-Οι εκδηλώσεις Μνήμης για τις σταλινικές διώξεις και οι παράλογες αντιδράσεις

Με αφορμή την πραγματοποίηση των παραδοσιακών εκδηλώσεων Μνήμης για τις σταλινικές διώξεις, το ΚΚΕ εξαπόλυσε για άλλη μια φορά συκοφαντική επίθεση κατά αυτών που τολμούν να θυμούνται ή να ερευνούν τη σημαντική εκείνη σελίδα, τόσο της νεοελληνικής ιστορίας, όσο και του κομμουνιστικού κινήματος.

Πιθανόν οι κήνσορες του -σταλινικού πλέον και επισήμως- κομμουνιστικού κόμματος να πιστεύουν ότι  συκοφαντώντας και στοχοποιώντας ως «αντικομμουνιστές» όσους μελετούν εκείνη την εποχή ή συμβάλλουν στην πραγματοποίηση εκδηλώσεων Μνήμης, θα τους αποθαρρύνουν. Φαίνεται ότι διατηρούν τη φρούδα ελπίδα ότι ο φόβος  θα βάλει τέλος στη Μνήμη και θα επιτρέψει την μετατροπή των εφιαλτικών στιγμών του παρελθόντος σε ποθητή επαναστατική προοπτική για τις υπό καθοδήγηση  «μάζες».

Όμως κάνουν λάθος στην τακτική τους! Γιατί όσο εντείνουν την επίθεση σε πρόσωπα και θεσμούς,  τόσο εντείνεται και η αποφασιστικότητα για να μην επιτραπεί σε αντιδραστικές εκδοχές να καθαρθούν. Παράλληλα,  αποτελεί συνείδηση πλέον ότι  το απόλυτο ξεκαθάρισμα του παρελθόντος είναι όσο ποτέ αναγκαίο -στις εποχές αυτές της κρίσης και της σύγχυσης- ώστε να μην εξαπατηθούν για άλλη μια φορά οι λαοί, παραχωρώντας σε απρόσωπες γραφειοκρατικές ομάδες δικαιώματα ελέγχου, μέσω των διαδικασιών αντιπροσώπευσης .

Στο παραπάνω πλαίσιο, δημοσίευσα στη Καθημερινή το παρακάτω κείμενο:

Οι σταλινικές διώξεις και το ΚΚΕ

Το δεύτερο μισό της δεκαετίας του ’30 υπήρξε μοιραίο για τις εθνικές μειονότητες που κατοικούσαν στη Σοβιετική Ενωση και είχαν την ατυχία να υπάρχει κάποιος ομοεθνής τους χώρος στη Δύση. Η σταλινική ηγεσία θεώρησε ότι θα μπορούσαν στο μέλλον να επηρεαστούν από την «καπιταλιστική μητέρα-πατρίδα». Ετσι, οι Κορεάτες της Απω Ανατολής, οι Γερμανοί του Βόλγα, οι Τάταροι της Κριμαίας, οι Τσετσένοι, οι Τούρκοι Μεσχετίνοι, οι Ελληνες του Πόντου θα τοποθετηθούν στη «μαύρη λίστα» του σταλινισμού και θα αποτελέσουν την τραγική κατηγορία των «τιμωρημένων λαών» της ΕΣΣΔ. Παρότι, τουλάχιστον για τους Σοβιετικούς Ελληνες του Πόντου που μελετούμε, τίποτα από τις σκέψεις τους και τις πράξεις τους δεν συνηγορούσε στη σταλινική εκείνη υποψία.

Στους Σοβιετικούς Ελληνες που επέζησαν από τα γκουλάγκ και τις εκτοπίσεις στις στέπες της Κεντρικής Ασίας, η λύση που άφησε ο σταλινισμός ήταν η έξοδος προς την προκλητικά αδιάφορη Ελλάδα. Από το 1939 και με διαδοχικά κύματα (1956, 1965, 1975, 1989 με κορύφωση τη σοβιετική κατάρρευση) χιλιάδες ομογενείς αυτής της κατηγορίας θα μεταναστεύσουν προς την Ελλάδα, παραγνωρισμένοι απ’ όλους, σε μια νέα, ακόμη πιο παράξενη προσφυγιά.

Η Μνήμη της σταλινικής τρομοκρατίας παρέμεινε ζώσα στους πληθυσμούς αυτούς. Οι εκδηλώσεις Μνήμης άρχισαν να γίνονται από το 1987, στις περιοχές των προσφύγων-θυμάτων του σταλινισμού. Το 1997 εκδόθηκε ομόφωνη απόφαση του 4ου Παγκόσμιου Ποντιακού Συνεδρίου ψηφισμένη από 560 σύνεδρους απ’ όλο τον κόσμο, με την οποία καθιερώθηκε η 13η Ιουνίου ως Ημέρα Μνήμης για τις σταλινικές διώξεις. Το ΚΚΕ, μέχρι πέρυσι που αποκατέστησε τον Στάλιν με το 18ο Συνέδριό του, δεν είχε αντιδράσει στη συγκεκριμένη επέτειο. Ηδη όμως αντιδρά με ακατανόητη σφοδρότητα – και με απίστευτο θράσος…

Η φετινή εκδήλωση Μνήμης έγινε τον Ιούνιο στα Ανω Λιόσια, σε μια περιοχή όπου εγκαταστάθηκαν πολλοί ομογενείς πρόσφυγες από την πρώην ΕΣΣΔ με ένα ενδιαφέρον συμπόσιο όπου μίλησαν οι: Βασίλης Τσενκελίδης, «Σταλινικές διώξεις: το ιστορικό πλαίσιο», Γιώργος Γρηγοριάδης, «Τι κατέστρεψε ο σταλινισμός. Μ’ αφορμή την έκδοση της μελέτης για την εφημερίδα “Kόκκινος Kαπνάς”», Δικαίος Ψικάκος, απ’ το περιοδικό «Κόκκινο» «Ο σταλινισμός ως φαινόμενο και η δεκαετία του ’30», Βλάσης Αγτζίδης, «Η Μνήμη των σταλινικών διώξεων και οι πολιτικές διαχείρισής της». Κατατέθηκε επίσης και μια εξαιρετική μαρτυρία από τα γκουλάγκ, από τον Βασίλη Ελευθεριάδη.

Το ΚΚΕ αντέδρασε σφόδρα με καταγγελίες στον «Ριζοσπάστη», με τη γνωστή ξύλινη γλώσσα για τους «αντικομμουνιστές» που έχουν αναλάβει «εργολαβικά τη δυσφήμηση του σοσιαλισμού». Μεταξύ άλλων ανέφερε: «…Διοργανώνει εκδήλωση με θέμα τις «σταλινικές διώξεις» των Ποντίων… Μια ακόμα απαράδεκτη προσπάθεια διαστρέβλωσης της Ιστορίας… με στόχο την αμαύρωση του σοσιαλισμού, αλλά κυρίως για να θολώσουν την ελπίδα και την προοπτική στους σύγχρονους λαϊκούς αγώνες, εκδηλώνεται και πάλι με όχημα τον «Σύνδεσμο Ποντιακών Σωματείων Νότιας Ελλάδας και Νήσων», μέλος της «Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδος».

Για δεύτερη φορά απαντήθηκε η επίθεση αυτή με τα σαφή ερωτήματα, στα οποία δεν έχουν δοθεί έως τώρα απαντήσεις από τους καταγγέλλοντες:

«…Εάν επιμένετε στην πρωτοεμφανιζόμενη αρνητική σας στάση, θα πρέπει πρωτίστως να απαντήσετε:

-Γιατί ο σταλινισμός εξόντωσε τους Ελληνες κομμουνιστές (Πόντιους, Ελλαδικούς και Μαριουπολίτες) και διάλυσε τις ελληνικές κοινότητες το ’37 – ’38.

-Γιατί κατάργησε τη σοβιετική ελληνική εκπαίδευση και έκλεισε όλα τα σοβιετικά ελληνικά σχολεία.

-Γιατί κατάργησε τις σοβιετικές ελληνικές θεατρικές σκηνές.

-Γιατί έκλεισε τις σοβιετικές ελληνικές εφημερίδες («Κόκκινος Καπνάς», «Ο Κομμουνιστής», «Ο Κολεκτιβιστής» κ.λπ.) και κατέστρεψε τα ελληνικά κομματικά τυπογραφεία.

-Γιατί κατάργησε τις σοβιετικές ελληνικές περιοχές (rayion).

-Γιατί μετέφερε στην Κεντρική Ασία ομαδικά και με βάση την εθνική καταγωγή τους Ελληνες της Κριμαίας το 1944 και του Καυκάσου το 1949;


3 comments so far

  1. ΚΚΕ – Στάλιν: Η μεγάλη ανατριχίλα

    Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΒΟΤΣΗ

    «Θα κάνω ό,τι αποφασίσει το Κόμμα (…). Αν το Κόμμα μού πει να σφουγγαρίσω εδώ μπροστά σας, θα σφουγγαρίσω εδώ μπροστά σας…».
    Ετσι, κάπως, απάντησε η Αλέκα Παπαρήγα σε συνέντευξη Τύπου, όταν ερωτήθηκε υπαινικτικά κατά πόσο θεωρεί ότι ήρθε το πλήρωμα του χρόνου και θα παραχωρήσει τη θέση της (ύστερα από 17 ολόκληρα χρόνια) σε νέο γενικό γραμματέα κατά το 18ο Συνέδριο του ΚΚΕ, που συνέρχεται την ερχόμενη εβδομάδα (18-23 Φεβρουαρίου).
    Ενα ακόμη «συνέδριο μυστικό», που θα ‘λεγε κι ο Λάκης Καραλής (το βέβηλο «Σουπερμάρκετ» του με τα αντικομματικά τραγούδια, που έκαναν αίσθηση τον καιρό της χούντας, ξανακυκλοφόρησε εσχάτως εμπλουτισμένο). Όσο κι αν «τεντώσει το αυτί του ο λαός» για να παρακολουθήσει τις εργασίες του, όπως έλεγε προχθές η κ. Παπαρήγα, απλώς θα… στραβολαιμιάσει: Ανοικτή για τους δημοσιογράφους θα είναι μόνον η πανηγυρική έναρξη. Και με ένα δελτίο Τύπου, στο τέλος, θα πληροφορηθούμε ό,τι κρίνεται ανακοινώσιμο απ’ όσα θα λεχθούν και θα αποφασιστούν κεκλεισμένων των θυρών. Καθότι ο εχθρός πάντοτε ελλοχεύει να πλήξει ύπουλα το κόμμα του λαού…
    Με επιλογή του, αποσυνάγωγο το ΚΚΕ -για να διασφαλίζει αμόλυντη την «καθαρότητά» του. Μόνο του, με αψεγάδιαστα πειθαρχημένες παρελάσεις, στα εκρηκτικά «Δεκεμβριανά» της μαθητικής εξέγερσης. Μόνο του στις αγροτικές κινητοποιήσεις, στις εργατικές απεργίες, στις λαϊκές διαδηλώσεις. Με ιδιαίτερη προσοχή να αποφεύγεται κάθε συνάφεια με τους εκτός κόμματος αυτόκλητους αριστερούς – οπορτουνιστές και άλλα τυχοδιωκτικά στοιχεία. Αποφασίζει λ.χ. στην Καισαριανή το δημοτικό συμβούλιο να τιμήσει τον δημοφιλέστατο λαϊκό τραγουδιστή Αντώνη Καλογιάννη, βέρο Καισαριανιώτη και από τα γεννοφάσκια του κομμουνιστή. Μειοψηφεί και απέχει μόνο το ΚΚΕ. Σύμπασα η πολιτειακή και πολιτική ηγεσία τιμά (προς τιμήν της) τον Μανώλη Γλέζο, κατά την παρουσίαση του έργου του για την Εθνική Αντίσταση. Απούσα μόνον η Αλέκα Παπαρήγα. Μια ζωή ακαταπόνητος αγωνιστής, παγκόσμιο σύμβολο της αντίστασης στον ναζισμό και τον φασισμό και με βραβεία Λένιν, ο Μανώλης Γλέζος δεν αξιώθηκε και την πατέντα του Περισσού…
    Δεν χαριτολογούσε, φευ, με το σφουγγάρισμα, η Αλέκα Παπαρήγα. Κι αυτό είναι το τραγικό. Υπέρτατη εξουσία το Κόμμα, αυτοσκοπός πια κι όχι εργαλείο, δεν επιδέχεται αμφισβήτηση, κριτική ή ανυπακοή στις αποφάσεις και εντολές του. Ακόμη κι όταν είναι κραυγαλέος ο παραλογισμός τους.
    Ανατριχιάζω κάθε φορά που θυμάμαι, αίφνης, κάποια παρεπόμενα της τραγωδίας του Τσερνομπίλ, το Πάσχα του 1986. Τους έρμους Κνίτες να ανεβοκατεβαίνουν αδιάκοπα τους δρόμους των Εξαρχείων βαρυφορτωμένοι με τσάντες γεμάτες μαρούλια για να πείθεται ο κοσμάκης να ψωνίζει άφοβα στη «Λαϊκή» της Καλλιδρομίου για την πασχαλινή μαγειρίτσα. Διότι το Κόμμα είπε, και διατυμπάνιζε πρωτοσέλιδα ο «Ριζοσπάστης», ότι ήταν αντισοβιετικός μύθος των Αμερικανών η φονική ραδιενέργεια…
    Πολύ χειρότερα όσα έγιναν στο Κίεβο της Ουκρανίας: Το εκεί Κόμμα επί τέσσερις ημέρες απέκρυψε από τον πληθυσμό την τήξη του πυρηνικού αντιδραστήρα. Έτσι, την Πρωτομαγιά εκατοντάδες χιλιάδες μαθητές, φοιτητές και εργαζόμενοι παρέλασαν μέσα σ’ ένα αόρατο φονικό νέφος από ραδιενεργό στρόντιο, καίσιο 137, κάλιο και πλουτώνιο. Ακριβής απολογισμός για τα θύματα του Τσερνομπίλ, αλλά και της εγκληματικής κομματικής ανευθυνότητας, ουδέποτε έγινε…
    Τη μεγάλη ανατριχίλα, ωστόσο, μας την επιφυλάσσει σε λίγες ημέρες το συνέδριο του ΚΚΕ. Χωρίς τυμπανοκρουσίες αλλά και χωρίς ισχυρές αντιστάσεις, θα επιχειρήσει, στα μουλωχτά και προγραμματισμένα, τη νεκρανάσταση του Στάλιν και τη θεωρητική δικαίωση του σταλινισμού. Οι εκτός των κομματικών τειχών δεν θα το παίρναμε χαμπάρι αν δεν υπήρχε ένα τολμηρό (θέλει πράγματι τόλμη να αντιμετωπίζεις την ιδεολογική τρομοκρατία του ΚΚΕ) άρθρο του πανεπιστημιακού καθηγητή Γιώργου Ρούση, που δημοσιεύθηκε στον «Ριζοσπάστη» και αρχίζει έτσι:
    «Σύντροφοι, με πόνο ψυχής διαπιστώνω ότι οι θέσεις της Κ.Ε. επιβεβαιώνουν την εκτίμησή μου περί σταλινικής στροφής του Κόμματος (…). Η στροφή αυτή, σε συνδυασμό με ένα σεχταρισμό, ο οποίος όλο και πιο έντονα διέπει όλες τις πτυχές της κομματικής δραστηριότητας αν τελικά υιοθετηθεί από το 18ο Συνέδριο, θα είναι καταστροφική…».
    Ο αρθρογράφος αναλύει μία μία τις «θέσεις» που τεκμηριώνουν την εκτίμησή του (λ.χ. η θέση 17, κατά την οποία το πιο συνεπές ρεύμα της μαρξιστικής διανόησης και πολιτικής ήταν υπό την ηγεσία του Στάλιν). Και υπογραμμίζει ιδιαίτερα την ανατριχιαστική («κάποιες υπερβολές» στην αντιμετώπιση των αντεπαναστατικών κέντρων!) δικαιολόγηση των εκκαθαρίσεων του 1936-1938 με την εξόντωση εκατοντάδων χιλιάδων μπολσεβίκων της Οκτωβριανής Επανάστασης και της βίαιης κολεκτιβοποίησης, με τα εκατομμύρια θύματα από τον λιμό και τη σταλινική τρομοκρατία.
    Στον Γ. Ρούση απάντησε η ίδια η Αλέκα Παπαρήγα (με ομιλία της στην Πάτρα 5-11-08) με έναν τρόπο εκπληκτικό:
    «Έγιναν ακρότητες; Εγώ σου λέω ότι μπορεί και να έγιναν. Αυτό θα μας μείνει από εκείνη την περίοδο; Και στο κάτω κάτω, ας τα πουν οι ίδιοι οι Σοβιετικοί. Είμαστε εμείς μέσα στην ΕΣΣΔ το ’30 και το ’35 να ξέρουμε;».
    Αυτό το θρασύτατο «κουκούλωμα» της σταλινικής θηριωδίας δεν ξεσήκωσε, αλίμονο, θύελλα αντιδράσεων στην αφασική ελληνική κοινωνία, που οφείλει βεβαίως να ανησυχεί, όταν οι κάθε λογής απολογητές του ολοκληρωτισμού την προκαλούν επικίνδυνα. Ακόμη και η «ανανεωτική» πτέρυγα της παραδοσιακής Αριστεράς, με κάποια χλιαρά κείμενα στην «Αυγή», επιδεικνύει μια συντροφική καθωσπρεπική αβρότητα, που σκλαβώνει…
    Εχοντας τη γούνα μου καμένη (επί δεκαετίες «προβοκάτορας» για το ΚΚΕ, παρά τη στενή σχέση μου με τον Χαρ. Φλωράκη) θα απευθυνθώ με κάποια αμυδρή προσδοκία στους νεότερης ηλικίας συνέδρους του ΚΚΕ: Δεν είδατε, προ τριετίας, τη συγκλονιστική ταινία «Οι ζωές των άλλων», ούτε, παλαιότερα, τη συνταρακτική «Ομολογία» του Κώστα Γαβρά. Τρέξτε τώρα να δείτε το «Κατίν» του Βάιντα -για να ψυχοπλακωθείτε και να ταρακουνηθεί το μυαλό σας.
    Δεν διαβάσατε, όταν έπρεπε, το «Μηδέν και το άπειρο» για τις «δίκες της Μόσχας» -γιατί ο Αρθουρ Κέστλερ είχε υπηρετήσει και στην Ιντέλιτζενς Σέρβις. Διαβάστε τώρα απνευστί την έξοχη «Υπόθεση Τουλάγεφ» -μια ζωή επαναστάτης ο Βίκτωρ Σερζ.
    Και πάνω απ’ όλα:
    Αντιπαραθέστε στη μούχλα των «θέσεων της Κ.Ε.» τη διαχρονική φρεσκάδα όσων εκήρυττε η Ρόζα Λούξεμπουργκ (μόλις συμπληρώθηκαν 90 χρόνια από την άγρια δολοφονία της) στις ιδεολογικές συγκρούσεις της με τον Λένιν και τον «δημοκρατικό συγκεντρωτισμό» του: Με πεμπτουσία του τον ουμανισμό, δεν υπάρχει σοσιαλισμός χωρίς δημοκρατία και ελευθερία. Και «η ελευθερία νοείται πάντοτε ως ελευθερία γι’ αυτόν που σκέφτεται διαφορετικά».

    ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 09/02/2009

    Σ.Β

  2. Βλάσης Αγτζίδης on

    Ο ΑΚΡΩΤΗΡΙΑΣΜΟΣ ΤΗΣ ΛΟΓΙΚΗΣ
    ΣΤΑΘΗΣ Ν. ΚΑΛΥΒΑΣ[1]
    αναδημοσίευση από: http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=114&artid=171425&dt=19/02/2006
    H συζήτηση για τον κομμουνισμό μυρίζει ναφθαλίνη. Ο κομμουνισμός δεν υφίσταται πια ούτε ως κοινωνική και οικονομική πρακτική ούτε ως πολιτική πρόταση ούτε ως ιδεολογικό όραμα. H ανάλυση των κυρίαρχων προβλημάτων της εποχής, είτε μιλάμε για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή είτε για την ανισότητα είτε για τη μετανάστευση είτε για την οικονομική ανάπτυξη και τις οικολογικές της συνέπειες, δεν προϋποθέτει καμία απολύτως αναφορά στον κομμουνισμό – ως επιστημονική θεωρία, ως πολιτική ιδεολογία, ή ως κοινωνική κριτική.
    Πέρα από τα εγκλήματα, ο κομμουνισμός υπήρξε ένα ανελεύθερο και οικονομικά αναποτελεσματικό σύστημα. H Κούβα του Κάστρο και η Βόρεια Κορέα του Κιμ Γιονγκ Ιλ αποτελούν τους τελευταίους μάρτυρες της παταγώδους αποτυχίας και απαξίωσής του. Από την άλλη πλευρά, η «κομμουνιστική» Κίνα ηγείται της μεγαλύτερης καπιταλιστικής επανάστασης στην εποχή μας. H συζήτηση για τον κομμουνισμό έχει, επομένως, αποκλειστικά ιστορικό ενδιαφέρον.
    Το γνωστό πια μνημόνιο αποτελεί μια συμβολική πρόταση γενικού περιεχομένου και ως τέτοια πρέπει να κριθεί. Το Συμβούλιο της Ευρώπης δεν είναι ούτε ερευνητικό ίδρυμα ούτε όργανο χάραξης πολιτικής. Τα πορίσματά του δεν έχουν επιστημονικό περιεχόμενο και τα κελεύσματά του (π.χ. για τη διδασκαλία της Ιστορίας) δεν έχουν πραγματικό αντίκρισμα. Εν τέλει, το Συμβούλιο δεν αποφάνθηκε για τη χρονολόγηση ενός οικισμού στη Μινωική Κρήτη, αλλά για εγκλήματα εναντίον της ανθρωπότητας, εγκλήματα που ουδείς σοβαρός ερευνητής αμφισβητεί. Οσο για τη συζήτηση σχετικά με τη φύση και το περιεχόμενο των κομμουνιστικών συστημάτων, αυτή δεν διεξάγεται στο Συμβούλιο αλλά στα πανεπιστήμια, μεταξύ των ιστορικών που μελετούν την Ιστορία του 20ού αιώνα.
    Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο το μνημόνιο δεν προκάλεσε άξια λόγου συζήτηση στην Ευρώπη: η κεντρική του θέση περί εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας είναι γνωστή και αποδεκτή. Προφανώς όχι και στην Ελλάδα. Σε πόσες άραγε ευρωπαϊκές χώρες βρέθηκαν πανεπιστημιακοί δάσκαλοι που υποστήριξαν δημόσια πως «το Μνημόνιο θα μείνει στην Ιστορία ως η ντροπή του ευρωπαϊκού πολιτισμού – του Διαφωτισμού; Και οι συντάκτες του ως εχθροί του Ανθρώπου»; Οσο για το επιχείρημα πως οι αντιδράσεις στο μνημόνιο οφείλονται στην ιδιαίτερη εμπειρία της ελληνικής Αριστεράς, στερείται παντελώς βάσης: αντίστοιχες εμπειρίες είχε π.χ. η ισπανική Αριστερά, δεν σημειώθηκαν όμως τέτοιες αντιδράσεις στην Ισπανία.
    Ας πούμε τα πράγματα με το όνομά τους: οι αντιδράσεις που εκφράστηκαν για το μνημόνιο δεν οφείλονται σε υπερβάλλουσα ιστορική ευαισθησία. Θα αντιδρούσε κανείς αν το Συμβούλιο προωθούσε μνημόνιο εναντίον του φασισμού; Αντέδρασε κανείς σε δημόσια ψηφίσματα καταδίκης του ναζισμού; Οι αντιδράσεις αυτές εκφράζουν απλούστατα την αδυναμία αποδοχής μιας συγκεκριμένης πραγματικότητας σε σχέση με τον παρελθόν. H αδυναμία αυτή ίσως να ήταν κατανοητή το 1970. Είναι αστεία το 2006.
    Το παράδοξο φαινόμενο της θύελλας αντιδράσεων σε μια χώρα που η ίδια δεν βίωσε ποτέ κομμουνιστικό καθεστώς αποτέλεσε το αντικείμενο του άρθρου μου στο «Βήμα», όπου επεσήμανα τις συνέπειες της νοσταλγίας ενός ανύπαρκτου παρελθόντος παράλληλα με την ηθελημένη αμνησία ενός πραγματικού παρελθόντος (Οι νοσταλγοί μιας φαντασίας, 5 Φεβρουαρίου 2006). Στην απάντησή του, ο Αντώνης Λιάκος μου προσάπτει πως «ακρωτηριάζω την Ιστορία». Ομως η παρέμβασή μου δεν αφορούσε την ιστορική ερμηνεία του κομμουνισμού αλλά τη δημόσια πρόσληψη της πρακτικής του στη χώρα μας. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί η αναφορά σε άλλα μαζικά εγκλήματα (του φασισμού ή της αποικιοκρατίας) να αποτελέσει συγχωροχάρτι για τον κομμουνισμό – με τον ίδιο τρόπο που η «κομμουνιστική απειλή» δεν θα έπρεπε να δικαιολογεί την εγκληματική συμπεριφορά των αντιπάλων του. Ούτε αμφισβητεί κανείς την ύπαρξη και τη σημασία της αριστερής κριτικής στον κομμουνιστικό ολοκληρωτισμό (όταν, βέβαια, αυτή δεν γινόταν κατόπιν εορτής, εκ των ενόντων και από συνεργούς στα εγκλήματά του, όπως π.χ. τον Τρότσκι). Θα υπενθύμιζα μάλιστα πως η πιο άτεγκτη και αποτελεσματική κριτική του κομμουνισμού προήλθε από τους ευρωπαίους σοσιαλδημοκράτες και μάλιστα σε δύσκολες εποχές. Οσο για τον συνδυασμό κτηνωδίας και βλακείας που επεσήμανα, δεν αναφέρεται βέβαια στα αίτια της κομμουνιστικής βίας αλλά στον χαρακτήρα της (όσοι έχουν αμφιβολίες ας ρίξουν μια ματιά στο Αστείο του Μίλαν Κούντερα). Είναι, όμως, μάλλον υπερβολικός ο ισχυρισμός πως η κριτική συνείδηση του έλληνα πολίτη και η ικανότητά του να επεξεργάζεται τις δημόσιες εικόνες της Ιστορίας, για την οποία δίκαια ανησυχεί ο Λιάκος, κινδυνεύουν από το Μνημόνιο. Την κριτική συνείδηση υπονομεύει πρώτιστα η καλλιέργεια της ιστορικής άγνοιας στη χώρα μας. Χρειάζεται πράγματι «ένας αντίλογος με εκπαιδευτική δυναμική», αλλά ένας τέτοιος αντίλογος προϋποθέτει, πριν και πάνω απ’ όλα, την καταπολέμηση της άγνοιας αυτής. Και, όπως έγινε σαφές από τη διαμάχη για το μνημόνιο, εκεί υστερούμε.
    Τελικά οι φωνές που υψώθηκαν κατά του μνημονίου καθώς και η απαράδεκτη σύμπλευση εναντίον του των πολιτικών κομμάτων ίσως να υπήρξαν ορόσημο στον βαθμό που προκάλεσαν επιτέλους έναν στιβαρό αντίλογο. Από την άποψη αυτή, το σημείο στο οποίο αξίζει να σταθεί κανείς είναι η σαφής καταδίκη από τον Λιάκο εκείνων που αδιαφορούν για τα εγκλήματα του κομμουνισμού ή που τα τοποθετούν στις «λεπτομέρειες της Ιστορίας», όταν δεν τα αμφισβητούν.
    Συμπερασματικά, θα πρέπει να μας προβληματίσει σοβαρά το γεγονός πως τέτοιες αγκυλώσεις ευδοκιμούν στη χώρα μας. Δυστυχώς, παρόμοια επιλεκτική μυωπία παρατηρείται σε πλειάδα θεμάτων. Αρκεί να θυμηθούμε τα γεγονότα του Κοσόβου, όπου στιγματιζόταν η βία εναντίον των Σέρβων αλλά όχι εναντίον των Αλβανών. Το πραγματικό ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν ακρωτηριάζεται η Ιστορία, αλλά αν ακρωτηριάζεται η λογική. Πράγματι, είναι να αναρωτιέται κανείς πώς, ενώ η Ελλάδα ανήκει στις πιο ανεπτυγμένες και πλούσιες χώρες του πλανήτη, συνεχίζει να παράγει έναν δημόσιο λόγο που ταιριάζει περισσότερο σε μια καθυστερημένη και ανασφαλή χώρα.

    [1] Ο κ. Στάθης Καλύβας είναι καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Yale.

  3. ημέτερος on

    Αρίστος Αρβανίτης (Νοέμβριος 1918) (καθαιρέθηκε)
    Ο πρώτος ηγέτης του ΚΚΕ(πρώην Σ.Ε.Κ.Ε), το 1919 καθαιρέθηκε με την
    κατηγορία του <> (=καιροσκόπου), επειδή αντιτάχθηκε στην
    ιδεολογική και οργανωτική υποδούλωσι του Σ.Ε.Κ.Ε. στην Κομιντέρν
    (Κομμουνιστική Διεθνή) πού ήταν απλό όργανο της Μόσχας.
    Nίκος Δημητράτος (1919) (καθαιρέθηκε)
    Δικηγόρος, πού διαδέχθηκε τον καθαιρεθέντα Α. Αρβανίτη στην θέση του
    γενικού γραμματέως του κόμματος. Πολύ γρήγορα
    όμως και αυτός εξεδήλωσε τάσεις <> στις εντολές της Κομιντέρν και γι’
    αυτό το 1922 διαγράφηκε με τη σειρά του από το κόμμα σαν <> και
    <>.
    Γιάννης Κορδάτος (Φεβρουάριος 1922) (καθαιρέθηκε)
    Ιστορικός συγγραφεύς πού πρώτος εισήγαγε την μαρξιστική μέθοδο στην
    μελέτη της ιστορίας Το αξίωμα αυτό ο Κορδάτος το διατήρησε ως τον
    Νοέμβριο του ίδιου χρόνου, όποτε καθαιρέθηκε σαν <> και
    <>, επειδή τόλμησε να εκφράσει την άποψη ότι το σύνθημα για
    <> πού έριξε η Μόσχα, ήταν ακόμη <>
    για την Ελλάδα. Αργότερα κατηγορήθηκε και για <>, <>, <>, <> κ.λ.π.
    (<> Δεκεμβρίου 1933, <> Απριλίου
    1951 κ.λ.π.).

    Νίκος Σαργολόγος (Νοέμβριος 1922) (διαγράφηκε)
    Εμποροϋπάλληλος στην Θεσσαλονίκη, πού εκλέχθηκε γενικός γραμματέας του
    Κ.Κ.Ε. από το έκτακτο κομματικό συνέδριο του Νοεμβρίου 1922. Διατήρησε
    αυτή την θέση ως τον Σεπτέμβριο του 1923. Το 1923 στάλθηκε στην Μόσχα
    για να μετάσχει στο Γ’ συνέδριο της Κομιντέρν. Εκεί ψήφισε
    την ,αυτονόμηση της Μακεδονίας και Θράκης και παντρεύτηκε μία
    γερμανίδα δακτυλογράφο της Κομιντέρν. Λίγο μετά την επιστροφή του στην
    Ελλάδα απομακρύνθηκε από κάθε κομματική δουλειά και, σε συνέχεια
    διαγράφηκε σαν <>. Ταυτόχρονα το Κ.Κ.Ε. τον κατηγόρησε ότι
    στην Μόσχα του είχε δοθεί ένα χρηματικό ποσό (7.500 δολάρια της
    εποχής) για να το φέρει στην Ελλάδα ως ενίσχυση προς το Κ.Κ. Ε. και
    ότι, αντί να φέρει τα χρήματα, τα έστειλε στην Αμερική όπου λίγο
    αργότερα μετανάστευσε και ο ίδιος μαζί με την γυναίκα του.
    Θωμάς Αποστολίδης (Σεπτέμβριος 1923) (διαγράφηκε)
    Εργάτης τυπογράφος από τον Βόλο, εκλέχθηκε γενικός γραμματέας από
    συνέδριο του Κ.Κ.Ε. τον Σεπτέμβριο του 1923. Αντιτάχθηκε όμως λίγο
    αργότερα στο σύνθημα για <> και διαγράφηκε
    και αυτός από το κόμμα σαν <> και <>.
    Εκτελέσθηκε το 1944 από τους Γερμανούς.
    Παντελής Πουλιόπουλος (Δεκέμβριος 1924) (διαγράφηκε)
    Εκλέχθηκε γενικός γραμματεύς του Κ.Κ.Ε. από το τρίτο έκτακτο συνέδριο,
    τον Νοέμβριο του 1924. Αργότερα διαγράφηκε και αυτός από το κόμμα σαν
    <> <> καί <> (=διαλυτικό
    στοιχείο). Αιτία ήσαν το γεγονός ότι αυτός μαζί με άλλους παλαιούς
    ηγέτες του Κ.Κ.Ε. αντιτάχθηκε στους <>, τους
    περιβόητους <>, δηλ. τους αποφοίτους της σοβιετικής
    κομματικής σχολής ΚΟΥΤΒ, πού ήρθαν από την Ρωσία και πού το Κρεμλίνο
    ήθελε να καταλάβουν όλα τα πόστα του Κ.Κ. Ε. και να ελέγχουν ολόκληρο
    τον μηχανισμό του.
    Αργότερα, ο Πουλιόπουλος προσχώρησε στον τροτσκισμό και ίδρυσε
    τροτσκιστικό κόμμα πού καταπολεμήθηκε με λύσσα από το Κ.Κ.Ε.
    Εκτελέσθηκε από τους Ιταλούς κατά την κατοχή. Μετά τον θάνατο του το
    Κ.Κ.Ε. διέδωσε ότι <>.
    Λευτέρης Σταυρίδης (1924-1926) (αποχώρησε)
    Δραστήριο στέλεχος του Κ.Κ.Ε., ανέβηκε όλη την κλίμακα προς την
    ηγεσία. Υπήρξε υπεύθυνος της κομμουνιστικής οργανώσεως
    στο μέτωπο της Μ. Ασίας, διετέλεσε αρχισυντάκτης του (Ριζοσπάστη>>, βουλευτής
    του Κ.Κ.Ε. και ανέλαβε την γενική γραμματεία του κόμματος όταν συνελήφθη Ο Π.
    Πουλιόπουλος επί κυβερνήσεως Πάγκαλου. Το 1928 ενώ ήταν βουλευτής του
    κόμματος αποχώρησε από αυτό γιατί διαφώνησε με την γραμμή πού του
    επέβαλε ή Μόσχα και αηδίασε από την όλη κατάσταση.

    Παστιάς Γιατσόπουλος (Σεπτέμβριος 1926) (διαγράφηκε)
    Ανέλαβε την ηγεσία του Κ.Κ.Ε. μετά την πτώση του Πάγκαλου. Διαγράφηκε
    αργότερα σάν <> καί <>.
    Ανδρόνικος Χαϊτάς (Μάρτιος 1927) (τουφεκίσθηκε)
    Βασικό στέλεχος του Κ.Κ.Ε., υπήρξε αντιπρόσωπος του στην Κομμουνιστική
    Διεθνή (Κομιντέρν). Άσκησε για ένα διάστημα το 1928 τα καθήκοντα του
    γενικού γραμματέως. Το 1935 τουφεκίσθηκε στην Ρωσία όπου είχε
    καταφύγει μετά από μια δραπέτευση του από τις Ελληνικές φυλακές.
    Γιώργης Σιάντος (Ιανουάριος 1928-31,1938-39, 1941-1945) (δολοφονήθηκε)
    Καπνεργάτης από την Καρδίτσα. Διετέλεσε ηγέτης του Κ.Κ.Ε. στις
    περιόδους 1928–31, 1938–39 και 1941–45. Στην περίοδο της κατοχής και
    του Ε.Α.Μ., ή κομμουνιστική προπαγάνδα τον έκανε θρύλο και όλα τα μέλη
    του Κ.Κ.Ε. τον έλεγαν με αγάπη <>. Μετά τον θάνατο του το
    Κ.Κ.Ε. τον χαρακτήρισε επίσημα σαν <>,
    <>, <> και σαν <>. Κυκλοφόρησε και ή φήμη ότι ό θάνατος
    του οφείλεται σε δολοφονία, πού εξετέλεσε κατ’ εντολή του Κ.Κ.Ε. ο
    κομμουνιστής ιατρός του πού τον θεράπευε.
    Νίκος Νεφελούδης (1936-38) (διαγράφηκε)
    Εργάτης, συνδικαλιστής. Υπήρξε γραμματεύς του Κ.Κ.Ε. κατά την περίοδο
    1936–38. Διαγράφηκε από το κόμμα σαν <>,
    <>, <>, <> και με την κατηγορία ότι αυτός
    προκάλεσε το κομμουνιστικό στασιαστικό κίνημα στον Ελληνικό στρατό της
    Μ. Ανατολής σαν <>, ο οποίος και επίτηδες τον έστειλε
    από την Ελλάδα στην Αίγυπτο !

    Δημήτρης Παπαγιάννης (1939). (απομονώθηκε)
    Ανέλαβε την ηγεσία του Κ.Κ.Ε. μετά την σύλληψη του Γ. Σιάντου το 1939.
    Χαρακτηρίσθηκε λίγο αργότερα σαν <> και
    απομονώθηκε με αποτέλεσμα να συλληφθεί και να πεθάνει φυματικός στην
    Ακροναυπλία. Υπάρχει η εκδοχή ότι τον κατέδωσαν στην Ασφάλεια οι
    Ζαχαριαδικοί για να τον εξοντώσουν.

    Ανδρέας Τσίπας (Ιούλιος 1941-Σεπτέμβριος 1941). (καταγγέλθηκε)
    Ανέλαβε την ηγεσία του Κ.Κ.Ε. το 1941. Αργότερα το Κ.Κ.Ε. τον
    κατήγγειλε σαν <> πού <>.

    Νίκος Ζαχαριάδης (1931-1936) (1945-1956). (αυτοκτόνησε)
    Ανέλαβε την ηγεσία του Κ.Κ.Ε. το 1931 με εντολή της Κομιντέρν. Το 1934
    ανακηρύχθηκε <>τίτλο πού διατήρησε ως το 1951.
    Άσκησε την ηγεσία ως το 1936 πού συνελήφθη, και μετά από το 1945 ως το 1956.
    Το 1956 με επέμβαση της Μόσχας καθαιρέθηκε βιαίως από την ηγεσία του
    Κ.Κ.Ε. κατηγορούμενος για <>, <> κ.λ.π.
    Μετά την καθαίρεση του διατυπώθηκαν εναντίον του πολλές κατηγορίες και
    χαρακτηρίσθηκε σαν (καταστροφέας του Κ.Κ.Ε.>>, <>,
    <> <>, <>,
    <>, <>, <>, <>, <>
    και <> (Λεπτομέρειες στο άρθρο <> στην <> του Φεβρουαρίου
    1960).

    Απόστολος Γρόζος (1956).
    Συνδικαλιστής και στέλεχος του ΚΚΕ. Γεννήθηκε το 1892 στην Κομοτηνή
    και σύντομα αναδείχθηκε σε υψηλόβαθμο στέλεχος του ΚΚΕ. Κατά τη
    διάρκεια της Κατοχής πήρε μέρος στην Εθνική Αντίσταση ως στέλεχος του
    ΕΑΜ, ενώ στον Εμφύλιο διετέλεσε υπουργός Εργασίας στην κυβέρνηση
    Παρτσαλίδη (Ιανουάριος-Σεπτέμβριος 1949). Το 1956, μετά την καθαίρεση
    του Νίκου Ζαχαριάδη, έγινε γενικός γραμματέας του ΚΚΕ, επικεφαλής
    συλλογικής ηγεσίας.
    Πέθανε το 1981 στην Αθήνα.
    Κώστας Κολιγιάννης (1956-1972) (Ο Γραμματέας της διάσπασης, παραιτήθηκε)
    Το 1945 εκλέχθηκε αναπληρωματικό μέλος και το 1949 τακτικό μέλος της
    Κεντρικής Επιτροπής (ΚΕ) του ΚΚΕ. Έλαβε ενεργά μέρος στον Εμφύλιο
    Πόλεμο και διέφυγε κατόπιν στην Ανατολική Ευρώπη. Τον Νοέμβριο του
    1952 εξελέγη μέλος του Πολιτικού Γραφείου της ΚΕ του κόμματος.
    Το 1955 τάχθηκε κατά του Ζαχαριάδη και, όταν ο τελευταίος καθαιρέθηκε
    το 1956, ανέλαβε τα καθήκοντα του γραμματέα του κόμματος. Επισήμως
    διετέλεσε α΄ γραμματέας του ΚΚΕ από το 1961 έως το 1972.
    Το 1965, ο Κολιγιάννης ήρθε σε ρήξη με τον Μήτσο Παρτσαλίδη και άλλα
    στελέχη του ΚΚΕ για το θέμα της σύνθεσης της ΚΕ από εκπροσώπους του
    <> (τα μέλη του εκτός νόμου ΚΚΕ που δραστηριοποιούνταν στην
    Ελλάδα, κυρίως μέσω της ΕΔΑ) και εκπροσώπους του <> (τους
    πολιτικούς προσφύγες στην Ανατολική Ευρώπη). Η ρήξη αυτή είχε ρίζες
    ιδεολογικές και σχετίζονταν περισσότερο με τις σχέσεις του ΚΚΕ με το
    αντίστοιχο κόμμα της ΕΣΣΔ καθώς και τη θέση του ΚΚΕ απέναντι στις
    πολιτικές και κοινωνικές εξελίξεις της εποχής εκείνης.
    Κατά την 12η Ολομέλεια της ΚΕ του ΚΚΕ, στο Βουκουρέστι τον Φεβρουάριο
    του 1968, ο φιλοσοβιετικός Κολιγιάννης και η ομάδα του επικράτησαν, με
    αποτέλεσμα να οδηγηθεί το κόμμα σε διάσπαση και να δημιουργηθεί τελικά
    το ΚΚΕ Εσωτερικού από τους διαφωνούντες. Το 1972 παραιτήθηκε από τη
    θέση του γραμματέα <>. Η 17η Ολομέλεια της ΚΕ, που έγινε
    εν απουσία του τον Δεκέμβριο του 1972, εξέλεξε ως αντικαταστάτη του
    τον Χαρίλαο Φλωράκη.
    Έζησε τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής του στην Ουγγαρία, όπου και πέθανε
    στις 5 Σεπτεμβρίου 1979. Η κηδεία του και η ταφή της σορού του έγιναν
    λίγες ημέρες μετά στην ιδιαίτερη πατρίδα του, την Ελλοπία Βοιωτίας

    Χαρίλαος Φλωράκης (1972-1989)
    Ο μόνος ίσως που τιμήθηκε από το κόμμα έως το τέλος του. Η αλήθεια
    είναι ότι ο Χ. Φλωράκης διατέλεσε γραμματέας του κόμματος σε περίοδο
    ειρήνης και σε συνθήκες Δημοκρατίας , πράγμα που σημαίνει ότι δεν
    εκτέθηκε σε ιστορικές αποφάσεις που εκ των υστέρων θα κρινόντουσαν από
    το κόμμα.
    Ήταν όμως κύριος υπεύθυνος στην επανένωση της Αριστεράς το 1989, χωρίς
    όμως να αποφύγει και τους εσωκομματικούς κραδασμούς (διάσπαση της ΚΝΕ)
    Σε αυτό όμως που πρέπει να απαντήσουν οι ιστορικοί του μέλλοντος είναι
    η δήλωση μετανοίας το 1974 που υπέγραφε έγγραφο μη ανατροπής του
    κοινοβουλευτικού πολιτεύματος.
    Γρηγόρης Φαράκος (1989-1991)(κατηγορήθηκε και απεχώρησε)
    Το ΚΚΕ τον κατηγόρησε σαν <> γιατί τόλμησε με τα κείμενα του
    να ισχυριστεί ότι η απόφαση του κόμματος για τον εμφύλιο ήταν λάθος.
    Τον Ιούλη του 1989 εκλέχτηκε ΓΓ του ΚΚΕ, θέση στην οποία παρέμεινε
    περίπου 19 μήνες, μέχρι το 13ο Συνέδριο του Κόμματος το 1991.
    Δραστηριοποιήθηκε έντονα και από τη θέση του ΓΓ της ΚΕ για τη διάλυση
    του Κόμματος και τη διάχυσή του στον τότε ενιαίο Συνασπισμό,
    τασσόμενος με την ομάδα των στελεχών που αποχώρησαν και πολέμησαν το
    Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδας. Εκτοτε, με την αποχώρησή του, το 1991,
    από το ΚΚΕ, δραστηριοποιούνταν πολιτικά στο Συνασπισμό

    Αλέκα Παπαρήγα (1991- )
    Ακόμα δεν την έχουν κατηγορήσει για το χαμηλότερο ποσοστό που έχει
    πάρει το ΚΚΕ ιστορικά στις εκλογές του 2012 (4,5%). Μικρότερο και από
    αυτό που είχε πάρει το 1989 με την κατάρρευση των κομμουνιστικών
    κρατών, ενώ εξελισσόταν ήδη η μεγαλύτερη καπιταλιστική κρίση όλων των
    εποχών.
    Φαίνεται όμως η αποχώρηση της από την ηγεσία του ΚΚΕ είχε και το
    στοιχείο αυτό, την απαξίωση του ΚΚΕ στην κοινωνία.
    Στις 13/4/2013 η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος εξέλεξε τον
    οικονομολόγο Δ. Κουτσουμπά. Πρόβλεψη μου είναι ότι ο εν λόγω νέος Γ.Γ.
    θα είναι αυτός που θα ηγηθεί ενός κόμματος που δεν θα εκπροσωπείται
    πλέον στη βουλή.

    Αντώνης Κρούστης


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: