Και πάλι για τον νόμο 2870/1922

Ιούλιος 1922: Ένα έγκλημα των μοναρχικών κατά του μικρασιατικού ελληνισμού

 

Του Βλάση Αγτζίδη (*)

Το καλοκαίρι του 1922 ήταν ιδιαιτέρως κρίσιμο για την εξέλιξη των γεγονότων στη Μικρά Ασία. Οι μοναρχικές κυβερνήσεις που είχαν ανέβει στην εξουσία μετά τις μοιραίες εκλογές του Νοεμβρίου του 1920 λειτούργησαν με ένα εντελώς ανορθολογικό τρόπο. Μη έχοντας αρχικά καμιά πολιτική για το Μικρασιατικό Ζήτημα –που σχετιζόταν με τη διαμόρφωση του μεταοθωμανικού κόσμου- διέπρατταν το ένα λάθος μετά το άλλο. Από την μειοδοτική πολιτική της «Μικράς πλην Εντίμου Ελλάδος» έφτασαν στο άλλο άκρο της εκστρατείας για την κατάληψη της Άγκυρας. Και όλα αυτά μη λαμβάνοντας την παραμικρή μέριμνα για την οχύρωση και προστασία της περιοχής της Σμύρνης…

Μπροστά στα αδιέξοδα που γέννησε η πολιτική της,  η μοναρχική ελληνική κυβέρνηση προετοιμάζεται για την αποχώρηση από τη Μικρά Ασία. Όμως δεν είχε καμιά επιθυμία να δει να πλημυρίζουν την Ελλάδα οι εκατοντάδες χιλιάδες Μικρασιάτες, αλλάζοντας τα ιδεολογικά και πολιτικα δεδομένα. Έτσι, αποφασίζει να απαγορεύσει στον ελληνικό πληθυσμό να εγκαταλείψει τη Μικρά Ασία. Η απόφαση αυτή πήρε τη μορφή του νόμου 2870/1922, ο οποίος προέβλεπε αυστηρές πειθαρχικές και χρηματικές ποινές, στην περίπτωση σύλληψης πλοίων που θα μετέφεραν πληθυσμό.

Ο Νόμος 2870/1922 ψηφίστηκε τον Ιούλιο, λίγο πριν την κατάρρευση του μετώπου. Και αυτό, ενώ είχαν απορρίψει την Άνοιξη του 1922 τις προτάσεις της οργάνωσης Μικρασιατική Άμυνα (επικεφαλής ο μητροπολίτης Χρυσόστομος) για ανακήρυξη Ιωνικού Κράτους, απεμπλοκή από τις συμμαχικές υποχρεώσεις, δημιουργία μιας ντε φάκτο νέας πραγματικότητας, δημιουργία ντόπιου στρατού που με την ελλαδική βοήθεια θα δημιουργούσε γραμμή άμυνας για να σταματήσει τον κεμαλικό στρατό.

Ο νόμος 2870/1922 ψηφίστηκε «ομοφώνως» στη συνεδρίαση της 14ης Ιουλίου 1922 και υπογράφτηκε στις 16 Ιουλίου 1922 από τον βασιλιά Κωνσταντίνο και τον Λ.Κ. Ρούφο. Δύο ημέρες αργότερα ετέθη επ’ αυτού η «μεγάλη του Κράτους σφραγίς» με την υπογραφή του Δημητρίου Γούναρη, υπουργού Δικαιοσύνης. Άρχισε να ισχύει από τη στιγμή τηςδημοσίευσής του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, στις 20 Ιουλίου, αριθμός φύλλου 119.Στο εισαγωγικό του νόμου αναφέρεται: «Ψηφισάμενοι ομοφώνως της Γ’ εν Αθήναις Εθνικής Συνελεύσεως απεφασίσαμεν και διατάσσομεν…»

Δυστυχώς δεν είναι δυνατόν να ευρεθεί ποιοι συμμετείχαν στη συνεδρίαση της 14ης Ιουλίου 1922 οπότε και ψηφίστηκε «ομοφώνως» ο νόμος, εφόσον μεταξύ της συνεδρίασης στις 3-6-1922 και της 24ης Ιανουαρίου 1924 δεν υπάρχουν πρακτικά, όπως εμφαίνεται από τη μελέτη του τόμου Εφημερίς των Συζητήσεων της Βουλής (1862 – 1967). Πιθανότατα, λόγω των έκτακτων γεγονότων οι αποφάσεις λαμβάνονταν με συνοπτικές διαδικασίες.

Πάντως το τι θα συνέβαινε σε περίπτωση επικράτησης των κεμαλικών, ήταν γνωστό σε όλους.  Ακομα και ο μοιραίος Γούναρης ειχε απόλυτη γνώση του τι θα επακολουθήσει… . Όταν προτάθηκε ο διακανονισμός του Μαρτίου του 22 από τους Συμμάχους που προέβλεπε την αποχώρηση του Ελληνικού Στρατού από τη Μικρά Ασία χωρίς επαρκείς εγγυήσεις, είπε στον Άγγλο πρέσβη Λίντλεϋ (16/29 Μαρτίου 1922) : «Πως μπορούμε να αφήσουμε να σφάξουν αυτούς τους ανθρώπους οι επαναστάτες?»

( Μ. L. Smith, Το όραμα της Ιωνίας, εκδ. ΜΙΕΤ , Αθήνα, 2009   σελ 449).

Επίλογος

Η εξέλιξη είναι τραγική. Ένα μήνα μετά το μέτωπο καταρρέει ως χάρτινος πύργος και η Μικρασιατική Καταστροφή ολοκληρώνεται με τη σφαγή του άμαχου πληθυσμού από τους κεμαλικούς νικητές. Ο νόμος 2870/1922 υλοποιείται άμεσα με την χαρακτηριστική είναι η τελευταία εντολή της ελληνικής κυβέρνησης δια χειρός του πρωθυπουργού Πέτρου Πρωτοπαπαδάκη προς τις ελληνικές αρχές της Σμύρνης, όπου ζητά όπως : «…εμποδισθώσι αναχωρίσωσι Έλληνες Μικρασιάται δι’ Ελλάδα, ακόμα και όταν είναι εύποροι δυνάμενοι αναχωρήσωσι με συνήθη ταχυδρομικά ατμόπλοια.» Αλλά αυτό το θέμα της παράδοσης των Ελλήνων Μικρασιατών στα κεμαλικά στρατεύματα, θα μας απασχολήσει σε ένα μεταγενέστερο σχόλιο.

Πάντως, οι λεπτομέρειες της τελευταίας φάσης του μικρασιατικού δράματος έχουν ιδιαίτερη σημασία, γιατί αποκαλύπτουν όλες τις αντινομίες και τις αντιφάσεις της ελληνικής πολιτικής ζωής αλλά και των κοινωνικών δυσπλασιών που χαρακτήρισαν την κρατική συγκρότηση της νεότερης Ελλάδας…

 

 

————-

Advertisements

7 Σχόλια

  1. ΘΝΣ on

    Θλιβερα εξοργιστικο ή εξοργιστικα θλιβερο?
    Οπως και να’ναι, η ουσια ειναι οτι η τοτε αρχουσα ταξη αλλαξε τον ρου της ιστοριας με τις φοβιες της και την ανικανοτητα της.
    Υπηρξαν πολυ τυχεροι που απεφυγαν μια γενικη εξεγερση, και μαλιστα την εποχη που επελαυναν οι Μπολσεβικοι και οι ιδεες τους.
    Και, οντας πραγματικα τυχεροι, καταφεραν να υπερνικησουν και την επομενη μεγαλη απειλη για την επιβιωση τους 25 χρονια αργοτερα…

    • ΘΝΣ on

      Καποιοι ισχυριζονται οτι «ο νομος δεν τεθηκε σε ισχυ», επιπλεον οτι «το ελληνικο κρατος εστειλε πολλα πλοια για να διασωσουν τους διωγμενους», καθως επισης οτι «ενας Αμερικανος καταφερε να σωσει 350,000 ατομα».
      Υπαρχει καποια δοση αληθειας σε αυτα???

  2. To «ομοφώνως» είναι ένα θέμα προς διερεύνηση. Το πιθανότερο είναι ότι οι βενιζελικοί δεν έπαιρναν μέρος. Μόνο σε κάποιες εκπροσωπούνταν από τον Δαγκλή. Σαφώς η κοινοβουλευτική λειτουργία εκείνες τις μέρες μόνο ως φυσιολογική δεν μπορεί να χαρακτηριστεί. Για παράδειγμα ο νόμος πέρασε «ομοφώνως», δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα της κυβερνήσεως, εφαρμόστηκε κανονικότατα, μόνο που η Βουλή φαίνεται ότι είχε κλείσει για θερινές διακοπές στις 29 Ιουνίου! Οπότε είναι πολύ περίεργο να συνεδρίασε τον Ιούλιο!

    Μια εκτίμηση είναι ότι πρόκειται για Νόμο- απάτη των αντιβενιζελικών μόνο και μόνο για να σταματήσουν το κύμα εξόδου των Μικρασιατών….

    • ΘΝΣ on

      Δεν αναφερθηκε κατι στη Δικη των Εξη???

  3. Γιωργος on

    Γεια σας κ.Αγτζιδη. Θέλω να εκφράσω ένα παραπονο που έχει σχέση με την αντιμετώπιση ημών των ποντίων απο αυτο το κράτος. Είμαι 39 ετών και ΑΝΕΡΓΟΣ και ειμαι παλλινοστούντας ποντιος από την Γεωργια από όπου και ήρθαμε στην Ελλάδα το 1992.
    Μερικά χρονια μετά τον ερχομό μας λοιπόν και αφου οι γονείς μου δούλευαν, αποταμίευσαν κάποια χρήματα και αγόρασε ο πατέρας μου ένα αγροτεμάχιο εξ’αδιαιρέτου στην περιοχή που σήμερα ονομάζεται οικισμός Φιλοθέης,δημος Παυλου Μελά, Θεσσαλονικη, Ευκαρπία, τκ 56429 (όπου τα σπίτια που χτίσαμε εμείς οι πόντιοι από την πρώην ΕΣΣΔ είναι αυθαίρετα) . Καθ’όλη την διάρκεια των ετων από τότε μέχρι και το 2010 εγώ και ο πατέρας μου χτίζαμε από λίγο λίγο το σπίτι αυτό, στο οποίο και εγκατασταθήκαμε το 2006. Τα τελευταία μας χρήματα που είχαμε τα «επενδύσαμε» σε αυτό το σπίτι, γιατί τότε το 2010 το μόνο πράγμα που ακούγαμε από τις τηλεοράσεις είναι πως θα φυγουμε από το ευρώ και πως θα καταρεύσουν οι τράπεζες και θα χάσουμε τα χρηματά μας.

    Ποιο είναι το πρόβλημά μου . Το ΙΚΑ- ΕΦΚΑ κατέγραψε πρόστιμα ,την πρώτη φορά το 2004 ύψους 4000 ευρώ που τα πληρώσαμε, και τώρα ξαναστέλνει πρόστιμο ύψους 7000 ευρώ(για τον δευτερο όροφο) συν το κόστος της υποχρεωτικής τακτοποίησης του σπιτιού ύψους 5000 ευρώ. Αυτό το σπίτι τώρα (το αγροτεμάχιο δηλαδή) είναι γραμμένο επάνω μου. Ο πατέρας μου είχε την επικαρπία και εγω την ψηλή κυριότητα. Ο πατέρας μου απεβίωσε το 2017 όποτε αυτό αυτόματα, μεταβιβάζεται επάνω μου.
    Στο σπίτι ζούμε εγω που είμαι όπως σας είπα ΑΝΕΡΓΟΣ (λαμβάνω το Κοινωνικό Εισόδημα Αληλλεγγύης των 200 ευρώ), η μητέρα μου (που παίρνει το επίδομα ανασφάλιστων υπερηλίκων των 178 ευρώ) και η αδελφή μου, που είναι η μόνη που δουλεύει και μας συντηρει . Σημειωτέον οτι ήδη έχω τακτοποίσει τα χρέη μου από τις απλήρωτες ασφαλιστικές εισφορές μου προς το ΤΣΜΕΔΕ (ασφαλιστικός φορέας μηχανικών. Σπουδασα πολιτικός μηχανικός στο ΑΠΘ και πληρώνω 100 ευρώ τον μήνα για να εξοφληθεί το χρέος των 9500 ευρώ)
    Επορείς να λες με ντο να εφτάγω; Ο μηχανικός που ανέλαβε να διεκπεραιώσει την τακτοποίηση μας λέει ότι η τακτοπίηση ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟΔΡΟΜΟΣ. Εγώ δεν θέλω και το κυριώτερο ΔΕΝ ΜΠΟΡΩ να τα πληρώσω. Το μόνο μου έσοδο είναι τα 200 ευρώ στον μοναδικό τραπεζικό λογαριασμό που έχω.
    Πήγαμε στον ΕΦΚΑ της Σταυρούπολης με τον μηχανικό και ο διευθυντής μας είπε ΟΤΙ ΠΛΗΡΩΝΟΥΜΕ ΤΙΣ ΑΜΑΡΤΙΕΣ ΤΟΥ ΠΑΤΕΡΑ ΜΟΥ! Δηλαδή να έρθεις ως νεοπρόσφυγας (που εμείς ανήκουμε στους ανταλλάξιμους πληθυσμούς τις συνθήκης της Λωζάννης ) να αγοράσεις γη, να χτίσεις σπίτι για να βάλεις ένα κεραμύδι πάνω από το κεφάλι σου και να πληρώνεις το κράτος, που θα έπρεπε να σε βοηθήσει?! Και αφου του πληρώσεις 4000 ευρώ, να έρχονται και να σου λένε ότι χρωστας άλλα 7000+5000?! Γιατί τα 4000 ευρώ που πληρώσαμε ΔΕΝ ΜΕΤΡΑΝΕ ΠΟΥΘΕΝΑ! ΤΑ ΧΑΣΑΜΕ , ΕΤΣΙ ΜΑΣ ΕΙΠΑΝ! Και εκτός αυτού τα 2500 ένσημα που είχε ο πατέρας μου ουσιαστικά χάθηκαν, γιατί όσο ηταν εν ζωη έπαιρνε το επίδομα ανασφάλιστων υπερηλίκων, και οταν πέθανε η μάνα μου δεν πήρε τίποτα απο αυτά τα ένσημα.Δεν παιρνει μειωμένη συνταξη απο τον πατερα μου.

    ΥΓ. Αναρωτιέμαι,αν δεν πληρωσω( δηλαδή η αδελφη μου θα πληρωσει) με τον νέο ποινικό κώδικα , με τον οποίο οι τρομοκράτες της 17Ν θα μπορέσουν να βγούν από την φυλάκη όπως και οι κλέφτες και κακοποιοί , οι πράξεις των οποίων θεωρούνται πλημμελήματα δεν μπαίνουν καν φυλακή, εμένα θα βάλουν φυλακή; Δηλαδή θα με διωξουν από το σπίτι;

    Ρωτησα ένα φιλο μου δικηγορο, και μου λέει πως με το ΙΚΑ-ΕΦΚΑ άκρη δεν βγάζεις και πως ακόμα και αν βρείς δικηγόρο , αυτός απλώς θα σε «γδυσει» και πως ακόμα και αν καταλήξει η υπόθεση στα δικαστηρια, πρέπει να δείξεις οτι προσπαθείς να το πληρώσεις αυτο το ποσό, δηλαδή οτι ο λογαριασμός κινείται.Αλλιώς θα το βγάλουν στο σφυρί.

    Αυτό που με ΤΡΩΕΙ και που παλαλών με είναι που εμεις η επονομαζόμενοι και «νεοπροσφυγες» ανήκουμε και εμείς στους ανταλλαξιμους πλυθησμούς της συμφωνιας της Λωζάννης. Μιλώ για τις ανταλλάξιμες περιουσίες δηλαδή. Οχι μόνο αυτές δεν αποδόθηκαν στους μικρασιάτες πρόσφυγες του 1922 όπως σωστα αναφερετε και σε εμάς τους νεοπρόσφυγες ( Εγω έχω μπερδευτει, τι είμαι ρωσοπόντιος , ρωσοπρόσφυγας , ομογενής , ελληνοπόντιος ; ¨ολα αυτά τέλος πάντων) αλλά το κράτος ζητά και λεφτά απο πάνω . Γιατί λέει παρανομήσαμε! Αλλά ο Τσουκάτος , ο Χριστοφοράκος το Πασοκ η ΝΔ που χρωστάνε δεκάδες ή εκατοντάδες εκατομμύρια , αυτοί είναι νόμιμοι!

    Και αυτό που λέω είναι πώς δεν ζητήσαμε τίποτα απο αυτό το ΚΩΛΟΚΡΑΤΟΣ. Με τις δικές μας δυνάμεις αγοράσαμε γη και χτήσαμε με τα ίδια τα χέρια μας το σπίτι. Και μας ζητάνε ένσημα εκτός του ότι ο πατέρας μου είχε 2500 ένσημα, εκτός του ότι πληρώσαμε 4000, τα οποία δεν μετράνε πουθενά! Εγω απ’οτι κατάλαβα η υπόθεση είναι μονόδρομος και πρέπει να πλρωθούν αυτά τα χρήματα. Αδιέξοδο. Δηλάδή τα τελευταία μας χρήματα πρέπει να τους τα δώσουμε; Και εμείς πως θα ζήσουμε; Αν αρρωστήσουμε, Θεος φυλάξει, τι θα κάνουμε;
    ΟΛ εμάς θέλνε να γαμούνε;
    Συγγνωμη για το «γαμούνε» αλλά αυτό συμβαίνει.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: