Θα μπορούσε ο Μεταξάς να πει «ΝΑΙ» στο ιταλικό τελεσίγραφο;

Το θέμα αυτό διαπραγματεύομαι σ’ ένα σύντομο σημείωμα στη σημερινή (28-11-2017) «Νέα Σελίδα».

.

Το κείμενο δημοσιεύεται στο πλαίσιο ενός ενδιαφέροντος δημοσιεύματος, στο οποίο συμμετέχουν επίσης οι: Φ. Οικονομίδης, Γ. Σκαλιδάκης, Δ. Στεμπίλης Β. Ρούβαλης, Κ. Βαρελά….

 

Θα μπορούσε να πει ο Μεταξάς ΝΑΙ στους Ιταλούς;

Του Βλάση Αγτζίδη (*)

Η έκφραση «Alors, c’ est la guerre» (πόλεμος, λοιπόν), του Έλληνα δικτάτορα Ιωάννη Μεταξά  προς τελεσίγραφο του Μουσολίνι στις 28 Οκτωβρίου 1940 υπήρξε η βάση για να δημιουργηθεί ο μύθος του «Όχι στον φασισμό».

Το ερώτημα είναι εάν θα μπορούσε ο Μεταξάς, ο οποίος βρισκόταν την ίδια ιδεολογική όχθη με τον Χίτλερ και τον Μουσολίνι, να πεί «Ναι».

Για να απαντηθεί το ερώτημα αυτό θα πρέπει να αποσαφηνιστούν πλήρως οι συνθήκες με βάση τις οποίες ο Μεταξάς είχε δημιουργήσει ένα ολοκληρωτικό καθεστώς. Από άποψη πολιτικής ισχύος ο Μεταξάς ήταν αμελητέος. Το κόμμα του, το Κόμμα των Ελευθεροφρόνων, είχε λάβει μόλις το 1,6% των ψήφων στις εκλογές του 1933.  

Η πολιτική της μοναρχίας

Όμως στις εκλογές αυτές οι φιλομοναρχικοί επέστρεψαν, εμποτισμένοι με ακραίο φανατισμό, στην πολιτική διακυβέρνηση έπειτα από μακρά απουσία. Το αποτυχημένο στρατιωτικό κίνημα των βενιζελικών του Μαρτίου του 1935 θα επιτρέψει την πλήρη πολιτική και στρατιωτική κυριαρχία των φιλομοναρχικών. Η εκκαθάριση του στρατού και του κρατικού μηχανισμού από τους φιλελεύθερους θα ανοίξει το δρόμο στις πλέον αντιδραστικές δυνάμεις του τόπου. Η παλινόρθωση της μοναρχίας στις 3 Νοεμβρίου του 1935 υπήρξε αποτέλεσμα των μεθοδεύσεων του βρετανικού παράγοντα και των βίαιων και παράνομων πράξεων του Κονδύλη. Στο πρόσωπο του μονάρχη Γεωργίου Β’ η ελληνική κοινωνία θα αποκτήσει έναν πιστό εντολοδόχο της βρετανικής πολιτικής και έναν εγγυητή των βρετανικών συμφερόντων.

Η αποκατάσταση του φιλομοναρχικού μηχανισμού στο κράτος και το στρατό έδινε στον Γεώργιο Β’ τη δυνατότητα πλήρους πολιτικο-στρατιωτικού ελέγχου. Οι εκλογές του 1936, στις οποίες επικράτησαν και πάλι οι μοναρχικοί. Όμως η αδυναμία συνεννόησης μεταξύ των πολιτικών δυνάμεων για να βρεθεί μια λειτουργική λύση στη διακυβέρνηση έδωσε την ευκαιρία στον Γεώργιο Β’ να επιβάλει ένα ελεγχόμενο απολύτως απ’ αυτόν αυταρχικό καθεστώς μέσω του Ιωάννη Μεταξά, αρχηγού του ασήμαντου Κόμματος των Ελευθεροφρόνων.

Μέσω του Γεωργίου η εξάρτηση από τη Μεγάλη Βρετανία ήταν αδιαμφισβήτητη. Η βρετανική ηγεσία ελάχιστη σημασία έδινε στον ιδεολογικό προσανατολισμό των εξαρτημένων απ’ αυτή χωρών. Ο Μεταξάς λοιπόν, από ακραιφνής αντιβενιζελικός φιλογερμανός κατά την περίοδο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, έγινε πλέον ο εγγυητής των βρετανικών συμφερόντων και της ένταξης της Ελλάδας στο βρετανικό άρμα.

Ακριβώς αυτό το πλαίσιο ερμηνεύει τη στάση του. Ενώ ιδεολογικά βρισκόταν στην ίδια όχθη με τον Χίτλερ και τον Μουσολίνι, γεωπολιτικά ανήκε στο φιλοβρετανικό στρατόπεδο. Κατά συνέπεια η αντιπαλότητα του φασιστικού Αξονα με την Ελλάδα ήταν δεδομένη, ανεξαρτήτως της ιδεολογικής συνάφειας και των προσωπικών σχέσεων που είχαν αναπτυχθεί μεταξύ του Μεταξά και του Χίτλερ.

Ναζιστικές απαιτήσεις

Ακριβώς αυτό το ανελαστικό του γεωπολιτικού ρόλου, οδήγησε στην άρνηση του ιταλικού τελεσιγράφου.

Επί πλέον, τον δρόμο ακόμα και της ουδετερότητας έφραζαν  οι απαιτήσεις των ναζί έτσι όπως τις ανακοίνωσε ο ίδιος ο Μεταξά «προς τους ιδιοκτήτας και αρχισυντάκτας του Αθηναϊκού Τύπου εις το Γενικόν Στρατηγείον» στις 30 Οκτωβρίου 1940, όπου παρουσίασε την πραγματική κατάσταση και τις συνομιλίες που είχαν προηγηθεί με τον Αξονα.

Μεταξύ των πολλών που ανέφερε είναι ότι ο ίδιος ο Χίτλερ του είχε διαμηνύσει ότι ήθελε την εκούσια προσχώρηση της Ελλάδας στο στρατόπεδό του με την προϋπόθεση ότι θα προέβαινε η Ελλάδα «….εις μερικάς ικανοποιήσεις προς την Ιταλίαν, δυτικώς μέχρι Πρεβέζης, ίσως και προς τη Βουλγαρίαν, ανατολικώς μέχρι Δεδεαγάτς.

»Δηλαδή θα έπρεπε: διά να αποφύγωμεν τov πόλεμον, να γίνωμεν εθελονταί δούλοι και να πληρώσωμεν αυτήν την τιμήν… με το άπλωμα του δεξιού χεριού της Ελλάδος προς ακρωτηριασμόν από την Ιταλίαν και του αριστερού προς ακρωτηριασμόν από την Βουλγαρίαν. Φυσικά δεν ήτο δύσκολον να προβλέψη κανείς ότι εις μίαν τοιαύτην περίπτωσιν οι Αγγλοι θα έκοβαν και αυτοί τα πόδια της Ελλάδος. Και με το δίκαιόν των…».

* Διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας, μαθηματικός, https://kars1918.wordpress.com/

 

Advertisements

6 Σχόλια

  1. «Δεν πρόκειται αν ο Χίτλερ και ο Μουσσολίνι εξεκίνησαν όταν πρωτοανέβηκαν από μια καθαρή και τίμια ιδεολογία. Αυτό μπορεί. Το ζήτημα είναι αν εκρατήσανε αυτή την ιδεολογία στην εξέλιξη του αγώνα. Αν την κρατήσανε, αν έμεινε αυτή η σημαία τους στο κάθε τους βήμα, τότε ο αγώνας τους έμεινε ιδεολογικός και μεγάλος. Αν δεν την κρατησανε, αν δεν έμεινε ορθή και σημαία τους, τότε ήτανε εξ αρχής ψευτιά, μόνο χρήσιμη για να γελάσουν τους λαούς τους. Εκτός και αν ήτανε και οι λαοί τους σύμφωνοι στο βάθος με την ψευτιά.

    Λοιπόν στο ζήτημα της Ελλάδος αποδείχτηκε η ψευτιά και των δύο. Πρώτα φυσικά του Μουσσολίνι. Και δεύτερα του άλλου.

    Η Ελλάς έγινε από της 4ης Αυγούστου Κράτος αντικομμουνιστικό, Κράτος αντικοινοβουλευτικό, Κράτος ολοκληρωτικό, Κράτος με βάση αγροτική και εργατική, και κατά συνέπεια αντιπλουτοκρατικό. Δεν έχει βέβαια κόμμα ιδιαίτερο να κυβερνά. Αλλά κόμμα ήτανε όλος ο λαός, εκτός από τους αδιόρθωτους κομμουνιστάς και τους αντιδραστικούς παλαιοκομματικούς.

    Επομένως, αν ο Χίτλερ και ο Μουσσολίνι αγωνιζότανε πραγματικά για την ιδεολογία που υψώνανε για σημαία, έπρεπε να υποστηρίζουν παντού την Ελλάδα με όλη τους τη δύναμη. Ακόμα και να ανεχότανε αν τα άμεσα συμφέροντα ή και η ανάγκη από τη γεωγραφική της θέση έφερνε την Ελλάδα κοντά στην Αγγλία. Λοιπόν, το εναντίον, η Ελλάδα έμεινε μακριά από την Αγγλία –εκτός από την απαραίτητη και αλλιώς αναγκαία φιλική σχέση. Η Ελλάδα καμιά βοήθεια ούτε έδωσε ούτε υπεσχέθη εις την Αγγλία.

    Επομένως η Ιταλία, που ωστόσο ανεγνώριζε την συγγένεια του ελληνικού καθεστώτος προς το δικό της, έπρεπε να είναι φιλικώτατη προς την Ελλάδα, ειλικρινά και πιστά φιλικώτατη. Και όμως ήτανε εχθρική. Από εξ αρχής εχθρική. Και στο τέλος επεζήτησε να την κατακτήση και την υποδουλώση.

    Για τον Χίτλερ το πράγμα δεν είναι και τόσο φανερό. Βέβαια δεν περίμενε κανείς να μεταχειριζότανε βία απάνω στην Ιταλία για να την σταματήση. Αλλά περίμενα, εγώ τουλάχιστον, ότι δεν θα είχε ευθύς εξ αρχής ξεπουλήσει την Ελλάδα στην Ιταλία σαν να ήτανε άψυχο αντικείμενο και χωρίς αξία μάλιστα. Επομένως και αυτός πηγαίνει, σχετικά με την Ελλάδα, στην κατηγορία του Μουσσολίνι.

    Λοιπόν και ο Μουσσολίνι και ο Χίτλερ απέναντι της Ελλάδος δεν ωδηγηθήκανε από κανένα από τα ιδεολογικά ελατήρια που υψώνανε ως σημαία του αγώνα των. Το εναντίον, κτυπώντας την Ελλάδα, κτυπούσανε τη σημαία αυτή. Ωδηγηθήκανε λοιπόν από άλλα ελατήρια, που αυτά ήτανε τα βαθιά και πραγματικά ελατήρια.

    Τί εζητούσε η Ιταλία; Να κατακτήση την Ελλάδα για να καταστήση τη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία στην Μεσόγειο. Η κατάκτησι ήτανε το ελατήριό της. Δηλαδή έκανε εκείνο για το οποίο κατηγορούσε την Αγγλία. Αν η Γερμανία είχε πραγματική ιδεολογική σημαία, αφήνω που δεν θα έπρεπε να παραδώση την Ελλάδα εις την Ιταλική κατάκτησι, αλλά και αν αυτό το εσκέπαζε από κάτου από τον μανδύα της απλής ιταλικής επιρροής, δεν θα έπρεπε ασφαλώς να αφήση την Ιταλία να την κατακτήση, δεν έπρεπε δια παντός τρόπου. Αλλέως έπεφτε η σημαία του αγώνος της.

    Και όμως την άφησε, και όχι μόνον την άφησε, αλλά και μας φοβερίζει κάθε μέρα. Το ότι δεν μας κήρυξε τον πόλεμο, αυτό δεν είναι επιχείρημα, πρώτα γιατί μας φοβερίζει έμμεσα κάθε ημέρα πως θα μας τον κηρύξει αν δεχτούμε από τους Άγγλους αποτελεσματικότερη βοήθεια, και έπειτα γιατί για να μας πολεμήση θα μεταφέρη τον πόλεμο στα Βαλκάνια, και αυτό δεν την συμφέρει.

    Για να ενεργήση έτσι η Γερμανία απέναντί μας, θα πη ότι και αυτή σχετικά με την Ελλάδα οδηγείται όχι από τα ελατήρια της ιδεολογικής της σημαίας, αλλά από άλλα. Και αυτό είναι, όπως φαίνεται καθαρά στο Ελληνικό ζήτημα, ο σκοπός να κρημνίση την Αγγλική Αυτοκρατορία και να κληρονομήση τα ερείπιά της.

    Επαναλέγω : Μπορεί η Γερμανία πρώτα και η Ιταλία ύστερα να άρχισαν με καθαρά ιδεολογικά ελατήρια φαινομενικά, και να καταλήξανε σε καθαρώτατα κατακτητικά και συμφεροντολογικά. Και αυτό αποδείχνει ότι και τα τελευταία ήσαν τα βαθύτερα, και επομένως τα πραγματικά, και επομένως τα πρώτα μόνον φαινομενικά και κατά συνέπειαν ψεύτικα, και κατά συνέπειαν για εξαπάτησι των λαών τους και του κόσμου.

    Ώστε και ο αντικομμουνισμός τους ψεύτικος και η ολοκληρωτικότητά τους η κρατική ψεύτικη, και ο αντικοινοβουλευτισμός τους ψεύτικος, και η αντιπλουτοκρατία τους ψεύτικη, και ό,τι άλλο παρόμοιο ψεύτικο. Αληθινό, δε, είναι ένας διψασμένος ιμπεριαλισμός. Αυτός για τον οποίον κατηγορούνε τους Άγγλους.

    Τώρα γιατί μεταχειριστήκανε αυτή την ψεύτικη σημαία και τη βαστάνε ακόμα; Γιατί έχει πέραση στους λαούς τους. Λοιπόν οι λαοί τους, είναι πιο ιδεολόγοι από τους αρχηγούς τους; Τότε γιατί την καταρρίπτουνε οι αρχηγοί την σημαία τους στην Ελληνική υπόθεση και σηκώνουν καθαρά την άλλη; Δεν φέρνει αυτό αντίδρασι στους λαούς των; Ή μήπως με τη σημαία της κατακτήσεως ζητούν να τους κερδίσουν; Τότε και οι λαοί είναι όμοιοι με τους Αρχηγούς;

    Ζητήματα που θα λύση το μέλλον. – Γιατί πρέπει να δικαιολογηθή και ο φόνος τόσων άλλων μικρών Κρατών!

    Μια φορά είναι όχι μόνον μωρός αλλά και κακόπιστος ο Έλληνας εκείνος που πιστεύει ακόμα τώρα πλέον, με αυτά που βλέπουμε γύρω μας, σε ιδεολογίες του Χίτλερ και πολύ περισσότερο του Μουσσολίνι. Είναι μεγάλοι άνθρωποι αλλά χαμηλοί, πολύ χαμηλοί. Ούτε σε γερμανικές ιδεολογίες και ρομαντισμούς. Ιταλικές δεν υπάρχουνε.»

    (Κηφισιά 2/1/1941 Ιωάννης Μεταξάς).

  2. Chris Papageorgiou on

    Μπορει να ηταν στα πραγματα ο Μεταξας, αλλα » ητω δικτατωρ » μικρος. Μικρος μωρος οπως ολους τους δικτατρες, ολων των αποχρωσεων.
    Δεν ειχε αντιληψη για το πως λειτουργει η ανθρωποτητα, ειναι φανερο απο τα γραπτα του.
    Τσιπρας της εποχης του 1941, μονο χρονολογιες και ονοματα αλλαζουν…..

  3. B. on

    Αποψη: Η ενοχλητική 28η Οκτωβρίου
    ΑΓΓΕΛΟΣ Μ. ΣΥΡΙΓΟΣ
    parelash-28-_1
    ΕΤΙΚΕΤΕΣ:
    Τα τελευταία χρόνια επανέρχεται στη δημόσια συζήτηση το θέμα του εορτασμού της 28ης Οκτωβρίου 1940, δηλαδή της αρχής του πολέμου και της εισόδου μας σε αυτόν. Επισημαίνεται συνήθως ότι οι υπόλοιποι λαοί της Ευρώπης εορτάζουν το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου τον Μάιο του 1945. Κατ’ επέκταση προτείνεται ότι θα ήταν ίσως καλύτερο να γίνουμε «φυσιολογικοί» και να εορτάζουμε μαζί με τους άλλους τον Μάιο. Το όλο θέμα διανθίζεται και με τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου που επίσης συνιστά την αρχή και όχι την ολοκλήρωση της ελληνικής Επαναστάσεως. Προφανώς, παραβλέπεται ότι και άλλοι λαοί εορτάζουν το ξεκίνημα μιας επαναστάσεως, όπως οι Γάλλοι την κατάληψη της Βαστίλλης την 14η Ιούλιου.

    Πίσω από τις απόψεις περί του μάλλον άκαιρου εορτασμού της 28ης Οκτωβρίου, βρίσκεται η προσπάθεια να αποδομηθούν αυτά που θεωρούνται «καταστατικοί μύθοι» του ελληνικού έθνους. Η ιστορία είναι παλιά: μύθος το Ζάλογγο, υπό αμφισβήτηση η εθνική συνείδηση των Σουλιωτών επειδή πολλοί από αυτούς μιλούσαν αρβανίτικα, μύθος και η 25η Μαρτίου ως ορισμένη από τη Φιλική Εταιρεία ημέρα ενάρξεως της Επαναστάσεως στην κυρίως Ελλάδα. Η χρονική απόσταση διευκολύνει τέτοιους ισχυρισμούς. Κάτι που καθιερώθηκε ως εθνική εορτή το 1838, ενόσω ζούσαν όλοι οι αγωνιστές του 1821, αμφισβητείται με άνεση σχεδόν δύο αιώνες μετά.

    Υπ’ αυτό το πρίσμα, η 28η Οκτωβρίου ενοχλεί διότι τα έχει όλα:

    • Τονίζει μία κορυφαία ιστορική στιγμή του ελληνικού λαού στην οποία συμμετείχαν όλοι. Την απόφαση του δικτάτορα Μεταξά αποδέχθηκαν οι πάντες περιλαμβανομένου και του εγκλείστου στις φυλακές αρχηγού του ΚΚΕ Ζαχαριάδη.

    • Σηματοδοτεί την πρώτη θριαμβική νίκη εις βάρος του άξονα.

    • Αναδεικνύει τη βαθιά αγάπη για την πατρίδα ως τον βασικό παράγοντα που ενέπνευσε τους πολεμιστές και τους οδήγησε στη νίκη.

    • Δημιουργεί ένα ηρωικό πάνθεον που αγγίζει κάθε σπίτι διότι το συγκροτούν οι παππούδες μας, οι Ελληνες της διπλανής πόρτας.

    • Φωτίζει τη συλλογική πορεία του ελληνικού λαού, την επιβίωση και συνέχειά του.

    Η 28η Οκτωβρίου κυρίως ενοχλεί διότι δεν μπορεί να προσπεραστεί ως μία κατασκευασμένη επέτειος, ένας εκ των υστέρων επινοημένος μύθος. Ο χρόνος δεν έχει αμβλύνει τη μνήμη. Ο εορτασμός της δεν ήταν απόφαση άνωθεν. Η 28η Οκτωβρίου κατέκτησε τη θέση της δίπλα στην 25η Μαρτίου εν μέσω της μαύρης Κατοχής. Ηδη, από την πρώτη επέτειο του ΟΧΙ, χιλιάδες λαού σκέπασαν το μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη με λουλούδια. Τα επόμενα δύο χρόνια, το 1942 και 1943, οι Ελληνες τίμησαν την επέτειο με αίμα συγκρουόμενοι με τους κατακτητές όταν έβγαιναν με τις σημαίες στους δρόμους και κατέθεταν στεφάνια στη μνήμη των νεκρών αδελφών. Ο λαός επέβαλε τον εορτασμό της 28ης Οκτωβρίου. Το κράτος ακολούθησε.

    Παλαιότερα, το συγκεκαλυμμένο επιχείρημα κατά της 28ης Οκτωβρίου ήταν να μην εορτάζουμε κάτι που ήταν στενά συνδεδεμένο με το ΟΧΙ που είχε πει ένας δικτάτορας. Σταδιακά το επιχείρημα ατόνησε. Η 28η Οκτωβρίου όμως συνέχισε να ενοχλεί. Δεν προτάσσει το άτομο έναντι του συνόλου, ούτε εγκωμιάζει ατελεύτητα κοινωνικά δικαιώματα. Αντιθέτως, συγκροτεί συλλογική μνήμη μέσα από τον πατριωτισμό και την εθνική συνείδηση.

    Το νέο εφεύρημα για την αμφισβήτηση της 28ης Οκτωβρίου είναι η ανάγκη του εορτασμού του τέλους του πολέμου μαζί με τους υπόλοιπους Ευρωπαίους. Η απάντηση είναι απλή. Αλλες ημερομηνίες είναι αφορμές για αργίες και διακοπές. Δεν είναι ενοποιητικός σταθμός της κοινωνίας και του λαού μας. Η 28η Οκτωβρίου είναι η πρώτη νίκη των συμμάχων κατά του Αξονα. Και είναι η δική μας νίκη.

    * Ο κ. Αγγελος Μ. Συρίγος είναι αναπληρωτής καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.

    Έντυπη

  4. Όσον αφορά το ρόλο του Μεταξά ως άνθρωπο των Γερμανών στο μοναρχικό περιβάλλον, ο ιστορικός Νίκος Πετσάλης Διομήδης, που θεωρείται ως ο κορυφαίος μελετητής της δεκαετίας του ’10, ανάφερε:

    «Ο ρόλος του Μεταξά στη δεκαετία αυτή (1910-1920) και κυρίως μέχρι την εκθρόνιση του Κωνσταντίνου στα μέσα του 1917, είναι ολέθριος. Θα έλεγα ολεθριώτερος εκείνου του 1936, που ουσιαστικά ήταν απόρροια του Διχασμού και των όσων είχαν προηγηθεί. Ο Μεταξάς υπήρξε μια πολύ σημαντική πολιτική φυσιογνωμία, αλλά ο ρόλος του εκείνη την εποχή είναι ολέθριος. Από καινούργια στοιχεία που έχουν βρεθεί στα γερμανικά αρχεία, αλλά και σε ανέκδοτα προσωπικά ημερολόγια, ο ρόλος που είχε ο Μεταξάς την περίοδο του Διχασμού ήταν αποφασιστικός γιατί με τον Γ. Στρέιτ και τη Σοφία ποδηγετούσαν τον Κωνσταντίνο και βρισκόταν σε διαρκή επαφή με το Γερμανό στρατιωτικό ακόλουθο και τον Βούλγαρο στρατιωτικό ακόλουθο. Σ’ όλους αυτούς έδινε ότι πληροφορία ήταν χρήσιμη για να διατηρηθεί η ουδετερότητα. Υπήρξαν φορές -στα μέσα του ’16- που ανοιχτά ο Μεταξάς έκανε έκκληση στο Γερμανό ακόλουθο ζητώντας του να επιτεθεί η Γερμανία κατά της Ελλάδας. Ακόμα και να καταλάβει τη Θεσσαλονίκη».

    Εισήγηση του Ν. Πετσάλη-Διομήδη στο σεμινάριο ιστορίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του δ. Κηφισιάς (30-10-2012)με τίτλο

  5. 27 Οκτωβρίου 2018

    Οι Πόντιοι στο αλβανικό έπος – Συγκινητικές μαρτυρίες
    Οι Πόντιοι στο αλβανικό έπος – Συγκινητικές μαρτυρίες
    Οι Πόντιοι στο αλβανικό έπος – Συγκινητικές μαρτυρίες

    28η Οκτωβρίου, μέρα εορτασμού, μέρα περηφάνιας.

    Ο πόλεμος φτάνει στο κατώφλι της Ελλάδας που τυραννισμένη ακόμη προσπαθεί να ξεπεράσει τη Μικρασιατική Καταστροφή, την πολιτική αστάθεια και να επουλώσει τις πληγές της. Γηγενείς και πρόσφυγες προσπαθούν να προσαρμοστούν και να συμβιώσουν. Οι γηγενείς πληγωμένοι από την ήττα στο Μικρασιατικό μέτωπο, από τον Εθνικό Διχασμό και οι πρόσφυγες ξεριζωμένοι, γενοκτονημένοι χάνουν πλέον κάθε ελπίδα επιστροφής στα πάτρια εδάφη.

    Όπως μας αναφέρουν Πόντιοι από την Άτρα σε μαρτυρίες οι συγκρούσεις και οι προκαταλήψεις ανάμεσα στους πρόσφυγες και τους γηγενείς μειώνονται και σε κάποιες περιπτώσεις εξαλείφονται με τον πόλεμο του ’40. Οι Έλληνες όλοι αντρειωμένοι με την Παναγιά στην καρδιά φεύγουν για τα βουνά της Πίνδου να υπερασπιστούν πια την μία, την κοινή τους πατρίδα. Μπροστά στο θάνατο, στον πόλεμο και στις κακουχίες αλλά και στις νίκες και την ελπίδα δεν υπάρχουν διαχωρισμοί. Πρόσφυγες και γηγενείς γίνονται ένα σώμα και με το «Αέρα» στεντόρειο δίνουν τη μάχη και νικούν.

    Οι μαρτυρίες που συλλέγονται για τους Πόντιους στον πόλεμο είναι συγκινητικές, μας ανακινούν αισθήματα χαμένα σήμερα, αισθήματα που διατρανώνονται μέσα στις αξίες του Ελληνισμού. Ήθος, φιλοξενία, πίστη, φιλότιμο και κυρίως αγάπη για το γένος, για την πατρίδα είναι μερικές μόνο από τις αξίες αυτής της φυλής.

    Πιο συγκεκριμένα, ο αντισυνταγματάρχης Βακάλης, διοικητής του 65ου συντάγματος το 1940 είχε υπό τις διαταγές του πλήθος εφέδρους στρατιώτες από τον Πόντο, οι οποίοι είχαν εγκατασταθεί στην περιοχή των Γιαννιτσών. Ο ίδιος, λοιπόν, αναφέρεται στο ακμαίο ηθικό τους, στην αντοχή και την επιμονή αλλά και στο χορό που έστηναν με τη λύρα τους στους ενδιάμεσους σταθμούς της πορείας.

    Τα λόγια του χαρακτηριστικά: «Κατά τη φοβερή Μάχη στο Μόροβα, οι Πόντιοι μαχητές πολέμησαν ορμητικά και ηρωικά, έπιασαν 100 αιχμαλώτους, 10 πεδινά πυροβόλα και στις 23 Νοεμβρίου μπήκαν πρώτοι στην Κορυτσά. Μέχρι τη γερμανική εισβολή οι Πόντιοι στάθηκαν σ’ όλες τις επιχειρήσεις ψύχραιμοι, ηρωικοί, γεμάτοι αυταπάρνηση, καρτερία, άδολο πατριωτισμό, σεμνοί και ηθικοί σε όλες τις εκδηλώσεις τους».

    Οι Πόντιοι στο αλβανικό έπος – Συγκινητικές μαρτυρίες

    Η δεύτερη μαρτυρία έρχεται από τον καθηγητή Δημήτρη Λουκάτο και αφορά τη φιλοξενία που δέχτηκε από Πόντιους κατοίκους του χωριού Αγραπιδιά Φλώρινας κατά την πορεία επιστροφής του από το Αλβανικό Μέτωπο. Εκεί τους υποδέχτηκαν Πόντιες γυναίκες με ψωμί στις ποδιές τους και άλλα φαγώσιμα για να τους τα προσφέρουν. Οι γέροι του χωριού τους μίλησαν με σοφία. Ας διαβάσουμε τι αναφέρει ο καθηγητής στη δική του μαρτυρία: «Γνωρίσαμε χαρακτήρες καλούς και κακούς, ξεχωρίσαμε χωριά φιλόξενα και πρόθυμα μέσα στ’ άλλα άπονα και άψυχα. Ο δρόμος μας αλλού ήταν χαρά και αλλού παράπονο! Άλλοι μας δρόσισαν με νερό, άλλοι ζήτησαν για ένα κομμάτι ψωμί να πάρουν τα άρβυλα και τις κουβέρτες από πάνω μας! Μα οι πρόσφυγες, όπου τους συναντήσαμε, μας κοίταξαν με στοργή… Κατέβηκαν στους δρόμους και άνοιξαν διάπλατα την αγκαλιά τους και μας είπαν: ‘’Παιδιά μας, ελάτε στα σπίτια μας. Ελάτε να φάτε ό,τι έχουμε και ξεκουραστείτε. Ελάτε να σας πλύνουμε τα πόδια και να σας ξεψειρίσουμε. Μην ντρέπεστε. Ο πόνος σας είναι δικός μας πόνος’». Και καταλήγει καθηγητής με συγκίνηση: « Πρόσφυγες! Πόσες φορές το σκέφτηκα με τύψεις πως δεν τους φερθήκαμε όπως έπρεπε οι άλλοι Έλληνες. Τους κάναμε συχνά να ντρέπονται να πουν πως είναι πρόσφυγες. Τους είπαμε Τουρκόσπορους και τους κοιτάξαμε με μίσος όταν δεν ψήφισαν το κόμμα μας. Δεν τους δεχτήκαμε με στοργή. Κι όμως, ο ερχομός τους στην Ελλάδα στάθηκε σταθμός στην ιστορία της καινούργιας μας ζωής. Μαζί με τις συνήθειές τους, τις γνώσεις τους, τις λαϊκές τους τέχνες έφεραν στην Ελλάδα την πλατύτερη σκέψη τους, την απέραντη ανατολίτικη ψυχή τους, τις φιλόξενες καρδιές τους όλο καλοσύνη και ανθρωπιά…».

    Μας γεμίζουν νοσταλγία και δάκρυα αυτές οι μαρτυρίες γιατί φέρνουν στη μνήμη μας πρόσωπα αγαπημένα που μοιράστηκαν μαζί μας τον πόνο του ξεριζωμού, τον πόνο της Γενοκτονίας, πρόσωπα που δεν είναι πια στη γη, αλλά περιμένουν από ψηλά μια δικαίωση για «αούτο το μιλλέτ». Αυτή η ζεστασιά της καρδιάς που θυμάται την Πόντια γιαγιά να ανάβει το κερί στην Παναγιά και να προσεύχεται για όλο τον κόσμο και για τούτη την ταλαίπωρη πατρίδα, τα ποντιακά τραγούδια που ψιθύριζαν οι παππούδες μας με έναν πάντα καλό λόγο στο στόμα, η επιμονή και η ελπίδα για τη ζωή, η ζωντανή φλόγα της παράδοσης και η απλότητα, είναι αυτό ακριβώς που μας περιγράφουν οι παραπάνω μαρτυρίες.

    Οι Πόντιοι στο αλβανικό έπος – Συγκινητικές μαρτυρίες

    Σήμερα, που είμαστε μακριά από όλα αυτά, σήμερα που η Ελλάδα δεν έχει πια ταυτότητα, αγωνιστές, ανθρωπιά και καρδιές απλές με αγνό πατριωτισμό, έχουμε τόση ανάγκη να διατηρούμε ζωντανές τις μαρτυρίες και τις μνήμες.

    Ναι, εμείς είμαστε που πολεμήσαμε στην Πίνδο το φασισμό του Μουσολίνι με όπλο την αθάνατη και αδούλωτη ψυχή μας! Οι ξεριζωμένοι παππούδες μας δίδαξαν ότι αυτή την ψυχή πρέπει να κρατήσουμε ελεύθερη και γενναία, γιατί ενωμένοι Έλληνες είναι ταυτόσημο με ήρωες!

    Χρόνια Πολλά, Ελλάδα.

    Προκοπίδου Μαρία. Εκπαιδευτικός- Συγγραφέας

    Πηγές:
    – santeos.blogspot. gr
    – Λουκάτος, Δ. (2001). Οπλίτης στο Αλβανικό Μέτωπο. Ποταμός.
    – Προκοπίδου, Μ. (2014). Η Άτρα του Πόντου. Ινφογνώμων. Αθήνα.

    https://epontos.blogspot.com/2018/10/blog-post_570.html?fbclid=IwAR2mFL_1WIjBpdSHq0Tz2tf_pFFjxjx1E4yl3ni6MOVr8HIOHGRrUKs8H4E

  6. 26.10.2013
    Αντιπαράθεση Μεταξά και Μουσολίνι
    Του Μιχαλη Ν. Κατσιγερα
    Στις 18 Νοεμβρίου 1940, την 22η ημέρα του ελληνοϊταλικού πολέμου, ο Μπενίτο Μουσολίνι εκφώνησε στη Ρώμη λόγο του οποίου ένα τμήμα αναφερόταν στην επίθεση κατά της Ελλάδας. Ο Ιωάννης Μεταξάς του απάντησε από ραδιοφώνου τέσσερις ημέρες μετά, στις 22 του μηνός.

    Ο Μουσολίνι μίλησε ενώπιον των περιφερειακών ιεραρχών – στελεχών του Εθνικού Φασιστικού Κόμματος στη μεγάλη αίθουσα του Παλάτσο Βενέτσια, ενώ το πλήθος των αλαλαζόντων οπαδών ήταν συγκεντρωμένο έξω στην πλατεία. Η υποδοχή του έγινε με όλες τις φανφάρες του φασιστικού τελετουργικού. Επρόκειτο για επίδειξη ισχύος του κόμματος έναντι του άλλου πόλου της τότε ιταλικής εξουσίας, δηλαδή της βασιλικής αυλής και του στρατιωτικού και οικονομικού κατεστημένου που κατά το μάλλον ή ήττον προτιμούσαν η χώρα τους να βρισκόταν, και σε αυτόν τον δεύτερο -ακόμα ευρωπαϊκό- πόλεμο, στο πλευρό της Μεγάλης Βρετανίας και όχι της Γερμανίας. Η 18η Νοεμβρίου ήταν η επέτειος της επιβολής από την Κοινωνία των Εθνών των κατά της Ιταλίας οικονομικών κυρώσεων το 1935, εξαιτίας του πολέμου της κατά της Αιθιοπίας, οι οποίες όμως είχαν αρθεί την επόμενη χρονιά. Η ανάμνησή τους ωστόσο ενίσχυε ένα πιθανό κλίμα εθνικής συσπείρωσης που είχε ανάγκη το καθεστώς. Και εκείνες τις ημέρες το είχε ανάγκη πολύ περισσότερο ο ίδιος ο Μουσολίνι, ο οποίος, κατέχοντας τις αρμοδιότητες του πολεμικού αρχηγού, δεχόταν όλο το βάρος της καθόλου ευνοϊκής για τα ιταλικά όπλα τροπής του πολέμου, και όχι μόνο στα βουνά της Ηπείρου όπου η ελληνική αντεπίθεση είχε αρχίσει από τις 4 Νοεμβρίου να απωθεί τις ιταλικές δυνάμεις, αρχικά από τα ελληνικά εδάφη, και στη συνέχεια μέσα στην Αλβανία. Στις 11 Νοεμβρίου το βρετανικό Βασιλικό Ναυτικό και η RAF κατάφεραν ισχυρά καταστρεπτικά κτυπήματα στον ιταλικό στόλο μέσα στη βάση του Τάραντα και στο στενό του Οτραντο. Ο Μουσολίνι έπρεπε να απολογηθεί. Μίλησε λοιπόν πάνω στα προαναφερθέντα αρνητικά για την Ιταλία γεγονότα.

    Remaining Time -0:00
    Fullscreen
    Mute
    Σε ό,τι αφορά την εξέλιξη του πολέμου κατά της Ελλάδας, η απολογία του απευθυνόταν εμμέσως προς τον έτερο πόλο της ιταλικής εξουσίας, αλλά και στον έτερο πόλο του Αξονα, τη Γερμανία. Αναφέρθηκε στις τραχείες οροσειρές της Ηπείρου οι οποίες «δεν είναι κατάλληλοι διά τον αστραπιαίον πόλεμον που ηξίουν οι αδιόρθωτοι πιστοί της στρατηγικής με τα επί καρφίδος μικράς σημαίας εις τους χάρτας», κατηγορώντας έτσι, χωρίς να τον αναφέρει, τον στρατηγό Σεμπαστιάνο Βισκόντι Πράσκα, ο οποίος ήταν, από το 1934, θεωρητικός του αστραπιαίου πολέμου και είχε αναλάβει να εφαρμόσει τη θεωρία του στον πόλεμο κατά της Ελλάδας, αλλά η αποτυχία του ανάγκασε τον Μουσολίνι να τον εκδιώξει στις 9 Νοεμβρίου και στη θέση του να τοποθετήσει τον Ουμπάλντο Σοντού. Η παραπάνω αναφορά του, όπου έλεγε δηλαδή σιωπηρώς ότι εκεί στην Ηπειρο δεν μπορούσε να υπάρξει επιτυχία κατά τον τύπο του γερμανικού blitzkrieg στην εκστρατεία κατά της Γαλλίας, είχε ως αποδέκτη και τον ίδιο τον Χίτλερ, ο οποίος ακριβώς εκείνη την ημέρα, στις 18 Νοεμβρίου, είχε καλέσει τον Γκαλεάτσο Τσιάνο για να του εκφράσει τις ανησυχίες του σχετικά με την έκβαση του κατά της Ελλάδας ιταλικού εγχειρήματος που η διαφαινόμενη αποτυχία του προσέβαλε το στρατιωτικό κύρος του Αξονα.

    Για την ίδια την Ελλάδα και τους Ελληνες ο Μουσολίνι δεν είχε παρά χολή. Υποσχέθηκε, κατά τρόπο απόλυτο και κατηγορηματικό στους ακροατές του: «θα τσακίσωμεν τα πλευρά της Ελλάδος». Σαν τάχα η ιταλική μπότα στον χάρτη να κινείται ανατολικά και να κτυπά τα δυτικά ελληνικά παράλια. Η φράση του «spezzeremo le reni alla Grecia» παρέμεινε έκτοτε παροιμιώδης στη γλώσσα του Δάντη για να χαρακτηρίζουν ειρωνικά οι Ιταλοί κάθε έπαρση, όπως παλιά εκείνη του γκλοριόζου στρατιωτικού του Πλαύτου.

    Ο Μουσολίνι ισχυρίστηκε ότι οι Ελληνες «μισούν την Ιταλίαν όπως κανείς άλλος λαός» και εμμέσως εγκάλεσε τους σύγχρονούς του Ιταλούς φίλους της κλασικής εποχής για την προς την Ελλάδα αγάπη τους. (Να ήταν άραγε ανάμεσά τους και ο πατέρας του έως θανάτου φανατικού φασίστα υπουργού του Λαϊκής Κουλτούρας Αλεσάντρο Παβολίνι, ο λαμπρός ανατολιστής Πάολο Εμίλιο Παβολίνι που μελετούσε βυζαντινά κείμενα και είχε υποδείξει ιταλικές πηγές του «Ερωτόκριτού» μας;). Με τα περί μίσους των Ελλήνων ο Μουσολίνι, δηλαδή ο επιτιθέμενος, προσπάθησε να κατασκευάσει στη συνείδηση των συμπατριωτών του (ανεπιτυχώς όπως απεδείχθη στην Κατοχή) έναν εχθρό, τη δεχόμενη την επίθεση Ελλάδα. Γι’ αυτό και διατείνεται πως δεν καταλαβαίνει τους φιλέλληνες Ιταλούς οι οποίοι πολέμησαν για την Ελλάδα, τον Ανίμπαλε Σανταρόζα που έπεσε στη Σφακτηρία το 1825 και τον συντοπίτη του (από το Φορλί) τον Αντόνιο Φράττι που σκοτώθηκε στον Δομοκό το 1897.

    Η απάντηση του Μεταξά ήταν καλά μελετημένη. Εξαιρετική ήταν και η συγκυρία: Την προηγουμένη οι ελληνικές δυνάμεις είχαν καταλάβει την Κορυτσά. Ετσι ο Μεταξάς, αφού του επέστρεφε τον χαρακτηρισμό «ύπουλος» επικέντρωσε την πολεμική του στον ίδιο τον Μουσολίνι, ο οποίος από πολιτικής απόψεως, με τη διαφαινόμενη αποτυχία του στην Ελλάδα, είχε αρχίσει να καθίσταται ο αδύναμος κρίκος του ιταλικού πλέγματος εξουσίας. Δεν ανέφερε την Ιταλία παρά μόνο ως φασιστική και όταν έκανε λόγο για την άλλη πλευρά χρησιμοποιούσε τον αφηρημένο όρο των στρατιωτικών ανακοινωθέντων: «ο εχθρός». Πουθενά δεν κατηγόρησε τους Ιταλούς. Αντιθέτως, τόνισε ότι «η Ελλάς δεν λησμονεί ούτε τον Σανταρόζαν, ούτε τον Φράττι, ούτε τον [Ριτσιότι] Γαριβάλδην […] οι οποίοι έχυσαν υπέρ αυτής το αίμα των, […].» Μάλιστα, διαβλέποντας την αποπομπή του Μουσολίνι, όταν πλέον η πλάστιγγα του πολέμου θα έγερνε υπέρ της Αγγλίας και της Ελλάδας, τόνισε ότι ο ιταλικός λαός «θα εκκαθαρίσει ημέραν τινά τους λογαριασμούς του με τον δικτάτορά του». Οπως και έγινε και μάλιστα κατά τρόπο τραγικό.

    Μπενιτο Μoυσολινι

    «Θα τσακίσωμεν τα πλευρά της Ελλάδος»

    « […] Αφού εκάμαμεν υπομονήν επί μακρόν, αφηρέσαμεν το προσωπείον από μίαν χώραν εγγυημένην από την Μεγάλην Βρεταννίαν, από ένα ύπουλον εχθρόν: την Ελλάδα. Ητο ένας λογαριασμός που επερίμενε την εξόφλησίν του. Πρέπει να είπω ένα πράγμα που θα ξενίσει μερικούς Ιταλούς φίλους της κλασσικής εποχής, αλλά καθυστερημένους διά την ιδικήν μας: Οι Ελληνες μισούν την Ιταλίαν όπως κανείς άλλος λαός. Το μίσος αυτό είναι εκ πρώτης όψεως ανεξήγητον, είναι όμως γενικόν, βαθύ, άσβεστον εις όλας τας τάξεις, εις τα χωριά, εις τα άνω, εις τα κάτω, παντού. Το διατί είναι μυστήριον. Ισως διότι ο Σανταρόζα εκίνησε από την πατρίδα του, το Πεδεμόντιον, διά να μεταβεί να αποθάνη ηρωϊκά εις την Σφακτηρίαν διά την Ελλάδα. Ισως διότι ένας γαριβαλδινός από το Φορλί, ο Αντώνιος Φράττι, επανέλαβε την αυτήν χειρονομίαν υπερόχου απλοϊκότητος μετά εβδομήντα έτη, πίπτων εις Δομοκόν. Μυστήριον, αλλά το γεγονός υπάρχει. Επί του μίσους αυτού, που δύναται να χαρακτηρισθεί γελοίον, εβασίσθη η ελληνική πολιτική των τελευταίων ετών. Η πολιτική της πλήρους συνενοχής με την Αγγλίαν. Δεν είναι δυνατόν να είναι άλλως, αφού ο Βασιλεύς είναι Αγγλος, η πολιτική τάξις αγγλική, και η μπόρσα υπό αμφοτέρας της τας εννοίας [χρηματιστήριο και πορτοφόλι] αγγλική. Η καταφανής και πολύμορφος αυτή αύτη συνενοχή, την οποίαν εν καιρώ θα αποδείξωμεν ακαταμαχήτως, ήτο πράξις συνεχούς έχθρας κατά της Ιταλίας. Από έγγραφα ανακαλυφθέντα από το γερμανικόν επιτελείον εις Γαλλίαν εμφαίνεται ότι από του Μαΐου η Ελλάς είχε προσφέρει εις τους Αγγλογάλλους όλας τας αεροναυτικάς της βάσεις.

    Επρεπε να τεθεί τέρμα εις αυτήν την κατάστασιν. Οπερ και εγένετο την 28ην Οκτωβρίου, όταν τα στρατεύματά μας διέβησαν τα ελληνοαλβανικά σύνορα. Αι τραχείαι οροσειραί της Ηπείρου και αι λασπώδεις χαράδραι της δεν είναι κατάλληλοι διά τον αστραπιαίον πόλεμον που ηξίουν οι αδιόρθωτοι πιστοί της στρατηγικής με τα επί καρφίδος μικράς σημαίας εις τους χάρτας. Καμμία πράξις, κανείς λόγος ιδικός μου ή της κυβερνήσεως ή οιουδήποτε άλλου υπευθύνου παράγοντος δεν είχεν εξαγγείλει τοιούτον αστραπιαίον πόλεμον. Δεν νομίζω ότι αξίζει τον κόπον να διαψεύσω όλας τας πληροφορίας της ελληνικής προπαγάνδας και των αγγλικών μεγαφώνων της.

    Η περίφημος αυτή μεραρχία αλπινιστών Τζούλια, που είχε δήθεν τεραστίας απωλείας, που δήθεν ετράπη εις φυγήν και δήθεν συνετρίβη από τους Ελληνας… εδέχθη την επίσκεψιν του στρατηγού Σοντού, ο οποίος μετά την επίσκεψίν του, μου ετηλεγράφησε τα εξής την 12 Νοεμβρίου: “Επεσκέφθην σήμερον την πρωίαν την μεραρχίαν αλπινιστών Τζούλια. Πρέπει να σας υπογραμμίσω, Ντούτσε, την λαμπράν εντύπωσιν που απεκόμισα από την θαυμασίαν αυτήν μονάδα, στερεωτέραν και πλέον υπερήφανον παρά ποτέ, με τους γρανιτώδεις αλπινιστάς της.»

    Ενθυμείται κανείς από σας, σύντροφοι, τον ανέκδοτον λόγον μου εις Εμπολι κατά Ιούλιον του 1935, προ του αιθιοπικού πολέμου; Είχα είπει ότι θα ετσακίζαμεν τα πλευρά του Νεγκούς [Χαϊλέ Σελασιέ]. Τώρα, με την ίδιαν απόλυτον βεβαιότητα, ε π α ν α λ α μ β ά ν ω α π ό λ υ τ ο ν, σας λέγω ότι θα τσακίσωμεν τα πλευρά της Ελλάδος. Εις δύο ή εις δώδεκα μήνας, αδιάφορον. Ο πόλεμος μόλις ήρχισεν. Εχομεν άνδρας και μέσα επαρκή διά να εξουθενώσωμεν κάθε ελληνικήν αντίστασιν. Η αγγλική βοήθεια δεν θα δυνηθεί να εμποδίσει την πραγμάτωσιν της σταθεράς αυτής αποφάσεως ούτε να σώσει τους Ελληνας από την καταστροφήν που ηθέλησαν και απεδείχθησαν άξιοι να υποστούν. Το να σκεφθεί κανείς διαφορετικά ή να αμφιβάλει θα εσήμαινεν ότι δεν με γνωρίζει. Απαξ ξεκινήσω, δεν σταματώ πλέον μέχρι τέλους. Το απέδειξα ήδη και ό,τι και αν συμβεί, θα το αποδείξω και πάλιν. Τους 372 νεκρούς, τους 1.082 τραυματίας, τους 650 εξαφανισθέντας κατά την διάρκειαν των πρώτων δώδεκα ημερών του αγώνος εις το ηπειρωτικόν μέτωπον, θα τους εκδικηθώμεν. […]»

    Ιωαννης Μεταξας

    «Η απάντησις του Στρατού μας θα του μείνει αλησμόνητος»

    «Προ 26 ημερών ύπουλος και δόλιος εχθρός μας επετέθη χωρίς καμμίαν αφορμήν και με μόνον σκοπόν να μας αφαιρέσει ό,τι πολυτιμότερον έχομεν και ό,τι δίδει αξίαν εις την ζωήν μας, δηλαδή την ελευθερίαν μας, την εθνικήν μας ανεξαρτησίαν και την τιμήν μας. Ολη η Ελλάς ηγέρθη ως ένας άνθρωπος ηνωμένη εις ένα αδιάσπαστον σύνολον και εις την πρόσκλησιν του Βασιλέως έδραμεν εις τα όπλα. Σκληροί αγώνες ήρχισαν ευθύς εξ αρχής και το πρώτον βάρος έπεσεν εις τον Στρατόν της Ηπείρου, του οποίου η σθεναρά αντίστασις εκάλυψε την επιστράτευσιν και την συγκέντρωσιν των Πολεμικών μας Δυνάμεων. Εκτοτε και εφ’ όσον συνεκεντρούτο ο Στρατός και μετά την συγκέντρωσιν αυτού ήρχισαν και αι νίκαι η μία μετά την άλλην. Στρατός, Αεροπορία και Ναυτικόν συνηγωνίζοντο και ημιλλώντο εις πράξεις ανδρείας, αι οποίαι θα δοξάζουν εσαεί το ελληνικόν όνομα. Διά τούτο εκ μέρους ολοκλήρου του έθνους εκφράζω την βαθυτάτην ευγνωμοσύνην του προς τον θρυλικόν Στρατόν, την ηρωικήν Αεροπορίαν μας και το αδάμαστον Ναυτικόν μας διά τας ενδόξους σελίδας, τας οποίας προσθέτουν εις την τρισχιλιετή ιστορίαν μας, καθώς επίσης αποτίω φόρον θαυμασμού προς τους κατοίκους των πόλεων και των χωρίων της Ελλάδος, οι οποίοι με θάρρος και γενναιοψυχίαν υπέστησαν τους βομβαρδισμούς του εχθρού.

    Είμαι προσέτι βέβαιος, ότι ερμηνεύω την κοινήν επιθυμίαν εκφράζων την ευγνωμοσύνην του Ελληνικού Εθνους προς τους γενναίους συμμάχους μας τους Αγγλους διά την ολόψυχον βοήθειαν την οποίαν δίδουν εις τον αγώνα μας και ιδίως διά τα κατορθώματα του απαραμίλλου Ναυτικού των και της περιφήμου Αεροπορίας των.

    Ο αγών από 10 ημερών έλαβε την μεγαλυτέραν αυτού έντασιν εις τον τομέα της Δυτικής Μακεδονίας και τα πέριξ, όπου η μάχη υπήρξε σκληρά και αδιάκοπος καθ’ όλας τας ημέρας, καταλήξασα μετά την πτώσιν του ορεινού προμαχώνος της Μόροβας εις την κατάληψιν της Κορυτσάς σήμερον, και εις την φυγήν του εχθρού εφ’ όλου του μετώπου της Δυτικής Μακεδονίας και της Ηπείρου.

    Οταν ο Ιταλός δικτάτωρ απήγγειλε τον τελευταίον αυτού λόγον, τον τόσον γεμάτον από χολήν και οργήν εναντίον της Ελλάδος, δεν εφαντάζετο βέβαια ότι ο Ελληνικός Στρατός θα του έδινε τόσον ταχείαν απάντησιν. Μετά τοιαύτην απάντησιν, η οποία θα του μείνει αλησμόνητος, δεν χρειάζονται πολλά λόγια δικά μου. Μόνον ολίγα έχω να προσθέσω. Η Ελλάς δεν λησμονεί ούτε τον Σανταρόζαν, ούτε τον Φράττι, ούτε τον Γαριβάλδην, ούτε τόσους και τόσους άλλους Ιταλούς οι οποίοι έχυσαν το αίμα των, όπως δεν λησμονεί και τόσους και τόσους Ελληνας οι οποίοι έχυσαν το αίμα των υπέρ της αγωνιζομένης διά την ελευθερίαν και ανεξαρτησίαν της κατά τον παρελθόντα αιώνα Ιταλίας. Οι Ιταλοί οι αγωνισθέντες υπέρ ημών κατά τους εθνικούς μας αγώνας θα μας είναι πάντοτε διπλά προσφιλείς και διά το αίμα το οποίον έχυσαν και διότι εάν έζων σήμερον θα ήσαν οι καταδιωκόμενοι και αποδιοπομπαίοι τράγοι του φασισμού, όστις δεν είναι δυνατόν να ανεχθή ποτέ εις τους κόλπους του ανθρώπους αγωνιζομένους διά τα μεγάλα και υψηλά ιδανικά διά τα οποία ηγωνίσθησαν εκείνοι άλλοτε και ημείς αγωνιζόμεθα σήμερον. Θέλω να προσθέσω ακόμη και το εξής: Ο κ. Μουσολίνι, απορών διότι η θέλησίς του να υποδουλώσει την Ελλάδα προεκάλεσε κατ’ αυτού το μίσος του ελληνικού λαού, έθεσεν ως σκοπόν του πολέμου της φασιστικής Ιταλίας την εξόντωσιν της Ελλάδος. Τον διαβεβαιούμεν ότι έχομεν λάβει την απόφασιν να μη εξοντωθώμεν και να ζήσωμεν ως έθνος ελεύθερον και ανεξάρτητον, και θα ζήσωμεν, και μαζί με τους Αγγλους συμμάχους μας θα υπερισχύσωμεν. Ποίαι θα είναι αι συνέπειαι της τοιαύτης επικρατήσεώς μας διά την Ιταλίαν ας το κρίνει ο ιταλικός λαός όταν θα εκκαθαρίσει ημέραν τινά τους λογαριασμούς του με τον δικτάτορά του. […]».

    http://www.kathimerini.gr/502240/article/epikairothta/ellada/antipara8esh-meta3a-kai-moysolini?fbclid=IwAR2dPl_nx1ecs5YebuH0UO3hSKioZ8kz2a7JaIDrGceVHVV2qwX7MHyM6rk


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: