Ένας μύθος από τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο

Ο μύθος για τα σαπούνια από το λίπος των Εβραίων

Avgi AnastasiouMια γελοιογραφία του Τάσου Αναστασίου στη διαδικτυακή «Αυγή» έγινε αφορμή για μια οργισμένη και υπερβολική αντίδραση της Ισραηλιτικής Κοινότητας Αθηνών (ΙΚΑ), η οποία κατήγγειλε το συγκεκριμένο σκίτσο «ως αισχρό και προσβλητικό». Είναι αλήθεια ότι η ΙΚΑ θεώρησε ότι ο σκιτσογράφος γελοιοποιούσε το Ολοκαύτωμα, γιατί είχε ως δεδομένο ότι όντως οι Ναζί κατασκεύαζαν σαπούνι από το λίπος των θυμάτων τους.

Όπως έγραψαν στην ανακοίνωση: «Μόλις την προηγούμενη εβδομάδα, τιμήσαμε τη Μνήμη των εκατομμυρίων Εβραίων θυμάτων του Ολοκαυτώματος, σε ολόκληρο τον κόσμο και στην Αθήνα. Ακούσαμε από επιζώντες των στρατοπέδων τις αφηγήσεις τους για το μαρτύριό τους, όπου ο θάνατος παραμόνευε κάθε στιγμή. Μας είπαν για την ασταμάτητη μυρωδιά του καμένου που έβγαινε από τα φουγάρα των φούρνων όπου καίγονταν οι κρατούμενοι μετά την ομαδική δολοφονία τους στους θαλάμους αερίων. Και μας μίλησαν για το τραγικό συναίσθημα, όταν οι ίδιοι έφτιαχναν σαπούνια από τα λίπος που είχε μείνει μετά το κάψιμο του πατέρα, των αδελφών, των φίλων..» 

Ο σκιτσογράφος βέβαια διευκρίνισε με σαφήνεια και πειστικότητα τις προθέσεις του: «(το σκίτσο) Είχε πολύ πόνο, πολύ θυμό και επιδίωκε το ακριβώς αντίθετο: να υπενθυμίσει ότι οι αντιλήψεις περί «Untermenschen», οι οποίοι πρέπει να αντιμετωπίζονται με βάναυσο τρόπο από την «άρια» φυλή, δεν ανήκουν, δυστυχώς, στο παρελθόν της Ευρώπης.

Ο μύθος

Το παράδοξο στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι ότι η απάντηση στην υπόθεση περί της κατασκευής σαπουνιών από το λίπος των θυμάτων είχε δοθεί πριν από δύο χρόνια. Τότε ο Εβραίος σκηνοθέτης, ο Eyal Ballas, απέδειξε με την ταινία του «Soaps» ότι αυτή ήταν απλώς μια φήμη, η οποία μετατράπηκε σε άλλον έναν κυρίαρχο μύθο…. Χαρακτηριστικό είναι το δημοσίευμα στην ισραηλινή εφημερίδα«Haaretz»: «An Israeli director’s quest to debunk the myth of Nazi soap made from Jews»(http://www.haaretz.com/news/national/.premium-1.527599http://www.haaretz.com/news/national/.premium-1.527599)

Η αρχή του μύθου ανιχνεύεται στην περίοδο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Σύμφωνα με τον Ballas, κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, φρουροί των SS παρενοχλούσαν τους κρατούμενους με την απειλή ότι θα τους σκοτώσουν και θα τους μετατρέψουν σε σαπούνι.

Η μεταπολεμική παρανόηση βασίστηκε στο γεγονός ότι μερικά γερμανικά σαπούνια είχαν τυπωμένα πάνω τους τα αρχικά «RIF». Θεωρήθηκε εντελώς αυθαίρετα ότι αυτά τα αρχικά σήμαιναν: «Reichs Juden Fett», δηλαδή «(του)Κράτους (το) Εβραϊκό Λίπος.» Στην πραγματικότητα, η επιγραφή σήμαινε: «Reichsstelle fur Ιndustrielle Fettversorgung» δηλαδή κάτι σαν «Κατασκευασμένο από το Εθνικό Κέντρο Βιομηχανίας».

Σήμερα θεωρείται ότι οι ιστορικοί έχουν απαντήσει οριστικά στο ερώτημα. Η «Haaretz» ενημερώνει ότι ότι η Yad Vashem έχει προσαρμόσει τις περιγραφές των φωτογραφιών αλλάζοντας τις σχετικές λεζάντες, πλην κάποιων στο διαδίκτυο.

Η εκμετάλλευση των θυμάτων από τους θύτες

Είναι γενικά γνωστό ότι οι θύτες, τόσο στο Ολοκαύτωμα όσο και στις άλλες βάρβαρες πράξεις που πραγματοποίησαν οι Ναζί κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν στο έπακρο την κινητή και ακίνητη περιουσία των θυμάτων τους. Όμως οι μόνοι που αποδεδειγμένα «αξιοποίησαν» για εμπορική χρήση τα υπολείμματα των θυμάτων τους είναι οι κεμαλικοί Τούρκοι εθνικιστές, οι οποίοι πούλησαν σε Γάλλους επιχειρηματίες τα οστά των δολοφονημένων Αρμενίων και Ελλήνων της Ανατολής. Δείτε: «Μικρασιατική Τραγωδία: Oι έμποροι Κεμαλιστές, οι αγοραστές Γάλλοι, οι μεταφορείς Βρετανοί…» (https://kars1918.wordpress.com/2013/09/17/kemalist-french-british-merchants/). Στην προκειμένη περίπτωση το θέμα έγινε γνωστό από την εφημερίδα «New York Times» το Δεκέμβριο του 1924 και με τίτλο «Μια απίθανη ιστορία από ένα φορτίο με ανθρώπινα οστά». Η είδηση ήταν: «Η Μασσαλία είναι σε αναταραχή από μια ασύλληπτη ιστορία (που οφείλεται) στην άφιξη στο λιμάνι ενός πλοίου που φέρει βρετανική σημαία και ονομάζεται «Ζαν» και μεταφέρει ένα μυστήριο φορτίο 400 τόνων ανθρώπινων οστών για να χρησιμοποιηθούν στις εκεί βιοτεχνίες. Λέγεται ότι τα οστά φορτώθηκαν στα Μουδανιά, στη θάλασσα του Μαρμαρά και είναι τα απομεινάρια θυμάτων από τις σφαγές στη Μικρά Ασία. Εν όψει της φήμης που κυκλοφορεί, αναμένεται να διαταχθεί έρευνα».

http://www.enetpress.gr/el/politiki/arthra-1/o-mythos-gia-ta-sapoynia-apo-to-lipos-ton-evraion.html

http://fimotro.blogspot.gr/2015/02/blog-post_190.html

πλοίο Ζαν - NYTimes Article - Zan

————————————————————————————————————-
———————————————————————————-
————————————————–
——————————–
—————-
——

23-11-2014 6

Δείτε το σκίτσο-γροθιά στο στομάχι Στάθη που κάτι μας λέει πως θα ενοχλήσει τους Γερμανούς…

07 Μαρτίου

Δείτε το συγκλονιστικό σκίτσο του Στάθη που δημοσιεύεται στο αυριανό (8-3-2015) «Παρόν της Κυριακής» και το οποίο κάτι μας λέει πως θα ενοχλήσει πάλι τους Γερμανούς.

Στάθης

http://www.koutipandoras.gr/article/134986/deite-skitso-grothia-sto-stomahi-stathi-poy-kati-mas-leei-pos-tha-enohlisei-toys

2 comments so far

  1. Ας μιλήσουμε για γελοιογραφίες κύριε πρωθυπουργέ

    ΣΚΙΤΣΟ ΑΥΓΗ ΤΑΣΟΣ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ 2 8.2.2015 12217
    ΚΩΣΤΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ ΚΩΣΤΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ • 18 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2015, 11:15 • ΠΡΟΒΟΛΕΣ 2225
    Δεν ξεκινήσαμε καλά σύντροφε Αλέξη. Και ας μου επιτραπεί να σου μιλάω στον ενικό, μιας και αρκετά χρόνια τώρα νιώθω αρκετά…φίλος σου (όχι πολιτικά) αλλά γελοιογραφικά.

    Κάναμε αρκετή παρέα βλέπεις, εσύ να μου ποζάρεις με τις πολιτικές επιλογές του κόμματός σου κι εγώ να σε κριτικάρω πολιτικά πάντα και μόνο πολιτικά.Όμως μιλώντας στην Κ.Ο. στη βουλή εκτός των άλλων που είπες αναφέρθηκες και σε ένα σκίτσο του Τάσου Αναστασίου, γελοιογράφου της Αυγής, στο οποίο άσκησες κριτική.

    Η γελοιογραφία είχε σαν κεντρικό ήρωά της τον Β.Σόιμπλε. Η κοφτή ματιά του Τάσου είδε έτσι όπως αυτός πίστεψε, το τι πρεσβεύει πολιτικά ο κος Σόιμπλε και έκανε αυτό που αυτός έκρινε, προφανώς χωρίς να περάσει από το μυαλό του στιγμή η αυτολογοκρισία και ο πολιτικός καθωσπρεπισμός.

    Αυτό το φύλλο συκής που φορούν πολλοί και σημειολογεί το “ μα τι θα πει ο κόσμος”;. Ενοχλημένη πρώτη και καλύτερη η Ισραηλιτική κοινότητα, έστειλε επιστολή διαμαρτυρίας στην εφημερίδα Αυγή.

    “Μας προκάλεσε δυσάρεστη έκπληξη η γελοιογραφία του Τάσου Αναστασίου στη χθεσινή διαδικτυακή Αυγή είπαν”.

    Ίσως να ενοχλήθηκε κι άλλος κόσμος, αλλά σκασίλα μας Αλέξη.

    Ίσως να ενοχλήθηκε και η Γερμανική πλευρά που τυγχάνει να είναι και τα μεγάλα αφεντικά Αλέξη, αλλά και πάλι σκασίλα μας.

    Και καλά όλοι αυτοί, εσύ Αλέξη γιατί ενοχλήθηκες και άσκησες ούτε λίγο ούτε πολύ λογοκρισία σε μια γελοιογραφία λέγοντας: «Δεν μας χωρίζει τίποτα με τον γερμανικό λαό και δεν βοηθά ένα εκατέρωθεν κλίμα αντιπαράθεσης που κάποιοι διαμορφώνουν. Όπως δεν βοηθά και δεν μας εκφράζει το προκλητικό πολιτικό μήνυμα που εξέπεμψε μια ατυχής γελοιογραφία που απεικόνιζε τον Σόιμπλε με στολή ναζί. Ήταν μια ατυχέστατη στιγμή που δεν εκφράζει σε καμία περίπτωση την ελληνική κυβέρνηση και τον ελληνικό λαό».

    Ας μην αναφερθούμε σε αυτήν την μεγάλη κουβέντα περί ορίων της σάτυρας και που αρχίζει και που τελειώνει το πρέπον.

    Στην χώρα του Αριστοφάνη δεν μιλάνε για…σχοινί.

    Ας μην μιλήσουμε για το ρόλο των γελοιογράφων που καθήκον τους είναι να στέκονται απέναντι σε κάθε εξουσία.

    Ίσως να τα ξέχασες για αυτό και σου τα θυμίζω, έχεις κι εσύ τόσα στο κεφάλι σου…

    Ξέρουμε σε διαβεβαιώνω επίσης Αλέξη, όλοι εμείς οι πολιτικοί γελοιογράφοι το τι σημαίνει σάτυρα και πως πρέπει να τηρούμε τους κανόνες και της δημοσιογραφικής δεοντολογίας και το σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, μιας και τυγχάνει να είμαστε και δημοσιογράφοι αν δεν το γνωρίζεις(ελπίζω να μην μας τιμωρήσεις για αυτήν μας τη διπλοθεσία).

    Απλά κάνουμε με τα σκίτσα μας “εικαστικό ρεπορτάζ”.

    Εσύ θα ήθελα σύντροφε Αλέξη να μου πεις αν έχεις την καλοσύνη γιατί θέλησες να δείξεις καλό παιδί και σε ποιούς;

    Μήπως σε αυτούς που εγώ ονομάζω ταξικούς αντιπάλους;

    Θέλω να μου πεις, γιατί ήταν μια ατυχέστατη στιγμή που δεν εκφράζει το Ελληνικό λαό η κριτική προς τον Σόιμπλε και ότι αυτός κουβαλά με την πολιτική του τάξη;

    Πριν μιλήσεις σύντροφε Αλέξη εξ ονόματος του Ελληνικού λαού για να ρίξεις το ανάθεμα σου σε μια γελοιογραφία,φοβούμενος το τι θα πουν οι άλλοι,ξέρεις εσύ ποιοί άλλοι… να τον ρωτάς τον Ελληνικό λαό.

    Δεν ξεκινήσαμε καλά σύντροφε Αλέξη,τουλάχιστον με τις γελοιογραφίες και του γελοιογράφους.

    http://www.imerodromos.gr/anast/

  2. give greek history (and legend) a chance: don’t use it

    Vangelis Kechriotis

    After the impasse in negotiations at the Eurogroup meeting for a resolution regarding the Greek loan program, the renowned economist Paul Krugman published an article titled “Athena delenda est.” This was an obvious reference to the Roman senator Cato the Elder (234-149 BCE), who repeated in every public speech that Carthage had to be destroyed since, although it had been defeated twice by the Romans, it continued challenging their authority. This is not the first time that a historical metaphor has been used to support an argument about politics in Greece recently. The most frequent was the legend of Iphigenia, used by the former prime minister, Antonis Samaras. During his electoral campaign, Samaras claimed several times that there were many in Europe who wanted to see in Greece a modern Iphigenia. He assumed that his audience knew that, as Homer narrates in the Iliad, when the Achaeans gathered their troops at Aulis to sail to Troy, several weeks of dead calm kept them moored there. Then an oracle advised them to appease the goddess Artemis, who was infuriated that Agamemnon, king of the Achaeans, had hunted and killed one of her sacred deer. The only way that the goddess would allow the wind to blow was for the king to sacrifice his own daughter, Iphigenia. Having no alternative, Agamemnon called upon his daughter, deceptively telling her that he was going to marry her to Achilles. Instead, she was sacrificed and the Achaeans managed to leave the port, sail to Troy and capture Helen, but only 10 years later. This is the part of the legend highlighted by Samaras. The story, however, does not end there. As we know from Aeschylus’ trilogy Oresteia, when the king of the Achaeans returned to his capital, Mycenae, he was assassinated by his wife, Clytemnestra, and her love, Aegisthus. The desperate mother, who never forgave her husband for having sacrificed their daughter, was also put to death by their son Orestes, who took revenge for his father. In other words, Iphigenia’s sacrifice was a disaster for the entire dynasty. This is an aspect of the legend that Samaras failed to address.

    Historical metaphors or comparisons can give dramatic dimensions to a statement. They are also intended to convey a message to an audience more understandably. However, those who use them often miscalculate two aspects: One is the twists of public memory that might lead to the opposite result from the one sought. The other is the heterogeneity of any audience. During the election campaign, again, there were some who compared these elections with those of November 1, 1920. These elections were won by the Royalist opposition, led by Dimitrios Gounaris (1866-1922), who managed to defeat the Liberal Party of Eleftherios Venizelos (1864-1936), with the promise of putting an end to the military campaign in Asia Minor. After coming to power, the new government forgot its pledges and continued the campaign, which led to the Asia Minor Catastrophe. Similarly, while Greece was now triumphant, the elections would turn the triumph into a disaster. The miscalculation in this comparison was that the performance of the previous government was compared to Venizelos’ achievements, which had led temporarily to the fulfillment of the vision of the Great Idea, but had also prepared the ground for the disaster that followed. The resurfacing of this memory did not help support the intended argument.

    Another such case is a cartoon published few days ago in the daily Avgi, the official organ of the SYRIZA party now in power. It depicted Wolfgang Schäuble as a Wehrmacht soldier who made insulting comments against Greeks that referred back to the Holocaust. The German finance minister has been very much despised among the Greek people for the last few years due to his insistence on austerity measures and the hegemonic role of Germany in the European Union. Hence, this is not the first time that this hegemony has been compared to the Nazis and the third Reich. This last instance, however, went over the top. Moreover, it coincided with a very crucial moment in the negotiations that would determine the fate of the Greek economy. Thus, it touched a sensitive chord all over Europe, where any reference to the Holocaust can seriously misfire. The Jewish Community in Greece protested against the newspaper, while the current prime minister, Alexis Tsipras, officially denounced the image, although simultaneously defending the freedom of press.

    Going back to Krugman’s title, it is not necessary to point out that Carthage was indeed destroyed only three years after Cato’s death in 146 BCE as a result of the third Punic War. One cannot but be reminded, though, that this was also the year of the battle of Corinth. After the Romans defeated the Carthaginians, they turned against the Achaean Confederation, a last attempt among Greek city states to unite their forces and resist the hegemony of Rome. In all periodizations, this year marks the end of the ancient Greek world and the beginning of the Roman Empire. Following the Greek Revolution of 1821, Greeks and foreign scholars alike used to claim that the Greek nation would fight for its independence after 2,000 years of slavery that started precisely with its defeat by the Romans, although some would consider even the Macedonians of Alexander the Great as having enslaved the Greeks. Yet, according to the renowned 19th century Greek historian Konstantinos Paparrigopoulos (1815-1891), even if they were politically dominated, the Greeks managed to survive culturally and, eventually, Hellenize the Eastern Roman Empire, also known as Byzantium. Whether the European Union can be compared to the Roman Empire or not, it would be interesting to view the destruction of Athens, predicted by Krugman, as a step in a process that can take two entirely opposite directions. In other words, one could ask whether Europeans plan to destroy Athens in order to wipe it out from the face of the earth, as happened with Carthage, or in order to fully integrate it, as happened with ancient Athens.

    You might think that this is an intellectual deliberation. Yet politicians, economists and cartoonists should use their metaphors more carefully. Yesterday, Panos Kammenos, leader of the Independent Greeks party, the partner in the coalition government, stated, “If the Europeans do not accept our terms, we will turn the [EU] into a ‘Kougi.’” This was a direct reference to the decision of the monk Samouil, trapped in the fortress of Kougi in the mountainous settlement of Souli in today’s Greek Epirus. In 1803, after the Souliotes negotiated their departure following the third siege by troops loyal to the Ottoman Albanian ruler of the region, Tepelenli Ali Pasha, the monk decided to blow himself up together with a few wounded comrades, destroying the entire arsenal and killing many enemies who had already intruded. European politicians and diplomats will have to look the story up on Wikipedia to find out what the current defense minister means. Yet, most probably half of the Greek population below 35 will have to do the same. This is one of the rare moments that historians might be happy that younger people “don’t know much about history.”

    http://www.chronosmag.eu/index.php/v-kechriotis-give-greek-history-and-legend-a-chance-dont-use-it.html


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: