Το Ολοκαύτωμα του Μεσόβουνου

Ένα από τα πλέον φρικιαστικά εγκλήματα των ναζί κατά την περίοδο της Κατοχής ήταν το διπλό Ολοκαύτωμα στο Μεσόβουνο της Κοζάνης, ένα χωριό 1.171 κατοίκων, που δημιούργησαν Πόντιοι πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής. Η ιστορία του χωριού αυτού είναι εντελώς παραγνωρισμένη από την επίσημη ιστοριογραφία, οι οποία, όπως φαίνεται, διαμορφώθηκε από τους νικητές του Εμφυλίου με τη χρήση μεροληπτικών και ιδεολογικών κριτηρίων.

Το μνημείο πεσόντων της περιοχής. Ανάμεσά τους και σοβιετικοί στρατιώτεςΤο μνημείο πεσόντων της περιοχής. Ανάμεσά τους και σοβιετικοί στρατιώτες

Το πρώτο Ολοκαύτωμα του Μεσόβουνου έγινε στις 23 Οκτωβρίου 1941. Το χωριό πυρπολήθηκε και εκτελέστηκαν 142 άτομα (σύμφωνα με τις γερμανικές πηγές), ενώ οι κάτοικοι ανεβάζουν τον αριθμό σε 165. Το δεύτερο Ολοκαύτωμα έγινε στις 24 Απριλίου 1944. Το χωριό θρήνησε και πάλι 150 θύματα και την εκ νέου πυρπόληση των κατοικιών που είχαν ξαναχτίσει οι κάτοικοι μετά την επιστροφή τους στο πυρπολημένο χωριό το 1942.  

Το ιστορικό πλαίσιο

Το Μεσόβουνο ήταν μεταξύ των πρώτων χωριών της Ελλάδας που πήραν τα όπλα κατά των κατακτητών. Την πρωτοβουλία για οργάνωση της αντίστασης είχαν πέντε Μεσοβουνιώτες κομμουνιστές, που είχαν δραπετεύσει από τους τόπους της εξορίας τους (Ανάφη) και είχαν επιστρέψει στο χωριό. Είναι γνωστό ότι η στελεχική βάση που δημιούργησε τις πρώτες εστίες αντίστασης στην Ελλάδα υπήρξαν τα μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος, που είτε είχαν επιστρέψει από τις εξορίες όπου τους είχε στείλει η δικτατορία Μεταξά είτε βρίσκονταν στην παρανομία την προηγούμενη περίοδο, καθώς μαχητές του Ελληνοϊταλικού πολέμου και απότακτοι βενιζελικοί αξιωματικοί του κινήματος του ’35.

Με απόφαση του Γραφείου Μακεδονίας-Θράκης του ΚΚΕ δημιουργήθηκαν οι πρώτες αντιστασιακές οργανώσεις: «Οδυσσέας Ανδρούτσος» στην περιοχή της Νιγρίτας, στη δυτική πλευρά του ποταμού Στρυμόνα, και «Αθανάσιος Διάκος», στην περιοχή του Κιλκίς. Στην Ανατολική Μακεδονία, στην ανατολική πλευρά του Στρυμόνα που βρισκόταν υπό βουλγαρική κατοχή, είχε δημιουργηθεί η «Φιλική Εταιρεία» και άρχιζε τη συγκρότηση ένοπλων ομάδων με την ονομασία «Ιεροί Λόχοι». Στην Κεντρική και Δυτική Μακεδονία δημιουργήθηκε η «Ελευθερία».

Από τις αρχές του καλοκαιριού του ’41 ξεκίνησαν τα σαμποτάζ στη Θεσσαλονίκη. Στο τέλος του καλοκαιριού του ’41 οι πρώτες αντάρτικες αριστερές ομάδες θα εμφανιστούν στα μακεδονικά βουνά, οργανώνοντας ενέδρες και επιθέσεις. Η πολιτική αυτή βρισκόταν σε απόλυτη συμφωνία με τη συμμαχική γραμμή, εφ’ όσον Βρετανοί αξιωματούχοι καλούσαν μέσω του BBC σε ανάπτυξη κάθε μορφής αντίστασης.

Το επαναστατικό αυτό ρεύμα θα εκφραστεί με διάφορους τρόπους. Σ’ αυτό ανήκει η οργάνωση αντάρτικων ομάδων, όπως στο Μεσόβουνο, αλλά και η πρώιμη εξέγερση της 28ης Σεπτεμβρίου του 1941 στη Δράμα και στο Δοξάτο κατά των Βουλγάρων, που θα κατασταλεί με δραματικό και ιδιαιτέρως αιματηρό τρόπο από τις κατοχικές δυνάμεις. Παρ’ όλη την τραγική κατάληξη, η σημασία της θα έχει μεγάλη ηθική αξία, εφ’ όσον υπήρξε η πρώτη εξέγερση στην κατεχόμενη Ευρώπη.

Το Ολοκαύτωμα του 1941

Ο Δήμος Εορδαίας τιμά τα 73 χρόνια από το Ολοκαύτωμα του ΜεσόβουνουΟ Δήμος Εορδαίας τιμά τα 73 χρόνια από το Ολοκαύτωμα του Μεσόβουνου

Οι Γερμανοί είχαν δηλώσει από τον Μάιο του ’41 ότι κάθε φόνος Γερμανού θα προκαλούσε τη δολοφονία 10 Ελλήνων. Ηδη από τον Ιούνιο του ’41 είχαν δείξει την πολιτική καμένης γης που θα ακολουθούσαν με την καταστροφή του χωριού της Κανδάνου στην Κρήτη. Η γραμμή αυτή έλαβε τη μορφή επίσημης διαταγής του Ανώτατου Αρχηγείου της Βέρμαχτ (OKW) τον Σεπτέμβρη του ’41: «Να εκτελούνται για κάθε φόνο Γερμανού στρατιώτη 50-100 κάτοικοι -κατά προτίμηση κομμουνιστές- και 10 για κάθε τραυματισμό…». Η επίσημη αυτή γραμμή πρωτοεφαρμόστηκε στην περιοχή Κιλκίς (Κρούσια) και Νιγρίτας, με την καταστροφή περί των 10 χωριών στις 17 Οκτωβρίου 1941 και με την εκτέλεση εκατοντάδων ανδρών από 15 έως 60 χρόνων.

Στο Μεσόβουνο, όπως γράφτηκε πριν, υπήρχε ήδη ένας μικρός κομμουνιστικός πυρήνας 5 ατόμων, οι οποίοι είχαν υποστεί τις πολιτικές διώξεις από την εποχή που θεσπίστηκε το «ιδιώνυμο αδίκημα» (1929) και ποινικοποιήθηκε η κομμουνιστική ιδεολογία. Είχαν συλληφθεί κατ’ αρχάς στις αρχές της δεκαετίας του ’30 επειδή συμμετείχαν σε διαμαρτυρίες των κατοίκων για ένα θέμα που σχετιζόταν με το από πού θα περνά ο εθνικός δρόμος. Η Αστυνομία «τύλιξε σε μια κόλλα χαρτί» τους πέντε Μεσοβουνιώτες και τους έστειλε εξορία στην Ανάφη.

Με την είσοδο των Γερμανών στην Ελλάδα δραπέτευσαν από την εξορία και επέστρεψαν στο χωριό, όπου, μαζί με κατοίκους που είχαν πολεμήσει στο ελληνοϊταλικό μέτωπο, οργάνωσαν την πρώτη αντιστασιακή ομάδα που εντάχθηκε στην ένοπλη αντάρτικη οργάνωση «Ελευθερία», που είχε ήδη συγκροτήσει το μακεδονικό γραφείο του ΚΚΕ. Μια πράξη μαζικής αντίστασης ήταν η άρνηση όλων των κατοίκων να παραδώσουν τη σοδειά τους στις αρχές Κατοχής.

Η εκπόνηση ενός σχεδίου καταστολής της αντίστασης φαίνεται να έγινε μετά την εκτέλεση του διορισμένου από τις κατοχικές αρχές προέδρου του χωριού. Πρωτεργάτες του σχεδίου αυτού θεωρούνται οι δωσιλογικές αρχές της Κοζάνης (ο νομάρχης Κ. Γεωργαντάς και η Χωροφυλακή), οι οποίες υποκίνησαν τις κατοχικές ναζιστικές αρχές να διαπράξουν το έγκλημα, όπως και έγινε, μιας και υπήρχε ήδη η διαταγή του Ανώτατου Αρχηγείου της Βέρμαχτ.

Το Ολοκαύτωμα του 1944

Οι κάτοικοι, που επέστρεψαν το 1942, έχτισαν και πάλι κάποιες στοιχειώδεις κατοικίες. Ομως στις 22 Απριλίου του 1944 το χωριό περικυκλώνεται και πάλι από τις κατοχικές δυνάμεις, συνεπικουρούμενες και από Ελληνες δωσίλογους. Οπως φαίνεται, οι κατοχικές δυνάμεις αποτελούνταν από άνδρες των SS και της Βέρμαχτ, καθώς και μουσουλμάνους εθελοντές (Τάταροι και Τουρκμένιοι) που υπηρετούσαν στο ναζιστικό στρατό.

Οι Ελληνες συνεργάτες των ναζί ήταν ένοπλοι του λεγόμενου Εθελοντικού Σώματος του Γεωργίου Πούλου και «Ελληνες εθνικιστές» από τους γύρω οικισμούς. Ο Πούλος είχε ήδη ενταχθεί με το σώμα του στο δεύτερο σύνταγμα Bradenburg και είχε αναλάβει τις επιχειρήσεις στην περιοχή Γιαννιτσών και Πτολεμαΐδας, όπου δρούσε η 10η Μεραρχία του ΕΛΑΣ υπό τον καπετάν Κικίτσα.

Ο Αντώνης Παραστατίδης υπήρξε αυτόπτης μάρτυς και των 2 ολοκαυτωμάτων

Ο Αντώνης Παραστατίδης υπήρξε αυτόπτης μάρτυς και των 2 ολοκαυτωμάτων

Στις 24 Απριλίου το χωριό καταστρέφεται και πάλι, 150 άτομα εκτελούνται επί τόπου και άλλοι 100 μεταφέρονται στο Στρατόπεδο Συγκέντρωσης της Πτολεμαΐδας.

Μετά την απελευθέρωση προτάθηκε από τις αρμόδιες υπηρεσίες του ελληνικού κράτους για το Ολοκαύτωμα του Μεσόβουνου να δικαστούν από τα δικαστήρια δωσιλόγων οι φιλοκατοχικές αρχές της Κοζάνης, ο νομάρχης Κ. Γεωργαντάς, ο εισαγγελέας και οι υπεύθυνοι της Ελληνικής Χωροφυλακής.

* Διδάκτωρ Σύγχρονης Ιστορίας, μαθηματικόςhttps://kars1918.wordpress.com/

Οι εκκαθαριστικές επιχειρήσεις των Γερμανών κατακτητών

.

Τα αντίποινα εφαρμόζονταν από τις γερμανικές αρχές και αποσκοπούσαν στην καταστολή της δυναμικής του απελευθερωτικού αγώνα μέσω της δημιουργίας αισθήματος τρόμου σε όλο τον πληθυσμό.

Μετά τον Σεπτέμβριο του 1943 (συνθηκολόγηση της Ιταλίας) αξιοποιήθηκαν, επίσης, από τις κατοχικές δυνάμεις τα Τάγματα Ασφαλείας για την πραγμάτωση εκκαθαριστικών επιχειρήσεων που αφορούσαν τόσο την αστυνόμευση των περιοχών όσο και την καταδίωξη των ανταρτών. Σύμφωνα με τον Π. Βόγλη, η λογική των αντιποίνων υπάκουε σε τρεις αρχές:

α) Αρχή της ασύμμετρης απάντησης. Για κάθε απώλεια των κατοχικών στρατευμάτων, τα θύματα από τον ντόπιο πληθυσμό θα έπρεπε να είναι πολλαπλάσια. Οπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στη διαταγή του στρατάρχη Keitel, σύμφωνα με τον Μ. Ζέκερντοφ, «για να καταπνιγούν οι ραδιουργίες στη γένεσή τους, πρέπει με την πρώτη αφορμή να εφαρμοστούν αυστηρότατα μέτρα, ώστε να επιβληθεί το κύρος της δύναμης κατοχής και να προληφθεί περαιτέρω επέκταση.

Εδώ πρέπει να σκεφτεί κανείς ότι μια ανθρώπινη ζωή στις θιγόμενες χώρες πολλές φορές δεν αξίζει τίποτα, και ότι μια εκφοβιστική επίδραση μπορεί να επιτευχθεί μόνο με ασυνήθιστη σκληρότητα. Σαν εξιλέωση για τη ζωή ενός Γερμανού στρατιώτη πρέπει σε αυτές τις περιπτώσεις να ισχύει γενικά σαν ανάλογη η θανατική ποινή για 50-100 κομμουνιστές. Ο τρόπος της εκτέλεσης πρέπει να εντείνει περισσότερο την εκφοβιστική επίδραση […].

Πραγματικό μέσο εκφοβισμού μπορεί να είναι σε αυτές τις περιπτώσεις μόνο η θανατική ποινή. Ιδιαίτερα ενέργειες κατασκοπίας, πράξεις δολιοφθοράς και προσπάθειες προσχώρησης στην υπηρεσία ξένου στρατού πρέπει να τιμωρούνται κατά βάση με θάνατο. Επίσης, και σε περιπτώσεις ανεπίτρεπτης κατοχής όπλων, πρέπει γενικά να επιβάλλεται η ποινή του θανάτου».

β) Αρχή της συλλογικής ευθύνης. Πρόκειται για την επιβολή αντιποίνων γενικής μορφής. Στις περιπτώσεις αυτές τιμωρείται όλος ο ανδρικός πληθυσμός από τις γύρω περιοχές με μια προκαθορισμένη αναλογία, διότι τους Γερμανούς αξιωματικούς δεν τους ενδιαφέρει ο εντοπισμός των ενόχων της ενέργειας που διαπράχθηκε.

γ) Αρση της διάκρισης εμπολέμων και αμάχων. Οι κατακτητές, μετά το 1943, εντατικοποίησαν τα μέτρα αντιποίνων γιατί παρουσιάστηκαν σημαντικές αλλαγές στα ισχύοντα μέχρι τότε δεδομένα της κυριαρχίας τους. Λόγω της ταχείας προέλασης των βρετανικών μονάδων μετά τη μάχη του Ελ Αλαμέιν (Οκτώβριος 1942), η Ελλάδα δεν αποτελούσε πλέον διαμετακομιστική βάση για τα γερμανοϊταλικά στρατεύματα της Βόρειας Αφρικής, αλλά οχυρό της «ναζιστικής αυτοκρατορίας» ενάντια στις επιθέσεις από τον Νότο. Επίσης, μετά τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας, οι Γερμανοί προσπάθησαν, με ακόμη πιο πιεστικό τρόπο, να διατηρήσουν την κατοχική ισχύ τους.

Η τρομοκρατία, που ήταν το κύριο όργανο επιβολής και αποτελούσε την τελευταία ελπίδα των κατακτητών, είχε πλέον ως κύριο χαρακτηριστικό, εκτός από συνηθισμένες ποινές -όπως χρηματικά πρόστιμα, συλλήψεις, υπηρεσίες σκοπιάς, καταστροφή οικημάτων και εκτελέσεις-, την εντατικοποίηση της σύλληψης ανθρώπων που κατοικούσαν κοντά σε περιοχές ανταρτών, την υποχρεωτική αποστολή τους για καταναγκαστική εργασία στη Γερμανία, καθώς και την αλματώδη αύξηση των δολοφονικών επιχειρήσεων.

Από το 1943 και μετά, οι πολύνεκρες δολοφονικές επιχειρήσεις, με εκατό ή και περισσότερους νεκρούς κάθε φορά, έγιναν συνηθισμένο φαινόμενο: αδιαμφισβήτητα παραδείγματα συνιστούν οι μαζικές δολοφονίες αθώων πολιτών στα Καλάβρυτα, στο Κομμένο της Αρτας, στη Δράκεια Πηλίου, στην Κλεισούρα και στο Δίστομο. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, όπως διατυμπάνιζε άλλωστε ο στρατηγός των Ες Ες και ιδεολόγος του ναζισμού Ολεντορφ, έπρεπε να καταβάλλεται προσπάθεια ώστε να μην αισθάνεται υπεύθυνος ο κάθε στρατιώτης που συμμετείχε σε μαζικά αντίποινα ή σε δολοφονίες αμάχων, αλλά να υπάρχει η αίσθηση της συλλογικής ευθύνης και άρα να αποφεύγεται μια ενδεχόμενη συνειδησιακή εμπλοκή.

Ο έλεγχος της υπαίθρου

Η εντατικοποίηση της εφαρμογής των αντιποίνων συνδέεται και με τη δράση των αντάρτικων ομάδων. Οι Γερμανοί, προκειμένου να διατηρήσουν τον έλεγχο της υπαίθρου και των ορεινών περιοχών, προβαίνουν σε σκληρά αντίποινα (εκτελέσεις κατοίκων για απώλειες που υπέστησαν από επιθέσεις των ανταρτών, πυρπολήσεις σπιτιών, συλλήψεις ομήρων). Σύμφωνα με τον Ζέκερντοφ, υπάρχει μάλιστα σχετική διαταγή του Χίτλερ για την απαιτούμενη εντατικοποίηση της τρομοκρατίας στην Ανατολική και Νοτιοανατολική Ευρώπη:

«Ο εχθρός στον συμμοριτικό αγώνα χρησιμοποιεί φανατικούς κομμουνιστικά εκπαιδευμένους μαχητές, που δεν τρομάζουν μπροστά σε καμία βίαιη ενέργεια. Εδώ, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, είναι ζήτημα ζωής ή θανάτου. Με τον στρατιωτικό ιπποτισμό ή με τις συμφωνίες της Σύμβασης της Γενεύης ο αγώνας αυτός δεν έχει τίποτα κοινό. Αν ο αγώνας αυτός κατά των συμμοριών τόσο στην Ανατολή όσο και στη Δύση δεν διεξαχθεί με τα πιο ωμά μέσα, τότε σε σύντομο διάστημα δεν θα επαρκούν πια οι διαθέσιμες δυνάμεις για να αντιμετωπίσουμε αυτή την πανούκλα. Για αυτό ο στρατός έχει το δικαίωμα και την υποχρέωση σε αυτό τον αγώνα να χρησιμοποιεί χωρίς περιορισμό -επίσης και κατά γυναικών και παιδιών- κάθε μέσο, αρκεί μόνο αυτό να οδηγεί σε επιτυχία […]».

Οι κατοχικές δυνάμεις εκτιμούσαν ότι οι αντάρτες, βάσει των διαταγών που είχαν από τους Αγγλους, θα απέφευγαν τις μεγάλες επιχειρήσεις και θα περιορίζονταν σε ενέργειες δολιοφθοράς σε σημεία διάβασης του γερμανικού στρατού ή θα προέβαιναν σε ευκαιριακές επιθέσεις εναντίον φαλάγγων. Ετσι, με μεθοδικότητα, ταυτόχρονα με την κλιμακούμενη σκληρότητα των αντιποίνων, δημιουργήθηκε ένα πλαίσιο εμφυλίου πολέμου – γιατί οι Γερμανοί ανέμεναν ότι ο ΕΛΑΣ θα επιτίθετο κυρίως κατά των Ταγμάτων Ασφαλείας.

Στόχος του ναζιστικού Αρχηγείου του Στρατού Ξηράς ήταν έπειτα από επιθέσεις και σαμποτάζ να λαμβάνονται, όσο το δυνατόν συντομότερα, δραστικά κατασταλτικά μέτρα και στις κατεχόμενες από τους Ιταλούς περιοχές, «[…] για να εκφοβιστεί ο πληθυσμός και να επανορθωθεί η ζημία που έχει προκληθεί στο κύρος της γερμανικής Βέρμαχτ». Τονιζόταν επίσης ότι «ο φύρερ περιμένει πως τα μέτρα αυτά θα εφαρμοστούν με άκρα αυστηρότητα και με αποτελεσματικό τρόπο για ευρύτερα στρώματα του πληθυσμού». Δεν τίθεται κανένα θέμα αναστολής στην εφαρμογή αντιποίνων, και χαρακτηριστικά δηλώνεται: «Κανένας Γερμανός που προσφέρει υπηρεσία στην καταπολέμηση των συμμοριών δεν επιτρέπεται να κληθεί να απολογηθεί διοικητικά ή σε στρατοδικείο λόγω της συμπεριφοράς του στον αγώνα κατά των συμμοριτών και των συνοδοιπόρων τους […]».

(*) Διδάκτωρ Διδακτικής της Ιστορίας, η διατριβή της στο Πανεπιστήμιο του Αιγαίου είχε ως θέμα: «Διδακτική προσέγγιση επίμαχων και τραυματικών ιστορικών γεγονότων: η περίπτωση της Σφαγής του Διστόμου»

15 comments so far

  1. Μεσόβουνο… ξημέρωμα…

    Σαν σκιές μέσα στο χάραμα, Γερμανοί ζώνουν την Κρέμιτσα.
    Σκυλιά αλυχτάνε, άρβυλα ποδοβολούν. Τα χτήνια ανταριάζονται, ένιωσαν λύκους στο χωριό.
    Γυναίκες και παιδιά, με μια αλλαξιά, να φύγουν για τα Κομνηνά. Άνδρες, γέροι, έφηβοι, παππούδες, γιοί και εγγονοί, ξαδέρφια, θείοι κι ανεψιοί. Όλοι μαζί.
    Τα πολυβόλα στημένα, φωτιά κι ατσάλι πάνω τους, πέφτουν στη γη. Εκατόν πενήντα επτά νεκροί.
    Ακούνε τα γυναικόπαιδα από μακριά, βλέπουν μαύρους καπνούς απ’ το χωριό, τα σπίτια τους που καίγονται.
    Ολοκαύτωμα. Θρήνος. 23 Οκτώβρη 1941.

    Λίγα χρόνια πριν είχαν έρθει στον τόπο αυτό οι Κιαμη-πελήδες και οι Επεσλήδες, της Επαρχίας Κολωνίας και Νικοπόλεως του Πόντου. Διακόσιες είκοσι οικογένειες.
    Στην πατρίδα τους αντάρτικο, εκτοπισμοί, ξεριζωμός, ανταλλαγή. Άφησαν πίσω εκκλησιές, εστίες και ταφία και πάλεψαν απ’ την αρχή. Εδώ στη Μακεδονία.
    Δούλεψαν τη γη, σήκωσαν σπίτια, αγάπησαν, παντρεύτηκαν, γέννησαν, μεγάλωσαν παιδιά και έκλαψαν μεγάλους. Κι όταν ήρθε η ώρα της φωτιάς, θυμήθηκαν τη φύτρα τους και πάλεψαν σκληρά τον Ιταλό.
    Και μετά, στην κατοχή, ξαναφούντωσε μέσα τους η φλόγα του Κιοσέ-Νταγ και του καπετάν Βασίλ-Ουστά. Οι πρώτοι νεκροί 157 το 1941. Άλλοι 108 το 1944.
    Δύο φορές ολοκαύτωμα η Κρέμιτσα. Χήρες, ορφανά, θρήνος και αντίσταση.

    Σήμερα: «Μέρος της χρηματοδότησης για την ανέγερση του ιερού ναού Αγίου Γεωργίου στο μαρτυρικό Μεσόβουνο Εορδαίας αναλαμβάνει επίσημα η Γερμανία»….

    Δεν ξέρω. Πραγματικά, δεν ξέρω.
    Κάτι με ενοχλεί. Απροσδιόριστο και συνάμα τόσο συγκεκριμένο.
    Τι γίνεται; Τι κάνουμε;
    Τις εκκλησιές στην πατρίδα οι λυκοπάπποι μας, μόνοι τους τις έχτιζαν. Πέτρα πέτρα, ξύλο ξύλο.
    Και κάθε χωριό είχε καμάρι την εκκλησιά του, γιατί έδειχνε πόσο προκομμένο ήταν και πόσο άξιοι οι κύρηδες. Κι ας αργούσαν να τελειώσουν. Αυτή ήταν η κοινοτική παράδοση. Έτσι σφυρηλατούνταν η κοινωνική συνείδηση.
    Δεν ξέρω, ειλικρινά…
    Που ήταν τόσα χρόνια οι Γερμανοί; Γιατί θυμήθηκαν τώρα να εμφανιστούν; Μέσα στα μνημόνια και στην ανέχεια…
    Τι θα έλεγε η αδερφή της γιαγιάς μου, η Μαρία η Τσετέβα, του Παραστατίδη Τσέτε η χήρα;
    Δεν ξέρω κι όσο το σκέφτομαι τόσο πιο πολύ μπερδεύομαι.
    Μια επίσημη έγγραφη ΣΥΓΝΩΜΗ, με σφραγίδα και υπογραφή της Μέρκελ, ίσως να ήταν καλύτερο, πιο ταιριαστό μνημόσυνο.
    Κι ας τελείωναν μόνοι τους την εκκλησία οι Μεσοβουνιώτες. Λιθαράκι λιθαράκι, ευρώ ευρώ.
    Η ιστορική μνήμη και τ’ ορθωμένο ανάστημα εμπρός στον ισχυρό, μετράνε πιο πολύ.
    Για να μη βαρύνουμε τις ψυχές των εκτελεσθέντων.
    Για να μην τους έχουμε ως άλλοθι, για τα σημερινά μας, εύκολα «γιαβόλ»…

    • Δεν είναι κακές οι συγγνώμες, αλλά πιστεύετε ότι πρέπει / μπορεί να ικανοποιούνται; Σκέφτομαι μήπως τα εγκλήματα γενοκτονίας πρέπει να μη συγχωρούνται ποτέ, και μάλιστα να μη κλείνει ποτέ η εκδίκασή τους (εννοώ από το δικαστήριο των λαών ή, αν προτιμάτε, της κοινής γνώμης, ιδίως των χωρών που ευθύνονται για τέτοια εγκλήματα…

  2. Ως Έλληνας, και δη της Διασποράς, ειδικά ευχαριστώ για το συγκεκριμένο άρθρο’ είναι εκκωφαντική η σχετική σιωπή των κυβερνητικών διανοουμένων…

  3. Οτ. on

    Φ Ι Λ Ο Θ Ε Ο Σ Ζ Ε Ρ Β Α Κ Ο Σ (ένας ΑΝΘΡΩΠΟΣ)
    Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής στην Ελλάδα,του 1944, οι αγωνιστές της ¨Αντίστασης¨ έκαναν μια δολιοφθορά στην Πάρο.
    Ο Γερμανός διοικητής των Κυκλάδων, που πήγε στο νησί για να κάνει τις ανακρίσεις,
    διέταξε να πάρουν εκατόν εικοσι πέντε, νέους κυρίως ανθρώπους, τους οποίους θα εκτελούσε.
    Πραγματικά συγκεντρώθηκαν αυτοί οι εκατόν είκοσι πέντε άνθρωποι.
    Και το γεγονός, έγινε ακόμη πιο τραγικό, διότι είπαν στους προέδρους των κοινοτήτων, να… διαλέξουν εκείνοι αυτούς τους ανθρώπους.
    Να σκεφτούμε τη θέση ενός κοινοτάρχη μέσα σ’ ένα χωριό, να πρέπει να διαλέξει αυτούς, που θα εκτελούσαν οι Γερμανοί. Αναγκάστηκαν τότε οι κοινότητες να βάλουν κλήρο για το ποιος θα πήγαινε.
    Μαζεύτηκαν, λοιπόν, αυτοί οι εκατόν είκοσι πέντε άνθρωποι, οι οποίοι συνελήφθησαν από τους Γερμανούς, και
    Στις 14 -5-1944 , θα γινόταν η εκτέλεση τους.
    Ξεσηκώθηκαν οι αρχές, ο δήμαρχος, η Εκκλησία, οι πάντες, να παρακαλούν το Γερμανό διοικητή.
    Ανένδοτος αυτός.
    Πήγαν τότε στον.. πατέρα Φιλόθεο Ζερβάκο, ο οποίος έμενε στο νησί στην ιερά μονή Λογγοβάρδας
    και είχε πολλά πνευματικά τέκνα , ανάμεσα στους επιλεγέντες για εκτέλεση.
    Οι στερήσεις της κατοχής οδηγούσαν πολύ κόσμο στη Μονή.
    Ο ρόλος της ,την μαύρη αυτή περιοδο, ρόλος παραμυθίας.
    Τρεις αδελφοί της μονής παρασκεύαζαν καθημερινό συσσίτιο.
    Ανά 50 κάθονταν στην τράπεζα. Έφταναν καθημερινά τους 150-200.
    Τα τρόφιμα της Μονής ήταν ευλογημένα και τουλάχιστον
    1500 άνθρωποι δεν πέθαναν από την πείνα!
    Κάλεσε, ο πατήρ Φιλόθεος ,με το θάρρος που του ενέπνεε η βαθειά πίστη του,
    τον Γερμανό διοικητή στο μοναστήρι του, για να τον φιλοξενήσει.
    Παραδόξως ( ; )..δέχτηκε ο διοικητής την πρόσκληση και πήγε με τη συνοδεία του…στο Μοναστήρι του Γέροντα στη Λογγοβάρδα..
    ( βλέπετε, τελικά δεν είναι κακοι όλοι οι γερμανοι…αλλα ο δικος μας άρρωστος λογισμός)
    Ενα περίεργο πράγμα, οι περισσότεροι αξιωματικοί των κατακτητών, ήσαν…φιλέλληνες, και μιλούσαν την γλώσσα μας, (ακριβώς αυτή που οι σύγχρονοι φωστήρες μας ,προσπαθούν να…απλοποιήσουν…)
    Έφαγαν όλοι μαζί, μίλησαν για το μοναχισμό και για πολλά άλλα θέματα. Κι όταν άρχισε να μαλακώνει κάπως ο Γερμανός, του είπε ο πατήρ Ζερβάκος:
    ¨Ξέρετε, εμείς οι Ορθόδοξοι στα μοναστήρια, συνηθίζουμε, όταν έχουμε κάποιο φιλοξενούμενο, να πηγαίνουμε μέσα στην εκκλησία και να κάνουμε μια παράκληση για την υγεία τη δική του και της οικογένειας του. Αν θέλετε, δώστε μου τα ονόματα της οικογένειας σας, που είναι στη Γερμανία, να κάνουμε μια παράκληση εδώ¨.
    Έδωσε ο Γερμανός τα ονόματα, πήγαν στην εκκλησία και, πραγματικά, έκαναν την παράκληση.
    Ο Γερμανός βγήκε πολύ προβληματισμένος από την εκκλησία και, όταν ήταν έτοιμος να φύγει, γύρισε και είπε:
    ¨Θέλω να ξεπληρώσω αυτές τις περιποιήσεις, που μου κάνατε. Μπορείτε, λοιπόν, να μου ζητήσετε μια χάρη, την οποία θα σας κάνω. Αλλά η χάρη αυτή να μην είναι η αίτηση για την απελευθέρωση των κρατουμένων.
    Αυτοί θα εκτελεστούν. Ο,τιδήποτε άλλο μου ζητήσετε, θα το κάνω¨.
    ¨Πριν σας ζητήσω ο,τιδήποτε¨, είπε ο πατήρ Ζερβάκος,
    ¨θέλω να μου δώσετε το λόγο της στρατιωτικής σας τιμής ότι θα κάνετε αυτό, που θα σας πω¨.
    ¨Έχετε το λόγο της στρατιωτικής μου τιμής¨,
    απάντησε ο Γερμανός. Του είπε τότε ο πατήρ Φιλόθεος:
    ..Θέλω να βάλετε κι εμένα ανάμεσα στους εκατόν είκοσι πέντε, και να με εκτελέσετε.. πρώτο…
    Ο Γερμανός βρέθηκε στο δίλημμα : Απ τη μια ήταν η φλογερή, ειλικρινής, γεμάτη κουράγιο προσωπικότητα του Γέροντα Φιλόθεου , που τον είχε συναρπάσει η απλότητα και η Χάρη που ανέδιδε…Κι απ την άλλη ο λόγος της στρατιωτικής του τιμής..
    ¨Αναγκάστηκε¨, λοιπόν, να υπογράψει την απόλυση και των εκατόν είκοσι πέντε Παριανών..
    Γεροντες σαν τον π. Φιλόθεο υπάρχουν σε κάθε εποχή..
    Αντιστασιακοί, εναντίον οιουδήποτε..κατακτητού θα υπάρχουν πάντα…
    Αθώοι.. που πληρώνουν τον λογαριασμό ,σχεδόν πάντα..
    Ομως εκεί στο περιθώριο, Γέροντες, σιωπηλά και αθόρυβα προσευχόμενοι, χαριτωμένοι, Θα εγγυώνται την σωτηρία μας, με τη ζωή τους…έως το τέλος του Χρόνου της υπάρξεώς μας ¨σαν ανθρώπων..¨

  4. …..Στη Θεσσαλονίκη λάμβανε χώρα μια ακόμη ναζιστική θηριωδία, η μεγαλύτερη από τις ομαδικές εκτελέσεις που οργάνωσαν οι Γερμανοί στη Θεσσαλονίκη και μία από τις μεγαλύτερες σε όλη την κατεχόμενη τότε από τους Ναζί Ελλάδα, με 101 πατριώτες, που έπεσαν θύματα της τυφλής ναζιστικής βίας, όπως γράφει ο δημοσιογράφος – ερευνητής Σπύρος Κουζινόπουλος. Το χιτλερικό τέρας, μπροστά στην δρομολογημένη πλέον κατάρρευσή του, επιζητούσε όλο και περισσότερο αίμα για να τρομοκρατήσει τον ελληνικό λαό και να κάμψει την αγωνιστική του διάθεση. Η εκτέλεση έγινε στα Διαβατά, γνωστά τότε ως Ντουντουλάρ, ως αντίποινα για τον εκτροχιασμό τρένου και άλλες ανταρτικές επιθέσεις. και είχε ως θύματα 101 πατριώτες – πολιτικούς κρατούμενους στο στρατόπεδο «Παύλου Μελά».

    Συγκλονιστική είναι η μαρτυρία που περιγράφει στο ημερολόγιό του ο Λεωνίδας Γιασημακόπουλος (όπως αναφέρεται πάλι στο κείμενο του Σπ. Κουζινόπουλου):

    «Τρίτη 6/6/1944

    Ημέρα φρικτή! Ύστερα από έναν αγωνιώδη και ανήσυχον ύπνον ξύπνησα στας 4 π.μ. με την λαχτάραν να ιδώ τα παιδιά που θα φεύγουν. Σηκώθηκα λοιπόν ετοιμάσθηκα εσπευσμένως και έτρεξα στο κάτω παράθυρον παρακολουθών και περιμένων την στιγμήν που θα περάσουν οι ταξειδιώται. Στας 5 μ.μ. ήρχισαν να κυκλοφορούν οι φύλακες, όλων όμως τα πρόσωπα είναι συνοφρυωμένα. Και δεν ομοιάζει καθόλου η κίνησις αυτή με την κίνησιν της 1ης Απριλίου που έγινεν η αποστολή δια την Γερμανίαν, ούτε της τελευταίας. Αντιθέτως περνά η πρώτη ομάς από 13 άτομα συνοδεία δύο φυλάκων και του ατυχούς διερμηνέως Κωνστ. Παπαλεξοπούλου.

    Ακολουθεί η Δευτέρα ομάς από 6. Όλοι μεταφέρουν τα πράγματά των. Παραδόξως μόλις τους αφήνουν να νιφθούν στην βρύση και τους μεταφέρουν στην άνω των γυναικείων φυλακών αίθουσαν της αποθήκης, όπου τους εγκλείουν και γίνεται η εξακρίβωσις της ταυτότητός των. Αλλά εκεί παρίστανται και αρκετοί πεταλάδες. Το πράγμα πλέον γίνεται αντιληπτόν ότι δεν πρόκειται περί αποστολής αλλά αυτόχρημα περί εκτελέσεως.

    Στους συγκεντρωμένους περνούν ανά δυο τας χειροπέδας. Εν τω μεταξύ οι λοιποί, όσον βλέπουν την τόσον προφυλακτικήν μεταφοράν των, ενόησαν πλέον τι τους περιμένει και γιαυτό ξέσπασαν. Παραδίδουν τα πράγματά των σε γνωστούς. Αφήνουν σημειώματα και παραγγελίες δια τους δικούς των. Και μέσα στην μικρή αυλή το στρώνουν στο χορό τραγουδώντας: «Έχε γεια καϋμένε κόσμε… και οι Έλληνες δεν ζούνε δίχως την ελευθεριά». Όλοι νέοι, λεβεντόκορμοι, παλληκάρια με τα όλα των. Ο μικρότερος όλων, Αλέξανδρος Αθ. Βαλαβάνης, ετών 17, φωνάζει στους απομένοντες: «Έχετε θάρρος! Εκδικηθείτε μας! Κάτω οι φασίστες». Ο φοιτητής της δασολογίας Δημήτριος Μάργαρης εις τον προτείνοντα το πιστόλι του Γερμανόν δια να παύση το τραγούδι του, με περιφρόνηση του είπε: «Τι περιμένεις, τράβα. Τι σημαίνει μισή ώρα μπροστά ή πίσω. Άνανδροι, ψεύτες, δολοφόνοι. Νάστε βέβαιοι πως και η σειρά σας θα έλθη. Η Ελλάς είναι Λερναία Ύδρα και θα σας φάγη. Εμείς είμαστε 100, αλλά πίσω μας αφήνουμε εκατομμύρια και όλοι τους είναι Έλληνες εκδικητές».

    Μεταφέρθησαν εν όλω 98 από το στρατόπεδόν μας και τρεις άλλοι από άλλην φυλακήν. Εν όλω 101 θύματα. Ετοποθετήθησαν σε 6 φορτηγά αυτοκίνητα δεμένοι δύο-δύο χωρίς τα πράγματά των, τα οποία έμειναν στην αποθήκην. Σωστοί ήρωες. Γενναίοι και αδάμαστοι. Πριν ξεκινήσουν ψάλλουν τον εθνικόν ύμνον, απτόητοι στις φωνές των βαρβάρων συνοδών των….

    Στας 8 π.μ.δεν υπήρχαν πλέον εν τη ζωή 101 Έλληνες και ισάριθμα σπίτια από της ώρας εκείνης επενθηφόρησαν. Η σημερινή θανατική εκτέλεσις είναι η πολυαριθμοτέρα όλων του Στρατοπέδου μας. Αλλά και η με την μεγαλυτέραν δολιότητα διενεργηθείσα. Κακούργοι οι εκτελεσταί μετεχειρίσθησαν το ψεύδος και την απάτην ως δέλεαρ και προς αποπλάνησιν και δεν αφήκαν τους μελλοθανάτους ούτε τα θρησκευτικά των καθήκοντα να κάμουν. Το ψεύδος απεκαλύφθη αυτοστιγμεί. Και ο έξω κόσμος έμαθε την φρικτήν είδησιν πριν ήδη συντελεσθεί. Η εκτέλεσις έγινε παρά το 9ονχιλιόμ. Της οδού Θεσσαλονίκης-Κιλκίς και εκεί εσχηματίσθησαν οι ανοιγέντες 101 τάφοι του νέου Κατύν. Η φρίκη και η αγωνία εφώληασε πάλιν εις τις καρδιές όλων των κρατουμένων».»

    http://www.thinkfree.gr/%CE%BC%CE%B9%CE%B1-%CF%83%CF%85%CE%B3%CE%BA%CE%BB%CE%BF%CE%BD%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BD%CE%B1%CE%B6%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1/

  5. Τα εγκλήματα πολέμου και οι οφειλές στην Ελλάδα

    Σε μια εμπεριστατωμένη συγκριτική επιστημονική μελέτη η Δέσποινα-Γεωργία Κωνσταντινάκου παρουσιάζει την πολιτική που ακολουθήθηκε τόσο σε ό,τι αφορά τη διεκδίκηση των πολεμικών οφειλών όσο και την ποινική δίωξη των εγκληματιών πολέμου

    ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 07/06/2015 05:45, Βιστωνίτης Αναστάση TO BHMA

    Δέσποινα-Γεωργία Κωνσταντινάκου, «Πολεμικές οφειλές και εγκληματίες πολέμου στην Ελλάδα. Ψάχνοντας την ηθική και υλική δικαίωση μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο», Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2015, σελ. 558, τιμή 26,63 ευρώ

    Το 1936, όταν επισκέφθηκε την Αθήνα, ο υπουργός Προπαγάνδας του Γ’ Ράιχ Γιόζεφ Γκέμπελς αναλυόταν σε ύμνους μπροστά στη θέα της Ακρόπολης: «Ενα από τα πιο όμορφα και πιο βαθιά πρωινά της ζωής μου. Επάνω στην Ακρόπολη… Εδώ η ζωή, ο Θεός και η τέχνη γίνονται ένα». Και δεν αρκείται σ’ αυτά αλλά προσθέτει: «Η ατμόσφαιρα στην Αθήνα είναι απερίγραπτη. Μια μαγευτική εικόνα χωρίς προηγούμενο. Οι άνθρωποι είναι πολύ συμπαθητικοί… Η ψυχή μου είναι γεμάτη από την ομορφιά». Πέντε χρόνια αργότερα τα ναζιστικά στρατεύματα εισέβαλαν στην Ελλάδα και επέβαλαν τριπλή κατοχή (Γερμανών, Ιταλών και Βουλγάρων). Θα προέβαιναν σε πρωτοφανείς αγριότητες, θα αφαιρούσαν το μεγαλύτερο μέρος του παραγωγικού πλούτου της χώρας, θα κατέστρεφαν τις υποδομές της και θα εξανάγκαζαν την ελληνική κατοχική κυβέρνηση να τους χορηγήσει ένα δάνειο το οποίο χρησιμοποίησαν όχι μόνο για να καλύψουν το κόστος της κατοχής αλλά εν μέρει και για να χρηματοδοτήσουν τις πολεμικές τους επιχειρήσεις στη Μεσόγειο.

    Το δάνειο εκείνο η σημερινή ενωμένη Γερμανία με διάφορες δικαιολογίες αρνείται να το αποπληρώσει, όπως και το κόστος των πολεμικών επανορθώσεων, για τις οποίες κατέβαλε ασήμαντα ποσά.

    Το θέμα επανέρχεται στην επικαιρότητα για να θυμίσει στις νεότερες γενιές τι συνέβη στην Κατοχή, τι κόστος σε ανθρώπινες ζωές και τεράστιες υλικές ζημιές πλήρωσε η Ελλάδα.

    Εχουν περάσει 70 χρόνια από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και το ζήτημα του κατοχικού δανείου και των επανορθώσεων παραμένει ανοιχτό. Πολλά και διάφορα έχουν γραφτεί τον τελευταίο καιρό, γι’ αυτό και είναι χρήσιμο να παραθέσουμε το τι έλαβε ως σήμερα η Ελλάδα από καθεμιά χώρα κατοχής, όπως τα παραθέτει στη μελέτη της Πολεμικές οφειλές και εγκληματίες πολέμου στην Ελλάδα η νεότερη ιστορικός Δέσποινα-Γεωργία Κωνσταντινάκου:
    Από τη Γερμανία: 25.071.010 δολάρια για επανορθώσεις, όχι όμως σε χρήμα αλλά σε μηχανολογικό κατά κύριο λόγο εξοπλισμό, 115 εκατ. μάρκα για την αποζημίωση των θυμάτων του εθνικοσοσιαλισμού σε όλη την Ελλάδα και 695.000 μάρκα σε εταιρείες ως αποζημίωση για κατασχεμένα αγαθά. (Το μεγαλύτερο μέρος από τα τελευταία το καρπώθηκε έλληνας δωσίλογος, πρώην συνεργάτης των Γερμανών, λέει η Κωνσταντινάκου χωρίς να τον κατονομάζει.) Και, τέλος, 4,8 εκατ. μάρκα για αποζημίωση των καπνεμπόρων, οι οποίοι όμως ουδέποτε αποζημιώθηκαν.

    Από την Ιταλία: 105 εκατ. δολάρια ως επανορθώσεις τα οποία καταβλήθηκαν υπό μορφή αγαθών και υπηρεσιών και 5 εκατ. δολάρια για αποζημίωση ελλήνων υπηκόων μόνο για υλικές ζημιές.

    Από τα 45 εκατ. δολάρια που η Διάσκεψη Ειρήνης το 1946 επεδίκασε στη Βουλγαρία, οι Βούλγαροι, αφού πέρασαν 17 χρόνια, κατέβαλαν μόλις 7 εκατ. δολάρια.

    Αλλαγή συμμαχιών
    Ανατρέχοντας στις αρχειακές πηγές, όχι μόνο δημοσιευμένες αλλά και αδημοσίευτες (στην Ελλάδα, στη Γερμανία, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στις ΗΠΑ), η Κωνσταντινάκου έγραψε μια εξαιρετικά εμπεριστατωμένη συγκριτική επιστημονική μελέτη όπου παρουσιάζει στο σύνολό της την πολιτική που ακολουθήθηκε τόσο σε ό,τι αφορά τη διεκδίκηση των πολεμικών οφειλών όσο και την ποινική δίωξη των εγκληματιών πολέμου. Είναι άλλωστε ζητήματα αλληλένδετα. Βεβαίως, δεν πρέπει να παραγνωρίζει κανείς πως υπήρχαν αρχεία που χάθηκαν (χωρίς αυτό να μειώνει την αξία της παρούσας μελέτης). Πέραν όμως τούτου, πρόκειται για βιβλίο που δεν αφορά μόνο τους ειδικούς επιστήμονες. Πώς θα μπορούσε, άλλωστε, αφού πολλά από τα θύματα ζουν ακόμη χωρίς να έχουν δικαιωθεί. Η τριπλή κατοχή και ο Εμφύλιος ήταν το δεύτερο μεγάλο δράμα του Ελληνισμού μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.

    Τι συνέβη τα 70 χρόνια που πέρασαν από τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου; Στο θέμα των διεκδικήσεων η ελληνική Πολιτεία προέβη άραγε στις επιβαλλόμενες ενέργειες; Και αν ναι, γιατί οι αποζημιώσεις που έλαβε είναι εμφανώς κατώτερες από τις αντίστοιχες άλλων χωρών; Οι λεπτομερείς αναφορές της συγγραφέως στην πολιτική της διεκδίκησης των αποζημιώσεων, όπως και των ποινικών διώξεων, που ακολουθήθηκε από τις εκάστοτε κυβερνήσεις οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η πολιτική αυτή ήταν αντιφατική, ότι υπαγορεύθηκε από τις εκάστοτε συγκυρίες και ότι τεράστιο ρόλο έπαιξε ο Ψυχρός Πόλεμος εξαιτίας του οποίου άλλαξε ο συσχετισμός μεταξύ εχθρών και συμμάχων.

    Οι μεγάλες σφαγές
    Τις μεγαλύτερες σφαγές της Βέρμαχτ τις είχαμε στο Κομμένο της Αρτας (16.8.1943), στα Καλάβρυτα (13.12.1943), στην Κλεισούρα της Καστοριάς (5.4.1944) και στο Δίστομο (10.6.1944). Αλλά μολονότι οι ειδεχθέστερες, δεν ήταν οι μόνες. Με λεηλασίες, καταστροφές και εκτελέσεις βαρύνονται τόσο οι Ιταλοί όσο και οι Βούλγαροι.

    Η συγγραφέας παραθέτοντας στοιχεία επιχειρεί να διαλύσει τον μύθο του «καλού ιταλού» στρατιώτη. «Η πραγματικότητα» γράφει «είναι πως και τα ιταλικά στρατεύματα υιοθέτησαν τις τακτικές των συμμάχων τους. Ιδιαίτερα τον τελευταίο χρόνο της ιταλικής κατοχής που έληξε με τη συνθηκολόγηση της Ιταλίας (σ.σ.: στις 8 Σεπτεμβρίου 1943) σε μια προσπάθεια καταπολέμησης των ανταρτικών ομάδων και ανάκτησης του ελέγχου περιοχών που είχαν περάσει στην περιοχή των ανταρτών, η εφαρμογή αντιποίνων πήρε τόσο έντονο και συστηματικό χαρακτήρα που σε ορισμένες περιπτώσεις έφτασε να προκαλέσει μέχρι και την αντίδραση των Γερμανών».

    Και άλλοι ιστορικοί έχουν την ίδια άποψη με την Κωνσταντινάκου. Χαρακτηριστική λ.χ. είναι η σφαγή στο χωριό Δομένικο του Νομού Λαρίσης, όπου στις 13 Φεβρουαρίου 1943 ιταλοί στρατιώτες εισέβαλαν, το έκαψαν και εκτέλεσαν 140 κατοίκους. Οι αγριότητες των Βουλγάρων ήταν παρόμοιες, με γνωστότερη την εκτέλεση στο Δοξάτο της Δράμας 200 αθώων κατοίκων. Το σύνολο όμως των θυμάτων στην ευρύτερη περιοχή ξεπερνά τις 3.000.

    Οι Βούλγαροι δεν «αρκέστηκαν» σ’ αυτά αλλά προσπάθησαν να επιτύχουν και τον εκβουλγαρισμό στη δική τους ζώνη κατοχής (Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, πλην του Νομού Εβρου, που ήταν στην κατοχή των Γερμανών). Με το τέλος του πολέμου αποχωρώντας πήραν μαζί τους ομήρους ώστε να περάσουν ασφαλείς τα σύνορα και να μην υποστούν επιθέσεις από τα ανταρτικά σώματα του ΕΛΑΣ. (Ανάμεσα στους ομήρους ήταν και ο πατέρας του γράφοντος που τον μετέφεραν στη Βουλγαρία, από όπου κατάφερε να δραπετεύσει.)

    Τα θύματα των γερμανικών αρχών κατοχής ως σήμερα έχουν λάβει μικρό μέρος της αποζημίωσης που δικαιούνται. Δεν έπαψαν όμως ποτέ να διεκδικούν είτε σε ατομικό είτε σε συλλογικό επίπεδο το υπόλοιπο της αποζημίωσης αυτής και να ζητούν από το ελληνικό κράτος να θέσει εκ νέου το θέμα στον ΟΗΕ.

    Οι ελληνικές κυβερνήσεις για χρόνια υποστήριζαν πως μέχρι να παύσει η ισχύς του Συμφώνου του Λονδίνου που προέβλεπε πως το θέμα δεν μπορούσε να τεθεί πριν από την επανένωση των δύο Γερμανιών αυτό δεν μπορούσε να γίνει. Αλλά και μετά την πτώση του Τείχους του Βερολίνου και την επανένωση των δύο Γερμανιών οι ελληνικές κυβερνήσεις δεν ανακίνησαν το ζήτημα επειδή δεν ήθελαν να συγκρουστούν με μία από τις ισχυρότερες ευρωπαϊκές χώρες. Η απροθυμία είχε ως αποτέλεσμα μόλις πρόσφατα το ελληνικό κράτος να προβεί σε ανάλυση και καταγραφή του ύψους της οφειλής. Η διεκδίκηση σήμερα, που έχουν περάσει τόσα χρόνια, είναι μια υπόθεση εξαιρετικά δύσκολη. Η νομική της βάση εμφανίζεται αμφισβητούμενη και το ευρωπαϊκό περιβάλλον δεν είναι ευνοϊκό.

    Εκτός όμως από το πρακτικό υπάρχει και το ηθικό μέρος. Η Κωνσταντινάκου καταλήγει γράφοντας ότι «το ευκταίο θα ήταν η λύση να μπορούσε να προκύψει στο πλαίσιο διαπραγμάτευσης καθώς μια λύση που θα στηριζόταν στη βάση της αμοιβαίας κατανόησης και της συνειδητοποίησης για την ανάγκη επίλυσης του ζητήματος όχι μόνο θα καταδείκνυε τη χειροπιαστή, ειλικρινή επιθυμία για την αντιμετώπιση του πικρού παρελθόντος αλλά κυρίως θα πραγμάτωνε ουσιαστικά το αίτημα για ηθική και υλική δικαίωση, που εξακολουθεί να παραμένει το μεγάλο ζητούμενο». Πολύ σωστά όλα τούτα, αλλά δεν είναι παρά ευσεβείς πόθοι, θα έλεγε ένας κυνικός. Η Ομοσπονδιακή Γερμανία φρόντισε από το 1953 να λάβει όλα τα μέτρα που θα την προστάτευαν από διεκδικήσεις. Αλλά η δικαιοσύνη δεν είναι κάτι τόσο απλό. Και (επί της ουσίας) είναι πάντοτε με τα θύματα.

    Μαξ Μέρτεν ο «άμεμπτος»
    Στο δεύτερο μέρος του βιβλίου της η Κωνσταντινάκου πραγματεύεται το θέμα των εγκληματιών πολέμου: Γερμανών, Ιταλών και Βουλγάρων. Είναι εντυπωσιακά τα στοιχεία που παραθέτει, ιδίως όσα αφορούν τις προσπάθειες της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας να «διασώσει» άτομα που βαρύνονταν με σοβαρά εγκλήματα στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ώσπου το ζήτημα των εγκληματιών πολέμου να περιθωριοποιηθεί.

    Χαρακτηριστικό, ακόμη, είναι το γεγονός ότι, ενώ στη Λαοκρατική Δημοκρατία της Γερμανίας καταδικάστηκαν ως εγκληματίες πολέμου 4.717 άτομα, στην Ομοσπονδιακή Γερμανία αυτά περιορίστηκαν στα 1.550. Η τελευταία χρησιμοποίησε διάφορες δικαιολογίες ώστε να χρονοτριβεί και να αποτρέπει τον από ελληνικής πλευράς εντοπισμό και τη σύλληψη γερμανών εγκληματιών πολέμου. Ενας απ’ αυτούς ήταν και ο Μαξιμίλιαν (Μαξ) Μέρτεν, επικεφαλής της στρατιωτικής διοίκησης Θεσσαλονίκης στην περίοδο της Κατοχής.

    Ο Μέρτεν είχε το θράσος να επιστρέψει τον Απρίλιο του 1957 στην Ελλάδα προκειμένου να καταθέσει ως μάρτυρας υπεράσπισης στη δίκη ενός άλλου εγκληματία πολέμου, του Αρτουρ Μάισνερ. Είχε σοβαρούς λόγους να μην ανησυχεί. Οταν ο ίδιος συνελήφθη το 1946 από τους Αμερικανούς στην κατεχόμενη Γερμανία, εκείνοι πρότειναν να τον παραδώσουν στις ελληνικές αρχές, αλλά η Ελλάδα, μέσω του στρατηγού Ανδρέα Υψηλάντη, στρατιωτικού ακολούθου στο Βερολίνο, πρότεινε την απελευθέρωσή του λόγω της «άμεμπτης συμπεριφοράς του».

    Τώρα όμως τον περίμενε μια έκπληξη. Ο αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ανδρέας Τούσης, προϊστάμενος του Γραφείου Εγκληματιών Πολέμου, διέταξε τη σύλληψή του.

    Οι πιέσεις που άσκησαν οι Γερμανοί για την απελευθέρωση του Μέρτεν υπήρξαν αφόρητες. Στα τέλη του 1959 η κυβέρνηση Καραμανλή έφερε στη Βουλή ειδικό νομοσχέδιο «Περί τροποποιήσεως της νομοθεσίας για τα εγκλήματα πολέμου». Το νομοσχέδιο ήταν φωτογραφικό. Ο Μέρτεν απελευθερώθηκε (το «αντάλλαγμα» ήταν ένα δάνειο 200 εκατ. μάρκων που συνήψε η Ελλάδα με την Ομοσπονδιακή Γερμανία).

    Το σκάνδαλο προκάλεσε σοκ εντός και εκτός Ελλάδος. «Η Ελλάδα αμνηστεύει τους σφαγείς της» έγραψαν οι «Times».

    Την επόμενη χρονιά ο «αμέμπτου συμπεριφοράς» Μαξ Μέρτεν φρόντισε να «ευχαριστήσει» δεόντως τον Κωνσταντίνο Καραμανλή σε συνέντευξή του στις 28 Σεπτεμβρίου 1960 στο περιοδικό «Spiegel», όπου ανάμεσα σε άλλα ισχυρίστηκε ξεδιάντροπα ότι «ο Καραμανλής, ο υπουργός Εσωτερικών Τάκος Μακρής και η σύζυγός του Δοξούλα ήταν έμμισθοι πληροφοριοδότες των γερμανικών αρχών κατοχής» και ότι «για τις πληροφορίες που είχαν δώσει σχετικά με την Αντίσταση πήραν ανταμοιβή από τις κατασχεθείσες περιουσίες των Εβραίων».

    Υπάρχει και μια διόλου ασήμαντη λεπτομέρεια σ’ αυτή την ιστορία ντροπής: για τη μικρή σχετικά περίοδο που ο Μέρτεν έμεινε στις ελληνικές φυλακές έλαβε αποζημίωση από την κυβέρνηση της Ομοσπονδιακής Γερμανίας.

    Δανεικά κι αγύριστα

    Το 1939 το εθνικό εισόδημα της Ελλάδας ήταν 67 δισ. δραχμές. Οταν η χώρα κατελήφθη τον Απρίλιο του 1941 ήταν υποχρεωμένη βάσει της Σύμβασης της Χάγης του 1907 να αναλάβει τα έξοδα κατοχής, τα οποία ωστόσο θα κάλυπταν μόνο τις ανάγκες του στρατού ή της διοίκησης. Αντ’ αυτού (δηλαδή, αντί να πληρώνει για τις αμυντικές δαπάνες που ίσχυαν πριν από την κατοχή, όπως συνέβη σε άλλες χώρες), κατέβαλε ετησίως το 1941 και 1942 το 117,3% του εθνικού της εισοδήματος. Το αποτέλεσμα ήταν (σε συνδυασμό με την υποκοστολόγηση των εξαγομένων προϊόντων και την υπερκοστολόγηση των εισαγομένων) να ενσκήψει ο φοβερός λιμός που στοίχισε χιλιάδες νεκρούς.

    Μεγάλο μέρος από τα χρήματα αυτά χρησιμοποιήθηκε όχι μόνο για τα έξοδα της Βέρμαχτ στην Ελλάδα αλλά και για τον πόλεμο που διεξήγε το Γ’ Ράιχ στη Μεσόγειο.

    Στην αρχική συμφωνία η χώρα μας θα έπρεπε κατ’ απαίτηση των αρχών κατοχής να καταβάλλει μηνιαίως 1,5 δισ. δραχμές, όμως το παραπάνω ποσό δεν επαρκούσε. Από τον Αύγουστο ως τον Δεκέμβριο του 1941 η Ελλάδα κατέβαλε το εξωφρενικό ποσό των 17,1 δισ. δραχμών, δηλαδή το ένα τέταρτο και πλέον του εθνικού της εισοδήματος. Αλλά κι αυτό δεν ήταν τίποτε. Από τον Ιανουάριο ως τον Οκτώβριο του 1942 η Βέρμαχτ χρειάστηκε 115,4 δισ., εκ των οποίων μόνο τα 7,5 βάρυναν τον κρατικό προϋπολογισμό. Τα υπόλοιπα καλύφθηκαν με αναλήψεις από την Τράπεζα της Ελλάδος.

    Πενήντα έξι σελίδες του βιβλίου της αφιερώνει η Κωνσταντινάκου στο κατοχικό δάνειο. Είναι σημαντικό πως, παρά την κρατούσα άποψη ότι το δάνειο το οφείλει μόνο η Γερμανία, η δανειακή υποχρέωση που ισχύει για τη Γερμανία ισχύει και για την Ιταλία, η οποία, όπως και η Γερμανία, «δεν έχει αποπληρώσει την οφειλή της».

  6. «Κομμένο» από τα πολυβόλα των ναζί
    Η σφαγή 317 αμάχων στο χωριό της Αρτας στις 16 Αυγούστου 1943 ήταν το αποκορύφωμα της εκδικητικής μανίας των κατοχικών δυνάμεων για τη δράση των ανταρτών στην Ηπειρο, και μάλιστα «δι’ ασήμαντον αφορμήν». Μετά το μακελειό, ακολούθησε γλέντι από τους Γερμανούς κυριολεκτικά επί πτωμάτων!.

    Της Κατερίνας Μπαλκούρα *

    Συμπληρώνονται 71 χρόνια φέτος από το ολοκαύτωμα στο Κομμένο Αρτας από τους ναζί. Η εκδικητική μανία και τα αντίποινα σε βάρος αμάχων είχαν ήδη μετατρέψει σε ερείπια δεκάδες χωριά της Ηπείρου. Πρωταγωνίστρια της νέας τραγωδίας ήταν η επίλεκτη 1η Ορεινή Μεραρχία «Εντελβάις» (το εντελβάις ήταν το διακριτικό της Μεραρχίας της Βέρμαχτ), καθώς και οι διοικήσεις του 98ου Συντάγματος Ορεινών Κυνηγών, με επικεφαλής τον συνταγματάρχη Γιόζεφ Ζάλμινγκερ, και του ΙΙΙ/98ου τάγματος, με επικεφαλής τον ταγματάρχη Ράινχολντ Κλέμπε.

    Στις 12 Αυγούστου ένα γερμανικό τζιπ με δύο στρατιώτες του τάγματος Φιλιππιάδας, κάνοντας περιπολία στα χωριά του Αμβρακικού ανετράπη σε χαντάκι και οι κάτοικοι του Κομμένου έτρεξαν να βοηθήσουν. Οι Γερμανοί ισχυρίστηκαν ότι έχασαν τον έλεγχο γιατί στο χωράφι είδαν έναν ένοπλο αντάρτη. Ο Ζάλμινγκερ παραποίησε την αναφορά του: «Προσωπική αναγνωριστική επιχείρηση διαπίστωσε ότι το Κομμένο βρίσκεται στα χέρια συμμοριτών 25–30 ανδρών με στολές ερήμου. Προς το παρόν δεν έχουν σχεδιαστεί αντίποινα».

    Εκκαθαριστικές επιχειρήσεις

    Η «επίσκεψη» αυτή του Ζάλμινγκερ στο χωριό αποτελούσε μέρος των εκκαθαριστικών επιχειρήσεων, με σκοπό την εξόντωση των ανταρτών και το κάψιμο των χωριών που θεωρούσαν ότι βοηθούσαν αντάρτες. Και το Κομμένο ήταν κέντρο διακίνησης βασικών ειδών διατροφής. Δύο μέρες μετά έλαβε διαταγή για αιφνιδιαστική επίθεση εναντίον του Κομμένου.

    Ο επικεφαλής ταγματάρχης Φάλνερ της μονάδας Φιλιππιάδας-Πρέβεζας επικοινώνησε με το Στρατηγείο στα Ιωάννινα και τον στρατηγό Λαντς, λαμβάνοντας την ανατριχιαστική εντολή «να εξαφανίσει το χωριό από τον χάρτη», σύμφωνα με εντολές του Χίτλερ. Ο διοικητής του 12ου Λόχου υπολοχαγός, Βίλιμπαλντ Ρέζερ, ανακοίνωσε: «Θα μπούμε στο χωριό και δεν θ’ αφήσουμε τίποτε όρθιο». Ο Ρέζερ είχε τη φήμη του εξαιρετικά σκληρού και άσπλαχνου στρατιωτικού. Οπως κατέθεσε αργότερα ο πρώην νοσοκόμος του λόχου Γιόχαν Εκερ, ο Ρέζερ ήταν 150% ναζί με το παρατσούκλι «Νέρωνας» του 12/98.

    Την εντολή της σφαγής λέγεται ότι έδωσε ο Λαντς και την εκτέλεσε η μονάδα της Φιλιππιάδας με επικεφαλής τον υπολοχαγό Κόβιατσκ. Σύμφωνα όμως με τον συγγραφέα Μάγερ (γιο Γερμανού αξιωματικού που εκτελέστηκε από αντάρτες), ο Λαντς δεν ήταν ο εντολέας της σφαγής, γιατί έφτασε στην Ηπειρο στις 9 Σεπτεμβρίου 1943, ενώ η σφαγή έγινε στις 16 Αυγούστου 1943.

    Κτηνωδία

    Την επομένη της Παναγίας, χαράματα 16ης Αυγούστου, μια φάλαγγα 22 αυτοκινήτων και ένα στρατιωτικό τζιπ ξεκίνησαν από την κοιλάδα κοντά στη Φιλιππιάδα προς το Κομμένο. Τότε ακούστηκαν οι πρώτες εκρήξεις όλμων που είχαν τοποθετηθεί σε τρία σημεία του χωριού, ενώ τα πυροβόλα και τα οπλοπολυβόλα δεν σταματούσαν. Οι Γερμανοί εισέβαλλαν στα σπίτια, εκτελώντας, κομματιάζοντας, βιάζοντας ακόμα και νεκρές, ξεκοιλιάζοντας εγκύους, κατακρεουργώντας άντρες, γυναίκες μέχρι και μωρά παιδιά στην κούνια που τα έκαιγαν ζωντανά. Παντού πτώματα, αίμα και ανθρώπινα μέλη σκορπισμένα. Παντού θάνατος.

    Ο απολογισμός αυτής της θηριωδίας; 317 νεκροί πολίτες. «Στο χωριό δεν υπήρξε η παραμικρή αντίσταση, ούτε καν ένας πυροβολισμός και από τη δική μας πλευρά δεν υπήρξε ούτε ένας τραυματίας», παραδέχτηκε ο δεκανέας Κουρτ Ντρέερ. Στο Κομμένο εκτελέστηκαν άμαχοι, όχι αντάρτες. Στον αριθμό των νεκρών θα πρέπει να προσθέσουμε κι εκείνους που ζήτησαν πανικόβλητοι τη σωτηρία στο ποτάμι και πνίγηκαν. Ετσι, ο αριθμός ανεβαίνει στους 334. Ο Ζάλμινγκερ καμάρωνε πως το 98ο Σύνταγμα που διοικούσε ήταν ein Hitlerisches Regiment, ένα χιτλερικό σύνταγμα που η γενναιότητα και η σκληρότητα συνυπήρχαν με την ωμότητα.

    Το Κομμένο θα ξεχωρίσει από τις άλλες επιχειρήσεις, γιατί η αφορμή ήταν μηδαμινή και η κτηνωδία ήταν τεράστια. Ακολούθησε γλέντι και μεθύσι για το «μεγάλο επίτευγμα» με μπίρες και κονσέρβες δίπλα σε επτά πτώματα. Ο Ούγκο Τούρι, Ιταλός λοχίας του επιτελείου αντικατασκοπίας της Μεραρχίας Modena που επισκέφτηκε το χωριό δύο μέρες μετά, έμεινε άναυδος μ’ αυτά που αντίκρισε. Στην επίσημη αναφορά του για τη θηριωδία διαμαρτυρήθηκε έντονα στον Στέτνερ. Ο νοσοκόμος όμως του 12ου Λόχου Γιόχαν Εκερ κατέθεσε ότι ο διοικητής Ρέζερ είχε δώσει οδηγίες σε περίπτωση ερωτήσεων να αναφέρουν ότι υπήρξε επίθεση ανταρτών. Κάτι που δεν ίσχυε.

    Δικαιολογώντας τα αδικαιολόγητα

    Στο Κομμένο, χαρακτηριστική ήταν και η παραχάραξη των αναφορών μέσα στην ίδια μέρα. Οι νεκροί άμαχοι στην υπηρεσιακή αναφορά «βαφτίστηκαν» στο αρχηγείο της μεραρχίας «συμμορίτες», στην προσπάθεια να «δικαιολογηθεί» το έγκλημα, ενώ ο υπολοχαγός Βαλντχάιμ αναφέρθηκε γενικά σε εχθρικές απώλειες. Ετσι, ένα έγκλημα πολέμου παρουσιάστηκε σαν πράξη άμυνας.

    Φυσικά και η γερμανική ηγεσία με προκήρυξη προσπάθησε να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα αναφέροντας χαρακτηριστικά: «Ηπειρωτικέ λαέ. Τα γερμανικά στρατεύματα υποχρεώθηκαν να καταστρέψουν τα χωριά σας, διότι υπεβοηθήσατε τους αντάρτας, οι οποίοι δολοφονικώς εφόνευσαν τους στρατιώτας μας… Θάνατος στον ΕΑΜίτη εχθρό της κοινωνίας». Η ψυχοσύνθεση του Γερμανού στρατιώτη φαίνεται καθαρά σε ένα γράμμα του 20χρονου Κλέμπε, κάτω από τις διαταγές του οποίου σφαγιάστηκαν με τον χειρότερο τρόπο 97 παιδιά. Το ίδιο βράδυ θα γράψει στη γυναίκα του ότι δεν θέλει να πεθάνει χωρίς να αποκτήσει παιδιά (!).

    Το Σαββατοκύριακο εκείνο λίγα χιλιόμετρα μακριά, Αρης, Ζέρβας και Τομ Μπαρνς είχαν συνάντηση με τους Βρετανούς συνδέσμους στην περιοχή. Την ώρα που εκείνοι έβγαζαν λόγους, όπως -με κάποια δόση ειρωνείας- αναφέρει ο Μάγερ, οι Ορεινοί Καταδρομείς κατευθύνονταν ανενόχλητοι προς το Κομμένο.

    Αθωοδικείον

    Ο Ρέζερ δεν δικάστηκε ποτέ, αφού σκοτώθηκε σε βομβαρδισμό στο Φράιμπουργκ του Μπράισγκαου στις 27 Νοεμβρίου του 1944. Ο Φάλνερ εκτελέστηκε στη Σερβία από παρτιζάνους του Τίτο, ο Ζάλμινγκερ έπεσε σε ενέδρα ανταρτών του ΕΔΕΣ και σκοτώθηκε και ο Λαντς καταδικάστηκε σε δώδεκα χρόνια, αλλά λίγους μήνες μετά του απονεμήθηκε χάρη. Για τον Κλέμπε, που μεταξύ άλλων είχε διατάξει και τη σφαγή των παιδιών, ο εισαγγελέας ζήτησε να αποδειχθεί η ευθύνη του σε μια «νόμιμη επιχείρηση» εναντίον ανταρτών και τον επαίνεσε που επέπληξε τον διοικητή του λόχου για την εκτέλεση των αμάχων.

    Φυσικά ο Κλέμπε αθωώθηκε ελλείψει αποδείξεων, αφού χρησιμοποίησε ως ελαφρυντικό τη θεωρία του «Befehlsnotstand», δηλαδή της άνωθεν εντολής. Συνέχισε τη ζωή και τις σπουδές του σαν να μην είχε συμβεί τίποτα. Τα δίποδα κτήνη της κάθε σφαγής πάντως απέδειξαν ότι δεν αρκεί να γεννιέσαι άνθρωπος. Αν έμαθαν κάτι σ’ αυτόν τον πόλεμο ήταν να κρατούν το στόμα τους κλειστό και να επικαλούνται άνωθεν εντολές. Την τραγική σελίδα που γράφτηκε στο Κομμένο στις 16 Αυγούστου 1943 αδυνατεί να την αντέξει ο ανθρώπινος νους και δεν μπορεί να τη συγχωρήσει η παγκόσμια Ιστορία…

    ……………………………………………………………

    *Ιστορικός

    http://archive.efsyn.gr/?p=225150&utm_source=rss&utm_medium=rss&utm_campaign=%2525ce%2525ba%2525ce%2525bf%2525ce%2525bc%2525ce%2525bc%2525ce%2525ad%2525ce%2525bd%2525ce%2525bf-%2525ce%2525b1%2525cf%252580%2525cf%25258c-%2525cf%252584%2525ce%2525b1-%2525cf%252580%2525ce%2525bf%2525ce%2525bb%2525cf%252585%2525ce%2525b2%2525cf%25258c%2525ce%2525bb%2525ce%2525b1-%2525cf%252584%2525cf%252589%2525ce%2525bd-%2525ce%2525bd%2525ce%2525b1%2525ce%2525b6%2525ce%2525af%2520%2520%2520

  7. Β. on

    29 Σεπτεμβρίου 1941, η σφαγή και το ολοκαύτωμα στη Δράμα
    ON 29 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2015 BY ΓΙΑΝΝΗΣ ΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΣIN ΒΟΥΛΓΑΡΟΙ,ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΔΡΑΜΑΣ,ΚΚΕ
    Featured image

    «Ατίμασαν μικρά κορίτσια 10 ετών, κατακρεούργησαν γέροντες, έκοψαν γεννητικά όργανα ανδρών και μαστούς γυναικών, εξώρυξαν οφθαλμούς, απέσπασαν χρυσά δόντια με τον υποκόπανο και τη λόγχη νεκρών και ζωντανών και έκλεψαν δακτυλίδια, σκουλαρίκια και ρολόγια, κόβοντας τα χέρια, τα δάκτυλα και τα αυτιά Ελλήνων και Ελληνίδων…»

    Η βουλγαρική διοίκηση στην Ανατολική Μακεδονία την περίοδο της κατοχής (1941-1944) υπήρξε πολύ χειρότερη των προηγούμενων (1913,1917). Απόλυτη προτεραιότητα των Βουλγάρων υπήρξε η προσάρτηση της Μακεδονίας και μπροστά στον σκοπό αυτό δεν δίστασαν να χρησιμοποιήσουν κάθε μέσο. Με τη σύμφωνη γνώμη του Χίτλερ, οι σύμμαχοί του Βούλγαροι όρισαν σε κάθε κοινότητα Βούλγαρους προέδρους ενώ μεταφέρθηκαν ακόμη και βουλγαρικοί πληθυσμοί προκειμένου να προκαλέσουν εθνολογική αλλοίωση.

    Στους σκλαβωμένους Έλληνες έκαναν ακόμη και προτάσεις να απαρνηθούν την καταγωγή τους και να αποκτήσουν την βουλγαρική υπηκοότητα. Σαν αντάλλαγμα τους παρείχαν βασικά υλικά αγαθά που στα χρόνια της κατοχής δεν θεωρούνταν δεδομένα. Θα έλεγε κανείς ότι οι Βούλγαροι μεταχειρίζονταν τα ίδια μέσα με αυτά που οι πρόγονοί τους κομιτατζήδες, χρησιμοποιούσαν κατά τα χρόνια του Μακεδονικού Αγώνα (1903-1908). Τα αποτελέσματα ήταν πενιχρά γι΄αυτό στράφηκαν στις λεηλασίες, στις απειλές, στους βιασμούς και τις σφαγές. Ακόμη και τα ονόματα νεκρών στα μνήματα άλλαζαν σε βουλγαρικά.

    Μία χαρακτηριστική περίπτωση άγριων και ανεξέλεγκτων σφαγών που παραπέμπουν σε εθνοκάθαρση υπήρξε και η σφαγή που έλαβε χώρα την 29η Σεπτεμβρίου στη Δράμα και στα γύρω χωριά. Όλα ξεκίνησαν στις 20 Σεπτεμβρίου όταν ξέσπασε μια φήμη πως στη Σόφια είχε ξεσπάσει επανάσταση και πως αν οι κατακτημένοι Έλληνες ξεσηκώνονταν, ο βουλγαρικός στρατός κατοχής θα ενίσχυε την προσπάθειά τους. Οι υποκινητές αυτών των φημών και των ενεργειών ήταν τα μέλη του Γραφείου Μακεδονίας – Θράκης του ΚΚΕ, που κρύβονταν στην πόλη της Δράμας ήδη από την εποχή του Μεταξά. Περιφερειακός γραμματέας ήταν ο Χαμαλίδης. Αφορμή για την εξέγερση υπήρξε η έκκληση του Ιωσήφ Στάλιν στις 3 Ιουλίου 1941 για ανταρτοπόλεμο κατά των Γερμανών και των συμμάχων τους.

    Ο συνειδητός κομμουνιστής και ελασίτης Σόλωνας Γρηγοριάδης έγραψε: «Το Μακεδονικό Γραφείο και ο Χαμαλίδης συμφώνησαν για την άμεση οργάνωση μαζικού κινήματος στην περιοχή Δράμας. Με ποιο στρατηγικό σκοπό; Δεν είχαν καμιά συγκεκριμένη κατεύθυνση, εκτός από την έκκληση του Στάλιν. […] Ξεκίνησαν χωρίς σχέδιο, χωρίς προοπτική, με μόνη απόφαση να χτυπήσουν. Και με τη βεβαιότητα ότι μέσα στον χειμώνα η Σοβιετική Ένωση θα συνέτριβε τον γερμανικό κριό» (Σ. Γρηγοριάδης, Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, τόμος Α’, σ. 106). Και συνεχίζει: «… μιαν άφρονα, ανερμάτιστη πράξη, χωρίς καμιά δυνατότητα επιτυχίας, η οποία στοίχισε τόσο αίμα και επέδρασε ανασταλτικά στην αντίσταση της Ανατολικής Μακεδονίας» (ό,π. σ. 107).

    Τα γεγονότα και οι σφαγές που έλαβαν χώρα παρουσιάζονται γλαφυρά στο άρθρο της εφημερίδας Εθνική Φλόγα της 29ης Σεπτεμβρίου 1947. Αποτελεί ιστορικό ντοκουμέντο και παρατίθενται αυτούσιο:

    29 Σεπτεμβρίου! Συμπληρώνεται σήμερα εξαετία από την αποφράδα εκείνη ημέρα, που οι Γερμανοί, αφού σκηνοθέτησαν το κίνημα της προηγουμένης (28 Σεπτεμβρίου 1941) στη Δράμα και στο Δοξάτο, κατέσφαξαν, με τη βοήθεια των ελληνοφώνων κομμουνιστών, 15.000 ηρωικά παιδιά των δύο πόλεων.

    Σαν σήμερα ακριβώς, πρό έξ ετών, την 29 Σεπτεμβρίου 1941, στη μαρτυρική Δράμα έγινε η μεγαλύτερη ανθρωποσφαγή, σφαγή όμοια της οποίας δεν αναφέρει η ιστορία. Από την προηγούμενη μέρα στα γραφεία του Βουλγαρικού Κομιτάτου, τα οποία στεγάζονταν στο ξενοδοχείο «Νέα Ελλάς», συγκροτήθηκε μυστική σύσκεψη υπό την προεδρία του αρχηγού του κομιτάτου Στάθη Στάθιεφ, στην οποία έλαβαν μέρος ο στρατιωτικός διοικητής Δράμας Μιχαήλωφ και ο υποδιοικητής αυτής Μπεκιάρωφ.

    Μετά τη σύσκεψη ο Στάθιεφ πήγε στο ξενοδοχείο «Μακεδονία», όπου τον ανέμεναν πολλοί κομιτατζήδες, οι οποίοι έπειτα από μισή ώρα, σκεπασμένοι με μακρυές στρατιωτικές μανδύες, πήραν κατεύθυνση άλλοι προς την οδό Προσοτσάνης και άλλοι προς το σταθμό. Στο μεταξύ στα γραφεία της Γεν. Ασφαλείας άλλοι κομιτατζήδες με το διοικητή χωροφυλακής Μαγιουλάσκη, τον περιβόητο Τσεκώφ και τους αστυνομικούς σταθμάρχες υπό την προεδρία του μοιράρχου Πέιτσεφ, συνεδρίαζαν ως τη 10η νυχτερινή. Και ενώ άλλοτε φωτίζονταν όλα τα δημόσια καταστήματα, τη νύχτα εκείνη βυθίστηκαν στο σκοτάδι και καμμιά περιπολία δεν έκανε την εμφάνισή της.

    Το Τηλεγραφείο και το Ταχυδρομείο γέμισε από κομιτατζήδες, οι οποίοι όλη τη νύχτα διεβίβαζαν εμπιστευτικές διαταγές, τα δέ μεσάνυχτα Βούλγαροι χωροφύλακες με ονομαστικές κλήσεις εκάλεσαν όλους τους έμπιστους και τα μίσθαρνα οργανά τους στη Γεν. Ασφάλεια, τους οποίους και ώπλισαν.

    Οι Μιχαήλωφ, Μπεκιάρωφ και Μαγιουλάσκη περιήλθαν τα μεσάνυχτα στην πόλη και τράβηξαν για το Δοξάτο και την Προσοτσάνη. Από την 2η ως την 4η πρωινή αποσπάσματα στρατού και χωροφυλακής εκύκλωσαν τις συνοικίες. Μια διμοιρία στάθμευσε στην Λαυρεντιανή Μονή, άλλη στο αεροδρόμιο της Νέας Αμισού, έτερη δύναμη λόχου κύκλωσε τους συνοικισμούς: Αμπελόκηποι, Στενήμαχος, Προάστειον και Σαράντα Εκκλησιαί, ενισχυθείσαι και από είκοσι πέντε Βούλγαρους σιδηροδρομικούς. Χωροφύλακες και χωρικοί από την Πλεύνα περικύκλωσαν την περιοχή μεταξύ των οδών Ιπποκράτους, Κόδρου, Γαληνού, Μεγάλου Αλεξάνδρου, ως και την Ενορία Αγία Τριάς, ο δέ κεντρικός συνοικισμός Νέας Κρώμης, Βορειομακεδόνων, Περιθάλψεως, απομονώθη και από στρατευθέντες δημοσίους υπαλλήλους και βουλγαρόφωνους, από την Προσοτσάνη και τη Δράνοβα και στρατοκρατήθηκαν οι ενορίες του Αγίου Νικολάου, Αγίων Αποστόλων και Μητροπόλεως.

    Featured image

    Ερείπια μετά τη σφαγή και τις καταστροφές στο Δοξάτο.

    Οι δυστυχισμένοι Έλληνες δεν έκλεισαν μάτι, μα δεν μπορούσαν να φαντασθούν ότι θα είναι τα αυριανά θύματα των κανιβάλων. Νόμιζαν ότι επρόκειτο να συλλάβουν τους ολίγους μυημένους στο φημολογούμενο από ημερών κίνημα. Αλλά πόσο απατήθηκαν! Τα μεσάνυχτα οι Έλληνες κομμουνιστές που είχαν πάρει όπλα από τους ίδιους τους Βουλγάρους, περικύκλωσαν τους αστυνομικούς σταθμούς της υπαίθρου και τυφέκισαν περί τους 15 με 20 κοινοτικούς υπαλλήλους. Αυτό ήταν. Η αφορμή δόθηκε και την 5η πρωινή της 29ης Σεπτεμβρίου αρχίζουν οι ομαδικές εκτελέσεις και οι σφαγές.

    Το μεσημέρι της αυτής ημέρας φτάνουν από το Κάτω Νευροκόπι οι πρώτες ενισχύσεις στρατού και το απόγευμα άλλες με κατεύθυνση προς τα Κύργια, Δοξάτο και Προσοτσάνη. Η 30η Σεπτεμβρίου βρήκε τη Δράμα με δύο μεραρχίες τακτικού στρατού, με πυροβολικό και αεροπορία. Επίσης και με τους ληστές της νέας και παλαιάς Βουλγαρίας.

    Επί τρείς ημέρες έσφαζαν και εκτελούσαν οι Βούλγαροι τους ήρωες της Αλβανίας και των Μακεδονικών οχυρών. Οδηγούνταν κατά τετράδες, με δεμένα τα χέρια οπισθάγκωνα, με συρματόπλεγμα, στα Πευκάκια, στο Ινστιτούτον, πίσω από το Γυμνάσιο, στην οπισθία του Στρατιωτικού Νοσοκομείου χαράδρα και στα παρά την οδό Δράνοβας λιγνιτωρυχεία, και εκεί εκτελούνταν, αφού υφίσταντο προηγουμένως μαρτύρια μεσαιωνικά. Οι χωρικοί που κατέβαιναν στην εβδομαδιαία αγορά της Δράμας ανύποπτοι, θερίζονταν από τα πολυβόλα των τσακαλιών της Βαλκανικής.

    Η πόλη της Δράμας πλέει σε λίμνη αίματος, τα πτώματα στους δρόμους εμποδίζουν την κυκλοφορία των βουλγαρικών οχημάτων. Στους τοίχους των οδών Βενιζέλου, Φιλίππου, Εθνικής Αμύνης αμέτρητες κηλίδες αίματος και στα λιθόστρωτα, μαλλιά, μυαλά και κεφάλια ανθρώπων, που δεν προλάβαιναν τα συνεργεία των Βουλγάρων πολιτών με τους καταβρεκτήρας να τα μαζεύουν. Τα πολυβόλα και το πυροβολικό ακούονταν από όλα τα σημεία της πόλεως.

    Featured imageΠροπαγανδιστική αφίσα στον βουλγαρικό Τύπο. Βούλγαρος κομιτατζής «τιμωρεί» έναν Έλληνα τσολιά για τα γεγονότα της Δράμας. «Αν καθόσουν ήσυχος δεν θα τις έτρωγες» αναγράφεται στη λεζάντα κάτω από το σκίτσο.

    Κλαυθμός και οδυρμός, αγωνία και φρίκη των γυναικοπαίδων που κρύφτηκαν στα σπίτια τους και περίμεναν το γυρισμό του παιδιού, του συζύγου, του πατέρα και του αδερφού. Το Δοξάτο, η Προσοτσάνη, τα Κύργια, η Χωριστή, ο Άγιος Αθανάσιος, η Αδριανή, τα Κοκκινόγια, η Μικρόπολις, η Χαριτωμένη, το Φωτολύβος, ο Σιταγρός, ο Μικρόκαμπος, ο Μυλοπόταμος και ο Μαυρότοπος δεν υστερούν σε θυσίες ανθρωπίνου υλικού. Μόνον στο Δοξάτο καίονται ζωντανά στο σχολείο 1285 γυναικόπαιδα, αφού υπέστησαν τα πιο φρικιαστικά βασανιστήρια, που αδυνατεί να συλλάβη ο ανθρώπινος νούς.

    Ατίμασαν μικρά κορίτσια 10 ετών, κατακρεούργησαν γέροντες, έκοψαν γεννητικά όργανα ανδρών και μαστούς γυναικών, εξώρυξαν οφθαλμούς, απέσπασαν χρυσά δόντια με τον υποκόπανο και τη λόγχη νεκρών και ζωντανών και έκλεψαν δακτυλίδια, σκουλαρίκια και ρολόγια, κόβοντας τα χέρια, τα δάκτυλα και τα αυτιά Ελλήνων και Ελληνίδων. Φωτιά, σίδερο, λόγχη, πολυβόλο, τηλεβόλο. Παντού βαδίζει ο θάνατος με συνοδό του τη φρίκη και τιμητική φρουρά τους δημίους Βουλγάρους.

    Τα χωράφια μεταβλήθηκαν σε ομαδικούς τάφους, τα τσακάλια και οι λύκοι τρέφονταν επί μήνες από τα αδικοσκοτωμένα Ελληνόπουλα, τα δέ σκυλιά μετέφεραν στις πόλεις και στα χωριά ανθρώπινα κεφάλια, χέρια και πόδια. Οπουδήποτε και αν σκλαψη κανείς, απ’ όπου περνάει το αλέτρι του γεωργού φέρνει στην επιφάνεια κόκκαλα και κρανία. Τόση δε ήταν η μανία και το μίσος των Βουλγάρων, ώστε δεν αρκέσθησαν στην σφαγή και στην εκτέλεση, αλλά υποχρέωσαν τις γυναίκες των εκτελεσθέντων στο μαρτυρικό Δοξάτο να πληρώσουν στο βουλγαρικό Δημόσιο, προς 300 λευά, κάθε σφαίρα με την οποία εκτελέσθηκαν οι συζυγοί τους, τα παιδιά τους, οι πατεράδες τους.

    Χ. ΑΒΡΑΜΙΔΗΣ

    http://ellhnikaxronika.com/2015/09/29/29-%CF%83%CE%B5%CF%80%CF%84%CE%B5%CE%BC%CE%B2%CF%81%CE%AF%CE%BF%CF%85-1941-%CE%B7-%CF%83%CF%86%CE%B1%CE%B3%CE%AE-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF-%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%BA%CE%B1%CF%8D%CF%84%CF%89%CE%BC/

  8. Β. on

    70 χρόνια από το Μπλόκο της Καλογρέζας

    Εκδηλώσεις τιμής και μνήμης από το Δήμο Ν. Ιωνίας και φορείς

    Την ώρα που σε Ελλάδα και Ουκρανία, οι ναζιστικοί χαιρετισμοί δίνουν και παίρνουν, στην Καλογρέζα οι εκδηλώσεις τιμής και μνήμης στους εκτελεσθέντες του Μπλόκου, μας θυμίζουν την πραγματική ιστορία αυτής της χώρας.

    Στις 15 Μαρτίου 1944 πραγματοποιήθηκε στην Καλογρέζα ένα μεγάλο μπλόκο, από τους ναζί, με τη συμμετοχή δυνάμεων της χωροφυλακής, της ειδικής ασφάλειας των ταγμάτων ασφαλείας και συνεργατών των κατακτητών. Πριν ακόμη ξημερώσει, άνδρες των ταγμάτων ασφαλείας περικύκλωσαν την περιοχή.

    Ακολούθως συγκέντρωσαν τους άρρενες κάτοικους άνω των 16 ετών σε ένα οικόπεδο, από όπου επέλεξαν και στη συνέχεια εκτέλεσαν 22 ατόμα(στην πλειονότητα τους, εργάτες), μεταξύ αυτών και ένα Ιταλό αντιφασίστα.

    Το Μπλόκο έγινε σαν αντίποινα σε μια επιτυχημένη απεργία στα λιγνιτωρυχεία της περιοχής. Η 16η Μαρτίου ονομάστηκε Τοπική Εθνική Εορτή, με ομόφωνη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Νέας Ιωνίας, το 1983.

    Το 1982 με προσπάθειες των οικογενειών των νεκρών και της τότε δημοτικής αρχής στο σημείο της εκτέλεσης στήθηκε αναθηματική πλάκα της γλύπτριας Αφροδίτης Λιτή, στην οποία είναι γραμμένα τα ονόματα των νεκρών και το επίγραμμα του Γιάννη Ρίτσου:

    Στην Καλογρέζα σαν περνάς

    Ξέγνοιαστε εσύ διαβάτη,

    Με ευλάβεια πρέπει να πατάς,

    Γιατί σε τούτα τα ληθάρια

    Έπεσαν για τη λευτεριά

    22 παλικάρια.

    70 χρόνια μετά, ανακοινώθηκε το πρόγραμμα του γιορτασμού, ο οποίος θα γίνει σε λίγες ημέρες. Αναλυτικά το πρόγραμμα ΕΔΩ: http://www.neaionia.gr/UserFiles/e05beebb-6876-41d2-bb1d-d11dc87795e8/bloko_2014_prosklisi_web.pdf

    http://www.enet.gr/?i=news.el.ellada&id=418718

  9. Κερδύλλια: Μια «άγνωστη» ιστορία
    17.10.2015 | από Σύνταξη
    Κερδύλλια: Μια «άγνωστη» ιστορία ΚΟΙΝΩΝΙΑ
    Δημοσίευση: Φύλλο 282 – 17/10/2015

    Τα Κερδύλλια στα μαρτυρικά χωριά της χώρας

    Λίγα λόγια για τη μεγάλη ιστορία των χωριών μας, όπου η εγκληματική μανία των ναζί ξεκίνησε από κει, σκοτώνοντας διακόσιους πενήντα άντρες και καίγοντας τα δύο χωριά, Άνω και Κάτω Κερδύλλια.

    Τον Αύγουστο του 1941, μεγάλη δράση στο Κερδύλλιο Όρος είχαν δύο ομάδες ανταρτών: η «Οδυσσέας Ανδρούτσος» με επικεφαλής τον Θ. Γκένιο, έφεδρο υπολοχαγό του Πυροβολικού, ο οποίος ήταν τότε δάσκαλος στα Άνω και Κάτω Κερδύλλια και η «Αθανάσιος Διάκος» με επικεφαλής τον Χ. Μόσχο.

    Το Κερδύλλιο Όρος ξεκινά από το βουνό του Σοχού και φτάνει μέχρι τον Στρυμόνα. Στις 12 Οκτωβρίου 1941 οι Γερμανοί περικύκλωσαν τα γειτονικά χωριά της Νιγρίτας (Μαυροθάλασσα, Ευκαρπία, Δάφνη) επειδή βρέθηκαν τρεις αξιωματικοί νεκροί από τη δράση των ανταρτών και στο ερώτημα των ναζί «από πού κατέβηκαν οι αντάρτες», οι απαντήσεις των κατοίκων ήταν «Από τα Κερδύλλια», εννοώντας φυσικά το βουνό. Το γεγονός αυτό μαζί με την πληροφορία ότι ο αρχηγός της Ομάδας «Οδυσσέας Ανδρούτσος» ήταν δάσκαλος στα Άνω και Κάτω Κερδύλλια αποτέλεσαν την αρχή του κακού. Παρασκευή ξημερώματα, 17 Οκτωβρίου, γερμανικά στρατεύματα περικυκλώνουν τα δυο χωριά, αποφασισμένοι να μην αφήσουν λίθο επί λίθου. Συγκεντρώνουν όλους τους άνδρες 16-65 ετών στα Αλώνια και τις γυναίκες με τα μικρά παιδιά και τους γέρους παράμερα, χωρίς να έχουν οπτική επαφή. Μια κόκκινη φωτοβολίδα σκίζει τον ουρανό και ξεκινά η αρχή του τέλους και στα δύο χωριά συγχρόνως. Τα πολυβόλα θερίζουν τους συγκεντρωμένους άντρες. Διακόσιους τριάντα πέντε σύνολο. Εκατόν τριάντα από το πάνω χωριό, ογδόντα από το κάτω και είκοσι πέντε φιλοξενούμενοι που η μοίρα τους έπαιξε άσχημο παιχνίδι, κάνοντάς τους ένα με το χώμα.

    Μένουν παιδιά μέχρι δεκαπέντε χρονών, γυναίκες και ανήμποροι γέροι. Να κάνουν τι πρώτα; Να κλάψουν; Να τους σκεπάσουν με χώμα; Να σώσουν ό,τι μπορούν από τα σπίτια τους που καίγονται; Ούτε ρούχα, ούτε τρόφιμα, ούτε ζωή. Τίποτα. Μόνο δύο ομαδικούς τάφους μέσα στα ερείπια με πολλά μοιρολόγια. Ο δρόμος της προσφυγιάς για τις ορφανεμένες οικογένειες είναι πλέον ανοικτός. Ο δρόμος της επιβίωσης, όμως, πολύ δύσκολος.

    Εβδομήντα τέσσερα χρόνια τώρα, κάθε χρόνο τελούμε μνημόσυνο για τις αδικοχαμένες ζωές των παππούδων μας. Δυστυχώς, όμως, «με λίγους» από την εκάστοτε εξουσία. Ίσως να φταίμε εμείς σαν Κερδυλλιώτες που τόσα χρόνια η πρώτη, ομαδική, άδικη σφαγή έμεινε άγνωστη. Ίσως να φταίει κάτι άλλο που τα Καλάβρυτα, το Δίστομο, η Κάνδαμος είναι γνωστά σε όλους. Ένα είναι σίγουρο, ότι ζητάμε μια θέση δίπλα σε αυτούς και θα την έχουμε έστω και αργά. Για τις ψυχές των αδικοχαμένων παππούδων μας…

    Ελένη Πατσιά, Πρόεδρος τοπικής κοινότητας Νέων Κερδυλλίων, Δήμου Αμφίπολης Σερρών

    – See more at: http://www.e-dromos.gr/kerdyllia-mia-agnwsth-istoria/#sthash.Y5CcIHpB.dpuf

  10. ΣΥΓΚΙΝΗΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΑΠΟ ΕΛΛΗΝΕΣ ΚΑΙ ΓΕΡΜΑΝΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΦΑΓΗ ΣΤΟ ΒΕΡΜΙΟ
    Πάρκο μνήμης για τα θύματα των ναζί
    Η μνήμη των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας ενώνει και διδάσκει. Γερμανοί μαθητές σχολείου της Βρέμης βρίσκονται αυτές τις ημέρες στην Πτολεμαΐδα Κοζάνης και μαζί με Ελληνες συμμαθητές τους από σχολείο της περιοχής στήνουν ένα πρωτότυπο υπαίθριο μνημείο σε πλαγιά του Βερμίου για τα εκατοντάδες θύματα της Σφαγής των Πύργων και του Μεσόβουνου Εορδαίας.
    ΕΘΝΟΣ
    9:00, 28/4
    52
    Έλληνες και Γερμανοί μαθητές φύτεψαν τα πρώτα δέντρα του μνημείου για τα θύματα της σφαγής Πύργων και Μεσόβουνου Εορδαίας.
    Έλληνες και Γερμανοί μαθητές φύτεψαν τα πρώτα δέντρα του μνημείου για τα θύματα της σφαγής Πύργων και Μεσόβουνου Εορδαίας.
    Φυτεύουν ένα δέντρο για κάθε ένα από τα 580 θύματα, και μπροστά από αυτό τοποθετούν μια πήλινη επιγραφή με χαραγμένο το όνομα και την ηλικία του νεκρού.
    Τις ημέρες που συμπληρώνονταν 72 χρόνια από τη Σφαγή (24 Απριλίου 1944), όταν εκτελέστηκαν από τους ναζί 341 κάτοικοι των Πύργων και 150 του γειτονικού Μεσόβουνου ?στην πλειονότητά τους γυναικόπαιδα?, οι 24 μαθητές που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία φύτεψαν τα πρώτα 15 δέντρα και τοποθέτησαν τις αντίστοιχες επιγραφές. Συνολικά θα φυτευτούν 580 δέντρα, όσα είναι τα θύματα των τριών ναζιστικών επιδρομών στα δύο χωριά, μαζί με την πρώτη Σφαγή του Μεσόβουνου (23 Οκτωβρίου 1941), με 141 νεκρούς, που οι κάτοικοι ανεβάζουν σε 165.
    Εκπαιδευτικό πρόγραμμα
    Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Πολιτισμός Μνήμης: Πύργοι ? Μεσόβουνο» αποτελεί καρπό των πρωτοβουλιών του Τρύφωνα Κεχαγιά, ενός Ελληνα δασκάλου από τη Γερμανία που διδάσκει στο Intergrierte Gesamtschule Osterholz της Βρέμης και ασχολήθηκε συστηματικά τα τελευταία χρόνια με τις μαζικές εκτελέσεις στους Πύργους και στο Μεσόβουνο.
    Μαζί με δύο συναδέλφους του και 12 μαθητές και μαθήτριες του σχολείου όπου διδάσκει βρέθηκαν το προηγούμενο δεκαήμερο στην Πτολεμαΐδα, όπου ενώθηκαν με άλλους 12 μαθητές και μαθήτριες της Β’ τάξης του 3ου Λυκείου της πόλης προκειμένου να ξεκινήσουν το εγχείρημα. Οι Γερμανοί μαθητές φιλοξενήθηκαν στα σπίτια των συμμαθητών τους, συμμετείχαν και στο μάθημα και ετοίμασαν μαζί τις πρώτες εγχάρακτες πλάκες του μνημείου.
    Πάρκο μνήμης για τα θύματα των ναζί
    «Οι μαθητές επισκέφθηκαν τα δύο μαρτυρικά χωριά και πήραν συνεντεύξεις από δέκα επιζώντες της θηριωδίας. Σκοπεύουμε να εκδώσουμε αυτό το υλικό σε βιβλίο, στο πλαίσιο του προγράμματος που θα διαρκέσει συνολικά έξι χρόνια» είπε στο «Εθνος» η εκπαιδευτικός του 3ου Λυκείου Πτολεμαΐδας, υπεύθυνη του προγράμματος από ελληνικής πλευράς, Αντωνία Βαλαβάνη.
    Το υπαίθριο μουσείο έχει ξεκινήσει να στήνεται σε μια πλαγιά του Βερμίου ανάμεσα στα δύο χωριά, σε έκταση 40 στρεμμάτων που παραχωρήθηκε από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Στόχος είναι ο χώρος να παρέχει ιστορικές πληροφορίες για τη Σφαγή και να είναι επισκέψιμος για μαθητές και κάθε άλλον ενδιαφερόμενο.
    Συγκλονιστικές μαρτυρίες
    Η Σφαγή Πύργων – Μεσόβουνου είναι η δεύτερη μεγαλύτερη σε αριθμό θυμάτων στην Ελλάδα κατά την περίοδο της Κατοχής, έπειτα από αυτή των Καλαβρύτων.
    Στις 23 Απριλίου του 1944 ξεκίνησε από εδώ η εκκαθαριστική επιχείρηση κατά των ανταρτών με την κωδική ονομασία «Καταιγίδα του Μάη» στο όρος Βέρμιο, όπου είχε την έδρα και το πεδίο δράσης του το 16ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ.
    Επίσης, για κάθε ένα από τα θύματα φιλοτέχνησαν μια πήλινη επιγραφή με χαραγμένο το όνομα του νεκρού
    Επίσης, για κάθε ένα από τα θύματα φιλοτέχνησαν μια πήλινη επιγραφή με χαραγμένο το όνομα του νεκρού
    Ο δάσκαλος και συγγραφέας Στάθης Ταξίδης, με προσωπική έρευνα δεκαετιών έχει συλλέξει και διασώσει από τη λήθη μαρτυρίες που κόβουν την ανάσα:
    • Στη Μεσαία Συνοικία έγιναν παρανάλωμα του πυρός 180 άνθρωποι. Στην ίδια γειτονιά, οι επιδρομείς ξέσκισαν με τις ξιφολόγχες τους την κοιλιά της Σοφίας Γκέσιου, που είχε γεννήσει μόλις την προηγούμενη μέρα, αφού προηγουμένως σκότωσαν μπροστά στα μάτια της τα δίδυμα μωρά και τον άντρα της.
    • Η Αννα Κοσμίδου προσπάθησε μάταια να προστατεύσει τα πέντε παιδιά της μέσα στα φορέματά της. Η ίδια σώθηκε ημιθανής, μέσα στον σωρό των νεκρών παιδιών της.
    • Ο Περικλής Μελκόπουλος είχε χωθεί σε μια κρυψώνα με τη γυναίκα του και τα τέσσερα παιδιά τους. Το κλάμα του μικρότερου παιδιού τούς πρόδωσε. Ο Γερμανός στρατιώτης που τους ξετρύπωσε τους λυπήθηκε και δεν τους εκτέλεσε. Τους συμβούλεψε όμως να πνίξουν το μωρό για να μην τους «προδώσει» στα SS. Οι γονείς φυσικά δεν το έκαναν και τελικά η οικογένεια σώθηκε.
    ΒΑΣΙΛΗΣ ΙΓΝΑΤΙΑΔΗΣ

    http://www.ethnos.gr/koinonia/arthro/parko_mnimis_gia_ta_thymata_ton_nazi-64368458/

  11. Το μπλόκο της Νέας Ευκαρπίας (31 ΙΟΥΛΙΟΥ 1944)*

    Οι κάτοικοι της Νέας Ευκαρπίας ασχολούνταν με την κτηνοτροφία και τη γεωργία. Οι περισσότεροι ήταν πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και οι υπόλοιποι Βλάχοι από τα Λιβάδια. Οι Δαγκουλαίοι είχαν έρθει πολλές φορές στο χωριό για πλιάτσικο και για να απαλλοτριώσουν τυριά και πρόβατα. Τα ξημερώματα της 31 Ιουλίου 1944 ήρθαν όμως για άλλους λόγους. Το τάγμα του Δάγκουλα, με τον ίδιο επικεφαλής και συνοδευόμενο από γερμανούς στρατιώτες, περικύκλωσε την κοινότητα ώστε να μην υπάρχει δυνατότητα διαφυγής. Μια ομάδα κατοίκων που επιχείρησε να ξεφύγει από τον κλοιό για να αγοράσει κάρβουνο από τον Σωχό, εμποδίστηκε από τους Γερμανούς και επέστρεψε πίσω άπραγη. Την ίδια αντιμετώπιση είχαν και κτηνοτρόφοι που θέλησαν να ασκήσουν την καθημερινή τους ασχολία. Τρεις κάτοικοι, ανάμεσα τους και ο Ανέστης Μίλκογλου, δεν είχαν κοιμηθεί στα σπίτια τους αλλά στην ύπαιθρο. Επειδή ήταν οργανωμένοι στο ΕΑΜ λάμβαναν προληπτικά μέτρα για να αποφύγουν ενδεχόμενη σύλληψη. Όταν πληροψορήθηκαν ότι το χωριό είχε περικυκλωθεί από Δαγκουλαίους και Γερμανούς, αποφάσισαν να χωριστούν και να προσπαθήσει ο καθένας από μόνος του είτε να κρυφτεί είτε να περάσει το μπλόκο. Ο Μίλκογλου προτίμησε να επιστρέψει στο σπίτι του, ενημερώνοντας την οικογένεια του για την κατάσταση και επιδιώκοντας να περάσει το μπλόκο. Με μία τσάπα στα χέρια του εξήγησε στους γερμανούς στρατιώτες πως έπρεπε να πάει στο χωράφι του. Δεν του επέτρεψαν όμως να περάσει. Στη συνέχεια, με τη βοήθεια των οικείων του, κρύφτηκε στον αχυρώνα ενός γειτονικού σπιτιού.

    Στις πέντε το πρωί, υπό τη συνοδεία γερμανού αξιωματικού και του διερμηνέα Κυριάκου Ηλιάδη, εισήλθαν οι άντρες του Δάγκουλα στο χωριό, φορώντας τη στολή τους με το διακριτικό τους στο περιβραχιόνιο. Μέλη του τμήματος του Δάγκουλα άρχισαν να καλούν με χωνιά τους χωρικούς να συγκεντρωθούν στην πλατεία και να φέρουν μαζί τους στρατιωτικές κουβέρτες και κατσαρόλες. Η έκπληξη των χωρικών ήταν μεγάλη όταν αντίκρισαν ένοπλους άντρες με γερμανικές στρατιωτικές στολές να μιλούν ελληνικά. Μια ομάδα, με επικεφαλής τον Δάγκουλα, ο οποίος φορούσε στολή με διακριτικά λοχαγού και έφερε περιβραχιόνιο που παρέπεμπε στην δϋ, τον Γερμανό αξιωματικό και τον Έλληνα διερμηνέα, και με ακούσιους συνοδούς τον αγροφύλακα και τον πρόεδρο, αναζήτησαν αμέσως τον Αναστάσιο ΜίλκογΛου στο σπίτι της οικογένειας του. Αφού ανέκρινε τα μέλη της οικογένειας, ο Δάγκουλας αποχώρησε παίρνοντας μαζί του ως όμηρο τον δεκαεξάχρονο Κωνσταντίνο Μίλκογλου, τον αδελφό του Αναστάσιου.

    Καθ’ οδόν τον ξαναρώτησε πού κρυβόταν ο αδελφός του, και όταν εκείνος του απάντησε πως ήταν στο Φίλυρο, τον χαστούκισε δύο φορές λέγοντας του πως γνώριζε ότι το προηγούμενο βράδυ είχε ξυριστεί στο σπίτι τους. Η απάντηση του Δάγκουλα έκανε εντύπωση στον νεαρό Κωνσταντίνο γιατί το γεγονός ήταν πραγματικό. Μετά από έρευνες για την ανακάλυψη «κομουνιστών», οι Δαγκουλαίοι αποχώρησαν αφαιρώντας χρυσαφικά, κουβέρτες, έως και κατσαρόλες. Οι άντρες του Δάγκουλα οδήγησαν στην πλατεία όσους είχαν συλλάβει οι Γερμανοί καθώς πήγαιναν στις αγροτικές ή κτηνοτροψικές τους εργασίες. Στην πλατεία είχαν επίσης συγκεντρωθεί όλοι οι κάτοικοι μαζί με τους πρόσφυγες από γειτονικές περιοχές που φιλοξενούνταν στο χωριό. Οι συγκεντρωμένοι χωρίστηκαν στα δύο, από τη μία οι πρόσφυγες και από την άλλη οι γηγενείς κάτοικοι. Τότε ο Δάγκουλας έβγαλε από την τσέπη του μια κατάσταση και διάβασε τα ονόματα δεκαεπτά ατόμων. Δεκατέσσερις δήλωσαν παρόντες.
    Βεβαίως, δεν ανήκαν όλοι τους στο ΕΑΜ ή τον ΕΛΑΣ,

    Περίπου στις 8 το πρωί οδηγήθηκαν μαζί με τον ανήλικο Κωνσταντίνο Μίλκογλου στο δημοτικό σχολείο. Παρουσία του γερμανού αξιωματικού και του Δάγκουλα, οι δεκαπέντε κρατούμενοι ανακρίθηκαν και ξυλοκοπήθηκαν άγρια. Μια ομάδα Δαγκουλαίων τους μετέφερε έπειτα στο ρέμα, στον ασβεστοκάμινο, όπου τους χώρισαν σε τρεις ομάδες των πέντε ατόμων. Οι υπόλοιποι κάτοικοι παρέμειναν συγκεντρωμένοι στον χώρο που είχε οριστεί εξαρχής υπό την επίβλεψη των αντρών του Δάγκουλα, οι οποίοι κατανάλωναν κρύες μπύρες. Στις 9:30 ο Μίλκογλου στήθηκε μπροστά στο απόσπασμα, αλλά ο γερμανός αξιωματικός ζήτησε την εξαίρεσή του λόγω του νεαρού της ηλικίας του. Η στάση του αυτή δυσαρέστησε τον Δάγκουλα, ο οποίος διαφώνησε ανοικτά μαζί του. Δαγκουλαίοι έσυραν τον Μίλκογλου απέναντι από το εκτελεστικό απόσπασμα, αλλά ο γερμανός αξιωματικός επενέβη εκ νέου, κλωτσώντας εξοργισμένος τους Δαγκουλαίους και παροτρύνοντας τον Μίλκογλου να φύγει. Φεύγοντας εκείνος άκουσε τις βολές του εκτελεστικού αποσπάσματος που αφαιρούσαν τη ζωή των συγχωριανών του. Μέσα σε μία ώρα το αποτρόπαιο έγκλημα είχε ολοκληρωθεί. Οι άντρες του Δάγκουλα διέταξαν τέσσερις-πέντε χωρικούς να θάψουν τα πτώματα μέσα σε έναν λάκκο. Κατόπιν έδωσαν εντολή στο συγκεντρωμένο πλήθος να διαλυθεί.

    Ακολούθως πέρασαν από το σπίτι του προέδρου της κοινότητας Αθανάσιου Τσουρέκα, τον οποίο είχαν αναγκάσει να ψήσει αρνιά, και διασκέδασαν εκεί τρώγοντας και πίνοντας μέχρι το απόγευμα. Όταν αποχώρησαν, δεν παρέλειψαν να «απαλλοτριώσουν» μέρος της περιουσίας των χωρικών, απειλώντας τους πρόσφυγες να εγκαταλείψουν το χωριό.

    Στις 26 Σεπτεμβρίου 1944 ο ΕΛΑΣ εκτέλεσε τον τριανταδυάχρονο βλάχο κτηνοτρόφο Γεώργιο Μ., κάτοικο Νέας Ευκαρπίας, επειδή θεωρήθηκε υπεύθυνος για την κατάδοση των δεκαπέντε χωρικών. Μέσα στην ίδια λογική τιμωρίας των ενόχων, ο ΕΛΑΣ συνέλαβε δύο ακόμη άτομα. Ο πρώτος ήταν αξιωματικός του στρατού και εκτελέστηκε στα λατομεία της Ευκαρπίας. Ο δεύτερος διασώθηκε ύστερα από παρέμβαση συγχωριανού του, ο οποίος έπεισε τον ΕΑΑΣ ότι δεν είχε σχέση με τον Δάγκουλα, αφού τα Τάγματα Ασφαλείας αναζητούσαν τον αδελφό του. Λίγες ημέρες μετά ο Δάγκουλας συνοδευόμενος από τους υποτακτικούς του και άντρες της δϋ, ξαναπήγε στην Ευκαρπία, εξοργισμένος για τις απαγωγές και τις εκτελέσεις από τον ΕΑΑΣ. Εκεί αναζήτησε το παρ’ ολίγον θύμα του Κωνσταντίνο Μίλκογλου και τον Παπαδόπουλο, αγνώστων λοιπών στοιχείων. Όταν ο Μίλκογλου αντιλήφθηκε τον Δάγκουλα, έσπευσε να κρυφτεί.

    Ο Δάγκουλας κατευθύνθηκε στο καφενείο, όπου υποχρέωσε έναν κάτοικο του χωριού να μεταβεί στο σπίτι της οικογένειας Μίλκογλου, στο οποίο φιλοξενούνταν πρόσφυγες που είχαν εγκαταλείψει τα σπίτια τους εξαιτίας αεροπορικών βομβαρδισμών. Ο Παπαδόπουλος στάθηκε εξίσου τυχερός. Όταν στον δρόμο συνάντησε μια ομάδα του Δάγκουλα, ο οδηγός της τον ρώτησε αν γνώριζε την οικία του Παπαδόπουλου, προειδοποιώντας τον με αυτό τον τρόπο και δίνοντας του την ευκαιρία να διαφυγει. Αδυνατώντας να συλλάβει τα δύο παραπάνω άτομα, ο Δάγκουλας εξοργίστηκε ακόμη περισσότερο και αποφάσισε να κάψει το χωριό. Μόνο η παρουσία των προσφύγων τον απέτρεψε τελικά από το να πραγματοποιήσει την απειλή του. Βλέποντας πως δεν ήταν πια ασφαλής στο χωριό, ο Κωνσταντίνος Μίλκογλου κατέφυγε στο βουνό, όπου έσμιξε με τον αδελφό του παραμένοντας εκεί μέχρι το τέλος της γερμανικής κατοχής.

    * από το βιβλίο του Ανδρέα Βενιανάκη, «Δαγκουλας ο ‘δράκος’ της Θεσσαλονίκης», εκδ. ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ, 2016.

  12. 27.09.2016
    Μια Ελληνίδα που… ταρακούνησε τους Γερμανούς

    ΙΩΑΝΝΑ ΦΩΤΙΑΔΗ

    Η ιστορία της παπαδιάς που έχασε τα λογικά της μετά τη δολοφονία του μωρού και του άνδρα της, αλλά και των γονιών που τύλιξαν τα άψυχα κορμιά των κοριτσιών τους με τα προικιά τους θάβοντάς τα χωρίς παπά στο Δίστομο καταγράφονται στο βιβλίο «Αθέριστος Ιούνης» (εκδ. Βεργίνα, 2013).

    «Η συγγραφέας κ. Καίτη Μανωλοπούλου, με αυτό το βιβλίο, αποτίει φόρο τιμής στα θύματα της θηριωδίας και ταυτόχρονα προσφέρει πολύτιμη υπηρεσία στους Γερμανούς, βοηθώντας τους να αποδεχθούν και να επεξεργαστούν την ευθύνη για τα γεγονότα», σημείωσε, μεταξύ άλλων, ο Γερμανός πρέσβης στην Αθήνα δρ Peter Schoof, κατά την παρουσίαση της μετάφρασης του βιβλίου στα γερμανικά, που έγινε από τον εκδοτικό οίκο Griechenland Zeitung υπό την αιγίδα και την υποστήριξη της γερμανικής πρεσβείας. Και πράγματι, το βιβλίο βρίσκει ήδη απήχηση στο γερμανικό κοινό, όπως αναδείχθηκε από το γράμμα 90χρονης αναγνώστριας προς τον εκδοτικό οίκο, όπου δήλωνε «συγκλονισμένη».

    Οπως υπενθύμισε ο πρέσβης στο ελλογερμανικό κοινό, «ο πρόεδρος Γκάουκ, κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα τον Μάρτιο του 2014, καθιέρωσε την έννοια της “δεύτερης ευθύνης”, που σημαίνει ότι η χώρα μας, η Γερμανία, για πολλά χρόνια, δεκαετίες, έγινε εκ νέου υπεύθυνη, καθώς δεν καταπιάστηκε ρεαλιστικά με την επεξεργασία και την αποδοχή της πρώτης (ιστορικής) ευθύνης». Ο δρ Schoof ευχαρίστησε θερμά τη Διστομίτισσα συγγραφέα, την πρωτοβουλία της οποίας χαρακτήρισε «δώρο θεού». Για τη δική της ευθύνη στη μεταφορά της συναισθηματικής φόρτισης, που κρυβόταν πίσω από τις λέξεις, έκανε λόγο η μεταφράστρια δρ Michaela Prinziger, ενώ απόσπασμα από τη στιγμή έναρξης της σφαγής διάβασε ο δημοσιογράφος του ZDF Karl Hinterleitner.

    «Για πολλά χρόνια απωθούσα τα γεγονότα, μέχρι που ήρθε το πλήρωμα του χρόνου και με κατέλαβε η επιθυμία να κάνω ενδελεχή ιστορική έρευνα για ό,τι συνέβη», ανέφερε η κ. Μανωλοπούλου. Στη θηριωδία των Ναζί στις 10 Ιουνίου του 1944, της χρονιάς που δεν έγινε θερισμός, έχασε τον παππού και τις δύο αγαπημένες της θείες. Στο βιβλίο περιγράφεται η ειρηνική ζωή πριν από τη σφαγή στο χωριό, μέσα από τις μνήμες των ξέγνοιαστων καλοκαιριών της συγγραφέως ως παιδιού, η ημέρα της σφαγής και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της στον τόπο και τους ανθρώπους. Ωστόσο, όπως παρατήρησαν οι εκδότες (Jan Huebel & Robert Stadler), παρά τη βίαιη θεματολογία, ο λόγος της συγγραφέως δεν είναι αιχμηρός. «Τα γεγονότα είναι τόσο απάνθρωπα, που μιλούν από μόνα τους, χωρίς να χρειάζονται επιπλέον επιθετικούς προσδιορισμούς», διευκρίνισε η κ. Μανωλοπούλου, που θεωρεί ότι η μετάφραση του βιβλίου θα δώσει την ευκαιρία στους σύγχρονους Γερμανούς για μια «έμπρακτη συγγνώμη».

    Η συγγραφέας, παράλληλα, δεν παραλείπει να περιγράψει και αθέατες πτυχές της ιστορίας. «Μεγάλο μέρος του πληθυσμού διεσώθη, γιατί η μία είσοδος του χωριού (σήμερα “Ασπρα Σπίτια”) είχε μείνει αφύλακτη, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις οι Γερμανοί στρατιώτες μπήκαν στα σπίτια, βρήκαν τρομοκρατημένους ανθρώπους που δεν πείραξαν, αντίθετα, για να διασκεδάσουν τις εντυπώσεις προς τους ανωτέρους τους, σκότωσαν κάποιον σκύλο ή γάιδαρο».

    http://www.kathimerini.gr/876539/article/epikairothta/ellada/mia-ellhnida-poy-tarakoynhse-toys-germanoys

  13. ράμμα από τη Bayer

    Όταν η Bayer αγόραζε «παρτίδες» γυναικών από το Άουσβιτς

    Στις αρχές του περασμένου Αυγούστου, η γερμανική φαρμακευτική και χημική εταιρεία Bayer απέσυρε από την αγορά ένα από τα φάρμακα της κατά της χοληστερόλης. Συνδεδεμένο με ένα άλλο φάρμακο, φέρεται να έχει προκαλέσει το θάνατο περισσότερων από 50 άτομα σε όλο τον κόσμο.

    Η παρουσία του ονόματος αυτής της εταιρείας στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων ξύπνησε επώδυνες αναμνήσεις.

    Στη διάρκεια του ναζιστικού καθεστώτος, η Bayer, θυγατρική της χημικής κοινοπραξίας IG Farben (1), προχώρησε πράγματι σε ιατρικά πειράματα σε κρατούμενους, τους οποίους προμηθευόταν κυρίως από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης.

    Βρήκαμε στο τεύχος του Φεβρουάριου 1947 του Patriote Résistant (ο Αντιστασιακός Πατριώτης) αποσπάσματα από πέντε επιστολές που απέστειλε ο οίκος Bayer στον διοικητή του στρατοπέδου του Άουσβιτς. Είχαν δημοσιευθεί σε ένα άρθρο που μιλούσε για μερικά από τα αδικήματα της γερμανικής βιομηχανίας κάτω από το ναζισμό -ενώ γινόταν η δίκη της στο δικαστήριο της Νυρεμβέργης.

    Τα γράμματα, που βρέθηκαν κατά την απελευθέρωση του Άουσβιτς από τον Κόκκινο Στρατό, φέρουν ημερομηνίες Απρίλιος – Μάιος 1943. Απαλλάσσονται από κάθε σχολιασμό.

    Πρώτο γράμμα :
    «Για να τεστάρουμε ένα υπνωτικό φάρμακο, θα ήταν δυνατόν να μας διαθέσετε μερικές γυναίκες; και κάτω από ποιες συνθήκες; όλες οι διατυπώσεις για τη μεταφορά αυτών των γυναικών θα γίνουν από εμάς».

    Δεύτερη επιστολή :
    «Σας ενημερώνουμε ότι παραλάβαμε την επιστολή σας. θεωρούμε υπερβολική την τιμή των 200 μάρκων, προσφέρουμε 170 μάρκα ανά υποκείμενο, θα χρειαστούμε 150 γυναίκες».

    Τρίτη επιστολή :
    «Εντάξει για την τιμή που συμφωνήθηκε. Επομένως, σας παρακαλούμε να προετοιμάσετε μια παρτίδα 150 υγιών γυναικών τις οποίες θα κανονίσουμε να συλλέξουμε στο εγγύς μέλλον».

    Τέταρτη επιστολή :
    «Λάβαμε τη παρτίδα των 150 γυναικών. Η επιλογή σας είναι ικανοποιητική παρότι οι υποκείμενοι είναι πολύ αδύνατοι και αδύναμοι. Θα σας κρατάμε ενήμερους για τα αποτελέσματα των πειραμάτων».

    Πέμπτο γράμμα :
    «Τα πειράματα απέτυχαν. Οι υποκείμενοι πέθαναν. Θα σας γράψουμε σύντομα να σας ζητήσουμε να προετοιμάσετε μια άλλη παρτίδα».

    Η IG Farben παρείχε στους Ναζί το Zyklon B που χρησιμοποιούταν στους θαλάμους αερίων και χρησιμοποιούσε μαζικά εργατικό δυναμικό από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης στα εργοστάσια της. Καταδικασμένη για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στη Νυρεμβέργη και μετά σε υποχρεωτική διάλυση, η IG Farben εξακολουθεί σήμερα να έχει νομικό καθεστώς, παρά τη διάλυση της μεταξύ των εταιρειών Bayer, BASF και Hochst.

    http://bellaciao.org/
    πηγή:http://www.2012un-nouveau-paradigme.com/2016/10/quand-la-firme-bayer-achetait-des-lots-de-femmes-a-auschwitz.html

    Read more at http://reseauinternational.net/quand-la-firme-bayer-achetait-des-lots-de-femmes-a-auschwitz/

    Διαβάσετε επίσης:
    https://miningawareness.wordpress.com/2014/07/03/sarin-nerve-gas-i-g-farben-and-the-nazis/
    http://olivierploux.fr/bayer-monsanto/
    http://www.reveilcommuniste.fr/2016/07/lettres-de-l-entreprise-bayer-au-camp-d-auschwitz-sur-l-achat-de-femmes-pour.html

    Βιβλίο: Επιστολές της εταιρείας Bayer στο Άουσβιτς για να αγοράσει γυναίκες για χημικά πειράματα

    31.7.2016

    Επιστολές της εταιρείας Bayer στο Άουσβιτς για να αγοράσει γυναίκες για χημικά πειράματα

    Τον Απρίλιο και τον Μάιο του 1943, η εταιρεία Bayer παράγγειλε «παρτίδες» γυναικών στο Άουσβιτς για να πειραματιστεί υπνωτικά φάρμακα. Τα πιο σημαντικά αποσπάσματα των επιστολών που σφράγισαν αυτά τα…

    Επιστολές της εταιρείας Bayer στο στρατόπεδο συγκέντρωσης του Άουσβιτς για να αγοράσει γυναίκες για χημικά πειράματα

    Το τεύχος του Φεβρουάριου 1947 του Patriote Résistant (ο Αντιστασιακός Πατριώτης) αναφέρει αποσπάσματα από πέντε επιστολές που απέστειλε ο οίκος Bayer στον διοικητή του στρατοπέδου του Άουσβιτς.

    Οι επιστολές αυτές, που ανακαλύφθηκαν από τον Κόκκινο Στρατό κατά τη διάρκεια της απελευθέρωσης του Άουσβιτς, συντάχθηκαν τον Απρίλιο και τον Μάιο του 1943.

    Αποκαλύπτουν ότι, υπό το ναζιστικό καθεστώς, η εταιρεία Bayer, θυγατρική της χημικής κοινοπραξίας IG Farben, προχώρησε σε ιατρικά πειράματα σε κρατούμενους, τους οποίους προμηθευόταν από στρατόπεδα συγκέντρωσης.

  14. β on

    ΄Τo ολοκαύτωμα του Μεσόβουνου
    Από Βλάσης Αγτζίδης – Οκτώβριος 25, 2015
    Κοινοποίηση στο Facebook Κάντε

    http://www.presspublica.gr/to-olokautvma-tou-mesovounou/


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: