Ο ρόλος της Γερμανίας στη Γενοκτονία των Αρμενίων

Ένα εξαιρετικό κείμενο αναρτήθηκε στη σελίδα της Deutsche Welle. Αφορά τη γερμανική ευθύνη για τη γενοκτονία των Αρμενίων, αλλά και κατα συνέπεια των υπόλοιπων χριστιανικών κοινοτήτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (Ελλήνων και Ασσυρίων). Η Γενοκτονία των Αρμενίων (και «άλλων», όπως αναφέρει το σχετικό Ψήφισμα), αναγνωρίστηκε ρητώς και επισήμως από τη γερμανική Βουλή στις 2 Ιουνίου του 2016…  
.
0001___Το ζήτημα αυτό το είχαμε ήδη αναδείξει εδώ και αρκετά χρόνια. Ενδεικτικά μπορείτε να διαβάσετε αυτό το κείμενο:
Από την Oθωμανική Αυτοκρατορία στο έθνος-κράτος (1908-1923)
ή αυτό:
Ποιοι Νεότουρκοι;
.
Η πρώτη αναφορά στη γερμανική ευθύνη έγινε στο (εξαντλημένο εδώ και πολλά χρόνια) βιβλίο μου «Ποντιακός Ελληνισμός. Από τη γενοκτονία και το σταλινισμό στην Περεστρόικα«, εκδ. Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη, 1990.
 .

Επίσης, το συσχετισμό όλων αυτών των γεγονότων (γερμανική ιδεολογία, αρμενική γενοκτονία) με τη ναζιστική πολιτική και το Ολοκαύτωμα ανέδειξε ο ιστορικός Stefan Ihrig στο βιβλίο του: «Atatürk in the Nazi Imagination»
https://kars1918.wordpress.com/2016/06/04/ataturk-in-the-nazi-imagination/… 
 .
 .
Ο ρόλος της Γερμανίας στη Γενοκτονία των Αρμενίων
 .
Deutsche Welle
 .
Σύμφωνα με έρευνα το Γερμανικό Ράιχ προμήθευε συστηματικά με όπλα την Οθωμανική Αυτοκρατορία για τη Γενοκτονία των Αρμενίων. Πρώσοι ανώτεροι αξιωματούχοι φαίνεται να επηρέασαν επίσης και ιδεολογικά τη μεθόδευσή της.
Οι τουρκικές δυνάμεις φαίνεται να χρησιμοποιούσαν κυρίως όπλα γερμανικής κατασκευής για τη Γενοκτονία των Αρμενίων (1915-1916), σύμφωνα με νέα έρευνα. Η γερμανική βιομηχανία όπλων Mauser, που ήταν ο βασικός προμηθευτής όπλων και στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους, είχε πωλήσει όπλα και στην Οθωμανική Αυτοκρατορία για τον σκοπό της επίμαχης γενοκτονίας, η οποία έτυχε και της ενεργούς υλικοτεχνικής και συμβουλευτικής υποστήριξης Γερμανών αξιωματούχων που είχαν σταλεί στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Σύμφωνα με ιστορικούς μεταξύ 1915 και 1926 σκοτώθηκαν 1 με 1,5 εκατομ. Αρμένιοι.
.

 Η έρευνα που διεξήχθη από το Global Net-Stop the Arms Trade» (GNSTAT), «η πλειοψηφία των στρατιωτών που μετείχαν στις βιαιοπραγίες ήταν οπλισμένοι με καραμπίνες και τυφέκια Mauser, ενώ οι αξιωματικοί με πιστόλια της ίδιας εταιρείας». Η ίδια έρευνα υποστηρίζει επίσης ότι «οι Γερμανοί που υπηρέτησαν στα γερμανικά στρατεύματα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία βοήθησαν ενεργά στην τέλεση δολοφονιών». Πρόκειται για την πρώτη ιστορική υπόθεση που εξετάζει το διεθνές ερευνητικό δίκτυο (GNSTAT), αποτελούμενο από δημοσιογράφους, ακτιβιστές, πληροφοριοδότες, ντοκιμαντερίστες και ειδικούς σε θέματα που έχουν να κάνουν με τις εξαγωγές όπλων.

.

Osmanisches Reich Mehmed V Reshad mit Kaiser Wilhelm II und Enver Pasha
O σουλτάνος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας Μωάμεθ Ε’ με τον υπ. Πολέμου Ενβέρ Πασά και τον Κάιζερ Γουλιέλμο
 .
Το ζήτημα της γερμανικής συνευθύνης
 .
Σύμφωνα με την έρευνα ο οθωμανικός στρατός ήταν επίσης εφοδιασμένος με κανόνια κατασκευασμένα από την οπλική βιομηχανία Krupp από το Έσεν. Αυτά χρησιμοποιήθηκαν κυρίως για την καταστολή των Αρμένιων ανταρτών στα βουνά Μουζά Νταγκ το 1915. Το 2015 ο τότε Γερμανός πρόεδρος Γιόαχιμ Γκάουκ έκανε λόγο για «γερμανική συνευθύνη» στη Γενοκτονία των Αρμενίων. Ο Γερμανός δημοσιογράφος Γιούργκεν Γκότσλιχ είχε υποστηρίξει επίσης σε βιβλίο του το 2015 ότι το Γερμανικό Ράιχ, ο σημαντικότερος σύμμαχος της Τουρκίας από την Ευρώπη κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, προσέφερε επίσης στρατιωτικές συμβουλές αλλά και εκπαίδευση σε στρατιωτικά τάγματα της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Η  νέα έρευνα του διεθνούς ερευνητικού δικτύου ρίχνει για πρώτη φορά φως σε συγκεκριμένα γεγονότα και ειδικά στις αγοραπωλησίες όπλων. «H Mauser είχε το μονοπώλιο στα τυφέκια σε ολόκληρη την Οθωμανική Αυτοκρατορία» αναφέρει ο Βόλφανγκ Λαντγκρέμπερ, ντοκιμαντερίστας και συγγραφέας της εν λόγω έκθεσης. Η Mauser πλέον δεν υπάρχει αλλά η ThyssenKrupp, η διάδοχος της Κrupp, δεν έχει αναγνωρίσει ποτέ δημοσίως ότι έπαιξε κάποιο ρόλο σε αυτή τη γενοκτονία.
 .
Armenien Genozid Völkermord
Ντοκουμέντο της εποχής από την Γενοκτονία των Αρμενιών
 .
Μια από τις βασικές πρωτογενείς πηγές της έρευνας είναι οι επιστολές του Ταγματάρχη Γκραφ Έμπερχαρντ Βόλφσκελ, ο οποίος είχε στρατοπεδεύσει στην πόλη Ούρφα της νοτιοανατολικής Τουρκίας. Στην πόλη αυτή κατοικούσαν Αρμένιοι. Ο Βόλφσκελ παρείχε συνδρομή στα στρατεύματα του Φαρί Πασά, αναπληρωτή Διοικητή του 4ου Τάγματος του Οθωμανικού Στρατού. «Οι Αρμένιοι έχουν καταλάβει μαζικά τα σπίτια νοτίως της εκκλησίας» έγραφε σε επιστολή του ο γερμανός στρατιωτικός συνεχίζοντας: «Όταν το πυροβολικό μας άνοιξε πυρ κατά των σπιτιών και σκότωσε πολλούς που βρίσκονταν μέσα σε αυτά, άλλοι πάλι κατέφυγαν στην εκκλησία». Ο Βόλφσκελ περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια πώς ο στρατός περικύκλωσε στη συνέχεια την εκκλησία και σκότωσε τους Αρμένιους που προσπαθούσαν απελπισμένα να σωθούν.
 .
Η γερμανική ιδεολογική επιρροή
 .
Σύμφωνα με την έρευνα εκτός του ότι γερμανικές εταιρείες προσέφεραν όπλα που χρησιμοποιήθηκαν στη γενοκτονία και Γερμανοί αξιωματούχοι παρείχαν τεχνογνωσία στον οθωμανικό στρατό, οι μελετητές υποστηρίζουν ότι οι Γερμανοί έθεσαν και αυτό που ο Λαντγκρέμπερ αποκαλεί «ιδεολογικές βάσεις» της γενοκτονίας. Το ότι τόσο οι Οθωμανοί όσο και οι Γερμανοί θεωρούσαν τους Αρμένιους κοινό εχθρό, όπως και τους Ρώσους, είναι γνωστό. Στο βιβλίο του ο Γιούργκεν Γκότσλιχ παραθέτει μάλιστα μαρτυρία του Γερμανού ακολούθου του ναυτικού Χανς Χούμαν και στενού φίλου του υπουργού Πολέμου της Οθωμανικής Αυτοκρατίας Ενβέρ Πασά, στην οποία ο ίδιος υποστήριζε «ότι οι Αρμένιοι, επειδή ακριβώς συνομωτούν με τους Ρώσους, θα εξοντωθούν αργά ή γρήγορα. Εϊναι σκληρό αλλά αναγκαίο».
 .
Ένα άλλο πρόσωπο-κλειδί για τη μελέτη της γερμανικής ιδεολογικής επιρροής στο αρμενικό ζήτημα ήταν ο υποστράτηγος Κόλμαρ Φράιχερ φον ντερ Γκολτς, σύμβουλος της Οθωμανικής Αυλής το 1883, ο οποίος παράλληλα προωθούσε τα συμφέροντα του γερμανικού λόμπι της βιομηχανίας όπλων στην ίδια περιοχή. Όπως σημειώνει ο Λαντγκρέμπερ: «Ο φον ντερ Γκολτς όχι δημόσια αλλά μεταξύ φίλων και συγγενών χαρακτήριζε τον εαυτό του ως Αρμενοφοβικό. Πολλοί άνθρωποι που τον γνώριζαν είχαν πει ότι τον άκουσαν να αποκαλεί τους Αρμένιους ‘άπληστο λαό εμπόρων’. Είχε μάλιστα καταφέρει να πείσει τον Σουλτάνο Μωάμεθ Ε’ να λύσει το ζήτημα των Αρμενίων μια κι έξω».
 .
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο φον ντερ Γκολτς θεωρείται επίσης ως βασική «πηγή» που επηρέασε τη μετέπειτα ναζιστική ιδεολογία. Στο έργο του «Ο λαός στα όπλα» (Das Volk im Waffen) υιοθετεί θέσεις που απαντώνται αργότερα στην ιδεολογία του Χίτλερ. «Πίστευε ότι στόχος μιας πολεμικής εκστρατείας είναι ο ολοκληρωτικός αφανισμός του στρατού, όχι απλά ήττα και οπισθοχώρησή του. Πίστευε στον απόλυτο πόλεμο. Αυτό ήταν άλλωστε και το ιδεολογικό έρεισμα των Οθωμανών, πάνω στο οποίο μεθόδευσαν την γενοκτονία των Αρμενίων».
 .
Πηγή: Deutsche Welle  http://www.dw.com/el/%CE%BF-%CF%81%CF%8C%CE%BB%CE%BF%CF%82-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7-%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%BF%CE%BA%CF%84%CE%BF%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-
%CE%B1%CF%81%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%AF%CF%89%CE%BD/a-43334508 
32_fon_santers_kemal

Λίμαν φον Σάντερς και Μουσταφά Κεμάλ στην Καλλίπολη κατά την εποχή της συμμαχικής απόβασης

Advertisements

10 Σχόλια

  1. Chapter 10 of John Williams’ book ‘Deutschland über Allah!: Germany, Gallipoli and The Great War’ is titled ‘Genocide at Gallipoli’. On page 147, Williams states the following:
    «There were 32,000 #Greeks living on the #Gallipoli peninsula in 1915. By 1919 the figure was NIL, the vast majority of these former inhabitants now dead. However ‘genocide’ is defined – in particular, however the distinction is drawn with ethnic cleansing – what happened on Gallipoli is surely an instance.» -John Williams
    #Gallipoli #ANZAC #GreekGenocide
    Part of the chapter can be read online: https://quadrant.org.au/…/the-ethnic-cleansing-of-greeks-f…/

  2. Armenian Genocide: Turkey Cracks Down
    by Uzay Bulut
    May 6, 2018 at 5:00 am

    https://www.gatestoneinstitute.org/12255/armenian-genocide-turkey-cracks-down

    The Christian genocide in Ottoman Turkey lasted for 10 years — from 1913 to 1923 — and targeted Armenian, Greek, Assyrian and other Christians. It resulted in the annihilation of around three million people. Sadly, Turkish aggression against the remaining Armenians continues.

    According to Turkish myth, it was actually the «treacherous» Armenians who persecuted Turks; and the Turks were acting in self-defense to rid themselves of murderous Armenians. A widespread Turkish claim is, «They deserved it.»

    The lies and state propaganda, which hold the victims responsible for their own annihilation, are what enable the ongoing Turkish persecution of the country’s remaining Armenians, including the conversion of their churches into mosques and the digging up of Armenian graves and churches by treasure-hunters who search for gold.

    The annual Armenian Genocide commemorative event that the Istanbul branch of Turkey’s Human Rights Association (IHD) and the European Grassroots Antiracist Movement (EGAM) planned to hold on April 24 — which they have been holding every year since 2005 — was blocked by police, who seized the placards and banners about the genocide and carried out criminal record checks on participants. Three human rights activists were detained and then released.

    In an exclusive interview with Gatestone, Ayşe Günaysu, an activist with the IHD’s Commission Against Racism and Discrimination, said that «on their way to police station, the detainees were made to listen to racist songs containing hostile words concerning Armenians.»

    The annual event commemorates the April 24, 1915 round-up, imprisonment and eventual slaughter of more than 200 Armenian intellectuals and community leaders in Istanbul by Ottoman authorities — and the unfolding of the Armenian Genocide. The victims were brought to a prison, now a building that houses the Museum of Turkish Islamic Art (Türk İslam Eserleri Müzesi). The Armenians were then taken to the Haydarpaşa railway station, where they were transported to Anatolia for their ultimate extermination. According to Günaysu:

    «During our commemorations, we showed the crime scenes. We exposed the museum of Turkish Islamic Art and the Haydarpaşa railway station as crime venues. We read out loud and then recorded the names of more than 2,000 Armenian cities, towns and villages destroyed during the genocide. We wrote down their names and exhibited them on show boards. So, we not only commemorated the deaths, but also tried to share the truth about the genocide with the people of Turkey.»

    Since 2010, the IHD has gathered at Haydarpaşa railway station for the commemoration. This year, there were plans to hold the event at the Sultanahmet square. Günaysu said:

    «We do not ask for the permission of the office of the governor of Istanbul to commemorate the genocide. We only call them on the phone and inform them of the hour and venue of the event. Our banners read ‘Genocide! Recognize! Beg Forgiveness! Compensate!’ in English and Turkish. The police told us we could hold the event on condition that we do not use the word ‘genocide.’ But we said we would not engage in self-censorship and gathered at the square of Sultanahmet to commemorate the genocide victims. We had also prepared a genocide commemoration press release, but we could not read it out or distribute it to the press due to police intervention. The police also seized our banners and the photos of the Armenian intellectuals arrested on April 24, 1915.»

    The IHD press release, which the police prevented from being distributed, read, in part:

    «At the root of all evils in this country lies the genocide committed against the Christian peoples of Asia Minor and Northern Mesopotamia, against Armenians, Assyrians and Greeks.

    «Now, we once more bow with respect before the memory of the Armenian, Assyrian/Syriac and Greek victims of the genocide. And we, the descendants of the genocide perpetrators, repeat our feeling of shame for not being able to prevent the continuation of the genocide through its denial and successive waves of destruction through generations.»

    Sadly, Turkish aggression against the remaining Armenians continues. On December 28, 2012, an 85-year-old Armenian woman named Maritsa Küçük was beaten and stabbed to death in her home in the neighborhood of Samatya, one of the largest Armenian communities in Istanbul.

    Günaysu said that «during the police intervention and detentions at the genocide commemoration in Sultanahmet,

    Küçük’s daughter, Baydzar Midilli, screamed: ‘My mother is a genocide victim, yet you still say there is no genocide?!’ As members of the police department started walking towards her, apparently to detain her for protesting, Eren Keskin, a human rights lawyer, stopped them and told them that Midilli’s mother was murdered for being an Armenian. A police chief then prevented the officers from arresting her.»

    On April 24, 2011 — the 96th anniversary of the genocide — Sevag Balıkçı, an Armenian doing his compulsory military service in the Turkish army, was shot to death by a Turkish nationalist. His killer has yet to be brought to justice. During last month’s commemoration, seven years after his murder, Balıkçı’s family and friends stood by his graveside in Istanbul to pay tribute to him. According to Günaysu, police officers told those gathered at the grave that they were not allowed in their speeches to mention the word «genocide»:

    «There were a lot of armed police officers at the cemetery. While people were praying, the police were about to intervene. Two activists asked the police to respect those praying and mourning. Fortunately, the police listened, and moved a slight distance away from the congregation.»

    The Christian genocide in Ottoman Turkey lasted for 10 years — from 1913 to 1923 — and targeted Armenian, Greek, Assyrian and other Christians. It resulted in the annihilation of around three million people. Although a century has passed since then, it is still a bleeding wound for the victims and their descendants. The online newspaper Artı Gerçek recently reported that the bones of victims are still visible in a lake in in eastern Turkey.

    Armenian civilians, escorted by Ottoman soldiers, marched through Harput to a prison in nearby Mezireh (present-day Elazig), April 1915. (Image source: American Red Cross/Wikimedia Commons)
    Locals named the lake «Gvalé Arminu» (the «Armenian lake») after the massacre of more than 1,000 men, women and children that took place there 103 years ago. According to the report, only two children, hidden by villagers, survived. Even the bones that are revealed when the lake dries up in the summer have not led to an investigation by Turkish government, which continues to deny the genocide and attempts aggressively to silence those who try to speak out about it.

    On April 24, the government-funded Anadolu Agency (AA) ran a story headlined: «The source of Income of Armenian Lobbies: the Genocide Industry,» alleging that the Armenian diaspora and the republic of Armenia make false claims about «the Armenian genocide lie» for financial gain.

    On the same day, the AA ran a separate story: «Turks recall escaping from Armenian oppression.» According to Turkish myth, it was actually the «treacherous» Armenians who persecuted Turks; and the Turks were acting in self-defense to rid themselves of murderous Armenians. A widespread Turkish claim is, «They deserved it».

    The lies and state propaganda, which hold the victims responsible for their own annihilation, are what enable the ongoing Turkish persecution of the country’s remaining Armenians, including the conversion of their churches into mosques and the digging up of Armenian graves and churches by treasure-hunters who search for gold.

    The Turkish government must stop.

    Uzay Bulut is a journalist from Turkey and a fellow with the news and public policy group Haym Salomon Center. She is presently based in Washington D.C.

    https://www.gatestoneinstitute.org/12255/armenian-genocide-turkey-cracks-down

  3. Η γενοκτονία των Αρμενίων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία

    Κείμενο: Marc Ferro

    Μοιρασμένος ανάμεσα στη Ρωσία και την Τουρκία, ο αρμενικός λαός επιθυμούσε να ξαναβρεί την ανεξαρτησία που είχε χάσει δεκατρείς αιώνες πριν. Οι Αρμένιοι, υποχρεωμένοι να διαλέξουν μεταξύ δύο αρχηγών, ως χριστιανοί που ήταν, προτιμούσαν την επιτροπεία του τσάρου απ’ αυτήν των Τούρκων, που ήταν και πιο σκληρή. Εξάλλου, ο τσάρος διεκδικούσε για λογαριασμό τους τα αρμενικά εδάφη που είχαν μείνει στα χέρια των Τούρκων και είχε υποσχεθεί να τους παραχωρήσει μερικές θρησκευτικές και διοικητικές ελευθερίες. Όμως τις παραμονές του πολέμου δεν είχε πραγματοποιήσει καμία από τις υποσχέσεις του και το εθνικό αρμενικό κίνημα άρχισε να ακολουθεί αντιρωσική πολιτική. Εν τω μεταξύ οι εχθροπραξίες ξαναζωντάνεψαν τους παλιούς φόβους των Αρμενίων της Ρωσίας για τους Τούρκους, καθώς και την επιθυμία τους να «ελευθερώσουν» τους αδελφούς τους που ζούσαν στην άλλη πλευρά των συνόρων. Το 1915 το μεγαλύτερο εθνικό αρμενικό κόμμα… έστειλε μυστική αποστολή στη Δύση για να συνηγορήσει υπέρ της ανεξαρτησίας της Αρμενίας. Έκτοτε οι Αρμένιοι της Ρωσίας ενθάρρυναν τους αδελφούς τους να εξεγερθούν εναντίον των Τούρκων, οι οποίοι όμως δεν είχαν τα μέσα να το κάνουν. Η ευκαιρία παρουσιάστηκε όταν ο στρατός του σουλτάνου νικήθηκε στο Σαρικαμίσκ και αναγκάστηκε να οπισθοχωρήσει.

    Η Τουρκία, ως διάδοχο κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ποτέ δεν παραδέχτηκε τη Γενοκτονία των Αρμενίων.
    Η Τουρκία, ως διάδοχο κράτος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, ποτέ δεν παραδέχτηκε τη Γενοκτονία των Αρμενίων.
    Οι Αρμένιοι της Τουρκίας πίστεψαν ότι η ώρα της ελευθερίας είχε πλέον φτάσει. Πολλοί από αυτούς λιποτάκτησαν, ενώ στην Αρμενία οι πολίτες υποδέχτηκαν με κοροϊδευτικά επιφωνήματα τα νικημένα στρατεύματα και πραγματοποίησαν σαμποτάζ μετά το πέρασμά τους. Η τιμωρία τους γι’ αυτό από τους Τούρκους ήταν τρομερή. Όλοι οι Αρμένιοι της Αυτοκρατορίας απομακρύνθηκαν από το στρατό, αφοπλίστηκαν, συγκεντρώθηκαν σε ομάδες καταναγκαστικής εργασίας και εξορίστηκαν. Στη συνέχεια ήρθε η σειρά των αμάχων: στις περιοχές όπου η πλειοψηφία του πληθυσμού ήταν Αρμένιοι, όπως στο Βαν, στο Μπιτλίς, στο Σασούν κτλ,, οι πολίτες και όσοι συμμετείχαν σε ομάδες καταναγκαστικών έργων σφαγιάστηκαν εν ψυχρώ. Κάηκαν ολόκληρα χωριά, και οι άνδρες, οι γυναίκες, οι γέροι και τα παιδιά, δεμένοι με σχοινιά, οδηγήθηκαν προς τα ορεινά με άγνωστο προορισμό. Οι τραγικές πομπές ξεκίνησαν για το νότο στην αρχή του καλοκαιριού. Οι πιο αδύνατοι πέθαιναν στο δρόμο, ενώ οι επιζήσαντες έφτασαν στο Αλέπ εντελώς εξαντλημένοι. Από εκεί τους οδήγησαν στην έρημο, όπου οι περισσότεροι πέθαναν από ασιτία. Τα στατιστικά στοιχεία είναι ανύπαρκτα, όμως ξέρουμε ότι στο Ερζερούμ από τους 20.000 Αρμένιους επέζησαν 200. Σχεδόν ένα εκατομμύριο άτομα, άνδρες και γυναίκες εξορίστηκαν, ενώ οι μισοί από αυτούς πέθαναν από ασιτία ή βασανιστήρια».

    Πηγή: Marc Ferro. Ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος 1914-1918, Αθήνα, Ελληνικά Γράμματα, 1993, σελ. 215-216.

  4. […] της γερμανικής συνευθύνης στις γενοκτονίες βλέπε: https://kars1918.wordpress.com/2018/04/12/german-turco-armenian/  […]

  5. Οι ιδεολογικές ρίζες του γερμανικού ηγεμονισμού

    Κώστας Μελάς

    Η εκ νέου αναζήτηση της γερμανικής ταυτότητας μετά την ενοποίηση της Γερμανίας συντελείται στη βάση της ιστορικής ιδιαιτερότητας της γερμανικής κοινωνίας, η οποία ισχύει και σήμερα. Η πολιτιστική στροφή που έχει επισυμβεί στην Γερμανία προκαλεί αναπόφευκτη διάζευξη με την μέχρι την ενοποίηση πολιτική πρακτική, προαναγγέλλοντας μια διαφορετική πολιτική αντίληψη στις γερμανικές ελίτ.

    Οι συζητήσεις για την γερμανική ταυτότητα μοιραία λαμβάνουν χώρα σε ένα πλαίσιο, στο οποίο τον πρώτο ρόλο έχουν παλαιές ιδέες που αποπνέουν συντηρητισμό και αντιδραστικό εθνικισμό. Παρακάμπτοντας εντέχνως την περίοδο του Ναζισμού, αυτές οι ιδέες θέλουν να ξαναγυρίσουν στις ιερές παραδόσεις της Δεύτερης Αυτοκρατορίας (Β’ Ράιχ), τις οποίες κατέστρεψαν οι Ναζί ως μικροαστοί. Η συντηρητική αυτή αντίληψη έχει απλώσει την επιρροή της σε ένα ευρύ φάσμα πολιτικών και διαμορφωτών της κοινής γνώμης.

    Παράλληλα, ο γερμανικός εθνικιστικός ιδεαλισμός δίνει έμφαση στην αποτελεσματικότητα της οικονομίας και στηρίζεται από αυτή. Στηρίζει την υπέρμετρη “ωμή βία”, με την οποία ότι οι Γερμανοί επιβάλλουν εκεί που μπορούν την οικονομική τους λογική, η οποία συνάδει με μερκαντιλιστκά πρότυπα. Το εθνικό οικονομικό συμφέρον είναι πρώτιστο. Με τη σειρά του ο γερμανικός εθνικιστικός ιδεαλισμός στηρίζεται στη δύναμη που παρέχει η οικονομική ισχύς.

    Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφανγκ Σόιμπλε αποτελεί την επιτομή αυτών των αντιλήψεων. Η προηγούμενη γενιά πολιτικών ηγετών καθόρισε απόλυτα την εξωτερική πολιτική της με βάση το στόχο της πλήρους ενσωμάτωσης της Γερμανίας στην Ευρώπη και στο ΝΑΤΟ. Η νέα γενιά (αντιπροσωπευτικό δείγμα είναι ο Σόιμπλε) δεν κάνει καμία προσπάθεια να κρύψει τη θεμελιώδη και απόλυτη πίστη της στις αξίες του γερμανικού εθνικισμού.

    Η αντίληψη για τη γερμανική ιδιαιτερότητα
    Είναι γνωστό ότι στην ιστορία της Γερμανίας οι συζητήσεις για την γερμανική ταυτότητα καθορίστηκαν από τη διάχυτη και εγγενή αντίληψη της γερμανικής κοινωνίας περί της ιδιαιτερότητας της, σε σχέση με την υπόλοιπη Δύση. Δεν πρόκειται, όπως λανθασμένα πολλές φορές αναφέρεται, περί απλού ιδεολογήματος. Πρόκειται για το κυρίαρχο πολιτιστικό υπόδειγμα σε πλήρη αλληλεξάρτηση με τις ιδιαίτερες αναπτυξιακές διαδικασίες της γερμανικής κοινωνίας.

    Υπ’ αυτήν την έννοια, η συγκεκριμένη αντίληψη, ως δομικό στοιχείο του συλλογικού φαντασιακού της γερμανικής κοινωνίας, αποτελεί μέρος της πραγματικότητάς της. Συνεπώς, χρειάζεται ως τέτοια να ληφθεί υπόψη και ως τέτοια να ενταχθεί σε μια συλλογιστική αντιμετώπισης. Οι θέσεις που θεωρούν τις αντιλήψεις αυτές ως ανορθολογικές, μεταφυσικές κτλ απλά επιβεβαιώνουν τα θεμελιώδη λάθη ενός «φιλελευθερισμού» που σφύζει από οικουμενιστικά ιδεολογήματα, τα οποία δεν αντέχουν στην βάσανο της κριτικής της ιστορίας.

    Από ιστορική άποψη, λοιπόν, οι συζητήσεις αυτές παραπέμπουν στην εικόνα της Γερμανίας που ακολουθεί το δικό της δρόμο. Έτσι, το ζήτημα με τη γερμανική ταυτότητα είναι ότι τα βασικά σημεία αναφοράς της, τόσο ιστορικά όσο και πολιτισμικά, διαπνέονται από το ήθος της γερμανικής εξαίρεσης. Αναπόφευκτα, λοιπόν, όταν τίθενται σήμερα εκ νέου ζητήματα που αφορούν την εξέλιξη της γερμανικής εθνικής ταυτότητας είναι δύσκολο -αν όχι αδύνατο- να αποφευχθεί η χρήση της εθνοκεντρικής φρασεολογίας των παλαιότερων συζητήσεων.

    Στο σημείο αυτό πρέπει να επιστήσουμε την προσοχή του αναγνώστη. Το πρόβλημα δεν είναι η γερμανική ιδιαιτερότητα. Άλλωστε, όλοι οι λαοί έχουν τις ιδιαιτερότητές τους που ανιχνεύονται σε ολόκληρη την ιστορική τους διαδρομή. Κι αυτό, παρά τις ισοπεδωτικές επιδράσεις που έχει επιφέρει η νεωτερικότητα, κύρια συνιστώσα της οποίας αποτελεί το καπιταλιστικό σύστημα.

    Ο επιθετικός ιδεαλισμός
    Το ζήτημα είναι γιατί η γερμανική ιδιαιτερότητα διάκειται τόσο εχθρικά στις υπόλοιπες εθνικές ιδιαιτερότητες; Γιατί προσπαθεί ουσιαστικά να τις απαλλοτριώσει, να τις υποτάξει, να τις υποδουλώσει και εν τέλει να τις εξαφανίσει; Αυτό χρειάζεται να ερμηνευθεί και να κατανοηθεί. Προς το παρόν ας αναφέρουμε ότι οι Γερμανοί διακρίνονται από το έντονο πάθος, με το οποίο αφοσιώνονται σε διάφορες ιδέες και προσπαθούν να τις μετατρέψουν σε πραγματικότητες.

    Τα μεγαλύτερα επιτεύγματά τους, οι πιο καταστροφικές αποτυχίες τους, η τραγική πολιτική τους ιστορία διαπνέονται εξ ολοκλήρου από αυτό τον επικίνδυνο ιδεαλισμό. Αν οι περισσότεροι από εμάς είμαστε θύματα των περιστάσεων, μπορεί κανείς να πει ότι ο γερμανικός λαός ως σύνολο είναι έρμαιο των ιδεών. Ακόμη: «Οι Γερμανοί είναι περίεργος λαός… Κάνουν τη ζωή τους δύσκολη χωρίς λόγο, αναζητώντας βαθιές σκέψεις και ιδέες παντού, δίνοντας βαθύτερο νόημα στα πάντα» (Γκαίτε: Γράμμα στον Έκκερμαν).

    Η μελέτη της ιστορίας δείχνει πως παρά τις συνεχείς προσπάθειες, ο επικίνδυνος γερμανικός ιδεαλισμός αποτυγχάνει, προκαλώντας τεράστιες καταστροφές στις υπόλοιπες χώρες, αλλά και στην ίδια την Γερμανία. Πάντοτε υπήρξε περίοδος μεγάλης μεγέθυνσης της ισχύος της, γεγονός που εκτόξευσε το εθνικό αίσθημα της ιδιαιτερότητας, για να ακολουθήσει η υπερτίμηση της γερμανικής ισχύος και τελικά να επέλθει η καταστροφή.

    Η ιστορία των Γερμανών είναι μια ιστορία των άκρων. Έχει τα πάντα, εκτός από τη μεσότητα. Εδώ και χίλια χρόνια οι Γερμανοί έχουν ζήσει τα πάντα εκτός από την κανονικότητα. Το μόνο κανονικό στοιχείο της γερμανικής ιστορίας είναι οι βίαιες μεταβολές (A.J.Taylor, The course of German History).

    Στον ίδιο δρόμο και σήμερα
    Δεν θα ήταν παράλογος ο παραλληλισμός ότι και σήμερα η Γερμανία ακολουθεί την ίδια λογική με το παρελθόν, αυτή τη φορά στο πεδίο της οικονομίας. Η ρήση του Walter Rathenau «η οικονομία καθορίζει τη μοίρα μας» φαίνεται ότι αποτελεί το moto των νέων πολιτικών και επιχειρηματικών γερμανικών αρχηγεσιών, τουλάχιστον από τα τέλη της δεκαετίας 1950 και μετά.

    Η τρομακτική ανάπτυξη της γερμανικής οικονομίας, σε συνδυασμό με την ενοποίηση της χώρας, παρά τις επίμονες αλλά ατελέσφορες προσπάθειες των Γάλλων να θέσουν πολιτικούς φραγμούς ελέγχου (Κώστας Μελάς, Από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα στην ΕΟΚ και στην ΕΕ) οδήγησαν στη Συνθήκη του Μάαστριχτ. Και εκεί τελείωσαν όλα.

    Η πρόταξη της οικονομικής ισχύος της Γερμανίας δικαιολογήθηκε με βάση την ιδιαιτερότητα της (το γνωστό: κάντο όπως η Γερμανία), στην οποία όμως προσέδιδαν οικουμενικά ή τουλάχιστον ευρωπαϊκά χαρακτηριστικά. Καλούσαν, λοιπόν, τις υπόλοιπες χώρες-μέλη να μιμηθούν το συγκεκριμένο πρότυπο. Γνώριζαν σαφέστατα ότι αυτό δεν μπορεί να συμβεί. Κάθε χώρα έχει τις δικές της ιδιαιτερότητες.

    Το προέτασσαν, όμως, για να αναδείξουν τη δική τους ισχύ και την αδυναμία των άλλων. Επεδίωκαν να τους μειώσουν ηθικά, σύμφωνα με το προτεσταντικό δόγμα. Επί της ουσίας, όμως, επιβάλλουν μέτρα, τα οποία εξουθενώνουν τις οικονομίες των υπολοίπων χωρών-μελών και μακροπρόθεσμα υποσκάπτουν και τη δικιά τους οικονομική ισχύ.

    Η γερμανική Realpolitik
    Προσοχή, οι μηχανισμοί που υποσκάπτουν την οικονομική ισχύ της Γερμανίας δεν είναι μόνο οικονομικοί. Πρωτίστως, είναι λόγοι πολιτικοί και ως γνωστόν η Γερμανία ως πολιτικό υποκείμενο ταλανίζεται από απίστευτο αριθμό λανθασμένων επιλογών και πρακτικών. Τίποτα δεν δείχνει καλύτερα τον μη ρεαλιστικό χαρακτήρα της γερμανικής Realpolitik από τους γερμανικούς πολεμικούς στόχους τον προηγούμενο αιώνα.

    Μολονότι οι ηγετικές ομάδες της Γερμανίας στους δύο Παγκόσμιους Πολέμους διέφεραν σημαντικά ως προς την κοινωνική τους καταγωγή, οι πολεμικοί τους στόχοι ήταν ουσιαστικά οι ίδιοι. Αποσκοπούσαν στη δημιουργία μιας γερμανικής αυτοκρατορίας στην Ευρώπη, πιθανώς με κάποιες υπερπόντιες κτήσεις. Στην πράξη δεν ήταν παρά μια γερμανική αποικιοκρατική αυτοκρατορία στην Ευρώπη και πέραν αυτής.

    Για να κατανοήσουμε τα σημερινά σχέδια της Γερμανίας, όπως αυτά εκφράζονται από τον Σόιμπλε, θα αναφέρουμε το σχέδιο στην περίπτωση του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Εκτός από την άμεση προσάρτηση περιοχών κυρίως στα ανατολικά, απέβλεπε στη σύσταση μιας κεντροευρωπαϊκής ένωσης, αποτελούμενης από τη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ολλανδία, τη Γερμανία, τη Δανία και την Αυστροουγγαρία, με την Ιταλία, τη Σουηδία και τη Νορβηγία ως συνδεδεμένα μέλη.

    Πολλά εδάφη στην Ανατολή, συμπεριλαμβανομένης της Πολωνίας και μεγάλων τμημάτων της Ρωσίας, προορίζονταν να αποτελέσουν απλώς και μόνο αποικίες. Οραματίζονταν, επίσης, την επέκταση της γερμανικής αποικιακής αυτοκρατορίας στην Αφρική, στον Ειρηνικό ωκεανό, αλλά και στη Μέση Ανατολή. Η σημερινή πολιτική ηγεσία της Γερμανίας, παρακάμπτει τη ναζιστική περίοδο για πολλούς λόγους. Επανέρχεται ποικιλοτρόπως, όμως, στο αυτοκρατορικό παρελθόν.

    https://slpress.gr/idees/oi-ideologikes-rizes-tou-germanikou-igemonismu/

  6. Τι έφταιξε με τους Γερμανούς
    Του Γιώργου Λαμπράκου

    Στη μελέτη του Norbert Elias Ναζισμός και γερμανικός χαρακτήρας (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης) διερευνάται
    πώς οδηγήθηκε ο γερμανικός λαός από τον πολιτισμό στη βαρβαρότητα.

    —————————————————————-

    nazi 680Τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα όλο και περισσότερα βιβλία εκδίδονται με θέμα την άνοδο και την πτώση του Χίτλερ και του πάλαι ποτέ πανίσχυρου Εθνικοσοσιαλιστικού Γερμανικού Εργατικού Κόμματός του, και γενικότερα την εμφάνιση του φασιστικού φαινομένου στις διάφορες ευρωπαϊκές χώρες. Η διεύρυνση του ακροδεξιού και νεοναζιστικού χώρου στην Ελλάδα και αλλού, καθώς επίσης η συντριπτική οικονομική και πολιτική υπεροχή της Γερμανίας στην Ευρώπη, έχουν αναζωπυρώσει για τα καλά τη συζήτηση για παρόμοια φαινόμενα, συζήτηση η οποία δεν δείχνει να κοπάζει.

    Πώς και γιατί κατέρρευσε ο πολιτισμός της Γερμανίας, ανοίγοντας τον δρόμο σε μια ανείπωτη βαρβαρότητα με δεκάδες εκατομμύρια θύματα, τόσο στον πόλεμο όσο και με τις μαζικές εκτελέσεις;

    Σε τούτο το πλαίσιο θα μπορούσε να ενταχθεί και η έκδοση της μελέτηςΝαζισμός και γερμανικός χαρακτήρας: δοκίμιο πάνω στην κατάρρευση του πολιτισμού του Γερμανοεβραίου Νόρμπερτ Ελίας (1897-1990), ενός από τους σημαντικότερους κοινωνιολόγους του 20ού αιώνα. Αφού πρώτα σπούδασε σε γερμανικά πανεπιστήμια, ο Ελίας γλίτωσε την κατάλληλη στιγμή από τους ναζί καταφεύγοντας στην Αγγλία, όπου σταδιοδρόμησε στον ακαδημαϊκό χώρο. Η μελέτη του γράφτηκε στα αγγλικά στα 1961-2, αλλά δημοσιεύτηκε μόλις το 1989 ως ξεχωριστό κεφάλαιο ενός τόμου με Μελέτες για τους Γερμανούς.

    Με αφορμή τη δίκη του Άντολφ Άιχμαν στην Ιερουσαλήμ στις αρχές της δεκαετίας του 1960, γεγονός που έλαβε παγκόσμιες διαστάσεις, ο Ελίας αποφάσισε να ανατάμει το ναζιστικό φαινόμενο με επίκεντρο το πώς οδηγήθηκε η Γερμανία στην Τελική Λύση κατά των Εβραίων και άλλων ανεπιθύμητων μειονοτήτων. Το βασικό ερώτημα που τον απασχολεί είναι το εξής: πώς και γιατί κατέρρευσε ο πολιτισμός της Γερμανίας, ανοίγοντας τον δρόμο σε μια ανείπωτη βαρβαρότητα με δεκάδες εκατομμύρια θύματα, τόσο στον πόλεμο όσο και με τις μαζικές εκτελέσεις; Η προσέγγισή του αξιώνει να συνδυάσει την ιστορία του γερμανικού έθνους με την εξέλιξη της γερμανικής κοινωνίας και με την ψυχολογία του γερμανικού λαού, δίνοντας έμφαση στην ιδεολογία και παραμερίζοντας τις οικονομικές εξηγήσεις.

    Πόθος για ενότητα

    Σύμφωνα με τον Ελίας, η ταραχώδης ιστορία της Γερμανίας είναι χτισμένη πάνω στα ερείπια των ασταμάτητων πολέμων που διεξήγαγαν τα πολλά γερμανικά κρατίδια μεταξύ τους και με άλλους εχθρούς. Και ενώ τα νεότερα κράτη-έθνη γεννήθηκαν και διαμορφώθηκαν μέσα από πολέμους και επαναστάσεις με στόχο μεταξύ άλλων τον εκδημοκρατισμό, η διαφορά της Γερμανίας οφείλεται στον διακαή πόθο για ενότητα υπό έναν πανίσχυρο ηγέτη, «μια ενότητα τόσο απόλυτη που να απέκλειε το παραμικρό ίχνος διχόνοιας». Αυτός ο πόθος δημιουργούσε ένα αίσθημα κατωτερότητας και φθόνου των Γερμανών απέναντι σε άλλους κυρίαρχους ευρωπαϊκούς λαούς, την ταυτόχρονη υποτίμηση και υπερτίμηση των δικών τους δυνατοτήτων, μα προπαντός γεννούσε «την εικόνα ενός τάχα χαμένου εθνικού μεγαλείου» που έπρεπε πάση θυσία να ξαναποκτηθεί.

    Ένα από τα θεμελιώδη παράδοξα της γερμανικής παράδοσης πεποιθήσεων και συμπεριφορών ήταν ότι οι ίδιοι άνθρωποι που ακολουθούσαν έναν απόλυτο, ανυποχώρητο και συχνά παντελώς ανεδαφικό εθνικό ιδεαλισμό, κόμπαζαν την ίδια στιγμή γι’ αυτό που θεωρούσαν “ρεαλισμό” τους.

    Το ιδεώδες ενός ενιαίου, εκτεταμένου Ράιχ δεν έφυγε ποτέ από το μυαλό και την ψυχή των Γερμανών, γεγονός που το εκμεταλλεύτηκε ο Χίτλερ. Αυτό το εθνικό ιδεώδες, παρά τον όποιο εκδημοκρατισμό της Γερμανίας κατά τον 19ο αιώνα, δεν έχασε ποτέ τα δεσποτικά χαρακτηριστικά του, τον «αυστηρό και απαιτητικό χαρακτήρα του». Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Ελίας, η υποτιθέμενη Realpolitik των Γερμανών ήταν πολύ λιγότερο ρεαλιστική από όσο νόμιζαν οι ίδιοι, αφού η επιθυμία τους για παντοδυναμία δεν συμβάδιζε με την απαιτούμενη οικονομική και στρατιωτική δύναμη: «ένα από τα θεμελιώδη παράδοξα της γερμανικής παράδοσης πεποιθήσεων και συμπεριφορών ήταν ότι οι ίδιοι άνθρωποι που ακολουθούσαν έναν απόλυτο, ανυποχώρητο και συχνά παντελώς ανεδαφικό εθνικό ιδεαλισμό, κόμπαζαν την ίδια στιγμή γι’ αυτό που θεωρούσαν “ρεαλισμό” τους».

    Τις παραπάνω κοινωνικές και ιστορικές εξελίξεις συναρμόζει ο Ελίας με τον χαρακτήρα του μέσου Γερμανού, σε μια διαλεκτική μεταξύ του ατόμου και του κράτους, του «Εγώ» και του «Εμείς», κατά την οποία οι Γερμανοί «στρέφονται ξανά και ξανά σε ηγέτες που προβάλλουν ενώπιόν τους την εικόνα ενός υπέρτερου μεγαλείου» (το ίδιο κάνουν και άλλοι λαοί, αλίμονο, μόνο που εκεί απέκτησε ιδιάζουσες διαστάσεις, και αυτή η ιδιάζουσα γερμανική περίπτωση απασχολεί εν προκειμένω τον Ελίας). Με βάση τον «απλοϊκό, προβιομηχανικό τρόπο σκέψης του Χίτλερ και των στρατηγών του», εξαπολύθηκαν πόλεμοι κατά πάντων, και κυρίως κατά των Εβραίων, με απίστευτη σφοδρότητα και με έναν συνδυασμό ορθολογισμού και ανορθολογισμού: ο ορθολογισμός παραπέμπει στη γραφειοκρατικοποίηση της εξολόθρευσής τους, ο ανορθολογισμός στις διάφορες ψευδοεπιστημονικές ιδέες περί φυλετικής καθαρότητας, έμφυτης ανωτερότητας των άριων κ.λπ.

    Οι περισσότεροι Γερμανοί στήριξαν με ενθουσιασμό τον χιτλερισμό. Στη συνέχεια, αφενός δεν θα μπορούσαν να αντιταχτούν στους Εθνικοσοσιαλιστές εξαιτίας της ιστορικά έντονης εξάρτησης της συμπεριφοράς τους από το κράτος και τις προσταγές του, αφετέρου δεν ήθελαν να το κάνουν, αφού είχαν εσωτερικεύσει την εικόνα του πανίσχυρου Φύρερ που υποτίθεται πως θα τους οδηγούσε, με τους μεσσιανικούς λόγους και με τις πράξεις του, στο χιλιετές Ράιχ: «η πίστη της πλειοψηφίας του γερμανικού λαού στον Φύρερ παρέμεινε ακλόνητη μέχρι τον θάνατό του, αλλά και για αρκετό καιρό μετά απ’ αυτόν». Προς τεκμηρίωση της ερμηνείας του, ο Ελίας παραθέτει αυθεντικές επιστολές Γερμανών που γράφτηκαν προς το τέλος του πολέμου και δίνουν την εικόνα «ενός πειθήνιου και αναισθητοποιημένου λαού».

    Μια «κοινωνική θρησκεία»

    «H πίστη της πλειοψηφίας του γερμανικού λαού στον Φύρερ παρέμεινε ακλόνητη μέχρι τον θάνατό του, αλλά και για αρκετό καιρό μετά απ’ αυτόν».

    germany nazis coinΣύμφωνα με τον Ελίας, ο Εθνικοσοσιαλισμός ήταν μια «κοινωνική θρησκεία», ο Χίτλερ ένας «καινοτόμος πολιτικός σαμάνος» που αξιοποίησε τον «ρομαντικό συντηρητισμό» των Γερμανών για να κερδίσει την υποστήριξή τους. Ωστόσο, τα «πρωτόγονα» στοιχεία του ναζισμού οδήγησαν το γερμανικό έθνος για δεύτερη συνεχόμενη φορά στον γκρεμό. Εδώ, αξιοσημείωτη είναι η θέση του Ελίας σχετικά με τη «διαφορά των πολεμικών στόχων στις προβιομηχανικές κοινωνίες και στις κοινωνίες της εποχής της προχωρημένης εκβιομηχάνισης», κάτι που δεν αντιλήφθηκαν οι ναζί όταν εξολόθρευαν ολόκληρους πληθυσμούς – άλλο ένα ανορθολογικό στοιχείο της πολιτικής τους, βασισμένο στα εμμονικά ιδεολογήματά τους.

    Η παραπάνω σχηματική επισκόπηση του βιβλίου δίνει απλώς μια μικρή ιδέα της ανάλυσης του Ελίας, ο οποίος, πέρα από γνώστης του αντικειμένου του αποδεικνύεται και γλαφυρότατος αφηγητής της κοινωνικής εξέλιξης σε συνδυασμό με τις ψυχολογικές και ανθρωπολογικές σταθερές της (ακολουθώντας τα χνάρια του Φρόιντ και της εννοιολογίας του περισσότερο από όσο ο ίδιος παραδέχεται). Μερικά γενικότερα ερωτήματα που θα άξιζε να μας απασχολήσουν καθώς διαβάζουμε το σημαντικό δοκίμιο του Ελίας είναι τα εξής: πολιτισμός και βαρβαρότητα είναι δύο εντελώς διαφορετικές συνθήκες, όπου όταν καταρρέει η πρώτη έρχεται η δεύτερη, ή μήπως συνυπάρχουν; Πολιτισμός σημαίνει ειρήνη και ανοχή ενώ βαρβαρότητα σημαίνει πόλεμο και θηριωδία, ή μήπως αυτά αποτελούν αξεδιάλυτα στοιχεία της ανθρώπινης κατάστασης, και απλώς αλλάζει η εκάστοτε δοσολογία;

    Μπορούμε άραγε να αποφασίσουμε βάσιμα πότε η επιστήμη και η τεχνολογία προάγουν τον πολιτισμό και πότε τη βαρβαρότητα;

    Μπορούμε άραγε να αποφασίσουμε βάσιμα πότε η επιστήμη και η τεχνολογία προάγουν τον πολιτισμό και πότε τη βαρβαρότητα – π.χ. η κατασκευή οπλικών συστημάτων από μεγαλοφυείς εφευρέτες (από τον Αρχιμήδη μέχρι τον Οπενχάιμερ και τον Φον Μπράουν) συνιστά πράξη πολιτισμού ή βαρβαρότητας; Μπορούμε άραγε να κάνουμε σαφείς αξιολογικές διακρίσεις, ή μήπως τα κλασικά δίπολα πολιτισμός/βαρβαρότητα, πόλεμος/ειρήνη, καλό/κακό κ.λπ. έχουν εν πολλοίς αποδομηθεί; Στη νιτσεϊκή γενεαλογία της ηθικής, π.χ., η βαρβαρότητα όχι μόνο δεν ήταν το αντίθετο του πολιτισμού, αλλά η αναγκαία προϋπόθεσή του – εξού ο «πολιτισμός» είναι μια έννοια που χρησιμοποιείται πότε με θετικό πρόσημο και πότε με έναν αναπόφευκτο σκεπτικιστικό ή ειρωνικό τόνο.

    Συνάμα, αξίζει να σκεφτούμε κάτι ειδικότερο: τι θα μπορούσαν να μας προσφέρουν τα παραπάνω συμπεράσματα του Ελίας σε ό,τι αφορά τη σημερινή Γερμανία και το καυτό ζήτημα του εάν πρέπει να παίξει έναν ακόμα πιο πρωταγωνιστικό ρόλο στην Ευρώπη για να αντισταθμίσει την πίεση από άλλες υπερδυνάμεις, ή απεναντίας να μειώσει την οικονομική και πολιτική επικυριαρχία της πάνω στα άλλα ευρωπαϊκά κράτη προς την κατεύθυνση μιας μεγαλύτερης ισοτιμίας; Εντέλει, τι κινδύνους εγκυμονεί η προσπάθεια ενός οποιουδήποτε κράτους ή κόμματος (ιδίως ενός εθνικιστικού-σοσιαλιστικού-λαϊκίστικου) να αποκτήσει ξανά τα περασμένα (πραγματικά ή φαντασιακά) μεγαλεία;

    https://pontosandaristera.wordpress.com/2015/05/26/norbert-elias/

  7. Οι ελληνογερμανικές σχέσεις τον 20ο αιώνα

    Μία νηφάλια ματιά στις σχέσεις Ελλάδας-Γερμανίας τον περασμένο αιώνα δίνει ο συλλογικός τόμος «Ο «μακρύς ελληνογερμανικός εικοστός αιώνας» των εκδόσεων «Επίκεντρο». Ένα πολυκύμαντο παρελθόν, οδηγός για το μέλλον.

    Από το κίνημα του γερμανικού φιλελληνισμού ως και την πρόσφατη τους κρίση, οι ελληνογερμανικές σχέσεις παρουσίαζαν πάντα μία ποικιλομορφία.«Δεν είναι σχέσεις γραμμικού χαρακτήρα και τον προηγούμενο αιώνα χαρακτηρίζονται από τεράστια πύκνωση», επισημαίνει χαρακτηριστικά ο Στράτος Δορδανάς, καθηγητής Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας. Μια διαφορετική προσέγγιση στις άγνωστες πτυχές αυτών των σχέσεων επιδιώκει μαζί με τον Νίκο Παπαναστασίου, καθηγητή ιστορίας από το Εθνικό και Καποδιστριακο Πανεπιστημιο Αθηνών, στην επιμέλεια του βιβλίου Ο «μακρύς» ελληνογερμανικός εικοστός αιώνας.

    Μελετώντας τη σκοτεινή πλευρά της ιστορίας

    Η γερμανική Κατοχή αφήνει αναμφίβολα το αποτύπωμά της στις σχέσεις των δύο χωρών ακόμα και σήμερα, με κάποιες πτυχές της να μην είναι γνωστές. Μέσα από αξιοποίηση πρωτογενούς αρχειακού υλικού και μια νέας ιστοριογραφικής προσέγγισης στο βιβλίο φωτίζονται λεπτομέρειες για την ποινική αποτίμηση των αδικημάτων του Γ’ Ράιχ και την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας υπό γερμανική Κατοχή. Η ανάλυση για την επισιτιστική κρίση κατά την κατοχική περίοδο παρουσιάζει ξεχωριστό ενδιαφέρον. Έφταιγαν άραγε μόνον οι Γερμανοί; «Αυτό είναι ένα εύκολο αφήγημα. Απέναντι στην κυρίαρχη αντίληψη, στο βιβλίο αναφέρονται και άλλοι λόγοι. Δεν είναι καθόλου γνωστό ότι μεγάλο μερίδιο ευθύνης για την έλλειψη αγαθών έχει ο συμμαχικός αποκλεισμός και ότι εκτός από τις γερμανικές επιτάξεις ως λεία πολέμου έχουμε τη λεηλασία των αποθηκών του ελληνικού στρατού από τους έλληνες πολίτες και τους στρατιώτες που επέστρεφαν από το μέτωπο», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Δορδανάς.

    Πέρα από το διάστημα παραμονής των Ναζί στην κατεχόμενη Ελλάδα, ξεχωριστό ενδιαφέρον στο βιβλίο παρουσιάζουν οι αναφορές πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο σχετικά με τη στάση της Γερμανίας στις εξελίξεις κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων στη Μακεδονία αλλά και τον ανθελληνικό διωγμό των Ελλήνων του Πόντου μέσα από τα αρχεία των Υπουργείων Εξωτερικών της Αυστρίας και της Γερμανίας. Στη νεότερη εποχή ο ανταγωνισμός της Ανατολικής και Δυτικής Γερμανίας σε σχέση με την Ελλάδα αντικατοπτρίζει το ψυχροπολεμικό κλίμα της εποχής.«Η Ανατολική Γερμανία προσπάθησε να μπει σφήνα στη συμμαχία Δυτικής Γερμανίας και Ελλάδας στο δυτικό συνασπισμό, εργαλειοποιώντας πολιτικά το οδυνηρό παρελθόν προς όφελός της, για να συνάψει εμπορικές σχέσεις. Αξιοσημείωτες είναι και οι ιστορίες των Ελλήνων που βρέθηκαν στο έδαφος της Ανατολικής Γερμανίας μετά τον εμφύλιο πόλεμο», αναφέρει ο Έλληνας καθηγητής.

    Ο ρόλος της Deutsche Welle

    «Οι διμερείς σχέσεις των δύο χωρών στην μεταπολεμική περίοδο προσλαμβάνονταν πάντα από την ελληνική κοινωνία υπό το πρίσμα της ‘μακριάς σκιάς της γερμανικής Κατοχής’ και του ζητήματος των γερμανικών επανορθώσεων», τονίζει ο Νίκος Παπαναστασίου, εκ των επιμελητών του βιβλίου, συνεχίζοντας: «Αυτό επέτρεψε κατά την πρόσφατη τραυματική περίοδο να κυριαρχήσουν προκαταλήψεις και στερεότυπα για τους ‘πτωχευμένους’ Έλληνες και τους ‘διαχρονικά υπερόπτες’ Γερμανούς». Έτσι, η συμμαχία των δύο χωρών στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, η στενή οικονομική συνεργασία τους και η πίστη στην ευρωπαϊκή ιδέα κάποιες φορές λησμονήθηκαν. «Η συμβολή της Γερμανίας στην πορεία ένταξης στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα, με την υποστήριξη του Γερμανού καγκελαρίου Χέλμουτ Σμιτ ήταν καθοριστική, όπως και αργότερα στην Ευρωζώνη», δήλωσε μιλώντας στη Deutsche Welle o κ. Παπαναστασίου. Φάρο στις σχέσεις των δύο χωρών αποτέλεσε η πολιτική και ηθική συμπαράσταση της Δυτικής Γερμανίας στο αγώνα κατά της Χούντας των Συνταγματαρχών με παροχή ασύλου σε πολλούς Έλληνες εκείνη την εποχή. «Η Γερμανία αποτέλεσε ορμητήριο αντιστασιακών εκδηλώσεων με χαρακτηριστικά παραδείγματα τις ραδιοφωνικές εκπομπές της Deutsche Welle και της Βαυαρικής Ραδιοφωνίας», λέει ο Έλληνας πανεπιστημιακός.

    Η πορεία προς το αύριο

    Στιγμιότυπο από την παρουσίαση του βιβλίου στο Ινστιτούτο Γκέτε της Θεσσαλονίκης
    Στιγμιότυπο από την παρουσίαση του βιβλίου στο Ινστιτούτο Γκέτε της Θεσσαλονίκης

    Η ιστορία επαναλαμβάνεται; «Όχι, δεν επαναλαμβάνεται. Η αναμέτρηση με το παρελθόν σε κλίμα συμφιλίωσης είναι νομίζω αυτό που οφείλουμε να κάνουμε για την αλληλοκατανόηση μας σε μία πραγματική ένωση στην Ε.Ε. Θα πρέπει να υπάρχει μία ειλικρινής και έντιμη σχέση, δεν μπορεί να είναι σχέση δασκάλου και μαθητή», υποστηρίζει ο κ. Δορδανάς, πιστεύοντας πως η κρίση στις διμερείς σχέσεις «μας κάνουν να βλέπουμε μόνον τη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού ή εσκεμμένα να ξεχνάμε τις συγκλίσεις των δύο πλευρών σε δύσκολες περιόδους». Ο ίδιος πιστεύει πως ένα βήμα μπροστά στις ελληνογερμανικές σχέσεις θα αποτελούσε η έμπρακτη ανταπόκριση της Γερμανίας στη διεκδίκηση του κατοχικού δανείου από πλευράς της Ελλάδας: «Αφού κατατέθηκαν οι συγγνώμες, θα πρέπει να υπάρξει και απόδειξη αυτών στην πράξη».

    Διογένης Δημητρακόπουλος

    https://www.dw.com/el/%CE%BF%CE%B9-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CE%B3%CE%B5%CF%81%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CF%83%CF%87%CE%AD%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82-%CF%84%CE%BF%CE%BD-20%CE%BF-%CE%B1%CE%B9%CF%8E%CE%BD%CE%B1/a-48044230

  8. […] Ο ρόλος της Γερμανίας στη Γενοκτονία των Αρμενίων  Τhe Promise (H υπόσχεση). Μια ταινία που δεν πρέπει να χάσετε Εκδήλωση Μνήμης για τη γενοκτονία των Αρμενίων Θεσσαλονίκη: Στην εκδήλωση για την αρμενική γενοκτονία…  […]

  9. […] Ο ρόλος της Γερμανίας στη Γενοκτονία των Αρμενίων  […]

  10. «Οι Γερμανοί, τον Ιούνιο του 1915, γνώριζαν τις αποφάσεις της επιτροπής των Νεότουρκων, (…) αποβλέποντας στο σχηματισμό στενότερων σχέσεων με τους Βούλγαρους καθώς και στην καταδίωξη του ελληνικού στοιχείου, αυτές ήταν:

    1). Δημιουργία εμπορικής συμμαχίας Τουρκίας-Βουλγαρίας, συμπληρωματική της Τουρκοβουλγαρικής Επιτροπής.

    2). Να πάρουν το εμπόριο της Ανατολής από τα Ελληνικά χέρια.

    3). Εγκατάσταση στην Ανατολή τουρκικών εμπορικών φορέων για την εισαγωγή και την εξαγωγή αγαθών αποκλειστικά μέσω Μουσουλμάνων, αναμενόταν οι Τούρκοι να σταματήσουν όλες τις συναλλαγές τους με τους Έλληνες.

    4). Περιορισμός των προνομίων του Πατριαρχείου και της εκκλησιαστικής δικαιοδοσίας του: γάμους, βαπτίσεις κλπ., έπρεπε να καταγραφούν με τον Ιμάν (ιερέα του Μωάμεθανισμού).

    5). Περιορισμός της διδασκαλίας της ελληνικής γλώσσα και ολική εγκατάλειψή της στο μέλλον.
    Η Τουρκοποίηση του ελληνικού στοιχείου δια της βίας, με την καθιέρωση μικτών κοινοτήτων, έτσι ώστε να υπάρχει πάντα η υπεροχή των μουσουλμάνων ανδρών και Ελληνίδων γυναικών, με σκοπό την επιβολή σύνθετων γάμων.
    Βεβαίως είναι εντελώς απίστευτο το γεγονός ότι οι Κεντρικές Δυνάμεις δεν μπόρεσαν να επιβάλουν στους Τούρκους μια διαφορετική πολιτική απέναντι στους Έλληνες, αν και αυτό, σε μια απόπειρα απόκρυψης της αλήθειας, αποσιωπήθηκε από τον Γερμανό (θεολόγο) Γιοχάνες Λίπσιους ο οποίος απεστάλη στην Κωνσταντινούπολη τον Ιούλιο του 1915, σε ειδική αποστολή. Ακόμη και αυτός όμως αναγνωρίζει ψυχρά ότι οι αντι-ελληνικές και αντι-αρμενικές διώξεις αποτελούσαν δύο φάσεις ενός και του αυτού προγράμματος, την εξόντωση του χριστιανικού στοιχείου στην Τουρκία, για να μεταμορφωθεί σε ένα καθαρά μουσουλμανική Αυτοκρατορία.»
    (Έκθεση της Ελληνικής Πρεσβείας στην Κωνσταντινούπολη, αρ. 4415 της 31ης Ιουλίου 1915. Υπουργικό Αρχείο, αριθ. 8477.)
    «Δεν υπάρχει αμφιβολία ως προς την ενοχή της Γερμανίας μετά την εκκένωση της Κυδωνίας (Aivah). Ο Μεγάλος Βεζίρης ενημέρωσε τον Έλληνα υπουργό στην Κωνσταντινούπολη, ότι η μεταφορά του ελληνικού πληθυσμού οφειλόταν στη δράση του διοικητή του 5ου Σώματος, αρχιστράτηγου Λίμαν Φον Σάντερς, ο οποίος είχε δηλώσει πως μόνο σ’ αυτή την βάση θα μπορούσε να αναλάβει την ευθύνη του Στρατού.
    Ακόμα και ο Πρέσβης της Γερμανίας προσπάθησε να πείσει τον αρχιστράτηγο, για λόγους πολιτικής αναγκαιότητας να μην επιμείνει στην απόφασή του, αλλά αυτός ισχυρίστηκε ότι σε καιρό πολέμου η στρατιωτική αναγκαιότητα υπερισχύει της πολιτικής, και ότι το Γερμανικό Πολεμικό Συμβούλιο (…)είχε ήδη δώσει τη συγκατάθεσή του.» *
    Σε άρθρο της ¨Evening Independent¨ γράφτηκε: «Ο Sanders είναι ο πρώτος από τους Γερμανούς αξιωματούχους που πρόκειται να οδηγηθεί σε δίκη για παραβίαση των κανόνων του πολέμου. Και πρόκειται να θα δικαστεί στην Κωνσταντινούπολη. Ο Sanders ήταν στην ηγεσία των τουρκικών δυνάμεων που λειτουργούσαν υπό την καθοδήγηση του Βερολίνου. Είναι γνωστό ότι έχει υποθάλψει τις τουρκικές φρικαλεότητες, συμπεριλαμβανομένων σφαγών Ελλήνων και Αρμενίων»**

    *στο «PERSECUTIONS OF THE GREEKS IN TURKEY SINCE THE BEGINNING OF THE EUROPEAN WAR. TRANSLATED FROM OFFICIAL GREEK DOCUMENTS» σελ. xii- xiv
    ** «The Evening Independent: 15 Mar 1919: First Hun Held for Atrocities» http://www.greek-genocide.net/…/178-15-mar-1919-first-hun-h…
    *** φωτό: ο Σάντερς (αριστερά) με τον Κεμάλ

    https://tumblr.com/post/113955138776/


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: