψίαστοι από το ΤΕκες δερβίσιδωνθείο έρωτα και από τη μύχια ηδονή (σ.τ.σ. του Ισλάμ). Ο Μεβλανά, όταν διαπίστωσε πως δεν κατευθύνονταν προς τον ορθό δρόμο στερούμενοι τα θεία μυστικά, επέλεξε την ποίηση και την όρχηση, με τη δικαιολογία ότι οι Ρωμιοί είναι επιρρεπείς στις ευχαριστήσεις και αρέσκονται στα γλυκόλογα. Για παράδειγμα, όταν αρρωστήσει ένα παιδί και δεν δέχεται το φάρμακο που του δίνει ο γιατρός, αλλά ζητεί γλυκό, ο καλός γιατρός βάζει το φάρμακο στο γλυκό και έτσι του το δίνει…» 

Εντυπωσιακή ήταν επίσης η άποψή του για τους Τούρκους… Ο Μεβλανά Τζελαλεντίν-ι Ρουμί, σύμφωνα με τον Εφλακί (1291-1360), έγραφε: «Για την οικοδόμηση πρέπει να προσλαμβάνονται Ρωμιοί εργάτες και για την κατεδάφιση το αντίθετο, δηλαδή Τούρκοι. Γιατί η δόμηση του κόσμου είναι ιδιότητα των Ρωμιών, ενώ η καταστροφή και το γκρέμισμα έχει ανατεθεί στους Τούρκους. Όταν ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο έδωσε ψυχή σε ανυποψίαστους άπιστους… Εκείνοι ύψωσαν πάνω στους λόφους μαρμάρινες κορφές, πολλές πόλεις και φρούρια… Αλλά ο Θεός έτσι τα οργάνωσε ώστε με το χρόνο αυτές οι οικοδομές να γκρεμιστούν. Τότε ο Θεός δημιούργησε τους Τούρκους, προκειμένου, δίχως να αισθάνονται σεβασμό και λύπη, να γκρεμίσουν τις οικοδομές που βλέπουν. Οι Τούρκοι γκρέμισαν και ακόμα γκρεμίζουν. Αυτό θα κάνουν μέχρι τη συντέλεια του κόσμου…»
—–
Πηγή:  »Εμείς και το Ισλάμ«.
Τεκές Aerides_Orologion-kyristou_1850_James-Robertson
.
Τα μοναστικά τάγματα των δερβίσιδων θεωρήθηκαν ότι αποκλίνουν από το επίσημο ορθόδοξο σουνιτικό δόγμα. Απαγορεύτηκαν στην Τουρκία την εποχή του ακραίου εθνικισμού του Μουσταφά Κεμάλ πασά.
.
Στον ελλαδικό χώρο υπήρχαν τέτοιοι χώροι των δερβίσιδων. Ο χαρακτηριστικότερος ήταν αυτός του αρχαίου μνημείου των Αέρηδων στην Πλάκα Αττικής.
.
Σήμερα σώζονται κάποιοι λατρευτικοί τους χώροι, με γνωστότερο αυτόν του τεκέ του  του Χασάν Μπαμπά στα Τέμπη, που ιδρύθηκε από ομάδα μπεκτασήδων δερβίσηδων. 
.
τεκές του Χασάν Μπαμπά-ΤΕΜΠΗ

Ο τεκές του Χασάν Μπαμπά στα Τέμπη

Advertisements

4 Σχόλια

  1. Christians Sentenced to Death Under Sharia Law
    by Majid Rafizadeh

    October 14, 2018 a
    https://www.gatestoneinstitute.org/13122/christians-death-sharia

    In response to the latest abuses against Christians, Amnesty International has initiated an «urgent action» appeal. It has called on the Iranian regime to «quash the convictions and sentences of Victor Bet-Tamraz, Shamiram Isavi, Amin Afshar-Naderi, and Hadi Asgari, as they have been targeted solely for the peaceful exercise of their rights to freedoms of religion and belief, expression, and association, through their Christian faith.» However there are far more stories of Christian persecution throughout Iran, than just these four.

    After significant pressure from legal and human rights groups, the Islamist leaders of Iran commuted Pastor Youcef Nadarkhani’s sentence from death to 10 years in prison. He will have 10 years of his life stolen from him, just because he practiced his faith.

    What is important to note is that in countries, run by sharia law, the constitution becomes inferior to the Islamist laws of the land. When radical Islam gains power, every article in the constitution becomes contingent on compliance with sharia. The rights that are promised in the constitution therefore become null and void.

    It is not enough to hope that one day Christians will be able to practice their faith in Iran without fear of persecution or death; action must be taken by the global community to ensure that the Iranian regime stands by its own constitution and provides its Christian citizens with equal rights and protections.

    The Greek Orthodox Church of Virgin Mary Tehran, Iran. (Image source: Orijentolog/Wikimedia Commons)
    Frequently, Shiite Islamic preachers and leaders can be heard stating that Islam recognized «People of the Book,» which refers to Christians and Jews. This assertion sounds as if Islam gives Christian and Jews the same level of status and respect as their Muslim counterparts.

    That argument was recently confirmed when the President of the Islamic Republic of Iran, Hassan Rouhani, claimed that «Christians have the same rights as others do.» With that confirmation, it might be easy to assume that Christians are relatively safe in Iran. But are they?

    In speeches, and on paper, these words probably give the impression that Christians are not only welcome in Iran, but given equal rights and protections. However, the everyday experiences of Christians in Iran, tell a very different story.

    Violence and persecution against Christians have, under the sharia law of Iran, increased significantly. One recent case documents the traumatic experiences of Pastor Victor Bet-Tamraz and his wife Shamiram Issavi, ethnic Assyrian Christians, along with Amin Afshar Naderi and Hadi Asgari, who converted to Christianity from Islam. Each were sentenced by the Revolutionary Court in Tehran to a combined total of 45 years in prison. Despite Iran’s claims that they have equal rights and protections, they may never see freedom again.

    What terrible crime must they have committed to warrant such a harsh punishment? Surely it had to be more than simply being Christians? After all, the President of Iran had made it clear that Christians enjoy equal rights. The ambiguous charges they faced included vague terms such as conducting «illegal church activities» and threatening «national security.»

    Why would there be animosity toward Christians in Iran that might drive the kind of persecution these four faced? Even though Christians make up a very small part of the population, they have always been viewed, under Iran’s sharia law, as a threat to «national security». Iran’s total population is roughly 80 million, with anywhere between 117,000 and 3 million of that total being Christians, according to various estimates.

    The international community has recently taken note of the abuse of power wielded against Christians in Iran. The latest report, from Amnesty International, pointed out that, «Christians in Iran have been a target of harassment, arbitrary arrest and detention, unfair trials, and imprisonment on national security-related charges solely because of their faith.» Yet, atrocities against them continue.

    It is worth noting that, before the Islamic revolution, in order to gain support and power, fundamentalist Muslim leaders promised the Christians in Iran that they would have the same rights as Muslim citizens. They also assured Christians that they would be able freely to practice their faith. As a result, many Christians, trusting that they would enjoy the freedom that was promised to them, supported the Muslim leaders. Instead, after the Islamic revolution, anyone who did not believe in the Islamist and revolutionary ideals of the sharia theocracy became the enemy. Even recently, the Iranian president stated:

    «Our revolution was victorious when we were all together… All Iranian races, all Iranian religions, Shiites and Sunnis, Muslims, Christians, Jews and Zoroastrians — whoever believes in the constitution, that is our criteria. He is a revolutionary and he must be respected.»

    Unfortunately for the Christians of Iran, they are not being respected at all.

    In response to the latest abuses against Christians, Amnesty International has initiated an «urgent action» appeal. It has called on the Iranian regime to «quash the convictions and sentences of Victor Bet-Tamraz, Shamiram Isavi, Amin Afshar-Naderi, and Hadi Asgari, as they have been targeted solely for the peaceful exercise of their rights to freedoms of religion and belief, expression, and association, through their Christian faith.» However, there are far more stories of Christian persecution throughout Iran, than just these four.

    Many other Christians are being jailed for baseless charges such as «Propagating against the Islamic Republic in favor of Christianity.» The organization «Article 18,» which promotes religious freedom and supports persecuted Christians living under sharia law, wrote on Twitter on August 9, 2018:

    A #Christian couple have reported that a court in Boushehr has just sentenced them & 10 other #Iranian Christians to one year in prison each for «Propagating against the Islamic Republic in favour of Christianity». This group of Christian converts were arrested on April 7th, 2015

    There does not yet exist any information about their release.

    The oppression does not end here. Another Christian couple who converted from Islam, was also recently charged with «orientation toward the land of Christianity,» according to Mohabat News. Even though the Christians have been told they have the right to practice their religion, they are being arrested and tormented for it.

    Pastor Youcef Nadarkhani was previously sentenced to death for apostasy, because he converted from Islam to Christianity. After significant pressure from legal and human rights groups, the Islamist leaders of Iran commuted Nadarkhani’s sentence from death to 10 years in prison. He will have 10 years of his life stolen from him, just because he practiced his faith.

    The American Center for Law & Justice in Washington, D.C., has launched a petition for Nadarkhani’s release. As of October 2nd, more than 112,000 people has signed the petition. The ACLJ pointed out that «Iran’s actions violate its own constitution that guarantees religious freedom, and multiple international human rights treaties.» However, he remains in prison.

    This may seem confusing and contradictory to some; what is important to note is that in countries run by sharia law, the constitution becomes inferior to the Islamist laws of the land.

    When radical Islam gains power, every article in the constitution becomes contingent on compliance with sharia. The rights that are promised in the constitution therefore become null and void. The Christians in Iran who believed that by supporting the Islamic revolution they would be gaining protections and equal rights are now instead living in constant fear. Only increased pressure from the international community may create a change within Iran that might afford these innocent people some protections against the brutal acts that they face.

    It is not enough to hope that one day Christians will be able to practice their faith in Iran without fear of persecution or death; action must be taken by the global community to ensure that the Iranian regime stands by its own constitution and provides its Christian citizens with equal rights and protections.

    Majid Rafizadeh is a Harvard-educated scholar and serves on the advisory board of Harvard International Review, an official publication of Harvard University.

    Follow Majid Rafizadeh on Twitter

    https://www.gatestoneinstitute.org/13122/christians-death-sharia

  2. Από το βιβλίο του Ακύλα Μιχαηλίδη
    ——————————————————————

    TASAVVUFİ* SUFİŞ

    Οι Σούφι ήταν οι πρώτες κοινότητες ασκητών του Ισλάμ, πριν καν διαμορφωθεί στη θρησκεία που γνωρίζουμε σήμερα. Οι ασκητές Σούφι εγκατέλειψαν τα εγκόσμια και αφιερώθηκαν απόλυτα στο Θεό, πρεσβεύοντας την ιδέα ότι το πεπρωμένο του ανθρώπου εξαρτάται απόλυτα και δίχως την παραμικρή γήινη εμπλοκή, από τη θέληση του θεού και μόνο.
    Ο μυστικισμός ήταν το κύριο χαρακτηριστικό των πρώτων αυτών κοινοτήτων Σούφι. Στην πορεία αποτέλεσε το προπύργιο, την πύλη εισόδου, για τη μεταφορά του ατόμου σε ένα άλλο πνευματικό επίπεδο.

    Οι Σουφιστές επηρεάστηκαν από πολλές παραδόσεις και θρησκείες της Ανατολής και της Μεσογείου. Στις θεωρίες τους απαντά κανείς στοιχεία από το Νεοπλατωνισμό, το Γνωστικισμό, το Χριστιανισμό, αλλά και το Βουδισμό. Το γεγονός αυτό, το οποίο εξελίχθηκε με την πάροδο των αιώνων, θεωρείται μη αποδεκτό από τους φονταμενταλιστές μουσουλμάνους, όπως οι τζιχαντιστές, οι οποίοι δεν αποδέχονται οποιαδήποτε από τις ερμηνείες που δεν περιλαμβάνονται στο ιερό βιβλίο των μουσουλμάνων, το Κοράνι.
    Σύμφωνα με τους Σούφι, όλες οι παραδόσεις οδηγούν στην μια και μόνη αλήθεια. Ο Σουφισμός σήμερα θεωρείται μυστική αίρεση. Η μεγάλη της βάση απαντάται στο Ιράν. Κύριο δόγμα της είναι η πιο άμεση επαφή και σχέση με το Θεό, ενώ αντιτίθεται σε πρακτικές βίας, όπως αυτές που ενεργούν τα τζιχαντιστικά δίκτυα και οι φανατικοί οπαδοί τους.

    Επί της ουσίας, Σούφι είναι ο πιστός που δεν διαφοροποιεί τον εαυτό του από τους άλλους εξαιτίας μίας θέσης ή ενός δόγματος, είναι αυτός που επιθυμεί να απαλλαγεί από τον ψεύτικο εαυτό του και να ανακαλύψει το Θείο Όν μέσα του, είναι αυτός που διδάσκει την ευτυχία, που ψάχνει τη φώτιση, που βλέπει την αρμονία και προσφέρει αγάπη σε όλα τα όντα, που λαμβάνει περισσότερη αγάπη όταν βρίσκει το Θείο Όν, καθώς χάνει τον εαυτό του.
    Οι Σουφιστές αποκαλούν το Ισλάμ «το κέλυφος του Σουφισμού» και θεωρούν ότι ο Σουφισμός υπήρχε από καταβολής του κόσμου, πριν καν ανακαλυφθεί. Παραπέμπει σε μία διαφορετική θεϊκή διάσταση και προσέγγιση, από εκείνη που θεωρεί ως δεδομένη ο μέσος μουσουλμάνος και οι οπαδοί του υποστηρίζουν ότι ο Σουφισμός αποτελεί τη «μυστική διδασκαλία σε όλες τις θρησκείες», γεγονός που την καθιστά παγκόσμια.
    Οι Σούφι πιστεύουν στον έναν Θεό, αλλά δεν διαχωρίζουν θρησκείες. Ακολουθούν ως βάση το Κοράνι, αλλά δεν το θεωρούν αποκλειστικό και μοναδικό ιερό βιβλίο.

    Όσον αφορά τη μύηση των πιστών, θεωρείται και είναι μία διαδικασία εξαιρετικά δύσκολη και απαιτητική. Διαρκεί μακρύ χρονικό διάστημα και εμπεριέχει μεγάλες δοκιμασίες. Στους Μεβλεβήδες Δερβίσηδες η περίοδος αυτή διαρκεί 1001 ημέρες όπου οι υποψήφιοι προσφέρουν εργασία σε 18 διαφορετικές υπηρεσίες μέσα στην κοινότητα. Εφόσον ο μυούμενος γίνει δεκτός στο Τάγμα θα μπορεί να επιδίδεται στο «έργο» της επιμόρφωσης άλλων.

    Το πρώτο μυστικό τάγμα του Ισλάμ , είναι μία σπουδαία και αξιόλογη πνευματική κίνηση , που γεννήθηκε στο Ισλάμ .

    Η όνομασία Σούφι ,προήλθε από το Αραβικό Süf το οποίο ερμηνεύεται –φτωχικό αδρό χονδρό μάλλινο ένδυμα .
    Σούφι, είναι ο όρος που αντιστοιχεί στην Ελληνική λέξη ‘‘Μυστικός’’
    Η Επίδραση των Χριστιανών ασκητών και των αναχωρητών , ήταν ο λόγος να φοράνε οι Σούφι , κατά την είσοδο τους μαύρα επανωφόρια που συμβόλιζαν τον τάφο, τον θάνατο τα δε υψηλά τους κουλάχ [Külah] την ταφόπετρα .

    Βγάζοντας τα μαύρα ρούχα τους συμβολικά απαλλάσσονται από τα δεσμά της ύλης , σάρκας . Και έμεναν με τα τραχεία μάλλινα ρούχα ,[ Labs al – Süf ] σύμβολο αγνότητας .
    Ίσως προέρχεται από μια Αραβική ρίζα που μεταδίδει την αντίληψη της αγνότατος, σύμφωνα με αυτήν την ρίζα η λέξη Σούφι σημαίνει ΑΥΤΟΣ , που είναι καθαρός στην καρδιά.
    Ο Σουφισμός δεν είναι ένα σύστημα που αποτελείται από κανόνες επιστήμες, αλλά μια ηθική ψυχική διάθεση . Ι

    Αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο ρεύμα θρησκευτικών ιδεών, το οποίο συγκλόνισε μέσα και έξω την απλή θρησκεία του Προφήτη , σύμφωνα με την [παράδοση , ορθοδοξία] πιστεύει στην απόλυτη διδασκαλία του Μονοθεϊσμού . Την σχέση μεταξύ ανθρώπου και Θεού, ή ακόμα Κυρίου και υπηρέτη , αλλά παρά την αυστηρότητα του , είναι γεμάτη από ‘Έλεος’- [Merhamet] και δεήσεων μετανοίας και οικτιρμών είναι Ο Θεός [Allah] του ιερού Κορανιού , κάθε κεφάλαιο του [Sura] αρχίζει με τις τυποποιημένες λέξεις
    ‘Bism – Allah- rahman- ar Rahim’ που μεταφράζεται
    Εις το όνομα του Θεού του πολυελέου και πολυεύσπλαχνου .

    Οι Άραβες γνώριζαν την επιστήμη και την φιλοσοφία , με τις διάφορες επαφές που είχαν δημιουργήσει με τους γείτονες τους Πέρσες και τους Έλληνες της Μικράς Ασίας .

    Αποτελούσε την ύψιστη έκφραση του πνεύματος , με τον πνευματικό καρπό εξωτερικεύσεως και αυτό-περισυλλογής του Ισλάμ .
    Σε ένδειξη μετάνοιας και αφοσιώσεως εις την πίστη και θέληση του Θεού και την Γνώση του Θείου Νόμου .
    Ο Πραγματικός σοφός δεν εκπληρώνει το Θείο νόμο στα τυφλά αλλά γνωρίζοντας τον.

    Προσπαθούσαν να υπερβούν την –κατά γράμμα – γνώση του θείου θελήματος , όπως αυτό πρόκυπτε από τα Ιερά Κείμενα και να προχωρήσουν στην ‘’ άμεση Γνώση’’ της ιδίας της Θείας Ουσίας .
    » Η χάρη του Θεού, τους χρόνους μου, θλίψη, οργή του λαού, όμως, θα μπορούσε να προκύψει από τους ανθρώπους. Έτσι, ξέρετε ότι κάθε θεραπεία είναι Hak’l που θα βλάψει και θα βλάψει από ποιον; Ο οργανισμός μας έχει το λόγο του Θεού, ρήμα, είναι ένα μέσο των εσωτερικών και εξωτερικών αποταμιεύσεων, συχνά τα ανθρώπινα δικαιώματα σκέφτηκε, αυτή την εξοικονόμηση. Ωστόσο, οι εξοικονομήσεις αυτές και κατάθεση του δανείου. Εδώ είναι ο Αγγελιοφόρος του Αλλάχ, γνωρίζει τον Κύριο που γνωρίζει την ψυχή, έτσι αυτό εκφράζεται από την εξίσωση, θα έχουν την έννοια της’’.

    Αν και θεωρείται συνήθως ως Μουσουλμανική αίρεση. Οι Σούφοι αισθάνονται οικεία μέσα σε όλες τις Θρησκείες, ακριβώς όπως και οι Ελευθεροτέκτονες, θέτουν ενώπιον τους μέσα στην στοά τους [Μενδρεσέ], όποιο ιερό βιβλίο. Βίβλος-Κοράνιο-Τόραχ, γίνεται αποδεχτό από την κοσμική εξουσία .
    Η Ισλαμική σκέψη έχει θεμελιακές αρχές [usul] τρόπος.
    A] Κοράνιο
    Β]Σουνα Sunnah – παραδόσεις.
    Γ] Izma , Itzma= σύνεση της κοινότητας .
    Δ]Iztihad , Ιτζτιχαντ = ατομική σκέψη.
    Το ‘‘Tasavvuf’’ Κατά μια άποψη προέρχεται από την Πλατωνική φιλοσοφία ή ακόμη η προέλευση της είναι Ινδική . Οι περισσότεροι ερευνητές συμπεραίνουν , ότι ο Χριστιανισμός και ο Ιουδαϊσμός και πλήθος των Γνωστικών συστημάτων είχαν επιδράσει και εισχωρήσει στον Ισλαμικό μυστικισμό .

    Ακύλας Μιχαηλίδης

  3. ….Ο Weber υποστηρίζει ότι υπάρχουν τρεις παράγοντες στο Ισλάμ που εμποδίζουν την ανάπτυξη του «πνεύματος του καπιταλισμού». Αυτά είναι: Sufism, ηθική πολεμιστής και ανατολικός δεσποτισμός.

    -Ο σουφισμός αποτελεί εμπόδιο στην ανάπτυξη μιας καπιταλιστικής ψυχής επειδή είναι ένας παγκόσμιος χαρακτήρας. Ο Weber πιστεύει ότι ο σουφισμός ενθαρρύνει έναν φαινομενικό τρόπο ζωής.

    -Η ηθική του πολεμιστή ή το πνεύμα της κατάκτησης «θεωρείται ως αντίθεση της παραγωγικής καπιταλιστικής ψυχής.

    -Ο Weber υποστηρίζει ότι ο δεσποτικός χαρακτήρας της ισλαμικής αυτοκρατορίας περιορίζει τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και συνεπώς τη συσσώρευση κεφαλαίου…………

    https://sirazduvari.com/islam-medeniyeti-neden-geri-kaldi/

  4. Πόσο συμβατό με την ειρηνική συνύπαρξη είναι το Ισλάμ

    Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος

    Τό ὅραμα μιᾶς ἐνσυνείδητης καί δημιουργικῆς εἰρηνικῆς συνυπάρξεως βοηθεῖ ἕνα γενικότερο, παγκόσμιο, εὐνοϊκό κλίμα. Στίς τελευταῖες δεκαετίες, την ἐποχή ἀκόμη πού ἡ Ἀλβανία ἦταν τελείως ἀπομονωμένη, καλλιεργήθηκε ὁ διάλογος μεταξύ τῶν χριστιανικῶν Ἐκκλησιῶν, βελτιώθηκαν οἱ σχέσεις Ὀρθοδόξων καί Ρωμαιοκαθολικῶν καί σέ διάφορες περιοχές τῆς ὑφηλίου ἀναπτύχθηκαν οἱ διάλογοι μεταξύ Χριστιανισμοῦ και Ισλάμ, μέ στόχο νά μελετηθοῦν ἀπό κοινοῦ παλαιά θεωρητικά ζητήματα, ἀλλά καί σύγχρονοι κοινοί προβληματισμοί.

    Οἱ ριζικότερες ζυμώσεις μέσα στούς μουσουλμανικούς καί χριστιανικούς κύκλους σχετικά μέ την ἔννοια καί τή σημασία τῶν «ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων» ἔγιναν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στά χρόνια αὐτά, λοιπόν, οἱ Ἀλβανοί διανοούμενοι ὅλων τῶν θρησκευτικῶν παραδόσεων, ζώντας στήν αἰχμαλωσία τοῦ ἀθεϊστικοῦ καθεστῶτος, δεν ἦταν σέ θέση νά συμμετάσχουν σ᾽ αὐτή τήν ἀναζήτηση γιά ἀφομοίωση τῶν νέων παραμέτρων τοῦ προβλήματος.

    Σχετικές πρωτοβουλίες ἔχουν ἀναληφθεῖ τόσο ἀπό χριστιανικῆς πλευρᾶς, ὅσο καί ἀπό μουσουλμανικῆς. Ἐπανειλημμένως στίς τελευταῖες δεκαετίες ἔχουν συναντηθεῖ ἐκπρόσωποι τοῦ Παγκοσμίου Συμβουλίου Εκκλησιών καί τοῦ Βατικανοῦ με ἐκπροσώπους τοῦ Παγκοσμίου Μουσουλμανικοῦ Συνεδρίου (Muslim World Congress) καί τοῦ Παγκοσμίου Μουσουλμανικοῦ Συνδέσμου (World Muslim League), για ἀνταλλαγή πληροφοριῶν και ἀπόψεων.

    Ἐπίσης ὑπῆρξαν διάφορες πρωτοβουλίες Ὀρθοδόξων (Ὀρθόδοξον Κέντρον τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου – Σαμπεζύ Γενεύης, Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας, Θεολογικές ὁμάδες τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος). Ἡ διάθεση ὅμως γιά διάλογο καί συνεργασία δέν εἶναι κάτι γενικό στούς σύγχρονους χριστιανικούς και μουσουλμανικούς κύκλους. Σέ πολλές περιπτώσεις, ἀντίθετα, διατηρεῖται ἡ καχυποψία, ἡ ἀντιπαράθεση, ἀκόμη καί ἡ ἐχθρότητα. Ἀλλά ἡ τάση πρός μια εὐρύτερη προσέγγιση καί ἐπικοινωνία αὐξάνει.

    Ισλάμ και ανθρώπινα δικαιώματα
    Σήμερα, καθώς ἡ θρησκευτική συνείδηση καί σκέψη ἀναπτύσσονται καί πάλι, εἶναι ἐπιβεβλημένο να προχωρήσουμε μέ βάση τίς πηγές τοῦ θρησκευτικοῦ μας πιστεύω, ἀλλά ἀκόμη καί τήν πιό ὥριμη ἑρμηνεία πού ἔχουν προσφέρει οἱ τελευταῖες δεκαετίες στό θέμα τῆς ἐλευθερίας τῆς συνειδήσεως καί γενικότερα τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων. Γιά τήν ὀρθή κατανόηση τοῦ ζητήματος τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων μέσα στό πλαίσιο τοῦ Ἰσλάμ καί τοῦ Χριστιανισμοῦ χρειάζεται νά ἐπανεξετασθεῖ ἡ διδασκαλία τους γιά τόν ἄνθρωπο.

    Ἀξίωμα γιά τό Ἰσλάμ παραμένει ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἀποτελεῖ ἕνα «σημεῖο» θεϊκό. Ὁ ἀραβικός ὅρος aya (σημεῖο), κατά τήν ἔκφραση τοῦ μουσουλμάνου φιλοσόφου Ibn Arabi, δηλώνει τή σαφῆ ἀπόδειξη ἑνός πράγματος, τήν καταφανῆ δύναμή του καί το ἐμφανές σημάδι τῆς παρουσίας του. Ἡ ἀξιοπρέπεια τοῦ κάθε ἀνθρώπου, λοιπόν, πηγάζει ἀπό τή φύση του· και ἐδῶ στηρίζεται κάθε περαιτέρω σκέψη περί δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου. Στό ἀποχαιρετιστήριο προσκύνημά του στή Μέκκα, ὁ Μωάμεθ τόνισε: «Ὦ ἄνθρωποι! ἐπλάσαμεν ὑμᾶς ἄρσεν καὶ θῆλυ, κατατάξαντες ὑμᾶς ἀνὰ οἴκους καὶ φυλάς, ὅπως ἀναγνωρίζησθε μεταξὺ ὑμῶν. Ὁ ἱκανώτερος παρὰ τῷ Θεῷ εἶναι ὁ φοβούμενος τόν Κύριον» (Κοράνιο, 49:13).

    Συγχρόνως ὅμως τό Ἰσλάμ τονίζει: Πρῶτον, τήν κοινωνικότητα τοῦ ἀνθρώπου, τις διασυνδέσεις του με τό πολιτικό, οἰκονομικό καί πολιτιστικό σύνολο. Και δεύτερον, τόν ἄμεσο δεσμό καί τήν ἐξάρτησή του ἀπό τόν Θεό, πράγμα πού σημαίνει τή σχετικότητα τῆς ἀνθρώπινης θέσεως, τήν κατάσταση ὑποταγῆς στό θεῖο θέλημα (Islām). «Κάθε ἄνθρωπος εἶναι οὐσιαστικά δοῦλος τοῦ Θεοῦ, ἑπομένως δέν ὑφίσταται αὐτόνομη ἀνθρώπινη ἀξία. Ἕνας ἀνθρωπισμός ἀποκομμένος ἀπό τό αἰώνιο, στερημένος ἀπό τήν πνευματική διάσταση, εἶναι ἀκατανόητος γιά τό Ἰσλάμ· θά κινδύνευε νά ὁδηγήσει σε μία θεοποίηση τοῦ ἀνθρώπου», ὑπογραμμίζουν σύγχρονοι στοχαστές.

    Οἱ πιό μετριοπαθεῖς, πού δέν ἀποτελοῦν συνήθως τήν πλειοψηφία, βλέπουν θετικά τις διακηρύξεις γιά τά δικαιώματα τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ σύγχρονη δυτική ἔκφραση «δικαιώματα τοῦ ἀτόμου» θά μποροῦσε, κατά τόν Ihsan Hamid Al-Mafregy, καθηγητή τῆς Νομικῆς τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Βαγδάτης, νά μεταφρασθεῖ στό Ἰσλάμ ὡς «ἠθικό δικαίωμα τοῦ πολίτη», μέ τονισμό τῆς φυσικῆς ἀξιοπρέπειας τοῦ ἀνθρώπου… Ὁ ἄνθρωπος ἔχει, σύμφωνα μέ τό Ἰσλάμ, μιά ἔμφυτη ἀξιοπρέπεια, μιά ἠθική ἀξία, τήν ὁποία οἱ συντάκτες τῆς Διακηρύξεως τῶν δικαιωμάτων τοῦ ἀνθρώπου ὀνόμασαν «λογική καί συνείδηση».

    Το Κοράνι για τους μη μουσουλμάνους
    Τήν ἀνθρώπινη ἀξιοπρέπεια ἀποδέχεται τό Ἰσλάμ καί γιά τούς ὀπαδούς τῶν ἄλλων μονοθεϊστικῶν θρησκειῶν. Σέβεται καί προστατεύει τά δικαιώματα τῶν μη μουσουλμάνων, τῶν dhimmis (προστατευομένων). Σέ μία παράδοση, ὁ προφήτης φέρεται νά δηλώνει προτοῦ πεθάνει: «Διατηρήσετε τήν προστασία (dhimma), πού παρεχώρησα στούς μή μουσουλμάνους ὑπηκόους μου».

    Τό Κοράνιο ὁρισμένες φορές ἀναφέρεται γενικῶς στούς μή μουσουλμάνους καί σέ ἄλλες περιπτώσεις εἰδικότερα στούς ὀπαδούς τοῦ Ἰησοῦ. Στά κορανικά αὐτά ἐδάφια ἄλλοτε διαφαίνεται κάποια συμπάθεια, ἄλλοτε μιά σαφής ἀντίθεση. Π.χ., «Θὰ ἀνακαλύψῃς ὅτι μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων οἱ Ἑβραῖοι καὶ οἱ Πολυθεϊσταὶ εἰσὶν ἐχθροὶ ἄσπονδοι τῶν Μουσουλμάνων, καὶ ὅτι οἱ καλούμενοι Χριστιανοί (Naṣā rā) εἶναι οἱ μᾶλλον διατεθειμένοι νά ἀγαπῶσι τούς πιστούς (δηλ. μουσουλμάνους)» (Κοράνιο, 5:85).

    Ὅμως ἀλλοῦ καταφέρεται ἐναντίον καί τῶν μέν καί τῶν δέ: «Ὅσοι πιστοί! Μη συνάπτετε σχέσεις μετὰ τῶν Ἑβραίων, οὔτε μετὰ τῶν Χριστιανῶν· οὖτοι εἶναι φίλοι ἀλλήλων» (Κοράνιο, 5:56). Ἔτσι οἱ κατά καιρούς μουσουλμανικές ἀρχές εἶχαν την εὐχέρεια μιᾶς ἑρμηνείας ἀνάλογα μέ τίς διαμορφούμενες συνθῆκες καί τή δυνατότητα νά ἀποφασίζουν ἑκάστοτε την ἐπιθυμητή στάση.

    Πάντως, ἀκόμη καί μέσα στό καθαυτό ἰσλαμικό κράτος θεωρητικά ἀναγνωρίζονται δικαιώματα στους μή μουσουλμάνους, ὅπως: α) ἀτομική ἐλευθερία κινήσεως, ἐμπορίου, ὀργανώσεως τῶν κοινοτήτων τους· β) δικαιώματα σχετιζόμενα μέ εἰδικούς οἰκογενειακούς καί προσωπικούς θεσμούς· γ) ἐλευθερία ὀργανώσεως τόπων λατρείας, σχολείων, διατήρηση θρησκευτικῶν ἀργιῶν.

    Μη ανοχή των πολυθεϊστών και των αθέων
    Ἡ ἰσλαμική διάθεση γίνεται αὐστηρή καί μή ἀνεκτική ἀπέναντι στούς πολυθεϊστές και τούς ἀθέους. Ὁρισμένα κορανικά ἐδάφια –πού παραμένουν ὁ ἀναλλοίωτος λόγος τοῦ Θεοῦ– εἶναι καθοριστικά: «Ὅταν παρέλθωσιν οἱ ἱεροὶ μῆνες, τότε φονεύετε τοὺς πολυθεϊστάς, ὅπου ἂν συναντήσητε, ζωγρεῖτε δὲ πολιορκοῦντες καὶ ἐνεδρεύοντες αὐτούς. Ἐὰν ὅμως μετανοήσωσιν, ἐὰν τηρήσωσι τὴν προσευχήν, ἐὰν ἐλεήσωσιν, ἄφετε αὐτοὺς ἐλευθέρους» (Κοράνιο, 9:5).

    Ὅσοι κινοῦνται ἐκτός θρησκευτικῆς πίστεως –και σήμερα στήν Ἀλβανία εἶναι πολλοί– πῶς θά ἀντιμετωπισθοῦν; Αὐτό εἶναι ἕνα κρίσιμο ἐρώτημα, ἀλλά τό Ἰσλάμ αὐτοπροσδιορίζεται ὡς «ἡ θρησκεία τῆς λογικῆς» καί ἀσφαλῶς θά ἀναζητηθεῖ λογική πρόταση ἀνταποκρινόμενη στίς σύγχρονες συνθῆκες τῆς ὑφηλίου.

    Ἡ ἡγετική, λοιπόν, τάξη τῶν μουσουλμάνων σουννιτῶν τῆς Ἀλβανίας στή νέα ἐπαφή τους μέ τό παγκόσμιο Ἰσλάμ συναντᾶ δύο τάσεις: τήν ἀπόλυτη-φανατική καί τη μετριοπαθῆ-διαλογική. Ἡ παράδοση τοῦ Ἰσλάμ στήν Ἀλβανία ἕως σήμερα κινήθηκε βασικά στή δεύτερη κατεύθυνση, δείγματα τῆς ὁποίας κυρίως ἀναφέραμε, και ἀσφαλῶς μόνον αὐτή μπορεῖ νά συμβάλει στήν εἰρηνική συνύπαρξη.

    Ὅσο γιά τους μπεκτασῆδες, οἱ ὁποῖοι συνδυάζουν στοιχεῖα σηιτικῆς ἰσλαμικῆς παραδόσεως, χριστιανικῆς, ἀλλ᾽ ἀκόμη ἰνδικῆς φιλοσοφίας καί μυστικισμοῦ, αὐτοί ἀνέκαθεν ὑπῆρξαν πολύ εὐέλικτοι καί ἀνοικτοί σέ ἀνθρώπους ἄλλων θρησκειῶν, καθώς ἐπίσης καί στίς σύγχρονες ἰδεολογίες.

    https://slpress.gr/idees/poso-symvato-me-tin-eiriniki-synyparxi-einai-to-islam/


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: