21 Ιουλίου: Μια επέτειος για την «Ελευθεροτυπία»

Η «Ελευθεροτυπία» υπήρξε κάτι το ιδιαίτερο και το ιστορικά μοναδικό στο χώρο του Τύπου. Στις 21 Ιουλίου, θα έκλεινε τα 40 χρόνια της ύπαρξής της, εάν συνέχιζε να εκδίδεται… Την επέτειο μας θύμισε ο Γιάννης Ξανθάκης με άρθρο του στο newpost.gr.

Προσωπικά είχα μεγάλη και έντονη σχέση με την εφημερίδα και επεισοδιακή συνεργασία με τον ιστορικό διευθυντή της Σεραφείμ Φυντανίδη.  Έγραφα ελεύθερα από τον Δεκέμβριο του ’87 έως την Άνοιξη του 1998 όταν συγκρούστηκα (»θανάσιμα» δημοσιογραφικώς για μένα) με την ομάδα του «Ιού», με αφορμή την αντιπροσφυγική στάση για τα γεγονότα της Βεγορίτιδας.

Η αρθρογραφία μου στην «Ελευθεροτυπία» αυτή την περίοδο είχε ιδιαίτερη σημασία εφόσον πρόβαλε διαρκώς και συστηματικά δύο μεγάλα και αποσιωπημένα ζητήματα:

Το πρώτο αφορούσε τις κοσμοϊστορικές εξελίξεις που συνέβαιναν στη Σοβιετική Ένωση την εποχή της Περεστρόικα και οδήγησαν στην κατάρρευσή της. Μόνο μέσα από τις σελίδες της »Ε» παρουσιάστηκε τόσο συστηματικά η μοίρα των σοβιετικών ελληνικών κοινοτήτων την περίοδο πριν την κατάρρευση (Δεκέμβρης του ’91), καθώς και αυτήν που επακολούθησε.
Το δεύτερο αφορούσε το κίνημα Μνήμης των προσφύγων του ’22 που είχε επανεμφανιστεί δυναμικά από τα μέσα της δεκαετίας του  ’80, διεκδικούσε -με πρωτοπορία τους Πόντιους- την αναγνώριση της ιστορικής εμπειρίας των Ελλήνων της Ανατολής και εισήγαγε στην ελλαδική πολιτική αντίληψη για την σύγχρονη ιστορία τον όρο «Γενοκτονία», ως τη νομική αποτύπωση των γεγονότων που έλαβαν χώρα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία από το 1914 έως το 1923 .

Στην «Ελευθεροτυπία» επέστρεψα και πάλι ως υπεύθυνος των Σελίδων Ιστορίας στο κυριακάτικο φύλλο με την επανακυκλοφορία της [τέλη 2012-αρχές 2013. Δες το κείμενο: «Eπιστρέφοντας στην «Ελευθεροτυπία«].  Διευθυντής της ήταν πλέον ο Βαγγέλης Παναγόπουλος και αρχισυντάκτης ο Χρήστος Ζέρβας. Η συνεργασία μου μαζί τους υπήρξε εξαιρετική όπως και με τους επόμενους διευθυντές Γιώργο Παπαδόπουλο-Τετράδη και Βαγγέλη Δεληπέτρο -έως και την τελική  πτώση και κλείσιμο της εφημερίδας πριν ένα περίπου χρόνο. Το μεγαλύτερο μέρος των κειμένων της β’ περιόδου συνεργασίας τα έχω αναρτήσει στο μπλογκ και μπορείτε να τα δείτε πατώντας ΕΔΩ

Τους τίτλους των παλαιότερων κειμένων μου της α’ περιόδου (1987-1997) μπορείτε να τους δείτε στην ανάρτηση: «Μια παλιά εργογραφία (1987-1998)«

Το κείμενο του Γιάννη Ξανθάκη που ξύπνησε αυτές τις μνήμες είναι το εξής:

40 χρόνια «Ελευθεροτυπία»

Σήμερα η εφημερίδα θα έκλεινε τέσσερεις δεκαετίες ζωής

Κανονικά σήμερα θα έπρεπε να γιορτάζουμε τα σαράντα χρόνια της «Ελευθεροτυπίας». Θα έπρεπε να τιμούμε τη μνήμη όσων την έστησαν στα πόδια της, να θυμόμαστε τους αγώνες της και τις επιτυχίες της, να της ευχόμαστε να τα εκατοστήσει. Επέτειος γαρ, στις 21 Ιουλίου του 1975 είδε το φως της ημέρας η εφημερίδα. Θα έπρεπε λοιπόν να έχουμε μαζευτεί στο κτίριο του Νέου Κόσμου παλαιοί και νέοι συνεργάτες και να ανοίγουμε κανένα κρασί –άντε καμιά σαμπάνια για τα στελέχη! Σε αυτό το κτίριο που στέκει τώρα έρημο και καντιφλιασμένο, δίχως ανθρώπινες φωνές, δίχως ζωή, δίχως κίνηση. Δίχως καν φως και νερό, μας τα κόψανε πέρυσι το Νοέμβριο οι αρμόδιες υπηρεσίες και κυκλοφορούσαμε ύστερα με φακούς για να πάρουμε στο σπίτι τα αρχεία μας. Την περιουσία του δημοσιογράφου…

Συνεργάστηκα πάνω από είκοσι χρόνια με την «Ελευθεροτυπία», πρώτα φριλάντζα και ύστερα μισθωτός, και θα μπορούσα να γεμίσω σελίδες επί σελίδων με ανέκδοτα και κουτσομπολιά. Συμβαίνουν σε όλα τα μαγαζιά, πόσo δε μάλλον σε ένα μαγαζί που πήρε το χαρακτήρα του ιστορικού εκδότη του, του Κίτσου Τεγόπουλου. Ένα μίγμα αναρχίας, τρέλας, κυνισμού και μαύρου χιούμορ, που το υπηρέτησε και το εξέλιξε ο Σεραφείμ Φυντανίδης και το ακολούθησαν με ενθουσιασμό γενιές και γενιές συντακτών και ρεπόρτερ. Λογικό ήταν να συμβαίνουν τα μύρια όσα σε αυτό το καζάνι που έβραζε, τα περισσότερα εξ αυτών ευτράπελα. Γιατί το μεγάλο προσόν της «Ελευθεροτυπίας» ήταν πως δεν έπαιρνε τον εαυτό της στα σοβαρά. Ή μάλλον δεν τον έπαιρνε για πολλά, πάρα πολλά χρόνια. Κι όταν αποφάσισε να αλλάξει τακτική μπήκε αμετάκλητα στο δρόμο της καταστροφής.

Είναι αυτό που λένε και στα τραγούδια, ότι τα λεφτά δεν φέρνουν την ευτυχία. Δεν συμβαίνει μόνο στους στίχους, συνέβη και στην «Ελευθεροτυπία» όταν μπήκε στο Χρηματιστήριο. Όπου ξαφνικά το μαγαζί το συμμαζεμένο και σφιχτοχέρικο βρέθηκε με άπειρα κεφάλαια στη διάθεσή του. Κεφάλαια που θα μπορούσαν να εξασφαλίσουν το μέλλον του, αλλά εν τέλει το υπονόμευσαν. Με το χτίσιμο (ή μάλλον το χτίσιμο και ξαναχτίσιμο, αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία…) ενός ιδιόκτητου τυπογραφείου που έφτασε να φορτώνει τον ισολογισμό της εταιρείας με μείον δέκα εκατομμύρια ευρώ το χρόνο. Με τη διόγκωση του μισθολογικού κόστους, που κάποια στιγμή, στα τέλη της περασμένης δεκαετίας ξεπέρασε τα τριάντα εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Με την στροφή από την τρέλα, την αναρχία, τον κυνισμό και το μαύρο χιούμορ στον κομφορμισμό, στη θολούρα και στο παιχνίδι των ισορροπιών εντός συστήματος. Εκείνο το παλαιό μας μότο «Στηρίζουμε την αλλαγή, ελέγχουμε την εξουσία», πήγε περίπατο όταν άρχισε το πάρτι του χρηματιστηρίου. Και το πάρτι των προσφορών βεβαίως, έναντι αντίδωρου δημοσιογραφικού…

Κάπως έτσι φτάσαμε πριν από κάτι μήνες να κυκλοφορούμε με φακούς στις σκάλες του Νέου Κόσμου, κουβαλώντας χαρτιά και χαρτάκια. Αποχαιρετώντας μια εφημερίδα που δεν πρόλαβε να κλείσει τα σαράντα της χρόνια. Λέγοντας «αντίο» σε έναν οργανισμό media που όμοιός του δεν υπήρξε πριν και δεν θα υπάρξει κατόπιν. Το δικό μας Fun Park, τη δική μας Λιλιπούπολη, τη δική μας Χώρα των Θαυμάτων. In loving memory.

——————————

Οι τίτλοι των κειμένων μου της α’ περιόδου (1987-1998) είναι οι εξής:

-«H Συμμετοχή των Ποντίων στην Οχτωβριανή Επανάσταση (ή, Ποιός Χρωστάει σε Ποιόν;)» εφημ. Ελευθεροτυπία, 5 Δεκεμβρίου 1987, σελ. 41.

-«Μη Ξεχνάτε τους Ελληνες Πόντιους της Αρμενίας.», εφημ. Ελευθεροτυπία, 2 Ιανουαρίου 1989, σελ. 20.

-«Πόντιοι, Ελπίδες μετά την Οδύσσεια. Ελληνες  της Γεωργίας: Αναγέννηση Χάρη στον Αέρα της Περεστρόϊκα», εφημ. Ελευθεροτυπία, 14 Μαίου 1989, σελ. 20-21.

-«Από τον Πόντο στη Σιβηρία. Ενας Πόντιος Αφηγείται την Οδύσσειά του», εφημ.Ελευθεροτυπία, 3 Ιούλιος 1989.

-«Αυτόνομες Περιοχές Ζητούν οι Πόντιοι.», εφημ. Ελευθεροτυπία, 24 Ιούλιος 1989.

-«Πόντος. Μια Νέα Ελληνική Δημοκρατία», εφημ. Ελευθεροτυπία, 28 Δεκεμβρίου 1989, σελ. 32-33.

-«Η Υπερκαυκασία Είναι Κοντά μας», εφημ. Ελευθεροτυπία, 24 Ιανουαρίου 1990.

-«Η Γεωργία θα Ησυχάσει Οταν Γίνει Ανεξάρτητη», εφημ. Ελευθεροτυπία, 27 Αυγούστου 1990, σελ. 14-14.

-«Ποιός Φοβάται το Ισλάμ?» εφημ. Ελευθεροτυπία, 20Αυγούστου 1990, σελ. 46.

-«Το Αιγαίο ανήκει στο … Ισλάμ!» εφημ. Ελευθεροτυπία, 18 Ιανουαρίου 1991, σελ. 11.

-«500.000 Ελληνες της ΕΣΣΔ στη Δίνη του Εθνικισμού», εφημ. Ελευθεροτυπία, 15 Μαρτίου 1991, σελ. 14.

-«Αντιρρησίες και αντιρρήσεις», εφημ. Ελευθεροτυπία, 7 Ιουνίου 1991, σελ. 34.

-«Ελληνες στην τ. ΕΣΣΔ. Αγωνία και ελπίδες μετά το πραξικόπημα», εφημ.Ελευθεροτυπία, 3 Φεβρουαρίου 1992, σελ. 19-21.

-«Ελληνες της τ. ΕΣΣΔ. Από την Κριμαία στη Μολδαβία και από  κει στο Ταταριστάν,  εφημ. Ελευθεροτυπία, 4 Φεβρουαρίου 1992, σελ. 16-17.

-«Ελληνες της τ. ΕΣΣΔ. Οι »ελληνικές περιοχές» του Β. Καυκάσου», εφημ.Ελευθεροτυπία, 5 Φεβρουαρίου 1992, σελ. 16-17.

-«Ελληνες της τ. ΕΣΣΔ. Γεωργία: με τους γιούς των Αργοναυτών», εφημ.Ελευθεροτυπία, 6 Φεβρουαρίου 1992, σελ. 16-17.

-«Ελληνες της τ. ΕΣΣΔ. Κασπία-Μαύρη Θάλασσα: τα σχέδια των Τούρκων», εφημ.Ελευθεροτυπία, 8 Φεβρουαρίου 1992, σελ. 20-21.

-«Ο Πόντος Ξαναματώνει», εφημ. Ελευθεροτυπία, 22  Αυγούστου 1993, σελ. 32-33.

-«Η πυρπόληση της μνήμης», εφημ. Ελευθεροτυπία, 29 Αυγούστου 1993, σελ. 32-33.

-«Πρόσφυγες τέσσερεις φορές», εφημ. Ελευθεροτυπία, 5 Αυγούστου 1993, σελ. 34-34.

-«Το τέλος του Κόκκινου Καπνά’«, εφημ. Ελευθεροτυπία, 12 Σεπτεμβρίου 1993, σελ. 36.

-«Ο Καύκασος των Ελλήνων», εφημ. Ελευθεροτυπία, 31 Οκτωβρίου 1993, σελ. 40.

-«Ελληνες στην κυβέρνηση της Αμπχαζίας», εφημ. Ελευθεροτυπία, 31 Οκτωβρίου 1993, σελ. 41.

-«Αναζητώντας το χρυσόμαλλο δέρας του ελληνισμού», εφημ. Ελευθεροτυπία, 27 Δεκεμβρίου 1994, σελ. 16, σελ. 41.

-«Δεν υπάρχει ρωσική γη χωρίς Ελληνες», εφημ. Ελευθεροτυπία, 28 Δεκεμβρίου 1994, σελ. 40-41.

-«Ελληνες στο αποκλεισμένο Γκρόζνι», εφημ. Ελευθεροτυπία, 14 Ιανουαρίου 1995, σελ. 12.

-«Γερμανικός ‘δάκτυλος’ στο ελληνικό ολοκαύτωμα», εφημ. Ελευθεροτυπία,αφιέρωμα, 19 Μαϊου 1995, σελ. 22, 43.

-«Η Πέργαμος, τα αρχαία και η αμνησία» (αναδημοσίευση), εφημ. Ελευθεροτυπία,26 Ιουλίου 1995, σελ. 2.

-«Αύριο ‘φινάλε’ για τους Πόντιους», εφημ. Ελευθεροτυπία, 19 Αυγούστου 1995, σελ. 7.

-«Τι Ρωμαίοις εξώρτσανε ση Καζαχστάν μερέα», εφημ. Ελευθεροτυπία, 21 Αυγούστου 1995, σελ. 18, 39.-«Η ματωμένη απόβαση του Κεμάλ Ατατούρκ», εφημ. Ελευθεροτυπία, 19 Μαϊου 1996, σελ. 74.

-«Ουκρανία: 150.000 Έλληνες δεν ξεχνούν», εφημ. Ελευθεροτυπία, 15 Ιουλίου 1996, σελ. 18, 39.

-«Οι στέρες γέφυρες φιλίας», εφημ. Ελευθεροτυπία, 24 Ιουλίου 1996, σελ. 2.

-«Ελληνικά στον Πόντο, στη σκια της ΜΙΤ», εφημ. Ελευθεροτυπία, 20 Αυγούστου 1996, σελ. 7.

-«Η ‘Διακήρυξη του Βατούμι’», εφημ. Ελευθεροτυπία, 21 Αυγούστου 1996, σελ. 3

-«Οδοιπορικό: Οι εξισλαμισμένοι Έλληνες στη σημερινή Τουρκία», εφημ.Ελευθεροτυπία, 26 Αυγούστου 1996, σελ. 24-24.

-«Και Ρωμιοί στα θύματα της τουρκικής κρατικής τρομοκρατίας», εφημ.Ελευθεροτυπία, 30 Ιουλίου 1996, σελ. 44.

-«Η ‘Πολιτιστική Πρωτεύουσα’ κατά της ελληνικής διασποράς», εφημ.Ελευθεροτυπία, 30 Αυγούστου 1996, σελ. 36.

-«Συνάντηση ιστορικών στην Οδησσό», εφημ. Ελευθεροτυπία, 2 Οκτωβρίου 1996, σελ. 20.

-«Μια άγνωστη αγροτική εμπειρία», εφημ. Ελευθεροτυπία, 16 Δεκεμβρίου 1996, σελ. 18-19.

-«Η Ελλάδα των προσφύγων», εφημ, Ελευθεροτυπία, 5 Απριλίου 1997, σελ. 18-19.

-«Η Τουρκία και η ‘οριστική’ επίλυση του ποντιακού ζητήματος», εφημΕλευθεροτυπία, 19 Μαϊου 1997, σελ. 60-61.

-«Αγία Σοφία Τραπεζούντας: Τζαμί, μουσείο ή εκκλησία;», εφημ. Ελευθεροτυπία,9 Ιουλίου 1997, σελ. 23.

-«Οι αθώοι… και οι λύκοι» (δύο σχόλια για πολιτιστικές εκδηλώσεις στην Πέργαμο), εφημ. Ελευθεροτυπία, 17 Ιουλίου 1997, σελ. 8-9.

-«Το αίνιγμα της πολιτικής Βενιζέλου», εφημ. Ελευθεροτυπία, 17 Σεπτεμβρίου 1997, σελ. 24-24.

-«Η σύγκρουση ντόπιων και προσφύγων», εφημ. Ελευθεροτυπία, 18 Σεπτεμβρίου 1997, σελ. 24-24.

-«Από τη ‘Νέα Τάξη’ στην τάξη της ΄Νέας Εποχής», εφημ. Ελευθεροτυπία, 19 Σεπτεμβρίου 1997, σελ. 28-29.

-«Από τον Φρύνιχο στον Κούνδουρο», εφημ. Ελευθεροτυπία, 19 Σεπτεμβρίου 1997, σελ. 28-29.

-«Σλαβομακεδόνες και πρόσφυγες», εφημ Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 5 Απριλίου 1998, σελ. 84.

-«Μεταξύ συκοφαντίας και ύβρεως» (επιστολή), εφημ. Ελευθεροτυπία, 21 Μαϊου 1998, σελ. 88.

-«Το ελληνικό ολοαύτωμα», εφημ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 16 Μαϊου 1999, σελ. 96-97.

-«Τι προέκυψε από τη ΄΄Νέα Τάξη΄΄ πραγμάτων του ‘22», εφημ Ελευθεροτυπία,ένθετο αφιέρωμα Μικρασιατική Καταστροφή, 11 Σεπτεμβρίου 1999, σελ. 20-21.

-«Ελληνισμού πληγές» (επιστολή), εφημ Ελευθεροτυπία, 10 Οκτωβρίου 2000, σελ. 10.

» 

No comments yet

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: