ΓΙΑ ΤΑ ΤΗΣ ΤΡΙΠΟΛΙΤΣΑΣ (23 Σεπτέμβρη του 1821)….

…και της σφαγής που ακολούθησε

 .
tripolitsaΜια από τις πρώτες πράξεις μεγάλης βιαιότητας από την πλευρά των εξεγερμένων του 1821, ήταν η σφαγή των «τούρκων» της Τρίπολης (κυρίως ελληνόφωνων) μετά την κατάληψη της πόλης…. Το γεγονός αυτό ευκόλως ερμηνεύεται από τον παραμερισμό της Φιλικής Εταιρείας από την επαναστατική διαδικασία και την κυριαρχία των «κλεφτών και των αρματωλών»... όπως επίσης και του πολλαπλού χαρακτήρα που είχε η επανάσταση του 1821.
.
Tα γεγονότα που συνέβησαν στην Τρίπολη επιτρέπουν στον ερευνητή να αναζητήσει απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα, από το πως χάθηκε ο έλεγχος της Επανάστασης από τους Φιλικούς έως το ποιά ήταν η εθνοπολιτιστική κατάσταση των «Τούρκων» στα επαναστατημένα εδάφη.
.

Για το τελευταίο έχουμε μια μαρτυρία που την παραθέτει ο Σιμόπουλος και την έχω ενσωματώσει στο υπό έκδοση νέο μου βιβλίο με τίτλο «Εμείς και το Ισλάμ»: Λίγο πριν την κατάληψη της Τριπολιτσάς από τους επαναστάτες, οι  «Τούρκοι» προύχοντες έσπευσαν να ζητήσουν έλεος από τον Πάνο Κολοκοτρώνη με τα ακόλουθα λόγια:

«Και εμείς Έλληνες είμεθα, γεννηθέντες και ανατραφέντες, εμείς και οι πατέρες και οι πρόγονοί μας, εις την Ελλάδα. Δεν πρέπει να μας λέγετε Περσιανούς ούτε να μας σκοτώνετε, διότι είμεθα αδελφοί, έξω από μίαν πίστιν… Τον ραγιά δεν τον εγυμνώσαμεν και δεν τον ετυραννούσαμε εμείς αλλά οι άρχοντές σας. Διότι εκείνοι επλήρωναν (συμπλήρωναν) τα Δεφτέρια (κατάστιχα) εμφαίνοντα την εις εκάστην επαρχίαν, χωρίον και άτομον αναλογούσαν φοροδοσίαν και αυτοί ελάμβανον,εμείς δε είμεθα μόνον εκτελεσταί. Ο Σουλτάνος νόμιμον φόρον εγνώριζε το χαράτζι (κεφαλικόν φόρον) τους δε λοιπούς φόρους επροσδιόριζαν οι άρχοντες με τους αγιάννηδες οθωμανούς.»
 .
Το θέμα αυτό έχει αναδειχθεί σε υπερβολικό βαθμό, στο πλαίσιο μιας καταγγελίας κατά του ελληνικού κράτους, από διάφορους κύκλους οι οποίοι συνήθως ανήκουν και στο χώρο των Αρνητών της Γενοκτονίας στην Ανατολή… Άρα δηλαδή τις όποιες εύλογες παρατηρήσεις τους μπορούμε εύκολα να τις θέσουμε υπό αμφισβήτηση με την έννοια των προβληματικών κριτηρίων και της ιδεοληπτικής μονομέρειας. Για παράδειγμα δες  εδώ.
.
Ας επιστρέψουμε στην Τριπολιτσά:
 .
Αν δούμε το θέμα με ταξικά κριτήρια, η σφαγή της Τριπολιτσάς υπήρξε η απεχθής εκδίκηση των ξυπόλητων κατά των εχόντων και κατεχόντων.

Εκείνη την εποχή η ταξική διαφοροποίηση ταυτιζόταν με τη θρησκευτική διαφοροποίηση. Έτσι ορίζεται από το Ισλάμ η κυριαρχία… Απλώς μεταξύ των απόκληρων ραγιάδων και των κατεχόντων πιστών του Κορανίου, είχε δημιουργηθεί μια ενδιάμεση ομάδα που προήλθε από τους ραγιάδες και υπηρετούσε τους αφεντάδες. Αυτοί εγκαίρως συντάχθηκαν με τους επαναστάτες όταν είδαν ότι αλλιώς θα έχαναν το κεφάλι τους και ότι μόνο με την αλλαγή στρατοπέδου θα μπορούσαν να διασώσουν τις περιουσίες και να θέσουν υπό τον έλεγχό τους ένα λαϊκό κίνημα, που η ηγεσία του εμπνεόταν από τα ιδεώδη της Γαλλικής Επνάστασης… 
 .
Την (απεχθή) βία που ακολουθήθηκε στην Τριπολιτσά, ως πόθος και βία των ταπεινών ενάντια στους καταπιεστές τους (κάποιοι θα την ονόμαζαν μνησικακία των μη εχόντων), την είχαμε ήδη γνωρίσει στη Γαλλική Επανάσταση. Αποτυπώθηκε και στην Μασσαλιώτιδα:
—————————————
—————————————
«Εμπρός παιδιά της Πατρίδας
Η μέρα της δόξας έφθασε
Απέναντί μας η τυραννία
Το ματωμένο λάβαρο υψώθηκε
Ακούστε στα λιβάδια
Να βρυχώνται αυτοί οι άγριοι στρατιώτες
Έρχονται ως την αγκαλιά σας,
Να κόψουν τους λαιμούς των γιων σας, των συντρόφων σας.
 
Στα όπλα πολίτες!
Σχηματίστε τα τάγματά σας
Εμπρός, Εμπρός,
Το μολυσμένο αίμα
Να ποτίσει τα αυλάκια στα χωράφια μας
 
Ιερή αγάπη για την Πατρίδα
Οδήγησε και στήριξε τα εκδικητικά μας όπλα.
Ελευθερία, λατρευτή Ελευθερία
Μπες στον αγώνα με τους υπερασπιστές σου
Κάτω από τις σημαίες μας, άσε τη νίκη
να σπεύσει σε σένα, ρωμαλέα δύναμη
Έτσι ώστε στο θάνατο οι εχθροί σου
Να δουν το θρίαμβό σου και τη δόξα μας.
 
Στα όπλα πολίτες
Σχηματίστε τα τάγματά σας
Προελάστε, προελάστε
Αφήστε το μολυσμένο αίμα
Να ποτίσει τα αυλάκια στα χωράφια μας«
—————
 ,
Αντίστοιχα περιγράφει και ο Σολωμός στον «Ύμνο είς την Ελευθερίαν» τόσο τη θρησκευτική πλευρά της επανάστασης όσο και τα γεγονότα της Τριπολιτσάς:
 .

Απ΄ τα κόκκαλα βγαλμένη
των Ελλήνων τα ιερά.

……………………….
Ιδού εμπρός σου ο τοίχος στέκει
Της αθλίας Τριπολιτσάς·
Τώρα τρόμου αστροπελέκι
Να τις ρίψεις πιθυμάς. 

Λίγα μάτια, λίγα στόματα
Θα σας μείνουνε ανοιχτά
Για να κλαύσετε τα σώματα
Που θε νάβρη η συμφορά. 

Α! Τι νύχτα ήταν εκείνη
Που την τρέμει ο λογισμός
Άλλος ύπνος δεν θα γίνει
Πάρεξ θάνατου πικρός. 

Τ’ ακαρτέρε. – Εφαίνοντ’ ίσκιοι
Αναρίθμιτοι γυμνοί,
Κόρες, γέροντες, νεανίσκοι,
Βρέφη ακόμη στο βυζί. 

Όλη μαύρη μυρμηγιάζει,
Μαύρη η εντάφια συντροφιά,
Σαν το ρούχο όπου σκεπάζει
Τα κρεβάτια τα στερνά. 

Τόσοι, τόσοι ανταμωμένοι
Επετιούντο από τη γη,
Όσοι είναι άδικα σφαγμένοι
Από τούρκικη οργή. 
Με τα μάτια τους γυρεύουν
Όπου είν’ αίματα πηχτά,
Και μες τα αίματα χορεύουν
Με βρυχίσματα βραχνά, (

Και χορεύοντας μανίζουν
Εις τους Έλληνας κοντά
Και τα στήθια τους εγγίζουν
Με τα χέρια τα ψυχρά. 

Κτυπούν όλοι απάνου κάτου·
Κάθε κτύπημα που εβγή
Είναι κτύπημα θανάτου.
Δίχως να δευτερωθεί. 

Κοίτα χέρια απελπισμένα
Πως θερίζουνε ζωές
Χάμου πεφτουνε κομμενα
Χέρια, πόδια, κεφαλιές,

Και παλάσκες και σπαθία
Με ολοσκόρπιστα μυαλά,
Και με ολόσχιστα κρανία
Σωθικά λαχταριστά. 
…………………………………

 Ολιγόστευαν οι σκύλοι,
και «Αλλά(χ)» εφώναζαν, «Αλλά(χ)»
και των χριστιανών τα χείλη
«φωτιά» εφώναζαν, «φωτιά».
.

Λεονταρόψυχα εκτυπιούντο,
πάντα εφώναζαν «φωτιά»,
και οι μιαροί κατασκορπιούντο,
πάντα σκούζοντας «Αλλά(χ)»

…………………. 
Πήγες εις το Μεσολλόγγι
την ηµέρα τού Χριστού
µέρα που άνθισαν οι λόγγοι
για το τέκνο τού Θεού.
.
Σούλθε εμπρὸς λαμποκοπώντας
η Θρησκεία μ΄ ένα σταυρό
και το δάκτυλο κινώντας
όπου ανεί τον ουρανό.  

 

tripolitsa2

 

Ένα ενδιαφέρον κείμενο από τα παλιά υπάρχει εδώ:

https://greekcivilwar.wordpress.com/2016/03/24/gcw-102/

 

Advertisements

2 Σχόλια

  1. Ο Pouqeuville στη Τριπολιτσά

    Απόσπασμα από τον τρίτο τόμο του Κυριάκου Σιμόπουλο “ Ξένοι ταξιδιώτες στην Ελλάδα 1800-1810 “

    Η Τριπολιτσά, γράφει ο Pouqueville, περιβαλλόταν από πέτρινο τείχος που χτίστηκε από τους Αλβανούς.

    Ο Άγγλος περιηγητής Leake, που βρισκόταν κατά την ίδια περίπου εποχή στην Ελλάδα, γράφει στο χρονικό του πως οι οχυρώσεις της Τριπολιτσάς ήταν ένα φτωχό τείχος με μικρούς πύργους σε μεγάλες αποστάσεις ο ένας από τον άλλον. Υπολογίζει ότι το κάστρο κτίστηκε το 1789. Η αλήθεια είναι ότι το κάστρο δεν κτίστηκε από Αλβανούς το 1770 η’ το 1789 αλλά το 1785 με αγγαρείες Ελλήνων. Οι σχετικές πληροφορίες υπάρχουν σε έγγραφο της Δημογεροντίας της Τριπολιτσάς (12 Ιουνίου 1833) προς τη Νομαρχία Αρκαδίας « Η χρονολογία κατασκευής του είναι κατά το τουρκικόν έτος 1201 . Αι πέτραι συνήχθησαν όλαι, αφ’ όσα ιδιόκτητα ερείπια των χριστιανών ήτον εις ταύτην πόλιν. Οι μαστόροι εχάλαττον ακωλύτως τα αγκωνάρια και μάνδρας των. Τα μάρμαρα όλα μετεκομίσθησαν αγγάρεια με τους κατοίκους της επαρχίας ταύτης και από τας Ελληνικάς ερειπίας αρχαιότητας. Ο ασβέστης και αι λοιπαί ύλαι, όλα και αυτά μετακομίσθησαν αγγάρεια από τους κατοίκους πολίτας και χωρικούς ». Κατά τον Leake, μέσα στο κάστρο υπήρχαν γυμνές εκτάσεις και βραχώδη υψώματα. Τα σπίτια 2500 , τα 1000 Ελληνικά ήταν χτισμένα με πλιθιά, όπως όλες οι πολιτείες του Μωριά. Οι δρόμοι ρυπαροί και κακοστρωμένοι. “”

    Συνεχίζει ο Pouqueville, έξη πύλες είχε η Τριπολιτσά και μια μικρή για την εξυπηρέτηση του σεραγιού. Η κυριότερη, επιχρυσωμένη και με υψωμένες ημισελήνους, ήταν η πόρτα του Αναπλιού, προς τ’ ανατολικά. Δεύτερη των Καλαβρύτων, στα βορεινά, τρίτη η πόρτα της Καρύταινας, στα βορειοδυτικά, τέταρτη, κοντά στο πύργο, ήταν η έξοδος προς τους αγρούς και τα δάση, πέμπτη η πόρτα του Λιονταριού η’ του Ναυαρίνου και έκτη η πόρτα του Μυστρά, προς τη πλευρά της Τεγέας.

    Η Τριπολιτσά είχε κρήνες με τρεχούμενο νερό από το υδραγωγείο. Το τροφοδοτούσαν πηγές από τα διπλανά βουνά. Ένα μικρό ποτάμι (το ποταμάκι της Συλίμνας) εφοδίαζε με νερό τα δημόσια λουτρά και τα βυρσοδεψία. Αλλά ξεραινόταν το καλοκαίρι. Ένα άλλο νεραύλακο ερχόταν από τα νότια. Ο πασάς, που φοβόταν εισβολή των Φράγκων, φρόντισε να υψωθεί εκεί ένα οχύρωμα για να εξασφαλίσει το κανάλι που ύδρευε όλο το χρόνο αυτή τη πλευρά της Τριπολιτσάς.

    Το σεράι του πασά, που βρισκόταν ανάμεσα στη Πόρτα του Αναπλιού και την Πόρτα των Καλαβρύτων, μπορούσε να στεγάση 1200 άτομα. Ήταν ένα πελώριο ξύλινο οίκημα, ένα μικρό κάστρο μέσα στη πόλη, με τα τείχη του και τις πύλες του. Ο κρατούμενος μπόρεσε να συγκεντρώσει πληροφορίες για το προσωπικό του σεραγιού. Υπήρχαν οι υπηρέτες που ετοίμαζαν και πρόσφεραν τον καφέ στο πασά, εκείνοι που φρόντιζαν για τα τσιμπούκια, για τα πιοτά (οι σερπετζήδες) , οι λουστράρηδες, οι ραφτάδες, οι μπαρμπέρηδες, οι τσαουσάδες, τα ίτσ-ογλάνια (τα παιδόπουλα που διασκέδαζαν τον πασά) , οι γελωτοποιοί, οι μουζικάντες, οι χορευτές, οι καραγκιοζοπαίχτες, οι παλαιστές (πεχλιβάνηδες) , ένας ιμάμης και ο απαραίτητος δήμιος (ο τζελάτης) , το δεξί χέρι του πασά, ο μόνος που είχε δικαίωμα να κάθεται μπροστά στον αυθέντη του. “ Το σεράι βρισκόταν στη σημερινή πλατεία Άρεως “.

    Στη μέση περίπου του κεντρικού δρόμου, που διαιρούσε τη πόλη σε δύο, από βορά σε νότο, βρισκόταν το παζάρι, χωρισμένο σε πολλά σοκάκια, καθένα με τη δική του πραμάτεια, γουναρικά, άρματα, εδώδιμα κτλ. Πλατάνια και άλλα πελώρια δέντρα ίσκιωναν το παζάρι. Παντού έβλεπε κανείς φωλιές πελαργών. Εκεί στο παζάρι γίνονταν οι εκτελέσεις. Οι Τούρκοι απαγχόνιζαν τους καταδίκους στο πλάτανο, σε κοινή θέα “ Διηγόταν ο Κολοκοτρώνης ύστερα από την απελευθέρωση της πόλης : Όταν εβγήκα εις την Τριπολιτσά, μου έδειξαν εις το παζάρι τον πλάτανο όπου εκρέμαγαν τους Έλληνας και είπα : Άντε, πόσοι από το σόγι μου και από το έθνος μου εκρεμάσθησαν εκεί και διέταξα και τον έκοψαν. “

    Παντού καλοδιατηρημένες κρήνες. Κάθε σπίτι είχε το πηγάδι του αλλά το νερό βρισκόταν σε μεγάλο βάθος και δεν ήταν καλό. Υπήρχαν στη πόλη τέσσερα μεγάλα τζαμιά και πέντε η’ έξη ερειπωμένες Ελληνικές εκκλησίες.
    Οι δρόμοι εκτός από τον κεντρικό, ήταν πλακοστρωμένοι μόνο στο μεσαίο τμήμα. Κάθε τόσο υπήρχαν γεφυρούλες που έδιναν διέξοδο στα νερά. Όλα τα βρωμόνερα των σπιτιών κατέληγαν στους δρόμους, που μεταβάλλονταν έτσι σε οχετούς. Μερικοί πλούσιοι Τούρκοι είχαν σπίτια πελώρια αλλά ακαλαίσθητα. Ανάμεσα τους ξεχώριζαν τα αρχοντικά του δεφτέρ-κιαγιά και του αδελφού του Αλή εφέντη, πρεσβευτή της Πύλης στο Παρίσι. Ο κοσμάκης κατοικούσε στους δρόμους κοντά στα τείχη. Τα σπίτια ήταν πανάθλιες καλύβες. Άναβαν φωτιά στη βάση ενός τοίχου και ο καπνός έφευγε από τα κεραμίδια.

    Το μόνο στέρεο κτίριο της Τριπολιτσάς ήταν το καραβάν σεράι, το χάνι, πέτρινο, με σιδερόπορτες που κάθε βράδυ ασφαλίζονταν με χοντρές αλυσίδες. Σ’ αυτό το χάνι υπήρχε ένα θαυμάσιο υπέρθυρο εντοιχισμένο στη ποτίστρα όπου ξεδιψούσαν τα άλογα των εμπόρων.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: