Ανατομία της Τουρκίας

 Παρουσιάζοντας το βιβλίο :

Hugh Poulton: Ημίψηλο, γκρίζος λύκος και ημισέληνος
μετάφραση: Εύα Πέππα, εκδόσεις Οδυσσέας, σελ. 430

Το ισλάμ, ο κεμαλικός εθνικισμός και η προδιαγεγραμμένη μοίρα των χριστιανών

Του Βλάση Αγτζίδη,


Hugh Poulton Ημίψηλο, γκρίζος λύκος και ημισέληνοςΟι τουρκικές σπουδές στην Ελλάδα ποτέ δεν έχαιραν ιδιαίτερης υποστήριξης. Παρότι οι ελληνοτουρκικές σχέσεις βρίσκονται στο επίκεντρο των γεωπολιτικών εξελίξεων της περιοχής μας από τον 11ο μ.Χ. αιώνα, εν τούτοις ο νεότερος ελληνισμός επέλεξε να γνωρίζει ελάχιστα για τη γειτονική μας χώρα. Στα πλέον περιθωριακά θέματα από άποψη ενδιαφέροντος, συγκαταλέγονται αυτά που σχετίζονται με την ύστερη οθωμανική εποχή και με την καταλυτική εμφάνιση του τουρκικού εθνικισμού. Πιθανές αιτίες για την ελληνική υστέρηση είναι το τραύμα της ήττας του ’22 και η αμφίσημη σχέση της νεοελληνικής διανόησης με τον τουρκικό εθνικισμό -αποτέλεσμα της εξιδανίκευσης του κεμαλισμού λόγω της συμμαχίας του με τους μπολσεβίκους αφενός και της κοινής νατοϊκής μοίρας αφετέρου.


Ο εθνικισμός

Ο Hugh Poulton, διδάκτωρ της Σχολής Ανατολικών και Αφρικανικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, επηρεασμένος από τις αναλύσεις των Gellner και Anderson, επιχειρεί μια τολμηρή ανατομία της σύγχρονης Τουρκίας και του εθνικιστικού φαινομένου. Παρουσιάζει με υποδειγματικό τρόπο την ιστορία της, δίνοντας έμφαση στις ιδεολογικές προϋποθέσεις δημιουργίας της. Εξετάζει τον εθνικισμό ως πολιτική ιδεολογία και καταγράφει την πορεία του από τις πρώτες εκδηλώσεις του στην Οθωμανική Αυτοκρατορία μέχρι τις ανταγωνιστικές μεταξύ τους εθνικιστικές τάσεις που δρουν σήμερα: τον κοσμικό-αντιθεοκρατικό εθνικισμό, την τουρκοϊσλαμική σύνθεση, τον παντουρκισμό, το φονταμενταλισμό και τους εθνικισμούς των μειονοτήτων, με ιδιαίτερη έμφαση στον κουρδικό εθνικισμό.

Η μελέτη του τουρκικού εθνικισμού έχει μεγάλο ενδιαφέρον, πόσο μάλλον που πρόσφατα εξελέγη ως πρόεδρος της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης και αναπληρωτής του προέδρου της χώρας, εκπρόσωπος του φασιστικού Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης. Πρέπει να σημειωθεί, ότι το κόμμα αυτό των Γκρίζων Λύκων -που είναι πολύ πιο εξτρεμιστικό από το κόμμα του Χάϊντερ και τους Γερμανούς νεοναζί- είναι το δεύτερο κόμμα στην τουρκική Βουλή με ποσοστό ψήφων μεγαλύτερο από το 20%.

Hugh Poulton - Ημίψηλο, γκρίζος λύκος και ημισέληνοςΣτο θεωρητικό μέρος της εργασίας του Η. Poulton, παρουσιάζεται εκτεταμένα και με πληρότητα το φαινόμενο του εθνικισμού. Στη συνέχεια, εξετάζεται η συλλογική ταυτότητα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και η άνοδος του εθνικισμού έως τη διάλυση της αυτοκρατορίας και οι αποκαλούμενοι «πόλεμοι της ανεξαρτησίας» που κατέληξαν στο σχηματισμό της σύγχρονης Δημοκρατίας της Τουρκίας. Αναλύεται το Ισλάμ ως θεσμός αλλά και ως ανταγωνιστική ιδεολογία προς τον εθνικισμό, καθώς και το σύστημα των μιλέτ και η εμφάνιση των εθνικισμών των υπόδουλων εθνών. Ο συγγραφέας διερευνά εξονυχιστικά την καθοδηγητική επιρροή των τουρκόφωνων της Ρωσίας επί του τουρκικού εθνικισμού, καθώς και την πλήρη ανάπτυξή του στην περίοδο των Νεότουρκων και του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον επίσης έχει ο τρόπος διαμόρφωσης και διάδοσης της επίσημης ιδεολογίας του κεμαλικού εθνικισμού, η οποία υπήρξε και η ιδεολογία της τουρκικής ελίτ. Παρουσιάζονται οι απόψεις του Κεμάλ Ατατούρκ για τις χριστιανικές ομάδες του κράτους, την ιστορική θεώρηση για το ρόλο του τουρκικού έθνους, το Ισλάμ κ.ά. Εξαιτίας των βασικών ιδεολογικών αρχών του νέου καθεστώτος η μοίρα των χριστιανών, που απέμειναν στα εδάφη που έθεσε υπό την κυριαρχία του ο τουρκικός εθνικισμός, ήταν προδιαγεγραμμένη.

Ο συγγραφέας αναφέρει ότι οι χριστιανοί θεωρήθηκαν από τον Ατατούρκ ως εχθροί του νέου καθεστώτος και ξένα σώματα για το υπό διαμόρφωση «τουρκικό έθνος». Καταλήγει στη διαπίστωση: «Ο Κεμάλ έβλεπε τους χριστιανούς ως υλικό ακατάλληλο για εκτουρκισμό και γι’ αυτό η πλειονότητά τους εκδιώχθηκε από την Τουρκία». Ο κεμαλικός υπουργός Δικαιοσύνης ξεκαθάριζε από το 1930: «Όποιοι δεν ανήκουν στην καθαρή τουρκική ράτσα, μόνο ένα δικαίωμα μπορεί να έχουν σ’ αυτήν τη χώρα, το δικαίωμα να είναι υπηρέτες και δούλοι». Δίνονται εντυπωσιακά στοιχεία για τη μεταχείριση των Ελλήνων, των Αρμενίων και των Εβραίων, για τον εξαναγκασμό τους να υιοθετήσουν τουρκικά επίθετα και να πάψουν να μιλούν τις μητρικές τους γλώσσες. Επίσης αναφέρεται στην πολιτική οικονομικής τους εξόντωσης με τον Κεφαλικό Φόρο του 1942 και τα πογκρόμ κατά των Ελλήνων.

Η πρώτη ρήξη

turkeynazi2 (1)Δεν ήταν όμως ασυμβίβαστες με τον τουρκικό εθνικισμό μόνον οι μειονότητες, αλλά και το Ισλάμ. Η αντιισλαμική πολιτική του Ατατούρκ και η κατάργηση του Χαλιφάτου οδήγησε στην πρώτη μεγάλη ρήξη με τους Κούρδους, οι οποίοι εξεγέρθηκαν το 1925 με επικεφαλής το σουνίτη, δερβίση Σαΐντ. Η αντικατάσταση του Ισλάμ από τον τουρκισμό, αποτέλεσε θεμέλιο λίθο της κεμαλικής πολιτικής.

Αυτό εκφράστηκε με τον πλέον έντονο τρόπο στην αντίληψη για την Τουρκική Ιστορία, όπως διατυπώθηκε στο Πρώτο Συνέδριο Ιστορίας στην Άγκυρα το 1932. Η οθωμανική εποχή και το Ισλάμ απαξιώθηκαν πλήρως, προς όφελος των Τούρκων: «…Η τουρκική ράτσα είχε φτάσει σε ένα υψηλό επίπεδο πολιτισμού στη γενέθλια γη της, όταν οι λαοί της Ευρώπης ήταν ακόμα αδαείς, άγριοι. Τα παιδιά της Τουρκίας θα μάθουν ότι ανήκουν σε έναν άριο, πολιτισμένο και δημιουργικό λαό, που κατάγεται από μια ανώτερη ράτσα με ιστορία δεκάδων χιλιάδων ετών...».

Οι Τούρκοι ανακηρύχθηκαν απόγονοι των ιδρυτών των πολιτισμών του Ιράκ, της Ανατολίας, της Αιγύπτου και του Αιγαίου. Με τη «Θεωρία της Γλώσσας-Ηλιου», η τουρκική γλώσσα θεωρήθηκε ως η βασική γλώσσα του ανθρώπινου πολιτισμού. Με βάση τη θεωρία αυτή, εφόσον τα επιστημονικά και αρχαιολογικά στοιχεία είχαν «αποδείξει» την πρωτοκαθεδρία της τουρκικής φυλής στην παγκόσμια ιστορία, ήταν λογικό επόμενο η γλώσσα της φυλής που υπήρξε η πηγή του πολιτισμού να είναι η μητέρα-γλώσσα από την οποία προήλθαν όλες οι υπόλοιπες.

Εντός και εκτός

Ο Η. Poulton μελετά αναλυτικά το τουρκικό φασιστικό φαινόμενο, το σύγχρονο ισλαμιστικό κίνημα και το κουρδικό κίνημα. Στο τέλος παρουσιάζει την κατάσταση των πληθυσμιακών ομάδων της σύγχρονης Τουρκίας που δεν ανήκουν στην τουρκόφωνη σουνιτική πλειονότητα και την αντίδρασή τους στις πρόσφατες μετεξελίξεις του τουρκικού εθνικισμού. Σε τέτοιες ομάδες, εκτός από τους Κούρδους, ανήκουν οι Λαζοί, οι Γεωργιανοί, οι Άραβες, οι Τσιγγάνοι, οι Καυκάσιοι (Τσερκέζοι, Τσετσένοι, Αμπχάζιοι κ.ά.), οι Βαλκάνιοι (Αλβανοί και Βόσνιοι), καθώς και οι μη μουσουλμανικές μειονότητες, όπως οι Έλληνες, οι Αρμένιοι, οι Εβραίοι και οι Ασσυροχαλδαίοι. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει επίσης η τουρκική «μητροπολιτική» πολιτική για τους «Τούρκους εκτός Τουρκίας». Μεταξύ αυτών και τους μουσουλμάνους (Τούρκους, Πομάκους και Τσιγγάνους) της Δυτικής Θράκης.

Εν κατακλείδι, η μελέτη του Hugh Poulton είναι πολύ σημαντική για τους αναλυτές των ελληνοτουρκικών σχέσεων και γενικότερα για το ελληνικό κοινό που αναζητά μια απροκατάληπτη παρουσίαση του τουρκικού εθνικισμού από τη στιγμή της εμφάνισής του μέχρι σήμερα.

δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή της Κυριακής (2001)

http://users.uoa.gr/~nektar/history/3contemporary/kathimerini_turkey_anatomy.htm

Smyrni

1 comment so far

  1. ‘The Greatest Persecution of Christians in History’ (Part I)
    Historian Michael Hesemann Says There is Proof Pope Benedict XV Tried to Stop Armenian Genocide

    Vatican City, March 02, 2015 (Zenit.org) Deborah Castellano Lubov | 16964 hits

    Just before the world commemorates the 100th anniversary of the Armenian Genocide, well-known German historian Michael Hesemann announced the discovery of 2000 pages of hitherto unpublished documents on, what he calls “the greatest persecution of Christians in history” in the Vatican Secret Archives.

    In this in-depth analysis with ZENIT, the historian discusses his findings, what’s often not realized about the Armenian genocide, and its victims, items which he discusses in his new book.

    He also speaks about the Holy Father’s recent visit to Turkey, why he didn’t speak on the subject, and what people should realize about the tragedy which happened then, and what’s happening now.

    Part II of the interview will be published Tuesday, March 3.

    ***

    ZENIT: What compelled you to start going through the documents? What did you feel you had uncovered?

    Hesemann: Actually, I was fascinated by the Armenian genocide after reading a letter written by the Cologne Archbishop—and I am from the Archdiocese of Cologne–, Cardinal von Hartmann, who in 1913 wrote a letter to the German Chancellor of the Reich requesting German support to prevent a new Armenian Genocide after the withdrawal of the Russian troops from Northeastern Turkey. And his words were very impressive. He confirmed the Armenian genocide of 1915/1916 and compared it with the early persecutions of Christians like the Diocletian persecution of early 4th century.

    He said because Germany was such a close ally to Turkey it would also cause shame on the German name for future generations if it wouldn’t do anything to stop it. I immediately realized how right he was and that he was a voice of justice in the middle of this horrible World War I. And then I asked myself: What did Germany do after World War I and even today to tell the world what it knew about these horrible events, just to prevent that history repeats itself – nothing indeed!

    Then in 1939, Adolf Hitler met with his leading generals in his “Berghof” near Berchtesgaden, his headquarters in the mountains, and announced his plans for Poland: the completely recklessly slaughter of the Polish elite and all the other atrocities. He ordered to proceed with the utmost, merciless brutality, since “history is always written by the victors’ and, anyway, “Who is talking about the Armenian Genocide today?” So obviously the denial or the cover up of the Armenian Genocide made Hitler’s brutality in Poland and eventually the Holocaust possible? It seems so. If you do not tell the story, history will always repeat itself. So I thought it was my responsibility as a historian who has access to the Vatican Secret Archives since 2008 to look for more documents. I became curious and in some way fascinated by the subject. I wanted to know what really happened.

    So I found documents and documents and documents, more than 2000 pages, most of them never before published, researched, or evaluated by any historian. Of course, I educated myself on any aspect of the Genocide, read the works of all the leading contemporary historians in this field like Kevorkian, Dadrian and others and just realized that I am entering a brand new territory, adding a new aspect to their important work. The sources we have on the Armenian Genocide are, of course, the German documents, both coming from the officers and diplomats stationed in the Ottoman Empire, which we find in the Archives of the German foreign office. Another important stock were the American diplomat’s reports and, of course, the brilliant report by the American Ambassador in Constantinople, Henry Morgenthau. Of course we also have intelligence reports from both the British and the French and the reports of the Italian diplomats in Turkey. But the Vatican documents are an excellent, first class new source of information.

    ZENIT: Why did these massacres happen?

    Hesemann: Well, the massacres happened after the Turks searched the Armenian’s homes for weapons and used any weapon they found as an “evidence” for a conspiracy or planned revolt, which, of course, was nonsense – people on the countryside needed to have their guns for self-defense. Then all men were arrested, tortured, lead outside the towns or villages and were massacred. Well, how can you resettle the people if you kill all the men? This is the end of future generations. Without men, you can’t have families.

    Then all the women, the elderly and the children were sent on foot to the new destination, hundreds of miles through the mountainous highlands of Anatolia, often enough with no food and water at all. Sometimes they were not even allowed to drink from the rivers they passed. They were raped and robbed, by mountain tribes, released prisoners and their own police guards, and of the few which survived those death marches – often enough only 5 percent – many were left completely nude, dirty and ashamed, under the hot Turkish sun and in the cold of the nights.

    Still some 350,000 who arrived in the Syrian Desert were put into concentrations camps, with no food and very little water and deadly epidemics going around. And those who survived for another half a year were sent on new death marches deeper into the desert or were just massacred.So at the end, maybe a couple tens of thousands survived. Many of them orphans. Benedict XV later donated two orphanages to give at least some of them shelter.

    If you read the eyewitness testimony, this is really heartbreaking. You read even of nuns who were raped and all their clothes were stolen. Many of them went mad afterward because they couldn’t handle all these terrible experiences. Mothers threw their children into gorges, into rivers, to kill them, so they wouldn’t have to suffer as much as they suffered. Suicides were in the daily order.

    For a couple of months, the populations of Mosul and other cities were warned by the government, the Muslim population of course, not to drink any water from the river because it was polluted by the thousands of corpses which were drafting down the Euphrates and the Tigris rivers. All of this is very well documented. But it is still officially denied by the Turkish government.

    ZENIT: Can you elaborate on this?

    Hesemann: For example, if you read a book by the department of Tourism of the Republic of Turkey “2,000 years of Turkish history”– a strange title since Turkey has more than 5000 years of documented history – you read the following quote: “The Ottoman government decided to immigrate the Armenians who were involved in the uprising to a safer place, namely Syria and Lebanon … The immigration process was carried out in a successful way as most of the Armenians were safely transferred to Syria”, you can only call this a cynical lie!

    And as passionately, the Turkish government tries to do everything to suppress the treatment of the Armenian genocide in the schoolbooks of the free world, or to prevent recognition of the Armenian genocide as genocide.

    Of course, the term genocide can be discussed, but according to the definition by the United Nations any mass killing of a group or population, also if it is a religious group, is termed “genocide”.

    Because in the end, Armenians weren’t killed because they were Armenian, but because they were Christians. Armenian women were even offered to be spared if they convert to Islam. They were then married into Turkish households or sold on slave markets or taken as sex slaves into brothels for Turkish soldiers, but at least they survived. A whole group of Islamized Crypto-Armenians was created by this offer to embrace Islam. But at least it shows that the Armenians were not killed because they were Armenians, but because they were Christians, and for the same reason the Syrian Christians were killed too.

    ZENIT: So based on the statistics, how should it be considered?

    Hesemann: It was both: A genocide by definition of the United Nations and, at the same time, the greatest persecution of Christians in history, when altogether 2.5 million were killed – 1.5 million Armenians and about one million Syrian and Greek Christians.

    http://www.zenit.org/en/articles/the-greatest-persecution-of-christians-in-history-part-i


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: