Για την εκδήλωση της ΟΠΣΕ στο Χίλτον

Από το ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ της ΟΠΣΕ

Ε9-1-2017-3κδήλωση με θέμα «Ιστορία και Παράδοση του Ποντιακού Ελληνισμού», διοργανώθηκε στην Αθήνα την Δευτέρα 9 Ιανουαρίου 2017 από την Ομοσπονδία Προσφυγικών Σωματείων Ελλάδας (ΟΠΣΕ). Η εκδήλωση έγινε στο ξενοδοχείο Χίλτον, στο πλαίσιο του επενδυτικού και αναπτυξιακού πολυσυνεδρίου Money Show, το οποίο έγινε με τη συμμετοχή πανεπιστημίων, επιχειρήσεων και παραγωγικών υπουργείων.

Η ΟΠΣΕ, αποτελεί την αρχαιότερη Προσφυγική Ομοσπονδία με έτος ίδρυσης το 1984 και εκφράζει το σύνολο του προσφυγικού ελληνισμού, που προέρχεται από τις αλησμόνητες πατρίδες της Ανατολής (Ιωνία, Πόντο, Βιθυνία, Καππαδοκία, Πισιδία, Ανατολική Θράκη, Ίμβρο, Τένεδο κ.ά). Εκφράζει δηλαδή το σύνολο των Προσφύγων της Μικρασιατικής Καταστροφής του 1922, που επέζησαν της Γενοκτονίας που πραγματοποίησε ο τουρκικός εθνικισμός στην Οθωμανική Αυτοκρατορία την περίοδο 1914-1923.

Η εκδήλωση της 9ης Ιανουαρίου ήταν δομημένη σε δυο ενότητες. Η πρώτη αφορούσε τα ιστορικά γεγονότα και η δεύτερη τον Ποντιακό πολιτισμό. Στην πρώτη ενότητα ήταν ενταγμένες οι εισηγήσεις των Βλάση Αγτζίδη και Ντόρας Βακιρτζή ενώ στη δεύτερη οι εισηγήσεις των Νίκου Ζουρνατζίδη και Δημήτρη Ματζούρη.

9-1-2017-s1050012

Όλοι οι ομιλητές αναφέρθηκαν στην ανάγκη συνεννόησης όλων των δυνάμεων  του προσφυγικού ελληνισμού, με στόχο μια κοινή στρατηγική ώστε να επιτευχθούν οι στόχοι τους.

Στην εισαγωγική του ομιλία ο Δημήτρης Παντέλας, γενικός γραμματέας της ΟΠΣΕ, αναφέρθηκε στην ανάγκη ανάπτυξης μιας κοινής παμπροσφυγικής στρατηγικής: «Εμείς αγωνιζόμαστε και εκπροσωπούμε τον προσφυγικό ελληνισμό όλης της Ανατολής…. Όμως είμαστε διασπασμένοι, χωρίς στόχο, σχέδιο συνεργασίας και στρατηγική. Δεν έχουμε καθίσει σε ένα τραπέζι όλες οι ομοσπονδίες για να συνεργαστούμε και να συζητήσουμε για την πορεία μας στο μέλλον».

Για το ζήτημα της Γενοκτονίας και του τεμαχισμού του στο πλαίσιο ενός μικρόμυαλου τοπικισμού, είπε: «Πρόκειται για ένα νομικό ζήτημα που δεν αφορά μόνο τη Γενοκτονία των Ποντίων, αλλά είναι ένα μέρος του συνολικού εγκλήματος που έγινε εναντίον όλου του ελληνισμού της Ανατολής. Όταν ενωθούμε και το συμφωνήσουμε αυτό, τότε θα μας πάρουν στα σοβαρά και όλοι οι άλλοι».

Ο Δ. Παντέλας αναφέρθηκε σε δύο μεγάλα ζητήματα που αποτελούν κοινό σημείο όλων των προσφυγικών δυνάμεων: τη διεκδίκηση ν υπολοίπων της Ανταλάξιμης Περιουσίας και τη δημιουργία ενός μεγάλου και κεντρικού Μουσείου για τον Ελληνισμό της καθ’ ημάς Ανατολής.

DSC_0107

Στη συνέχεια η πρόεδρος του Ινστιτούτου Κοινωνικής Δυναμικής Ντόρα Βακιρτζή προσέγγισε  κοινωνιολογικά τη στάση της Ελλάδας κατά τη διάρκεια των κρίσιμων γεγονότων που οδήγησαν στον αφελληνισμό του Πόντου και στη Μικρασιατική Καταστροφή.

Ο δρ. Ιστορίας  Βλάσης Αγτζίδης αναφέρθηκε κατ’ αρχάς στις συνθήκες που υπήρχαν πριν την προσφυγοποίηση. Στη συνέχεια   περιέγραψε τις συνθήκες που βίωσαν οι πρόσφυγες κατά τον ερχομό τους στην Ελλάδα: «Τον καιρό που έφτασαν οι φιλελεύθεροι πρόσφυγες στην Ελλάδα, κατά την περίοδο της Γενοκτονίας, συγκρούστηκαν με τους φιλομοναρχικούς ντόπιους. Τα επόμενα χρόνια η αμφισβήτηση της ελληνικότητας των προσφύγων από τη φιλομοναρχική παράταξη είχε φτάσει στα πιο υψηλά επίπεδα… Παρά το έντονο αντιπροσφυγικό κλίμα που επικράτησε για πολλά χρόνια, οι πρόσφυγες κατόρθωσαν να ανέλθουν κοινωνικά και να συσπειρωθούν δημιουργώντας σωματεία και ομοσπονδίες.»

Όσον αφορά τη Γενοκτονία είπε: «Είχε διαφορετική μορφή σε κάθε περιοχή της Ανατολής. Είναι σημαντική η πρωτοβουλία της ΟΠΣΕ να παραθέσει το ζήτημα των Γενοκτονιών στους αρμόδιους σχετικά με το θέμα, στους ακαδημαϊκούς ιστορικούς. Αυτοί είναι οι οποίοι θα συγκροτήσουν το πλαίσιο με το οποίο θα διεκδικήσουν την ικανοποίηση των απαιτήσεών τους σε πολιτικό επίπεδο».

Ο συνεργάτης του Κέντρου Έρευνας και Προβολής της Εθνικής Μουσικής «Σίμωνα Καρά» δρ. Δημήτρης Ματζούρης, αναφέρθηκιε στην πολυπλοκότητα του πολιτισμού και στην ανάγκη αποσαφήνισης όλως των στοιχείων του παρελθόντος για να έχουμε μια πλήρη εικόνα.  Ο πολιτισμός των Ποντίων δεν είχε αναπτυχθεί εντός κάποιου θερμοκηπίου αλλά σε απόλυτη σύνδεση και συσχέτιση με τους άλλους λαούς που συνόρευαν με τον Πόντο, δηλαδή τις υπόλοιπες ελληνικές και χριστιανικές κοινότητες της Ανατολής. Υποστήριξε ότι δεν είναι αδυνατόν να αποκοπεί ένας χώρος από το ευρύτερο πολιτισμικό του πλαίσιο .

Τέλος, ο μελετητής ποντιακών χορών Νίκος Ζουρνατζίδης  υποστήριξε:  «Κανένας πολιτισμός δεν γίνεται από παρθενογένεση. Πολλοί ποντιακοί χοροί, για παράδειγμα, είναι προσμίξεις πολιτισμών πολλών λαών. Δεν μπορούμε να ψάχνουμε για αυθεντικούς ποντιακούς χορούς και να ακυρώσουμε στο μυαλό μας όλους τους υπόλοιπους. Πρέπει να διαφυλάξουμε οτιδήποτε έφεραν μαζί τους οι Πόντιοι πρόσφυγες πρώτης γενιάς για να δώσουμε συνέχεια στον πολιτισμό μας.»

Η μεγάλη συμμετοχή του κόσμου παρόλες τις άσχημες καιρικές συνθήκες και το υψηλό επίπεδο των εισηγήσεων δίνει κουράγια στο Δ.Σ. της ΟΠΣΕ για να συνεχίσει το δύσκολο έργο της προσπάθειας συνεννόησης του συνόλου των δυνάμεων του προσφυγικού ελληνισμού για την επίτευξη των μεγάλων στόχων.

9-1-2017-4

Η εικόνα έξω από το Χίλτον!!!

Advertisements

2 Σχόλια

  1. Παμπροσφυγική στρατηγική και ποντιακός ελληνισμός – Η έκκληση της ΟΠΣΕ

    http://www.pontos-news.gr/article/158713/pamprosfygiki-stratigiki-kai-pontiakos-ellinismos-i-ekklisi-tis-opse

    Τι ειπώθηκε στην εκδήλωση με θέμα, «Ιστορία και Παράδοση του Ποντιακού Ελληνισμού», στην Αθήνα

    http://efxinospontos.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=1678:ti-eipothike-stin-ekdilosi-me-thema-istoria-kai-paradosi-tou-pontiakoy-ellinismoy-stin-athina&catid=18:eidiseis&Itemid=119

  2. Εξ Εσπερίας η δικαίωση του Σίμωνος Καρά

    από Σωτήρης Κ. Δεσπότης – 14 Ιουνίου 2019

    Συχνά, τα αποτελέσματα νέων επιστημονικών ερευνών έρχονται να επαληθεύσουν θέσεις και πορίσματα παλαιοτέρων ερευνητών. Χαρακτηριστική περίπτωση είναι τα αποτελέσματα ετήσιας έρευνας που πραγματοποιήσαμε με αφορμή τις μουσικές πληροφορίες που καταγράφονται στο βιβλίο του Louis Albert Bourgault Ducoudray, Εtudes sur la musique ecclesiastique grecque: Μission musicale en Grece et en Orient. Janvier-Mai 1875, με έκδοση του έργου στο Παρίσι το 1877. Τα αποτελέσματα της έρευνάς μας σχετικά με τη λειτουργία των έλξεων καθώς και με αναλύσεις – ενέργειες σημαδοφώνων της νεοελληνικής ψαλτικής τέχνης, ταυτίζονται με μουσικοθεωρητικές τοποθετήσεις που συναντούμε στο συγγραφικό έργο του Σίμωνος Καρά (Λέπρεον Ηλείας 1903 – Αθήνα 1999), η ορθότητα των οποίων για μια μεγάλη ομάδα ερευνητών και ερμηνευτών της ελληνικής ψαλτικής τέχνης, αμφισβητείται.

    Ο Ducoudray, Γάλλος μουσικολόγος και συνθέτης, (Nantes 1840 – Vernouillet 1910), μελέτησε την ελληνική εκκλησιαστική μουσική παράδοση ταξιδεύοντας και διαμένοντας στην Αθήνα, στη Σμύρνη, στην Κωνσταντινούπολη και στη Χάλκη από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Μάιο του 1875. Στην Αθήνα κοντά στον Θεοχάρη Γερογιάννη μελέτησε το σημειογραφικό σύστημα της νεοελληνικής ψαλτικής τέχνης. Μια σειρά όμως αναπάντητων ερωτημάτων οδήγησαν τον Γάλλο μουσικολόγο στη Σμύρνη όπου και γνώρισε τον Πρωτοψάλτη Μισαήλ Μισαηλίδη καθώς και τον Νικόλαο Πρωτοψάλτη. Μετά τη Σμύρνη ο Ducoudray διέμεινε στην Κωνσταντινούπολη και στη Χάλκη. Εκεί συνάντησε τον αρχιμανδρίτη Γερμανό Αφθονίδη, ο οποίος υπήρξε ο πρόεδρος της Μουσικής Επιτροπής του 1881, τον Γεώργιο Βιολάκη, ο οποίος από τον Νοέμβριο του 1875 ανέλαβε τα καθήκοντα του Αρχοντα Πρωτοψάλτου της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, τον Δημήτριο Πασπαλλή και τον Ηλία Τανταλίδη.

    Η πενταγραμμική σημειογραφία

    Το αξιοσημείωτο γεγονός βρίσκεται στο ότι ο Γάλλος μουσικολόγος κατέγραψε πληροφορίες από τις συζητήσεις που είχε με τους προαναφερθέντες και κυρίως με τον Γερμανό Αφθονίδη, στο προαναφερθέν έργο που εξέδωσε στο Παρίσι το 1877. Κατέγραψε μάλιστα στην πενταγραμμική σημειογραφία εκκλησιαστικά μέλη διασώζοντας με τον τρόπο αυτό χαρακτηριστικά παραδείγματα από την ψαλτική πρακτική της περιόδου. Ο προσδιοριστικός χαρακτήρας της πενταγραμμικής σημειογραφίας που χρησιμοποιείται από τον Ducoudray, για την καταγραφή των εκκλησιαστικών μελών, μας παρέχει τη δυνατότητα να προσεγγίσουμε με μεγάλη ακρίβεια όλες σχεδόν τις μουσικές πληροφορίες – παραμέτρους που καταγράφονται στα 29 εκκλησιαστικά μέλη που περιλαμβάνει το πόνημα του Γάλλου ερευνητή και να οδηγηθούμε σε σαφή συμπεράσματα.

    Η ανάλυση των 29 εκκλησιαστικών μελών καθώς και οι πληροφορίες πoυ σχετίζονται με μουσικοθεωρητικά ζητήματα περί οκταηχίας και έλξεων που καταγράφονται στη συγκεκριμμένη μελέτη, μας παρέχουν τη δυνατότητα να προσεγγίσουμε σημαντικότατα στοιχεία που συνδέονται άμεσα: α) με ενέργειες – αναλύσεις σημαδοφώνων της ελληνικής ψαλτικής τέχνης (περισσότερα βλέπε στο: Sotiris K. Despotis, Bemerkungen zu den Aufzeichnungen griechischer kirchlicher Melodien von Louis Albert Bourgault Ducoudray, ανακοίνωση στο διεθνές μουσικολογικό συνέδριο με τίτλο: Theorie und Geschichte der Monodie, 7-10/9/2006 στη Βιέννη, υπό έκδοση), β) το ρόλο που διαδραματίζουν οι έλξεις σε κάθε ήχο της βυζαντινής εκκλησιαστικής μουσικής παράδοσης (περισσότερα βλέπε στο: Σωτήριος Κ. Δεσπότης, Μορφολογικές παρατηρήσεις περί οκταηχίας και έλξεων σε καταγραφές εκκλησιαστικών μελών του Louis Albert Bourgault Ducoudray, ανακοίνωση στο Γ΄ διεθνές μουσικολογικό και ψαλτικό συνέδριο με τίτλο: Η Οκταηχία, 17-21/10/2006, στην Αθήνα, υπό έκδοση) και γ) τη χρονική αγωγή βάσει της οποίας εψάλησαν τα εκκλησιαστικά μέλη που περιλαμβάνει ο Ducoudray στη μελέτη του.

    50 χρόνια έρευνας

    Τα συμπεράσματα στα οποία οδηγηθήκαμε από τις αναλύσεις που πραγματοποιήσαμε, ταυτίζονται με μουσικοθεωρητικές θέσεις στις οποίες καταλήγει και ο Σίμων Καράς, μετά περίπου μια ολόκληρη πεντηκονταετία έρευνας στη χειρόγραφη και στην προφορική παράδοση της εκκλησιαστικής μας παραδόσεως και έρχονται να πιστοποιήσουν για μια ακόμη φορά την ορθότητα των γραφομένων του Καρά, δίνοντας απαντήσεις σε όσους έθεταν υπό αμφισβήτηση μεγάλο τμήμα από τα γραφόμενά του.

    Αντιπαραβάλλοντας τις καταγραφές στην πενταγραμμική σημειογραφία που περιλαμβάνει στη μελέτη του ο Γάλλος μουσικολόγος με τα αντίστοιχα μέλη, όπως αυτά παρουσιάζονται κυρίως στο Αναστασιματάριο του Πέτρου Εφεσίου, αποκωδικοποιούμε ενέργειες σημαδοφώνων της νεοελληνικής ψαλτικής τέχνης. Μελετώντας παράλληλα το θεωρητικό έργο του Σίμωνος Καρά συναντάμε με αναλυτικότατο τρόπο τις ίδιες ερμηνευτικές προσεγγίσεις, στοιχείο το οποίο έρχεται όχι μόνο να επαληθεύσει τις θεωρητικές απόψεις του Καρά, αλλά και να τονίσει την ιστορική συνέχεια που χαρακτηρίζει τη νεοελληνική εκκλησιαστική μουσική παράδοση.

    Ειδικότερα, το θεωρητικό ζήτημα που σχετίζεται με την ύπαρξη ή μη των μελωδικών έλξεων στα εκκλησιαστικά μέλη, φαίνεται να βρίσκει απάντηση μέσα από τις καταγραφές του Γάλλου μουσικολόγου, ο οποίος σε κάθε μέλος καταγράφει με ειδικά σύμβολα τις έλξεις, πιστοποιώντας με τον τρόπο αυτό την ύπαρξή τους στα εκκλησιαστικά μέλη της ελληνικής ψαλτικής τέχνης. Το αξιοσημείωτο βέβαια του γεγονότος είναι ότι οι έλξεις που καταγράφονται σε κάθε ήχο από τον Ducoudray περιλαμβάνονται με συνέπεια και ακρίβεια και στο θεωρητικό έργο του Σίμωνoς Καρά, ο οποίος απ’ ό,τι φαίνεται κατάφερε να προσεγγίσει ένα τόσο δύσκολο θεωρητικό ζήτημα με μεγάλη ακρίβεια. Και ας μη λησμονούμε ότι ο πρόεδρος της Μουσικής Επιτροπής του 1881, ο αρχιμανδρίτης Γερμανός Αφθονίδης, ήταν κυρίως εκείνος που έδωσε τις θεωρητικές πληροφορίες περί έλξεων στον Ducoudray.

    Η θεωρητική διδασκαλία του Σίμωνος Καρά, όπως αυτή παρουσιάζεται στο δίτομο θεωρητικό του έργο με τίτλο: Μέθοδος της Ελληνικής Μουσικής (Αθήναι 1982), καθώς και οι μελέτες του: Η ορθή ερμηνεία και μεταγραφή των βυζαντινών μουσικών χειρογράφων (Αθήναι 1990) και Η βυζαντινή μουσική παλαιογραφική έρευνα εν Ελλάδι (Αθήναι 1976), έρχονται να αποδείξουν τους λόγους για τους οποίους ένα σύνολο μουσικολόγων – ερευνητών της Δυτικής Ευρώπης αλλά και της χώρας μας οδηγήθηκαν σε λανθασμένα συμπεράσματα, όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποίησαν τις μεταγραφές – εξηγήσεις ελληνικών εκκλησιαστικών μελωδιών στο πεντάγραμμο. Κατά συνέπεια αποκαθιστούν την πολυετή λανθασμένη εικόνα που είχαν οι δυτικοί μουσικολόγοι για τα μελωδικά χαρακτηριστικά της βυζαντινής, κυρίως, εκκλησιαστικής μουσικής παραδόσεως.

    Οι αλλαγές στην ψαλτική τέχνη

    Ο Σίμων Καράς βασιζόμενος σε σειρά μουσικοθεωρητικών συγγραμμάτων και αντλώντας έναν τεράστιο πλούτο μορφολογικών πληροφοριών από τη βυζαντινή, μεταβυζαντινή και νεοελληνική μουσική χειρόγραφη παράδοση, απέδειξε περίτρανα ότι η τελευταία αλλαγή του σημειογραφικού συστήματος της ελληνικής ψαλτικής τέχνης που πραγματοποιήθηκε το 1814 αποτελεί, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε και ο καθηγητής Γρηγόριος Στάθης, «γέφυρα μετάγουσα και προς τα πίσω, προς τη μία, ενιαία και αδιάκοπη ψαλτική παράδοση». Η ελληνική ψαλτική τέχνη εξελίσσεται, όπως κάθε παραδοσιακή μουσική τέχνη, διατηρώντας όμως σε ολόκληρη την ιστορία της τα βασικά της μορφολογικά γνωρίσματα, τα οποία δεν χάθηκαν με τη δεύτερη Αλωση της Κωνσταντινουπόλεως όπως πρέσβευε μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες μια ομάδα μουσικολόγων της Δύσης αλλά και της χώρας μας.

    Η μεγαλύτερη ίσως προσφορά του αειμνήστου Δασκάλου, στο χώρο της εκκλησιαστικής μας μουσικής παραδόσεως, είναι το δίτομο θεωρητικό του εγχειρίδιο, το οποίο κατέχει επάξια τη σημαντικότερη θέση στο μουσικοθεωρητικό χώρο της νεοελληνικής ψαλτικής τέχνης και επιστήμης, ειδικότερα στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Η σπουδαιότητα του πονήματος έγκειται: α) στον τρόπο με τον οποίο αναλύεται το θεωρητικό σύστημα της βυζαντινής οκταήχου, παρουσιάζοντας για κάθε ήχο τη μορφολογική και ιστορική του ταυτότητα και β) στο γεγονός ότι ο Σίμων Καράς συμπεριέλαβε στο θεωρητικό του ολόκληρο κεφάλαιο για τη μουσική έκφραση.

    Στις ημέρες μας το θεωρητικό έργο του αειμνήστου Δασκάλου, ειδικότερα μετά την ίδρυση των τεσσάρων ελληνικών πανεπιστημιακών μουσικών τμημάτων, γνωρίζει μεγάλη διάδοση χάρη στους μαθητές του Σίμωνος Καρά. Ανάμεσά τους ξεχωριστή θέση κατέχει ο Πρωτοψάλτης κ. Λυκούργος Α. Αγγελόπουλος, ο οποίος τα τελευταία 25 χρόνια έχοντας ως σημείο αναφοράς τη θεωρητική διδασκαλία του αειμνήστου Δασκάλου του αναδεικνύει πλήθος αξιόλογων ερευνητών και ιεροψαλτών. Οι πολυετείς αυτοί μόχθοι των μαθητών του Σίμωνος Καρά αποτελούν ένα διαρκές μνημόσυνο για τα οκτώ χρόνια απουσίας του από την ελληνική μουσική παράδοση.

    * Ο Σωτήριος Κ. Δεσπότης είναι μουσικολόγος – συνθέτης.

    https://antifono.gr/%CE%B5%CE%BE-%CE%B5%CF%83%CF%80%CE%B5%CF%81%CE%AF%CE%B1%CF%82-%CE%B7-%CE%B4%CE%B9%CE%BA%CE%B1%CE%AF%CF%89%CF%83%CE%B7-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CF%83%CE%AF%CE%BC%CF%89%CE%BD%CE%BF%CF%82-%CE%BA%CE%B1%CF%81/


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: