Η Eurovision, ο θρήνος των Τατάρων και η ιστορική αλήθεια

Μιας και πέρασε αρκετός χρόνος από την Eurovision, όπου ο θρήνος για την τραγωδία των Τατάρων του 1944 επικράτησε. Παρόμοιας έμπνευσης ήταν και η ελληνική συμμετοχή, παρότι δεν κατανοήθηκε ούτε υποστηρίχθηκε από τους Νεοέλληνες…. Τα πνεύματα έχουν μάλλον ηρεμήσει στην Ελλάδα της ημιμάθειας και της αμνημοσύνης και το θέμα της ταταρικής νίκης στην Eurovision, όπως φαίνεται, έχει ξεχαστεί. Ας επιχειρήσουμε μια αποτίμηση με βάση την αληθινή ιστορία.

Ας παρακάμψουμε 0002___1όμως το γεγονός ότι μια μεγάλη και άγνωστη τραγωδία του 1944 που συνέβη στην Κριμαία επιχειρήθηκε να χρησιμοποιηθεί στο πλαίσιο των γεωπολιτικών ανταγωνισμών της Δύσης με την αναδυόμενη Ρωσία. Με την ανιστορική ταύτιση της  σύγχρονης Ρωσικής Ομοσπονδίας με την σταλινική περίοδο της ΕΣΣΔ – παρότι βέβαια και η ίδια η Ρωσία διεκδικεί τις ηρωϊκές στιγμές της ίδιας περιόδου, όπως τη νίκη στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και ενσωματώνει το κομμουνιστικό σφυροδρέπανο στους δικούς της εθνικιστικούς συμβολισμούς… 

Ας μείνουμε στο ίδιο το γεγονός. Και ας επιχειρήσουμε παράλληλα να ανιχνεύσουμε έναν από τους πολλούς δρόμους που επιβιώνει και εκφράζεται το τραύμα των κακοποιημένων πληθυσμών από σκληρές εξουσίες. Γιατί οι Τάταροι , όπως και οι Έλληνες, οι Βούλγαροι και οι Αρμένιοι της Κριμαίας,  αντιμετωπίστηκαν με ακραία ρατσιστικό τρόπο από τις σταλινικές αρχές και εκτοπίστηκαν στην κεντρική Ασία. Και με τη νίκη τους στη Eurovision, έστω και σε αυτό το πλαίσιο, εξέφρασαν όλους αυτούς τους τιμωρημένους λαούς, που η σύγχρονη κοινωνία τους επιφύλαξε επί πλέον την περιθωριοποίηση και τον άδικο στιγματισμό.

Για το πολυσύνθετο αυτό ζήτημα είχα γράψει πολύ πρώιμα (1991). Τα κείμενα αυτά είχαν katarefsi2συμπεριληφθεί στο βιβλίο μου «H KATAΡΡΕΥΣΗ ΤΗΣ ΣΟΒΙΕΤΙΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ. Οι συνέπειες για τον ελληνισμό» που εκδόθηκε τον Φεβρουάριο του 1992, λίγους μήνες μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και επανεκδόθηκε το Μάρτη του 2014 από την ‘Ελευθεροτυπία». Τα σχετικά κεφάλαια είχαν τους εξής τίτλους:
Η περίπτωση της Κριμαίας /
Η ελληνική παρουσία στη Κριμαία  /
Οι Τάταροι της Κριμαίας  /
Επαφές Τατάρων και Ελλήνων   /
Οι Τάταροι, η Τουρκία και ο Παντουρκισμός /
Ανεξάρτητη Κριμαία
.

Παρατίθενται στη συνέχεια τα παραπάνω τμήματα από το βιβλίο του 1993 . Διαβάστε τα, έχοντας βεβαίως τη γνώση ότι το κείμενο αυτό γράφτηκε πριν από 24 χρόνια και ήταν επηρεασμένο από το γενικότερο κλίμα εκείνης της εποχής:

……………….

1.2.8.  Η περίπτωση της Κριμαίας.

     Η Δημοκρατία της Κριμαίας έχει σήμερα τρία εκατομμύρια πληθυσμό. Ο Χρουτσιώφ με μια απλόχερη κίνηση την παραχώρησε στην Ουκρανία, παρ ότι αυτή ως τότε ανήκε στη Ρωσία. Την περίοδο της Ουκρανικής κυριαρχίας μετοίκησαν στη Κριμαία 300 – 400.000 Ουκρανοί. Η πλειοψηφία όμως των κατοίκων, βάσει των επίσημων στατιστικών, είναι Ρώσοι κατά  το 80% του πληθυσμού.

     Οι Ελληνες ζούσαν «από αμνημονεύτων χρόνων» στη χερσόνησο αυτή.  Τα ερείπια των αρχαίων ελληνικών πόλεων Παντικαπαίου, Χερσονήσου, Φαναγόρειας, Θεοδόσιας κ.α. μαρτυρούν την παλιά δόξα των Ελλήνων. Εξ άλλου πολλά τοπωνύμια της Κριμαίας έχουν ελληνική ρίζα. Ποιός ξέρει ότι το όνομα Γιάλτα, προέρχεται από τη λέξη «γιαλίτα» που στη τοπική ελληνική διάλεκτο σημαίνει » μικρός γιαλός».  Μέχρι την άφιξη των Τατάρων, τον 13ο αιώνα, η Κριμαία ήταν μια καθαρά ελληνική περιοχή.

  Παρόλη την κατάκτηση από τους Τάταρους, σε ένα μέρος της Κριμαίας υπήρχε ελληνικό κράτος το οποίο κατελήφθη το 1475 από τους Οθωμανούς. Η κατοχή της Κριμαίας από τους Τάταρους και τους Οθωμανούς επέφερε μεγάλα δεινά στον ελληνικό πληθυσμό: οικονομική καταπίεση, βίαιοι εξισλαμι- σμοί, υποχρεωτική χρήση της ταταρικής γλώσσας κ.λπ.

1.2.9.  Η ελληνική παρουσία στην Κριμαία

     Παρ όλα αυτά, η ελληνική παρουσία παρέμενε ισχυρή  στην Κριμαία ως το 1778 που ένα μέρος του ελληνικού πληθυσμού εγκατέλειψε το Χανάτο και εγκαταστάθηκε στα εδάφη που του παραχώρησε η αυτοκράτειρα της Ρωσίας, Αικατερίνη η Μεγάλη.

     Το δράμα των Ελλήνων της Κριμαίας αρχισε το καλοκαίρι του 1944, λίγο μετά την αποχώρηση των Γερμανών. Με δύο μυστικά διατάγματα ο Στάλιν διατάζει την «μετοικεσία»  τους.  Σε εικοσιπέντε χιλιάδες υπολογίζονται οι Ελληνες που εκτοπίστηκαν στη Σιβηρία και στις στέππες της Κεντρικής Ασίας, κοντά στα σύνορα της Κίνας. Ο συγγραφέας Ανατόλι Πριστάβκιν γράφει:

  «Ποιός ξέρει για τα βάσανα των Ελλήνων της Κριμαίας, οι οποίοι εφοδίαζαν την πολιορκημένη Σεβαστούπολη (σ.τ.μ. εννοεί την πολιορκία από τους Γερμανούς στο Β παγκόσμιο πόλεμο) με νερό και μεταξύ των οποίων δεν υπήρχαν προδότες; Αυτούς εξώρισαν στο Καζαχστάν και στη Σιβηρία!»

     Ο Γ. Φωτιάδης εκπρόσωπος του Ελληνικού Συλλόγου που εδρεύει στο Κοκκάντ του Ουζμπεκιστάν μας είπε:

 «Από τους Ελληνες της Κριμαίας δεν βρέθηκε ουτε ένας για να συνεργαστεί με τους Γερμανούς κατακτητές. Αντίθετα, κάθε δεύτερη ελληνική οικογένεια είχε έναν αντάρτη. Σε ανταπόδοση το σοβιετικό κράτος μας εξόρισε μετά  την απελευθέρωση, το 1944, στα βάθη της Ασίας. Σήμερα εμείς ζητάμε να επιστρέψουμε στη Κριμαία.»

     Σήμερα στην Κριμαία ζουν 4.500 Ελληνες ενώ αυτή τη στιγμή εκατοντάδες ελληνικές οικογένειες έχουν πάρει το δρόμο της επιστροφής στην Κριμαία από την εξορία. Οι ιστορικές υποθήκες των Ελλήνων καθώς και ο κίνδυνος του παντουρκισμού, κάνουν σήμερα την Κριμαία φιλοξενο τόπο για τους Ελληνες.

1.2.10.  Οι Τάταροι της Κριμαίας

     Λίγες μέρες πριν την εξορία των Ελλήνων, οι αρχές εκτόπισαν στη Κεντρική Ασία και τους Τάταρους της Κριμαίας. Συνολικά εκτοπίστηκαν πέντε μικρά έθνη: οι Ελληνες, οι Τάταροι, οι Αρμένιοι, οι Βούλγαροι καθώς και οι Καραϊνοι και οι Κριμτσάγκ,  δύο τουρκόφωνοι εβραϊκοί λαοί.  Το  Ουζμπεκιστάν υπήρξε χώρος υποδοχής των διωχθέντων από την Κριμαία. Ο συνολικός αριθμός των εξωρισμένων, όπως προκύπτει από τα αρχεία της NKVD (μυστική αστυνομία), έφτασε τα τρία εκατομμύρια.

     Οι Τάταροι της Κριμαίας, που έγιναν γνωστοί με τους αγώνες τους για επιστροφή στη Κριμαία, είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα περίπτωση. Χωρίζονται σε δύο διαφορετικές εθνογραφικές ομάδες: τους Τάτταρους και τους Νογκαϊτες. Ο Ρώσος συγγραφέας Κιουπρίν στο βιβλίο του «Λαιστρυγόνες» υποστηρίζει ότι είναι απόγονοι αρχαίων Ελλήνων. Ουζμπέκοι ερευνητές πάντως είχαν εντοπίσει την αδυναμία των Τατάρων να ενταχθούν στο μουσουλμανικό περιβάλλον της Κεντρικής Ασίας.

     Η φυσιογνωμία των Τατάρων μοιάζει πολύ με αυτή των Ελλήνων της Αζοφικής. Είναι πολύ πιθανόν πάντως ένα μέρος των  σημερινών Τατάρων να είναι απόγονοι εκταταρισμένων ελληνικών πληθυσμών.  Κάτω από την μουσουλμανική πίεση πολλοί Ελληνες αναγκάσθηκαν να εξισλαμιστούν. Σήμερα οι Τάταροι διακρίνονται σε καθαρούς Τάταρους με μογγολικά χαρακτηριστικά και σε άλλους που είναι  Ευρωπαίοι και Μεσόγειοι.

1.2.11.  Επαφές Τατάρων και Ελλήνων

      Παρ ότι η κύρια γλώσσα στη Κριμαία ήταν η ελληνική, η επιβολή της ταταρικής γλώσσας – η οποία είναι τούρκικη διάλεκτος –  από τον Χαν της Κριμαίας την εκτόπισε . Η ελληνική γλώσσα διατηρήθηκε μόνο στα απομονωμένα μέρη της Κριμαίας.

     Πολλοί από τους χριστιανούς Ελληνες αναγκάσθηκαν να υιοθετήσουν την ταταρική γλώσσα. Οι ταταρόφωνοι Ελληνες που σήμερα αποτελούν το 30% περίπου των Ελλήνων της Αζοφικής, ζούσαν κυρίως στην πρωτεύουσα του Χανάτου της Κριμαίας Μπαχτσέ Σεράϊ και στο Καρασού Μπαρά.

  Το 1989 οι ηγέτες του ταταρικού κινήματος επεδίωξαν συνάντηση με το Ελληνικό κίνημα της ΕΣΣΔ. Ο Αϊντέρ Γιουσούποβιτς Κιουρτσί πρότεινε στους Ελληνες να ξεκινήσουν από κοινού αγώνα για τη διεκδίκηση της Κριμαίας. Οι συνομιλίες ξεκίνησαν μετά την Α Συνδιάσκεψη της Κ.Ε. του Κ.Κ.Σ.Ε. για το εθνικό πρόβλημα. Στη συνδιάσκεψη αυτή ο Ελληνας εκπρόσωπος Χ. Πολιτίδης ανάφερε τις ελληνικές διεκδικήσεις για την ανατολική Κριμαία  και την βορειοδυτική περιοχή της κοιλάδας του Κουμπάν.  Στη συνέχεια πήρε το λόγο ο Τάταρος εκπρόσωπος, ο οποίος είπε: «Πριν λίγο μίλησαν τα αδέλφια μας που είναι οι πραγματικοί νοικοκύρηδες της Κριμαίας.»

1.2.12.  Οι Τάταροι, η Τουρκία και ο Παντουρκισμός

     Οι επαφές Ελλήνων και Τατάρων δεν καρποφόρησαν. Μια από τις αιτίες ήταν  η παραδοσιακή έχθρα και αντιπάθεια των Ποντίων προς τους μουσουλμάνους και τους τουρκόφωνους καθώς και η υποψία οτι οι Τάταροι θέλουν να χρησιμοποιήσουν προς όφελός τους  το κύρος και τις ιστορικές υποθήκες των Ελλήνων.

     Τελικά οι Τάταροι της Κριμαίας, έχοντας τη συμπαράσταση του ισλαμικού κόσμου της ΕΣΣΔ, υποχρέωσαν τη κεντρική κυβέρνηση να αποδεχτεί την επιστροφή τους. Παρότι στην πραγματικότητα δεν είναι περισσότεροι από 300.000 κατάφεραν να αποτελέσουν το μέσο διείσδυσης των τουρκόφωνων  στη Κριμαία. Επιστρέφουν κατά μεγάλες ομάδες. Μεταξύ τους συμπεριλαμβάνονται και Ουζμπέκοι. Πολλοί μιλούν για οργανωμένο σχέδιο των μουσουλμάνων και της Τουρκίας.

     Τον Ιούλιο του 1991, οι Τάταροι της Κριμαίας πραγματοποίησαν το «Κουρουρτάϊ», δηλαδή το Συνέδριό τους στη Συμφερούπολη. Ηρθαν Τάταροι απ όλον το κόσμο. Εξέλεξαν εκεί «Μετζλίς», δηλαδή κυβέρνηση και ανακοίνωσαν ότι ο Ταταροκριμαϊκός λαός έχει 3.5  εκατομ. πληθυσμό. Ανακοίνωσαν ότι η γη της Κριμαίας είναι «ιερή γη του Ταταρικού λαού».

     Οι Τάταροι της Κριμαίας ιστορικά έχουν διαδραματίσει πολύ μεγάλο ρόλο στην ανάπτυξη της ιδεολογίας του Παντουρκισμού. Της ιδεολογίας δηλαδή που προπαγάνδιζε την ένωση όλων των τουρκικών ομάδων σε ένα ενιαίο κράτος καθοδηγούμενο από την Τουρκία. Εμπνευστές της παντουρκιστικής ιδεολογίας ήταν οι Τάταροι Ισμαήλ Γκαπρίνσκυ και Γιουσούφ Ακτσουρά.

     Οι Τάταροι της Κριμαίας ζώντας σχετικά κοντά στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, υπήρξαν το στοιχείο που συνέδεε τους Οθωμανούς με τις τουρκικές ομάδες της Ρωσίας. Μία από τις αιτίες της γέννησης του τουρκικού εθνικισμού στους Τάταρους της Κριμαίας ήταν το γεγονός ότι είχε αναπτυχθεί νωρίς μια μορφωμένη ταταρική αστική τάξη, η οποία στη σύγκρουσή της με τους Ελληνες και Ρώσους εμπόρους  αναζήτησε το ιδεολογικό υπόβαθρο αυτής της σύγκρουσης.

     Οι Τάταροι διανοούμενοι ηγήθηκαν στις αρχές του αιώνα ενός κινήματος εθνικής αφύπνισης των τουρκικών λαών της Ρωσίας, δηλαδή των Τατάρων της Κριμαίας και του Βόλγα, των Καζάχων, των Τουρκομάνων, των Ουζμπέκων, των Κιργιζίων και των Αζερμπαϊτζανών.

     Προσπάθησαν  να τους εμφυσήσουν την ιδεολογία του τουρκικού εθνικισμού με συνέδρια, εκδόσεις και μυστικές οργανώσεις.

1.2.13.  Ανεξάρτητη Κριμαία.        

Κατά τη διάρκεια του Α’ παγκοσμίου πολέμου εκδηλώθηκαν μια σειρά τουρκικών εξεγέρσεων στην Κεντρική Ασία εμπνευσμένων από την παντουρκική ιδεολογία, ενώ παράλληλα εξεγέρθηκαν και οι Τάταροι με αίτημα την επανίδρυση του Χανάτου της Κριμαίας υπό την προστασία του οθωμανικού Σουλτανάτου.

     Τα αντι-ρωσικά συναισθήματα και ο αγώνας κατά των χριστιανών ήταν   η ιστορική βάση που πάνω της οικοδομήθηκε η  συνεργασία μεγάλων ομάδων των Τατάρων της Κριμαίας με τους Ναζί κατακτητές κατά τη διάρκεια του Β παγκοσμίου πολέμου.

     Το αίτημα των εξορισμένων Τατάρων  για επιστροφή συνδέεται άμεσα με το παλιό τους όνειρο: την επανασύσταση του Χανάτου της Κριμαίας και της ένωσης όλων των τουρκικών ομάδων.

     Ετσι μπροστά στη απειλή του πανισλαμισμού και του παντουρκισμού, οι τοπικές αρχές  κήρυξαν την ανεξαρτησία της Κριμαίας. Η ένταξή της είτε στην Ουκρανία, είτε στην Ρωσία θα διευκόλυνε αντικειμενικά την ταταρική διείσδυση γιατί το κέντρο απ όπου θα παίρνονταν οι αποφάσεις θα βρισκόταν χιλιάδες χιλιόμετρα μακρυά από την περιοχή. Ο φόβος του τουρκο-ισλαμισμού διαμορφώνει ήδη μια ιδιαίτερη Κριμαϊκή συνείδηση.

     Η εξέλιξη αυτή  είναι πολύ θετική για τους Ελληνες της Κριμαίας που είναι εξορισμένοι στο Ουζμπεκιστάν και θέλουν να επιστρέψουν στην πατρώα γη. Ηδη σήμερα όλοι δέχονται ότι το μόνο γηγενές έθνος της Κριμαίας είναι το ελληνικό.

……………………….
……………………….

Επίσης διαβάστε ένα πολύ ενδιαφέρον κείμενο του Θράσου Ευτυχίδη:

Περί Eurovision, Τατάρων της Κριμαίας, φασιστών, πράσινων αλόγων κλπ… Όχι άλλο κάρβουνο…
http://bsgreeks.blogspot.gr/2016/05/eurovision.html

1 comment so far

  1. Tatiana on

    Eυχαριστουμε Herve για το νοιαξιμο και την γεναιοδωρια σου να μας δωσεις προσβαση στο παρα πολυ ενδιαφερον ιστορικο κειμενο.
    Να εισαι καλα. Και παλι σε ευχαριστω.
    Τατιανα


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: