Archive for the ‘Ελευθεροτυπία’ Category

Σημαντική έκδοση μιας σπάνιας μαρτυρίας

Mihail Aggelou 2

Mια σπάνια μαρτυρία από ένα “αυτόπτη μάρτυρα” της μικρασιατικής τραγωδίας.

Η οριστική εκχώρηση της Μικράς Ασίας και της Ανατολικής Θράκης στους κεμαλικούς θα συμβεί με την υπογραφή της Συνθήκη των Μουδανιών στις 11 Οκτωβρίου του 1922 μεταξύ των κεμαλικών και των “συμμάχων”. Ένα μήνα μετά τη σφαγή και την πυρπόληση της Σμύρνης, θα πάρουν το δρόμο της προσφυγιάς και οι δεκάδες χιλιάδες Έλληνες της Ανατολικής Θράκης.

Mihail Aggelou 3Η διαδικασία μετάβασης της Αυτοκρατορίας στην εποχή του έθνους-κράτους θα σημαδευτεί από Γενοκτονίες, πολέμους, αγριότητες, αλλά και την αναποτελεσματικότητα του “εθνικού κέντρου” και την κυνική πολιτική των “συμμάχων”.

Μεγάλοι πολιτισμοί της Εγγύς Ανατολής, όπως ο ελληνικός και ο αρμενικός θα εξαλειφθούν οριστικά από το γενέθλιο χώρο τους και οι πληθυσμοί θα εκπατριστούν υποχρεωτικά.

Ο Μιχαήλ Αγγέλου γεννήθηκε σ’ ένα χωριό της βορειοδυτικής Μικράς Ασίας. Συμμετείχε στις πολιτικές διεργασίες στην Οθωμανική Αυτοκρατορία πριν τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Υπηρέτησε στον οθωμανικό στρατό υπό τον Liman Von Sanders την εποχή της μάχης της Καλλίπολης. Στρατεύτηκε υποχρεωτικά ως φαρμακοποιός στον κεμαλικό στρατό και έζησε την φρίκη των σφαγών και των δηώσεων των ελληνικών πόλεων και χωριών. Αυτομόλησε στον ελληνικό στρατό και έζησε την φρίκη της κατάρρευσης του μετώπου και της ολοκλήρωσης της Γενοκτονίας.

Η μαρτυρία του αποτελεί μια πολύτιμη παρακαταθήκη για τα όσα πραγματικά συνέβησαν στη Μικρά Ασία και ειδικότερα στην περιοχή της Νικομήδειας.

Συνέχεια

Τσε Γκεβάρα: 46 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ

000 21

http://www.enet.gr/?i=news.el.kosmos&id=390915

Γιατί άραγε ο Τσε Γκεβάρα παραμένει έως σήμερα μια γοητευτική ιστορική παρουσία;
Τι είναι αυτό που κάνει εκατομμύρια ανθρώπους σ’ όλο τον κόσμο να παραπέμπουν μόνο σ’ αυτόν με πολλούς τρόπους, ενώ εκατοντάδες και χιλιάδες άλλοι που συμμετείχαν στις επαναστάσεις του 20ού αιώνα έπεσαν στην αφάνεια;

 —————————————————————————— 

Ελευθεροτυπία, Τετάρτη 9 Οκτωβρίου 2013

46 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ, ΠΑΡΑΜΕΝΕΙ ΤΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΗΣ ΥΠΕΡΤΑΤΗΣ ΘΥΣΙΑΣ

Συνέχεια

Oι ντόπιοι στο Λιστόν, οι πρόσφυγες στο Παλαιό Φρούριο και οι Ιταλοί στην Κέρκυρα

cf83ceaccf81cf89cf83ceb70005-1

Την Κυριακή 29 Σεπτεμβρίου 2013, οι ιστορικές σελίδες της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας» ήταν αφιερωμένες στην κατάληψη τηςΚέρκυρας από το ιταλικό φασιστικό κράτος το Σεπτέμβη του 1923. Συμμετοχή στο αφιέρωμα είχε και ο ιστορικός και μαθηματικός Γιώργος Ζούμπος, το κείμενο του οποίου υπάρχει στην παρακάτω ανάρτηση αμέσως μετα το δικό μου.

Liston(Για τους αμύητους στα περί της Κέρκυρας, το Λιστόν είναι ο πεζόδρομος  του περιπάτου των Κερκυραίων, παράλληλος στο συγκρότημα κατοικιών με ισόγειες τοξωτές στοές, που βρίσκεται μπροστά στη Σπιανάδα (την μεγαλύτερη πλατεία των Βαλκανίων) , απέναντι από το Παλαιό prosfyges apo Kapadokia στην Κέρκυρα (αρχ. ΚΜΣ)Φρούριο. Κατά μία εκδοχή το περίφημο Λιστόν της Κέρκυρας οφείλει την ονομασία του στη «Λίστα» των Βενετών αποικιοκρατών, καθώς υπήρχε εκεί αναρτημένος κατάλογος με τα ονόματα των ευγενών, το libro d’ oro, οι οποίοι είχαν το αποκλειστικό δικαίωμα να απολαμβάνουν τον περίπατο τους στο συγκεκριμένο δρόμο στις παλιές εκείνες εποχές .)

http://www.enet.gr/?i=arthra-sthles.el.columns&s=istorika&date=29/09/2013

6 12

Ιστορικά- 29/09/2013

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗΝ ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΙΤΑΛΟΥΣ ΤΟ 1923

Συνέχεια

Τι κρύβεται κάτω από τη στολή παραλλαγής της «Χρυσής Αυγής»;

Ένα κείμενό μου για το φαινόμενο αυτό δημοσιεύτηκε στην %cf%87%cf%81%cf%85%cf%83%ce%ae-%ce%b1%cf%85%ce%b3%ce%ae-mixaloliakos_10«Ελευθεροτυπία» του Σαββάτου, 21/9/2013.  Τα στοιχεία που περιέχει συμπεριλαμβάνονται σ’ένα παλιότερο κείμενο με τίτλο «Η Χρυσή Αυγή και οι πρόφυγες του ΄22«.

Παρατίθεται στη συνέχεια όπως ακριβώς αναρτήθηκε στο enet.gr:

21-9-2013-2

Τι κρύβει η Χρυσή Αυγή στις στολές παραλλαγής

Του ΒΛΑΣΗ ΑΓΤΖΙΔΗ *

Ενα από τα πλέον χαρακτηριστικά φαινόμενα της εποχής που βιώνει η σημερινή Ελλάδα είναι η εμφάνιση -για πρώτη φορά στην ελληνική Ιστορία-ενός νεοναζιστικού κόμματος, το οποίο επιχειρεί να καλύψει υπαρκτά κενά καλλιεργώντας ένα νέου τύπου λαϊκισμό, βασισμένο σε πρωτόγονα ένστικτα.

Προσπαθεί παράλληλα να καλύψει τη νεοναζιστική ιδεολογική του προέλευση, όπως προκύπτει από τα βασικά αρχικά κείμενα της οργάνωσης και όπως κατά καιρούς η «λανθάνουσα γλώσσα» των στελεχών του αποκαλύπτει.

Το κόμμα αυτό προέρχεται από τον πιο σκληρό αντιπροσφυγικό (δηλαδή ενάντια στους Ελληνες πρόσφυγες του ’22) και τουρκοφιλικό πυρήνα του ελληνικού συντηρητισμού (επίστρατοι, Λαϊκό Κόμμα -μοναρχία, Μεταξάς, χούντα). Ενα ρατσιστικό πυρήνα που είχε εμφανιστεί στην Ελλάδα την εποχή του Διχασμού, έδρασε δολοφονικά κατά των προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής στο Μεσοπόλεμο και εκφράστηκε με το δωσιλογισμό κατά την περίοδο της ναζιστικής Κατοχής.

Η παρουσία και η εδραίωση του νεοναζιστικού κόμματος στα πολιτικά πράγματα ευνοείται από:

Συνέχεια

Ποιός έκαψε τη Σμύρνη;

cf83ceaccf81cf89cf83ceb70005-1

Η σφαγή και η πυρπόληση της Σμύρνης από τους νικητές του ελληνοτουρκικού πολέμου (1919-1922), είναι ένα από τα μεγάλα εγκλήματα του 20ου αιώνα κατά άμαχου πληθυσμού. Το ζήτημα αυτό, αποσιωπήθηκε εντέχνως στην Ελλάδα, της οποίας οι κυρίαρχες ελίτ είχαν μεγάλο μερίδιο ευθύνης για την εξέλιξη αυτή….  Οι ιστορικές σελίδες της “Κυριακάτικης Ελευθεροτυπία” της 22ας Σεπτεμβρίου 2013, ήταν αφιερωμένες στο θέμα αυτό που ακόμα διχάζει την κοινότητα των Ελλήνων ιστορικών. 

smirni-1[Για τη στάση μιας μερίδας ιστορικών, που έχει εκφραστεί με ένα ουκ ευκαταφρόνητο ρεύμα Αρνητών της Γενοκτονίας, μπορείτε να διαβάσετε το κείμενο «Η γενοκτονία και η άρνησή της». ]

Το αφιέρωμα της Κυριακής περιλάμβανε δύο θέματα:
Ποιός έκαψε τη Σμύρνη, μέσα από τουρκικές πηγές και
Πώς σταμάτησε η σφαγή και γιατί ο Μουσταφά Κεμάλ επέτρεψε την αναχώρηση των Μικρασιατών, μέσα από ένα κείμενο του Ιωάννη Θεοφανίδη, που πλαισιώνεται και από το ανέκδοτο σήμα προς την τότε κυβέρνηση Τριανταφυλλάκου με το οποίο ζητείται η άδεια για αποστολή πλοίων στην φλεγόμενη Σμύρνη για να παραλάβουν τους πρόσφυγες….

Συνέχεια

Μικρασιατική Τραγωδία: Oι έμποροι Κεμαλιστές, οι αγοραστές Γάλλοι, οι μεταφορείς Βρετανοί…

Η «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» της 15ης Σεπτεμβρίου 2013, φιλοξένησε στις «ιστορικές σελίδες» ένα από τα πλέον άγνωστα θέματα της Μικρασιατικής Καταστροφής: την αποτρόπαια εκμετάλλευση των υπολειμμάτων των θυμάτων της Γενοκτονίας.  Το αφιέρωμα  περιλάμβανε δύο θέματα: 

τη μεταχείριση των λειψάνων των θυμάτων από τους Κεμαλιστές όπως την είδαν οι εφημερίδες NewYorkTime και γαλλική  Midi
Hervé Georgelin, “Παραφωνίες στα γαλλικά αρχεία σχετικά με την καταστροφή της Σμύρνης”,
καθώς και ένα απόσπασμα από το κλασικό βιβλίο του Ηλία Βενέζη«Το νούμερο 31328. Το βιβλίο της σκλαβιάς»

Παρατίθενται παρακάτω όπως αναρτήθηκαν στο enet.gr.

——————————————————————————————

armenia_sfagi1 (12

ΜΙΑ ΣΥΓΚΛΟΝΙΣΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ

Εμπόριο οστών

Οταν οι κεμαλιστές θησαύριζαν από λείψανα θυμάτων

ΤΟΥ ΒΛΑΣΗ ΑΓΤΖΙΔΗ*

Μπορούν τα υπολείμματα των θυμάτων να αποτελέσουν πηγή πλουτισμού για τους θύτες; Από την περίοδο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου υπήρχε η φήμη ότι το λίπος των θυμάτων μετατρεπόταν σε σαπούνι. Η φήμη αυτή έγινε πίστη μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν διαδόθηκε ότι οι ναζί έπρατταν έτσι με τους δολοφονημένους Εβραίους στα κρεματόρια.

πλοίο Ζαν - NYTimes Article - Zan

Συνέχεια

Οι κοινωνικές αιτίες της μικρασιατικής σύγκρουσης

Την Κυριακή 21 Ιουλίου, το αφιέρωμα της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας»  στις σελίδες ιστορίας αφορούσε ένα άγνωστο αλλά μεγάλης συμβολικής σημασίας γεγονός: τη σφαγή των μεταλλωρύχων της Μπάλιας στη Δυτική Μικρά Ασία, από τα τακτικά στρατεύματα του Μουσταφά Κεμάλ.

Στο αφιέρωμα συμμετείχε και ο ερευνητής Φαίδων Παπαθεοδώρου. 

Παρακάτω παρατίθεται όπως αναρτήθηκε στο enet.gr: http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=2013-07-21&s=istorika

σάρωση0021

 

ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΣΦΑΓΗ ΤΩΝ ΜΕΤΑΛΛΩΡΥΧΩΝ ΤΗΣ ΜΠΑΛΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΤΡΑΤΟ ΤΟΥ ΑΤΑΤΟΥΡΚ ΤΟ 1922

Εθνικισμός και εργατική τάξη στη Μικρά Ασία

Του ΒΛΑΣΗ ΑΓΤΖΙΔΗ*

Ανεξάρτητα από τη διεθνή συγκυρία και τις επιδιώξεις των ιμπεριαλιστικών κρατών, ο κοινωνικός μετασχηματισμός στην ανατολή θα γίνει προς συντηρητική κατεύθυνση και θα καθοριστεί από τον ταξικό ανταγωνισμό.

Εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής που βασιζόταν στην εκμετάλλευση των λιγνιτικών πεδίων της περιοχής Μπάλιας-Καραϊντίν, βορειοανατολικά του Αϊβαλιού. Αντίστοιχα εργοστάσια στην Ελλάδα θα δημιουργηθούν μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Ηδη από τη δεκαετία του 1890 δημιουργήθηκαν βιομηχανικές υποδομές στην Οθωμανική Αυτοκρατορία με σημαντική συμμετοχή ντόπιων Ελλήνων

Εργοστάσιο ηλεκτροπαραγωγής που βασιζόταν στην εκμετάλλευση των λιγνιτικών πεδίων της περιοχής Μπάλιας-Καραϊντίν, βορειοανατολικά του Αϊβαλιού. Αντίστοιχα εργοστάσια στην Ελλάδα θα δημιουργηθούν μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ηδη από τη δεκαετία του 1890 δημιουργήθηκαν βιομηχανικές υποδομές στην Οθωμανική Αυτοκρατορία με σημαντική συμμετοχή ντόπιων Ελλήνων

-Ποιο ήταν το κοινωνικό περιεχόμενο της σύγκρουσης στη Μικρά Ασία;
-Ποιες τάξεις συγκρούστηκαν και
-ποιο ήταν το διακύβευμα αυτής της σύγκρουσης;

Ή μήπως τα πάντα ήταν μια αφηρημένη σύγκρουση εθνικισμών και ιμπεριαλισμών σε μια σκηνή θεάτρου, με αμέτοχο θεατή την ίδια την κοινωνία;

Συνέχεια

30 Ιουλίου 1936: αρχίζουν οι Δίκες της Μόσχας

σάρωση0029-1

Την Κυριακή 28 Ιουλίου επιμελήθηκα ενός αφιερώματος στην «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» μ’αφορμή την επέτειο της έναρξης των Δικών της Μόσχας.

Το αφιέρωμα περιλάμβανε και ένα κείμενο του Χρήστου Κεφαλή με τίτλο : «Υποθέσεις και κατηγορητήρια που κινήθηκαν στη σφαίρα του παράλογου»

σάρωση0030-1 Συνέχεια

Φούλατζικ: Ένα «Δίστομο» στη Βιθυνία τον Ιούνη του 1920

σάρωση0005

Την Κυριακή 7 Ιουλίου 2013, επιμελήθηκα στις ιστορικές σελίδες της «Ελευθεροτυπίας» (δισέλιδο στο ένθετο «Plus») σάρωση0001ενός αφιερώματος στο Ολοκαύτωμα του Φούλατζικ της Νικομήδειας (Βιθυνία) που έγινε από τους κεμαλικούς την 23η Ιουνίου του 1920.

Στο αφιέρωμα περιέχονται τρία κείμενα:
ένα δικό μου, όπου παρουσιάζω το ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο, τη σημασία του Ολοκαυτώματος του Φούλατζικ αλλά και τις σημερινές ιδεολογικές χρήσεις κάποιων πλευρών των γεγονότων της Νικομήδειας,
ένα του νομικού Γιώργου Ευστρατιάδη που περιγράφει τα γεγονότα και

σάρωση0021

Το Ολοκαύτωμα του Φούλατζικ

.

 Του Βλάση Αγτζίδη (*)

Μια από τις πλέον άγνωστες σελίδες του μικρασιατικού δράματος ξετυλίχθηκε στη Βιθυνία, στη βορειοδυτική Μικρά Ασία. Ενενήντα χρόνια μετά τα όσα συνέβησαν στην περιοχή της Νικομήδειας, η σε βάθος μελέτη ακόμα εκκρεμεί. Εν τούτοις όμως, κάποια στιγμιότυπα χρησιμοποιούνται ως επιχείρημα αρνητιστικών (negotiationism) προσεγγίσεων στην περί των μικρασιατικών  ιδεολογική σύγκρουση.

 Η περιοχή της Βιθυνίας -που το Μεσαίωνα οι Σελτζούκοι αποκαλούσαν Villayet-i Yunani, δηλαδή «Ελλάδα»- χαρακτηριζόταν στις αρχές του 20ου αιώνα από την πολυεθνικότητα. Ρωμιοί (ελληνόφωνοι, τουρκόφωνοι, αρμενόφωνοι και κάποιοι σλαβόφωνοι), Αρμένιοι (αρμενόφωνοι και τουρκόφωνοι), Εβραίοι, Λεβαντίνοι, Μουσουλμάνοι (τουρκόφωνοι, αλβανόφωνοι, σλαβόφωνοι, κιρκασιόφωνοι, αμπχαζόφωνοι), συναπάρτιζαν το πολύχρωμο εθνολογικό μωσαϊκό της περιοχής.  Τα πρώτα σημάδια ότι έφτανε στο τέλος της η κατά τα άλλα ειρηνική ζωή, θα εμφανιστούν όταν θα εγκατασταθούν στην περιοχή οι «μποσνάκηδες» δηλαδή σλαβόφωνοι μουσουλμάνοι πρόσφυγες από τις περιοχές της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης. Οι επήλυδες αυτοί θα επανδρώσουν σε μεγάλο βαθμό τις σκληρές εθνικιστικές οργανώσεις που θα συγκροτήσουν στην αρχή οι Νεότουρκοι και οι κεμαλικοί αργότερα. 

Συνέχεια

Από την Oθωμανική Αυτοκρατορία στο έθνος-κράτος (1908-1923)

Eleftherotypia2

«Πάντα λοιπόν ο νικητής

του νικημένου γράφει την ιστορία.

Tο πρόσωπο του χτυπημένου παραλλάζει

εκείνος που τον χτύπησε.

Απ’ τον κόσμο φεύγει ο αδύναμος,

και πίσω μένει το ψέμα.»

Mπέρτολτ Μπρεχτ

Στη σειρά των βιβλίων “Ε-Ιστορικά” της Κυριακάτικης  Ελευθεροτυπίας, επιμελήθηκα ενός τόμου που δόθηκε στις 19 Μαϊου 2013 με την εφημερίδα και είχε ως τίτλο:  Από την Οθωμανική Αυτοκρατορία στο έθνος-κράτος (1908-1923). Η Γενοκτονία στην Ανατολή. 

Συμπεριελήφθησαν και άρθρα σημαντικών Τούρκων αντιεθνικιστών ιστορικών και κοινωνικών επιστημόνων. Κάποια απ’ αυτά είχαν δημοσιευτεί  στην εφημερίδα “Δρόμος της Αριστεράς” (Taner Akçam, Fikret Baskaya, Ahmet Oral, Dogan Akanli, Attila Tuygan, Pervin Erbil) κάποια για πρώτη φορά (Fuat Dundar, Μehmet Akyol, Izmail Besiktzi, Sait Çetinoğlu, Sibel Ozbundan). Παρουσιάζονται επίσης οι απόψεις της Ayse Hour και του Halil Berktay. Συμμετείχε επίσης με κείμενο ο ερευνητής Θεόδωρος Παυλίδης και την αποτίμηση έκανε ο ιστορικός Γιάννης Σκαλιδάκης.

Το δικό μου εισαγωγικό κείμενο έχει ως τίτλο “Από την Αυτοκρατορία στο έθνος-κράτος (1908 – 1923)”.  Παρατίθεται στη συνέχεια:

Προσεγγίζοντας την ιστορία  με μια νέα ματιά

.
«Someone winner takes it all, and one loses has to fall» τραγουδούσε κάποια χρόνια πριν το συγκρότημα των Abba. Μπορεί ο στίχος τους αυτός να αφορούσε τον χαμένο στο παιχνίδι του έρωτα, αλλά με τη φράση αυτή αποτυπωνόταν με τον καλύτερο τρόπο αυτό που συμβαίνει στο χώρο της Ιστορίας.

Συνέχεια

To τουρκικό αίνιγμα

Ένα κείμενό μου για τα τεκταινόμενα στην Τουρκία  δημοσιεύτηκε στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία στις 9 Ιουνίου 2013:  http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=09/06/2013&id=368739

Το παραθέτω: 

DSC07226-3

Tο τουρκικό αίνιγμα

Η πρωτοφανής εξέγερση της νεολαίας στην Τουρκία φαίνεται ότι δημιουργεί αμηχανία στους αναλυτές λόγω της πολυπλοκότητας της τουρκικής κοινωνίας και της έλλειψης αντίστοιχης έκφρασής της. Οι πρώτες διαμαρτυρίες ενάντια στη μεγαλομανία και τον αυταρχισμό του Ερντογάν ξεκίνησαν όπως φαίνεται από αριστερούς DSC07226-4αντικεμαλικούς, αναρχικούς και οικολόγους ως αντίδραση στα μεγαλομανή σχέδια ανάπλασης του πάρκου Γκεζί της πλατείας Ταξίμ, για να υιοθετηθούν στη συνέχεια από τους οπαδούς του κεμαλισμού, αλλά και από τους ακροδεξιούς Γκρίζους Λύκους.  Η «τουρκική άνοιξη» είναι η πιο παράξενη εξέγερση στον ισλαμικό κόσμο. Μαζί με τους αριστερούς, δημοκράτες και αντιολοκληρωτικούς πολίτες εξεγείρονται και οι εθνικιστές. Οι ερμηνείες είναι πολλές και οι περισσότερες βασίζονται στην εμπειρία των αντίστοιχων κινημάτων του ισλαμικού κόσμου. Όμως αυτή η εμπειρία δεν είναι αρκετή για να κατανοηθεί η τουρκική περίπτωση. Για πρώτη φορά στην ιστορία της η νεολαία αντιδρά στην θεοκρατική επιλογή. Όμως η νεολαία αυτή προέρχεται από μια βαθύτατα «θρησκευόμενη» και ιδεοληπτική κοινωνία, στην οποία κυριαρχεί η λατρεία του Μουσταφά Κεμάλ, του Ατατούρκ, δηλαδή το γεννήτορα του τουρκικού έθνους. Η λατρεία του Ατατούρκ, που μόνο στη Βόρεια Κορέα υπάρχει ένα αντίστοιχο φαινόμενο, διαμορφώνει μια κοινωνία διαφορετική από αυτές που γνωρίζουμε. Η μοναδική αμφισβήτηση αυτής της κοσμικής θεοκρατίας ήρθε από το χώρο των μετριοπαθών ισλαμιστών που σήμερα εκφράζει ο Ερντογάν.

DSC07212-1_

Συνέχεια

1453


Με αφορμή την επέτειο της Άλωσης της Κωσταντινούπολης από τους Οθωμανούς επιμελήθηκα ενός αφιερώματος στις Ιστορικές σελίδες της Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας (26 Μαϊου 2013).

σάρωση0005

Το αφιέρωμα περιείχε παρουσίαση της εποχής, των ταυτοτήτων των αντιμαχόμενων δυνάμεων και ένα Χρονολόγιο των γεγονότων που κατέληξαν με την Άλωση της Πόλης από τον Μωάμεθ και το στρατό του.

σάρωση0009

560 χρόνια από την Άλωση της Κωσταντινούπολης από τους Οθωμανούς

 Η Άλωση της Κωσταντινούπολης από τους Οθωμανούς το 1453 έκλεισε οριστικά μια μεγάλη ιστορική περίοδο που ξεκίνησε με την ίδρυση της Κωσταντινούπολης από το Μεγάλο Κωνσταντίνο και χαρακτηρίστηκε από τον  βαθμιαίο εξελληνισμό του ρωμαϊκού ανατολικού κράτους, ως απόρροια του περιορισμού σε ελληνόφωνα εδάφη, τη κυριαρχία του ρωμαϊκού νομικού συστήματος και της ελληνικής γλώσσας και γραμματείας.

Συνέχεια

Με αφορμή την επέτειο της Γενοκτονίας του Πόντου

σάρωση0005

«Η Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού είναι αναπόσπαστο τμήμα της συνολικής Γενοκτονίας των Ελλήνων της Ανατολής, που προκάλεσε ο μιλιταριστικός τουρκικός εθνικισμός»

Με αφορμή την επέτειο της 19ης Μαϊου και της Γενοκτονίας του ποντιακού ελληνισμού επιμελήθηκα ενός σχετικού αφιερώματος στην «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία»    (19 Μαϊου 2013) και στις σελίδες «Ιστορικά» στο ένθετο Plus (σελ. 12, 13) , στο οποίο συμμετείχε και η νομικός-εγκληματολόγος Χαρά Γαλανού. Το άρθρο της Γαλανού δημοσιεύεται  αμέσως μετά το δικό μου:

harput

Η νέα προσέγγιση στα ιστορικά γεγονότα

 Μια από τις πλέον επίπονες προσπάθειες για τους ιστορικούς είναι η κατανόηση ενός ιστορικού μεταίχμιου κατά το οποίο ο σύμπας κόσμος αλλάζει ριζικά διά παντός.

Συνέχεια

Μια εντυπωσιακή έκδοση που δεν πρέπει να χάσετε….

Από την Αυτοκρατορία στο έθνος-κράτος (1908-1923).

Η Γενοκτονία στην Ανατολή

.

100_0319

Με αυτό τον τίτλο και με αφορμή τη συγκεκριμένη ιστορική επέτειο, εκδόθηκε ένας συλλογικός  τόμος που προσπαθεί να παρουσιάσει τα γεγονότα με μια νέα ματιά, βασιζόμενος κυρίως στις προσεγγίσεις της αντιεθνικιστικής τουρκικής ιστοριογραφίας -και όχι μόνο.

.
Το βιβλίο αυτό θα δοθεί με την «Ελευθεροτυπία» την Κυριακή 19 Μαϊου 2013.
.
Ο τόμος αυτός αποσκοπεί στο να φέρει σε επαφή το ελληνικό κοινό και ειδικά τους μελετητές εκείνης της κρίσιμης περιόδου με το συγκεκριμένο ρεύμα της τουρκικής ιστοριογραφίας.
.
Δημοσιεύονται κείμενα ιστορικών και κοινωνικών επιστημόνων από την Τουρκία των: Fuat Dundar, Μehmet Akyol, Izmail Besiktzi, Fikret Baskaya, Ahmet Oral, Dogan Akanli, Attila Tuygan, Taner Akçam,  Sait Çetinoğlu,  Pervin Erbil. 
.
Παρουσιάζεται η πολύ ενδιαφέρουσα προσέγγιση της Ayse Hour από την εφημερίδα Taraf, καθώς και  και το βιβλίο Pontos Kültürü του Ömer  Asan.
.
Αναδημοσιεύεται και ένα δικό μου άρθρο με τον τίτλο «Samsun’dan, Srebrenitsa’ya» («Από τη Σαμψούντα στην Σρεμπρένιτσα»), που είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα Newroz, που εκδίδεται στην Κωσταντινούπολη.
.

Για τους πολέμους της Ιστορίας, στην «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» (14 Απριλίου)

σάρωση0005

Όποιος ελέγχει το παρόν,
ελέγχει και το παρελθόν.
Όποιος ελέγχει το παρελθόν,
«καθορίζει» το μέλλον

George Orwell, «1984. Ο μεγάλος αδελφός»

allotriosisΤην Κυριακή 14-4-2013  θα διαπραγματευτούμε στις ιστορικές σελίδες (2σέλιδο στο ένθετο περιοδικό Plus) της εφημερίδας «Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία» το ζήτημα της σύγκρουσης για διάφορα ιστορικά θέματα.

Ειδικά, μετά τη δημόσια εμφάνιση της σύγκρουσης για το βιβλίο Ιστορίας της Στ’ δημοτικού, συνειδητοποιήθηκε ότι  και στην Ελλάδα εκφράζεται πλέον έντονα, αυτή η διεθνής τάση που είχε κορυφωθεί με τις διαφωνίες για το Ολοκαύτωμα, την άρνηση της Γενοκτονίας των Αρμενίων, την εμπλοκή κρατών στις συγκρούσεις για την ιστορική Μνήμη.

Σημαντική συμβολή στο αφιέρωμα της «Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας» για την κατανόηση διαφόρων πλευρων του θέματος  έχει ο ιστορικός Γιώργος Κόκκινος.

Συνέχεια

Για το «Πάντειο» και την κοινωνιολογία στην εποχή της κρίσης

0001_Με αφορμή την επέτειο ίδρυσης του Πάντειου Πανεπιστήμιου, επιμελήθηκα ενός αφιερώματος στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία της 17 Μαρτίου 2013.

Συνέβαλαν στο αφιέρωμα οι : Γιάγκος Ανδρεάδη και Μαρία Ν. Αντωνοπούλου.

 

ΠΑΝΤΕΙΟ – Η έλευση της Κοινωνιολογίας στην Ελλάδα

ΑΠΟ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΧΟΛΗ ΤΟ 1931, ΑΝΩΤΑΤΗ ΤΟ 1938

ΤΟΥ ΒΛΑΣΗ ΑΓΤΖΙΔΗ (*)

Μία από τις πλέον ενδιαφέρουσες εκπαιδευτικές απόπειρες στην Ελλάδα υπήρξε η δημιουργία μιας σχολής κοινωνικών επιστημών, μέσω της οποίας διαδόθηκαν οι κοινωνιολογικές σπουδές στην Ελλάδα.

Η ίδρυση εξειδικευμένης σχολής υπήρξε το επιστέγασμα μιας μακράς διαδικασίας που ξεκίνησε από την εποχή που εμφανίστηκε για πρώτη φορά (1907) η κοινωνιολογική ανάλυση με το βιβλίο «Το κοινωνικόν μας ζήτημα», του Τραπεζούντιου Γεωργίου Σκληρού. Σταθμός στην επιστήμη της Κοινωνιολογίας κατά τη μεταπολεμική περίοδο υπήρξε το έργο του Νίκου Πουλαντζά, με το οποίο αποδομήθηκε η κυρίαρχη έως τότε απλοϊκή ταξική ανάλυση, υπέρ μιας ευρύτερης δομικής αντίληψης.

Συνέχεια

Ο Έλληνας, ο Ελλαδίτης και ο Κύπριος…

Ένα ζήτημα ορολογίας

Η πρόσφατη κρίση στην Κύπρο και ο τρόπος χρησιμοποίησης των όρων στην Ελλάδα, έφερε και πάλι στο προσκήνιο παλαιότερους προβληματισμούς, οι οποίοι επαναδιατυπώθηκαν σε κείμενο στην «Ελευθεροτυπία» (28-3-2013). 

28-3-2013

Συνέχεια

Η μοιραία αλλά άγνωστη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ

  • Στην Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία της 24ης Φεβρουαρίου 2013 δημοσιεύτηκε το παρακάτω κείμενό μου:
  • ΛΕΝΙΝ 1918: η συνθήκη μεταξύ Γερμανών και μπολσεβίκων

  • Η ΑΓΝΩΣΤΗ ΣΥΜΦΩΝΙΑ ΕΙΡΗΝΗΣ ΤΟΥ ΜΠΡΕΣΤ ΛΙΤΟΦΣΚ
  • Είκοσι ένα ολόκληρα χρόνια έχουν περάσει από τη διάλυση της Σοβιετικής Ενωσης (Δεκέμβρης του ’91).

    Ο Λένιν διά χειρός Αντι Γουόρχολ (φωτ. Reuters)Ο Λένιν διά χειρός Αντι Γουόρχολ (φωτ. Reuters)

  • Το πλέον ενδιαφέρον πείραμα του 20ού αιώνα, που ξεκίνησε με τη σοσιαλιστική Επανάσταση του Οκτώβρη του 1917, διήρκεσε 74 χρόνια. Η ιστορική αποτίμηση του εγχειρήματος, με δεδομένη την τελική του κατάληξη, αποτελεί μια μεγάλη ερευνητική πρόκληση….
  • Κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο η Ρωσική Αυτοκρατορία είχε βρεθεί στο ίδιο στρατόπεδο με τους Αγγλους, τους Ιταλούς, τους Γάλλους, τους Αμερικανούς, τους Σέρβους, τους Ρουμάνους, τις ΗΠΑ, στο τέλος και με τους Ελληνες. Αντίπαλοι ήταν η Γερμανία, η Αυστροουγγαρία, η Οθωμανική Αυτοκρατορία των Νεότουρκων, η Βουλγαρία. Οι άσχημες κοινωνικές συνθήκες που δημιούργησε ο πόλεμος προκάλεσαν έντονη δυσαρέσκεια που έφερε επαναστατικές αναταράξεις, με κατάληξη τη δημοκρατική Επανάσταση του Φεβρουαρίου του 1917 και την εκθρόνιση του τσάρου. Λίγους μήνες αργότερα (τέλη Οκτώβρη, με το παλιό ημερολόγιο) οι μπολσεβίκοι θα καταλάβουν την εξουσία και θα την ασκήσουν μαζί με άλλα επαναστατικά κόμματα.
  • Ειρήνη ή Επανάσταση; Συνέχεια

Οταν ο τρόμος πήρε την εξουσία

80  ΧΡΟΝΙΑ  ΑΠΟ  ΤΗΝ  ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ  ΤΟΥ  ΝΑΖΙΣΜΟΥ  ΣΤΗ  ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Mε αφορμή τη συμπλήρωση 80 χρόνων από την άνοδο του Αδόλφου Χίτλερ στην εξουσία κάναμε το παρακάτω αφιέρωμα με τη συμβολή της Έλλης Λεμονίδου.  Στο αφιέρωμα αυτό επιχειρώ να περιγράψω τις υπόγειες σχέσεις που συνδέουν τα ακροδεξιά αναθεωρητικά (προς τις ρυθμίσεις μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο) κινήματα, δηλαδή το ναζιστικό στη Δύση και το κεμαλικό στην Ανατολή:

http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=2013-02-17&s=istorika

Ιστορικά

80 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΥ ΝΑΖΙΣΜΟΥ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

  • ΤΟΥ ΒΛΑΣΗ ΑΓΤΖΙΔΗ (*)

    Οταν ο τρόμος πήρε την εξουσία

    Δέκα χρόνια μετά το πρώτο συνέδριο του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος στο Μόναχο, ο Αδόλφος Χίτλερ διορίζεται στις 30 Ιανουαρίου του 1933 καγκελάριος (πρωθυπουργός) από τον πρόεδρο του γερμανικού κράτους.

    Ένας επισκέπτης περνάει μπροστά από δύο πορτρέτα του ανθρώπου που αιματοκύλησε την Ευρώπη, όπως αυτά είχαν εκτεθεί πριν από τρία χρόνια στο Ιστορικό Μουσείο του Βερολίνου, στο πλαίσιο της έκθεσης "Χίτλερ και γερμανικό έθνος: το έγκλημα"Ένας επισκέπτης περνάει μπροστά από δύο πορτρέτα του ανθρώπου που αιματοκύλησε την Ευρώπη, όπως αυτά είχαν εκτεθεί πριν από τρία χρόνια στο Ιστορικό Μουσείο του Βερολίνου, στο πλαίσιο της έκθεσης «Χίτλερ και γερμανικό έθνος: το έγκλημα»

  • Ο δρόμος για την πλήρη επικράτηση του ναζισμού στη Γερμανία ήταν πλέον ανοιχτός. Η εντύπωση ότι εξαρχής είχαν την απόλυτη υποστήριξη του γερμανικού λαού είναι λανθασμένη. Στις εκλογές που έγιναν τον Μάρτιο του 1933 απέσπασαν μόλις το 43,9% των ψήφων. Και αυτό συνέβη, παρ’ ότι είχε περάσει μια δεκαετία συστηματικής προσπάθειας να προσεταιριστούν εθνικιστές και σοσιαλιστές και να ανατρέψουν τους όρους που θέσπισαν εις βάρος της Γερμανίας στις Βερσαλίες οι νικητές του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

    Συνέχεια

Για την ανταλλαγή των πληθυσμών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας

DSC06697-1

Στις 30 Ιανουαρίου του 1923, υπογράφτηκε από τις αντιπροσωπείες Ελλάδας και Τουρκίας η συμφωνία για την υποχρεωτική ανταλλαγή προσώπων και περιουσιών. Με αφορμή αυτή την επέτειο έγινε στην “Ελευθεροτυπία” (Κυριακή 10-2-2013) ένα αφιέρωμα -με τη  συμβολή του Άγγελου Συρίγου- με τον τίτλο  «Το πρωτόκολλο που σφράγισε το μεγάλο ξεριζωμό«…

DSC06689

Πατήστε ΚΛΙΚ για μεγέθυνση:

Συνέχεια

Ο Ερντογάν, οι κεμαλικοί και τα «στρατόπεδα εκπαίδευσης τρομοκρατών»

Ένα κείμενό μου δημοσιεύτηκε στην ‘Ελευθεροτυπία’ της Τρίτης 12 Φεβρουαρίου 2013. Αναφέρεται στο ιστορικό της σχετικής τουρκικής προπαγάνδας…. Όσον αφορά την αφορμή της πρόσφατης προσπάθειας του τουρκικού κράτους να ενοχοποιήσει την Ελλάδα, αυτή δόθηκε με την επίθεση αυτοκτονίας του Ετσεβίτ Σανλί, μέλους ενός αριστερού κόμματος DHKP-C στην αμερικανική πρεσβεία στην Άγκυρα. Η τουρκική προπαγάνδα αναφέρει ότι είχε δήθεν εκπαιδευτεί σε στρατόπεδο στο Λαύριο και ότι πήγε στην Τουρκία από την Ελλάδα! Ενώ οι περισσότερες τουρκικές εφημερίδες αναφέρουν ότι είχε έρθει από την Γερμανία…  

12-2-2013

ΤΟ  ΚΕΙΜΕΝΟ :

Συνέχεια

Αναζητώντας την «αρχή του κακού»!

σάρωση0002

Ο Ζιγιά Γιοκάλπ υπήρξε για τους Τούρκους εθνικιστές ότι ο Μαρξ για τους κομμουνιστές. Με αφορμή την έκδοση του ποιητικού του έργου από τον Αρ. Μητράρα , παρουσίασα το βιβλίο στην «Ελευθεροτυπία» του Σαββάτου (9-2-2013), στο ένθετο της «Βιβλιοθήκης» (υπεύθυνος: Βασ. Καλαμαράς). Αναφορά στο ρόλο του Γκιοκάλπ είχα στο κείμενό μου για τον τουρκικό εθνικισμό, το οποίο μπορείτε να βρείτε στην εξής ηλ-διεύθυνση: https://kars1918.wordpress.com/2010/06/10/turkish-nationalism/

σάρωση0001

πατήστε ΚΛΙΚ για μεγέθυνση…

Συνέχεια

Οι Έλληνες στο σοβιετικό Μεσοπόλεμο

DSC06621-1

Την Κυριακή 27-1-2013 δημοσιεύτηκε στην «Ελευθεροτυπία» ένα κείμενο με τον τίτλο «Όταν οι Έλληνες κομμουνιστές πήραν την εξουσία« και αφορούσε το πολύ συγκεκριμένο και άγνωστο ιστορικό γεγονός που συνέβη στην ΕΣΣΔ την περίοδο 1917-1937. Εννοείται ότι η αρχική ημερομηνία έχει μόνο συμβολική αξία, εφόσον η πραγματική άσκηση εξουσίας από τις ελληνικές κομματικές οργανώσεις αρχίζει μόνο με τηνπλήρη σοβιετοποίηση της παλιάς Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Ιδιαιτέρως σημαντική συμβολή στο αφιέρωμα αυτό υπήρξε το κείμενο του Χρήστου Κεφαλή, συγγραφέα και μέλους της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού «Μαρξιστική Σκέψη». Στο περιοδικό αυτό, στο τεύχος που κυκλοφορεί αυτή τη στιγμή,  υπάρχει ένα πολύ ευρύτερο αφιέρωμα  στο θέμα που διαπραγματεύτηκα στην ‘Ε» με τον ίδιο τίτλο.

DSC06625 Συνέχεια

Eπιστρέφοντας στην «Ελευθεροτυπία»

100_0241-1

Ίσως το χαρακτηριστικότερο γεγονός, σε προσωπικό επίπεδο, της νέας χρονιάς ήταν η επιστροφή μου στην «Ελευθεροτυπία»  μετά από 16 χρόνια. Η δεκαετής (1987-1997) γόνιμη συνεργασία  διακόπηκε όταν υπήρξε μια σκληρή σύγκρουση με την ομάδα του «Ιού» για λόγους που θα άξιζε κάποτε να αποτελέσουν αντικείμενο αναλυτικής παρουσίασης, μιας και αναδεικνύουν τα ελλείμματα, τα στερεότυπα, την ημιμάθεια αλλά και τον ηλίθιο φανατισμό  που επικράτησε σ’ ένα κομμάτι της μεταπολιτευτικής Αριστεράς…. (την άποψή μου και την κριτική μου για τον «Ιό» και τις απόψεις του μπορείτε να τις βρείτε κάπου στο κείμενό μου «Ο αντιπροσφυγικός αναθεωρητισμός…» στο «γ’ μέρος», στο υποκεφάλαιο: Η περίπτωση του «Ιού» και οι «βιετναμέζοι πρόσφυγες», καθώς και στο «Η γενοκτονία και η άρνησή της«).

Η επιστροφή στη νέα έκδοση θα περιοριστεί κυρίως στη κάλυψη ιστορικών θεμάτων μ’ ένα δισέλιδο την Κυριακή και βιβλιοκρισίες για το σχετικό ένθετο του Σαββάτου. Η συνεργασία ξεκίνησε την Κυριακή 20 Ιανουαρίου 2013 με αφιέρωμα στα Δεκεμβριανά και στην πορεία προς τη Συνθήκη της Βάρκιζας. Σημαντική είναι η  συμβολή του ιστορικού Μιχάλη Λυμπεράτου μ’ ένα  κειμένο, όπου αποτιμά  εκείνη τη μεγάλη σύγκρουση.

100_0242-1 Συνέχεια

Ο Χεμινγουαίη για την ήττα στη Μικρά Ασία

Στο αφιέρωμα που επιμελήθηκα στην «Ελευθεροτυπία«, στις 14 Σεπτεμβρίου με θέμα τη Μικρασιατική Καταστροφή, περιλάμβανε και την αναφορά-σχόλιο με τίτλο «Η Σμύρνη φλέγεται. Ο Χέμινγουέι για την πολιτική των μοναρχικών στη Μικρά Ασία», όπως δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα The Toronto Daily Star. Μετα την αναφορά-σχόλιο, αναδημοσιεύεται ένα κείμενο από το omogeneia.ana-mpa.gr  με τίτλο Χεμινγουέι: «Στην προκυμαία της Σμύρνης»

—————————————————————– 

Η Σμύρνη φλέγεται

Ο Χέμινγουεϊ για την πολιτική των μοναρχικών στη Μικρά Ασία

Ο Αμερικανός συγγραφέας Ερνεστ Μίλερ Χέμινγουεϊ (Ernest Miller Hemingway) εκείνη την εποχή κάλυπτε δημοσιογραφικά τον ελληνοτουρκικό πόλεμο.

Οι ανταποκρίσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές. Για την πολιτική των μοναρχικών και του Λαϊκού Κόμματος μετά τις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920 έγραψε:

«Οι Ελληνες ήταν πρώτης τάξεως πολεμιστές και, σίγουρα, κάμποσα σκαλοπάτια παραπάνω από τον στρατό του Κεμάλ. Αυτή είναι η άποψη του Γουίταλ. Πιστεύει ότι οι τσολιάδες θα είχαν καταλάβει την Αγκυρα και θα είχαν τελειώσει τον πόλεμο αν δεν είχαν προδοθεί.

Συνέχεια

To διακύβευμα του ’22. Ένα αφιέρωμα στην «Ελευθεροτυπία»

Με τον τίτλο: «Πώς φτάσαμε στην ΚαταστροφήΗ Σμύρνη φλέγεται 14 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1922» η «Ελευθεροτυπία» του Σαββάτου (17 Σεπτεμβρίου 2011) φιλοξένησε ένα 4-σέλιδο επετειακό αφιέρωμα…

 

Πώς φτάσαμε στην Καταστροφή 

 
Του ΒΛΑΣΗ ΑΓΤΖΙΔΗ δρος Ιστορίας 

Η Μικρασιατική Καταστροφή του 1922 υπήρξε το πραγματικό αλλά και συμβολικό τέλος μιας μεγάλης ιστορικής διαδικασίας, που συνδέθηκε με την οριστική είσοδο της Εγγύς Ανατολής στην εποχή των εθνών-κρατών.

Η αποχώρηση από το ιστορικό προσκήνιο της πολυεθνικής, ισλαμικής, προνεωτερικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας δεν έγινε ειρηνικά και αναίμακτα. Συνδέθηκε κατ’ αρχάς με την κατάρρευση των εσωτερικών μεταρρυθμιστικών προσπαθειών, εξαιτίας της εμφάνισης ενός καινοφανούς μιλιταριστικού εθνικιστικού κινήματος, αυτού των Νεότουρκων.

Οι Νεότουρκοι επιχείρησαν να επιλύσουν το εθνικό πρόβλημα με την εξόντωση και τον αποκλεισμό των πολυάνθρωπων χριστιανικών κοινοτήτων και να μετατρέψουν βιαίως τους πολυεθνοτικούς μουσουλμανικούς πληθυσμούς σε εθνικά Τούρκους.

Συνέχεια

Αρέσει σε %d bloggers: