-Με αφορμή τους Αρμένιους: Το άγνωστο Χριστιανικό Ολοκαύτωμα

Με αφορμή την επέτειο για τη γενοκτονία των Αρμενίων δημοσιεύτηκε στην «Ελευθεροτυπία«, την Παρασκευή, 23 Απριλίου 2010, το παρακάτω κείμενό μου:

Το Ολοκαύτωμα των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας

Ενα από τα ζητήματα που στοιχειώνουν τις σχέσεις της σύγχρονης Τουρκίας με τον σύγχρονο κόσμο είναι η ανάμνηση της ακραίας εθνικιστικής πολιτικής και των τεχνικών γενοκτονίας που επέλεξαν οι Νεότουρκοι, ως μηχανισμό μετατροπής της πολυεθνικής προνεοτερικής ισλαμικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε τουρκικό έθνος-κράτος.

Οι χριστιανικές κοινότητες των Ελλήνων της Ανατολής, των Αρμενίων, των Ασσυροχαλδαίων, των Αραμαίων θα βιώσουν με τον πλέον δραματικό τρόπο την πολιτική ενός ακραίου εθνικιστικού, μιλιταριστικού κινήματος. Το γνωστότερο επεισόδιο αυτής της ιστορικής διαδικασίας είναι η γενοκτονία των Αρμενίων. Μέσα στα όρια της αυταρχικής Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οι Αρμένιοι υπήρξαν μια ομάδα που ανέπτυξε έντονα την εθνική της ταυτότητα και διατύπωσε τους πολιτικούς της στόχους. Παράλληλα όμως, επηρεάστηκαν και συνδέθηκαν με διεθνή κέντρα που επιζητούσαν την καταστροφή της Αυτοκρατορίας.

Κατά τα τέλη του 19ου αιώνα φάνηκε ότι η συμμαχία με τους Ρώσους -οι οποίοι συγκροτούσαν μια νέα ανερχόμενη δύναμη η οποία είχε ήδη κατακτήσει τον Καύκασο- θα έδινε τέλος στην αρμενική εθνική περιπέτεια. Ο σκληρός ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων (Βρετανία, Ρωσία, Γερμανία, Γαλλία) τα χρόνια 1894-1896 και η κυριαρχία του τυραννικού σουλτάνου Αβδούλ Χαμίτ -τον οποίο ο Γλάδστον αποκάλεσε «Ο Μέγας Δολοφόνος»- οδήγησε στην πρώτη μεγάλη σφαγή του αρμενικού λαού με 300.000 θύματα. Ο Αβδούλ Χαμίτ πίστευε ότι «ο καλύτερος τρόπος να τελειώνουμε με το Αρμενικό Ζήτημα είναι να τελειώνουμε με τους Αρμένιους».

Με τον τρόπο αυτό, το Αρμενικό Ζήτημα αναβαθμίζεται και καταγράφεται από τα πρώτα στη διπλωματική ατζέντα. Ηδη όμως, οι Γερμανοί ανακηρύσσονται υπέρτατοι προστάτες του μουσουλμανικού κόσμου και του χαλιφάτου που εδρεύει στην Κωνσταντινούπολη. Ο δρόμος του μεταξιού, που στη σύγχρονη εποχή σημαίνει πετρέλαιο και πλούσιες πρώτες ύλες, διεκδικείται σκληρά.

Οι περιοχές των Αρμενίων, όπως και των Ελλήνων της Ιωνίας και του Πόντου, βρίσκονται πάνω σ’ αυτό τον δρόμο. Στο θολό πολιτικό περιβάλλον της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, σύντομα κυριάρχησαν οι αυθεντικοί εθνικιστές: οι Νεότουρκοι. Ο τουρκικός εθνικισμός, με κέντρο δράσης του την οθωμανική Θεσσαλονίκη, έλαβε τις αποφάσεις του σε νεοτουρκικό Συνέδριο το 1911.

Το Συνέδριο αυτό προέβλεπε την επίλυση του εθνικού προβλήματος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας με τη φυσική εξόντωση των γηγενών χριστιανικών εθνοτήτων. Για τους Νεότουρκους το πρόβλημα ήταν απλό: «Ή η πατρίδα των άλλων θα γίνει δική μας πατρίδα, και μάλιστα σύντομα, ή δεν θα υπάρχει πλέον πατρίδα για μας». Τον Οκτώβριο του 1911 οι Νεότουρκοι -ως κυβέρνηση της χώρας- είχαν αποφασίσει σε συνέδριό τους την εξόντωση των μη μουσουλμανικών εθνοτήτων και τη βίαιη τουρκοποίηση των -πολυεθνοτικής καταγωγής- μουσουλμανικών πληθυσμών. Η απόφαση όριζε με σαφήνεια τις νέες κατευθύνσεις που αναιρούσαν πλήρως την παλιότερη πολιτική της σχετικής ανοχής.

Με την πράξη τους αυτή θέτουν ουσιαστικά τέλος σε μια μακραίωνη περίοδο οθωμανικής παράδοσης, που συγκροτούσε ένα πολυεθνικό μουσουλμανικό κράτος με κύρια έμφαση στη θρησκευτική επιλογή. Εφεξής, για τους Τούρκους εθνικιστές το αίτημα θα είναι η κυριαρχία της εθνικιστικής τουρκικής εκδοχής, τόσο κατά των χριστιανικών κοινοτήτων όσο και κατά των πολυεθνοτικών και πολύγλωσσων μουσουλμανικών μαζών.

Το παραγνωρισμένο αυτό Ολοκαύτωμα των χριστιανικών πληθυσμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας άρχισε το 1914 κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και ολοκληρώθηκε το 1924 με την περάτωση της ανταλλαγής των πληθυσμών, αποτέλεσμα της αναθεωρητικής Συνθήκης της Λωζάννης. Θύματα ήταν οι περισσότερες γηγενείς χριστιανικές ομάδες, πλην των λεγόμενων Φραγκολεβαντίνων και των ελάχιστων τουρκοορθόδοξων της Καππαδοκίας. Οι μονοφυσίτες (Αρμένιοι, Ασσύριοι και λίγοι Κούρδοι), οι ορθόδοξοι (Ελληνες στον Πόντο, την Ιωνία, την Καππαδοκία και την Ανατολική Θράκη, καθώς και Αραβες Σύροι στον οθωμανικό Νότο), οι προτεστάντες (Αρμένιοι και Ελληνες) και οι καθολικοί (Αρμένιοι και Αραβες) ανέρχονταν σε 4 εκατ., περίπου.

Μετά το τέλος της μεγάλης ανθρωποσφαγής, λίγες μόνο δεκάδες χιλιάδες παρέμειναν στα πατρικά τους εδάφη. Οι Ελληνες που εξοντώθηκαν την περίοδο αυτή πιθανόν να ανέρχονται σε 1 εκατ. άτομα. Συμβολικό τέλος της διαδικασίας αυτής θα είναι η καταστροφή της Σμύρνης από τα κεμαλικά στρατεύματα στις αρχές Σεπτεμβρίου του ’22. Με έναν πρωτοφανή τρόπο για τη σύγχρονη εποχή, ο Μουσταφά Κεμάλ πασά -που αργότερα οι Τούρκοι θα τον αναγνωρίσουν ως γεννήτορά τους (Ατατούρκ)- θα γιορτάσει τη νίκη του με τη σφαγή του άμαχου χριστιανικού πληθυσμού και την πυρπόληση της πόλης, έχοντας και πάλι ως πρώτο στόχο τους Αρμένιους της Σμύρνης.

Με το Ολοκαύτωμα των χριστιανικών πληθυσμών ολοκληρώθηκε η διαδικασία διαμόρφωσης του σύγχρονου τουρκικού έθνους-κράτους, το οποίο θα ιδρυθεί τυπικά το 1923. Στην Ελλάδα θα καταφύγουν περίπου ενάμισι εκατομμύριο πρόσφυγες. Σύμφωνα με τις αρμενικές πηγές, από τους 2.026.000 Αρμένιους που ζούσαν πριν από το 1914 στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, εξοντώθηκαν 1,5 εκατ., ενώ οι Ελληνες της Ανατολής (Ιωνία, Πόντος, Καππαδοκία, Ανατολική Θράκη) είχαν περίπου ένα εκατομμύριο νεκρούς. Η συμπεριφορά της Ελλάδας απέναντι στα ιστορικά εκείνα γεγονότα είναι αμφιλεγόμενη. Παρ’ ότι αναγνώρισε τόσο τη γενοκτονία των Αρμενίων όσο και τις γενοκτονίες των ελληνικών πληθυσμών στον Πόντο αλλά και σ’ όλη τη Μικρά Ασία και θέσπισε και δύο επίσημες Ημέρες Μνήμης (19 Μαΐου και 14 Σεπτεμβρίου), εν τούτοις δεν φαίνεται να θεωρεί την ιστορική εμπειρία των Ελλήνων της Ανατολής ως μέρος της εθνικής ιστορίας.

Η άρνηση των γεγονότων, που φτάνει μέχρι την αιτιολόγηση και τον εγκωμιασμό της πολιτικής γενοκτονιών που άσκησαν οι Νεότουρκοι και ολοκλήρωσαν οι κεμαλικοί, φαίνεται να εκφράζει ένα μεγάλο μέρος της κρατικής γραφειοκρατίας και των νεοελλήνων ιστορικών. Ετσι ερμηνεύεται η διαρκής υποβάθμιση των προσπαθειών για αναγνώριση των γενοκτονιών που υπέστησαν οι χριστιανικοί λαοί από τον εθνικισμό.

10 comments so far

  1. na xarw to paidagwgiko mondelo on

    Ανήμερα της θλιβερής επετείου της Ποντιακής Γενοκτονίας, την Τετάρτη 19 Μαΐου, η Κεντρική Επιτροπή Εξετάσεων του υπουργείου Παιδείας, ζήτησε από τους μαθητές θεωρητικής κατεύθυνσης της Γ΄ λυκείου που συμμετέχουν στις απολυτήριες εξετάσεις, να αναλύσουν στο μάθημα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας το έργο του Γιώργου Ιωάννου … «Το σπίτι του Κεμάλ». Η επιλογή του συγκεκριμένου κειμένου την συγκεκριμένη ημέρα, προκάλεσε ποικίλες αντιδράσεις αφού το έργο πραγματεύεται τις διαδοχικές επισκέψεις μίας Τουρκάλας, που εγκατέλειψε τη Θεσσαλονίκη με την ανταλλαγή των πληθυσμών το 1923, στο σπίτι που έζησε, δίπλα ακριβώς από αυτό που γεννήθηκε ο Κεμάλ Ατατούρκ και σήμερα στεγάζει το τουρκικό προξενείο. […]

    «Λυπάμαι για αυτό που έγινε. Την ίδια ώρα που ο Ελληνισμός τιμάει τους 350.000 νεκρούς της Ποντιακής Γενοκτονίας, το υπουργείο Παιδείας επέλεξε να τιμήσει τον σφαγέα τον προγόνων μας. Δεν ξέρω αν είναι συμπτωματικό, αλλά πολλά περίεργα συμβαίνουν τελευταία στο υπουργείο Παιδείας» δήλωσε ο πρόεδρος της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας κ.Γεώργιος Παρχαρίδης που θα αποστείλει σχετική επιστολή διαμαρτυρίας προς την υπουργό Παιδείας κυρία Άννα Διαμαντοπούλου.
    «Με προβληματίζει η επιλογή του συγκεκριμένου θέματος, τη συγκεκριμένη μέρα. Σκεφτείτε τι θα πουν οι Σουηδοί συνάδελφοι που πρόσφατα ψήφισαν υπέρ της αναγνώρισης της Ποντιακής Γενοκτονίας, αν πληροφορηθούν πως αντιμετωπίζει το θέμα το ελληνικό υπουργείο Παιδείας» δήλωσε από την πλευρά του ο βουλευτής Σερρών της ΝΔ κ.Αναστάσιος Καρυπίδης.

    Την ίδια ώρα, χιλιάδες κόσμου συμμετείχαν στη συγκέντρωση που πραγματοποιήθηκε χθες το απόγευμα στην πλατεία Αγίας Σοφίας στη Θεσσαλονίκη για να τιμήσουν τη Γενοκτονία των 353.000 Ελλήνων του Πόντου.
    Στην εκδήλωση μίλησαν οι βουλευτές που πρωταγωνίστησαν στην αναγνώριση της Γενοκτονίας από τη σουηδική Βουλή, ενώ συγκίνηση προκάλεσε η ομιλία του υπερασιωνόβιου (108 ετών) Χαράλαμπου Μητσόγλου, από την Μπάφρα του Πόντου, ο οποίος αναφέρθηκε στα βιώματά του από τις τραγικές εκείνες ημέρες.
    Μετά τη συγκέντρωση πραγματοποιήθηκε πορεία η οποία ολοκληρώθηκε στο τουρκικό προξενείο της Θεσσαλονίκης, όπου οι εκπρόσωποι της ΠΟΕ θυροκόλλησαν το ψήφισμα για την αναγνώριση της Γενοκτονίας.

  2. Βλάσης Αγτζίδης on

    Η παρακάτω δήλωση δεν έχει καμιά σχέση με την πραγματικότητα: «Την ίδια ώρα που ο Ελληνισμός τιμάει τους 350.000 νεκρούς της Ποντιακής Γενοκτονίας, το υπουργείο Παιδείας επέλεξε να τιμήσει τον σφαγέα τον προγόνων μας.» Αυτό από μόνο του δείχνει το πρόβλημα κατανόησης του περιβάλλοντος χώρου που έχει και η ηγεσία του ίδιου του οργανωμένου ποντιακού χώρου. Τη στιγμή που περιωρίζει το σύνολο των νεκρών της γενοκτονίας μόνο στην βορειοανατολική πλευρά της Μικράς Ασίας, περιφρονώντας τόσο τους υπόλοιπους νεκρούς, όσο και την ίδια την πραγματική ιστορία, πετάει λαϊκίστικους μυδρους και καταγγελίες έχοντας πλήρη άγνοια των κειμένων.

    Το κείμενο του Ιωάννου καμία τιμή δεν περιποιεί στον Κεμάλ.

    Φυσικά θα ήταν καλύτερο εάν για σημειολογικούς λόγους
    α)
    οι εξετάσεις δεν ξεκινούσαν την ημέρα που έχει οριστεί ςαπό την ελληνική πολιτεία ως επίσημη Ημέρα Μνήμης για το τραγικό γεγονός της Γενοκτονίας και
    β)
    χρησιμοποιούσαν την ανάμνηση της γενοκτονίας για να μιλήσουν περισσότερο για την πολιτική του τουρκικού εθνικισμού που οδήγησε στις εθνοκαθάρσεις της Ανατολής.

    Αλλά είναι γεγονός ότι υπάρχει αδιαφορία και έλλειψη ευαισθησίας για όλα αυτά από τους καρεκλοκένταυρους του υπουργέιου Παιδείας.

    Θα σας πρότεινα να δείτε δύο ενδιαφέρουσες αναρτήσεις:

    -”Το σπίτι του Κεμάλ”
    http://pontosandaristera.wordpress.com/2010/05/20/kemal/

    -Το σπίτι του Κεμάλ και οι συμπτώσεις της 19ης Μαΐου
    http://sarantakos.wordpress.com/2010/05/20/kemal/

    Η δεύτερη ανάρτηση κινείται στο χώρο του σκεπτικισμού. Στη δε συζήτηση που ακολούθησε εκφράζονται καθαρά οι απόψεις των αρνητών της γενοκτονίας και γίνεται ένας γόνιμος διάλογος.

  3. […] Για τη γενοκτονία τωνΑρμενίων και το ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο εντός του οποίου εντάσσεται, διαβάστε την περσινή ανάρτηση:  Με αφορμή τους Αρμένιους: Το άγνωστο Χριστιανικό Ολοκα… […]

  4. Why Turks Were Capable of Exterminating Armenians, But Not Jews
    Why Turks Were Capable of Exterminating Armenians, But Not Jews

    BY HARUT SASSOUNIAN

    Endless comparisons are made between the Armenian Genocide and the Jewish Holocaust. However, there is yet another comparison that is rarely made: the Turkish ability to carry out the Armenian Genocide and inability to eliminate the Jewish settlers from Palestine during the same period. Such a comparison has not been made because hardly anyone has studied the Turkish deportation plans of Jews during World War I in relationship to the Armenian Genocide.
    My preliminary analysis is based on information gleamed from Prof. Yair Auron’s book, “Zionism and the Armenian Genocide: The Banality of Indifference,” Vartkes Yeghiayan’s “Pro Armenia,” and other archival materials. I would like to detail the circumstances of deportations of the Jews and how they were mostly spared, while Armenians were not! More importantly, what steps did the Jewish Diaspora and settlers in Palestine take to avoid suffering Armenians’ tragic fate?
    Armenians and Jews, as minorities in the Ottoman Empire, were convenient scapegoats for the whims of ruthless Turkish leaders. Interestingly, the Young Turks used the same arguments for deporting both Armenians and Jews. The Turks had accused Armenians for cooperating with the advancing Russian Army, while similarly blaming Jews for cooperating with British forces invading Ottoman Palestine. Furthermore, Jews were accused of planning to establish their own homeland in Palestine, just as Armenians were allegedly establishing theirs in Eastern Turkey. In yet another parallel, Jamal Pasha, one of the members of the Young Turk triumvirate, had cynically commented that he was “expelling the Jews for their own good,” just as Armenians were forcefully removed “away from the war zone” for their own safety!
    In 1914, when Turkey entered World War I on the German side and against the Allied Powers (England, Russia, and France), Palestine became a theater of war. Turkish authorities imposed a war tax on the population, which fell more heavily on the Jewish settlers. Their properties and other possessions were confiscated by the Turkish military. Some Jewish settlers were used as slave labor to build roads and railways. Alex Aaronsohn, a Jewish settler in Zichron Yaacov, wrote in his diary: “an order had recently come from the Turkish authorities, bidding them surrender whatever firearms or weapons they had in their possession. A sinister command, this: we knew that similar measures had been taken before the terrible Armenian massacres, and we felt that some such fate might be in preparation for our people,” as quoted in Yeghiayan’s “Pro Armenia.”
    In Fall 1914, the Turkish regime issued an expulsion order for all “enemy nationals,” including 50,000 Russian Jews who had escaped from Czarist persecutions and settled in Palestine. After repeated intercessions by German Ambassador Hans Wangenheim and American Ambassador Henry Morgenthau, these “enemy nationals” were allowed to stay in Palestine, if they agreed to acquire Ottoman citizenship.
    Nevertheless, on December 17, 1914, Jamal Pasha’s subordinate, Bahaeddin, governor of Jaffa, implemented the expulsion order, deporting 500 Jews who were grabbed from the streets and dragged to police headquarters, and from there forced to board ships docked in the harbor. Homes of Jewish settlers were searched for weapons. Hebrew-language signs were removed from shops and the Jewish school of Jaffa was closed down. Zionist organizations were dissolved, and on January 25, 1915, the Turkish authorities issued a declaration against “the dangerous element known as Zionism, which is struggling to create a Jewish government in the Palestinian area of the Ottoman Kingdom….”
    In response to protests from Amb. Morgenthau and the German government, Constantinople reversed the deportation order and Bahaeddin was removed from his post. According to Prof. Auron, the condition of the Jewish settlers could have been much worse had it not been for “the influence of world Jewry on Turkish policy…. The American, German, and Austrian Jewish communities succeeded in restraining some of its harsher aspects. Decrees were softened; overly zealous Turkish commanders were replaced and periods of calm followed the times of distress.”
    Back in 1913, Pres. Wilson had instructed Amb. Morgenthau upon his appointment: “‘Remember that anything you can do to improve the lot of your co-religionists is an act that will reflect credit upon America, and you may count on the full power of the Administration to back you up.’ Morgenthau followed this advice faithfully,” according to Isaiah Friedman’s book, “Germany, Turkey and Zionism: 1897-1918.” After arranging for the delivery of much needed funds from American Jews to Jaffa, Morgenthau wrote to Arthur Ruppen, director of the Palestine Development Association: “I have been the chosen weapon to take up the defense of my co-religionists….”
    In spring 1917, the Turkish authorities issued a second order to deport 5,000 Jews from Tel Aviv. Aaron Aaronsohn, leader of the Nili group – a small Jewish underground organization in Palestine working for British intelligence – immediately disseminated the news of the deportation to the international media. Aaronsohn secretly met with British diplomat Mark Sykes in Egypt and through him sent an urgent message to London on April 28, 1917: “Tel Aviv has been sacked. 10,000 Jews in Palestine are now without home or food. Whole of Yishuv [Jewish settlements in Palestine] is threatened with destruction. Jamal [Pasha] has publicly stated Armenian policy will now be applied to Jews.”
    Upon receiving Aaronsohn’s reports from Palestine, Chaim Weizmann, a key pro-British Zionist in London, transmitted the following message to Zionist leaders in various European capitals: “Jamal Pasha openly declared that the joy of Jews at the approach of British troops would be short lived as he would them share the fate of the Armenians…. Jamal Pasha is too cunning to order cold-blooded massacres. His method is to drive the population to starvation and death by thirst, epidemics, etc….”
    American Jews were outraged hearing of the deportations in Palestine. News reports were issued throughout Western countries on “Turkish intentions to exterminate the Jews in Palestine,” according to Prof. Auron. Moreover, influential Jewish businessmen in Germany and the Austro-Hungarian Empire demanded that their governments pressure Turkish leaders to abandon their plans to deport Jews. Jamal Pasha was finally forced to rescind the expulsion order and provided food and medical assistance to Jewish refugees in Tel Aviv.
    (To be continued)

    http://asbarez.com/121614/why-turks-were-capable-of-exterminating-armenians-but-not-jews/

  5. The 1915 Armenian genocide: Finding a fit testament to a timeless crime

    As the last survivors die out, academics must consider how best to create a lasting memorial to the 1.5 million who were murdered

    ROBERT FISK Sunday 06 April 2014

    The very last Armenian survivors of the 1915 genocide – in which a million and a half Christians were slaughtered by the Ottoman Turks – are dying, and Armenians are now facing the same fearful dilemma that Jews around the world will confront in scarcely three decades’ time: how to keep the memory of their holocausts alive when the last living witnesses of Ottoman and Nazi evil are dead?

    Ads by Google

    At a recent conference in California, Armenians have been discussing how to maintain the integrity of their historical tragedy in hundreds of years to come – when even the grandchildren of the survivors and victims have gone. Like Jews in Israel, Europe and America, the Armenians have amassed tens of thousands of documents, photographs, digital recordings of survivors’ testimony and files from Ottoman archives showing the orders for the destruction of Turkey’s Ottoman Christians. But will that be enough, in 500 years’ time, say, to separate the unique wickedness of the Armenian genocide – and, by extension, the Nazi destruction of the Jews – from all the other mass crimes against humanity in history?

    Israelis use the same Hebrew word, shoah (holocaust), for the liquidation of 1.5 million Armenians in 1915, as they do for Hitler’s killing of six million Jews in Europe. The two events, despite the numerical difference in the total dead, have much in common. The Armenians were told they would be «resettled» in other lands of the Ottoman empire, before being deliberately sent on death marches of rape, pillage and mass slaughter across the deserts during the First World War. Their homes and property were confiscated, hundreds of thousands of Armenian men were separated and slaughtered with knives and axes in ravines by «special units» of the Ottoman government – the equivalent of Hitler’s Einsatzkommandos in the occupied Soviet Union – while their women and children were robbed, violated, starved to death and butchered by the roadside.

    Ottoman soldiers posing in front of Armenians they have hanged Ottoman soldiers posing in front of Armenians they have hanged The Turks used railway wagons to transport Armenian men, women and children to their deaths, while in the northern Syrian desert – the scene of further killing in the present civil war – the Ottomans engineered the first primitive gas chambers by driving thousands of Armenians into rock caves and asphyxiating them by lighting bonfires at the entrances.

    I have personally interviewed dozens of Armenian survivors – all now dead – who described the rape and murder in front of them of their sisters and mothers. One elderly Armenian lady told me of how Turkish gendarmes piled up babies and set them on fire; her mother tried to console her child by explaining that the cries were «the sound of the babies’ souls going up to heaven». The Armenian conference in California watched graphic evidence of how the Turks «Islamised» Christian Armenian children in an orphanage north of Beirut; some of the small, starving inmates stayed alive only by grinding up and eating the bones of other children who had died.

    The principal focus of the international conference at the Ararat-Eskijian Museum in California last month, in which I also participated, was to honour «those who helped rescue a generation of Armenians between 1915 and 1930» and included graphic footage of the largest home for child survivors after the genocide: a converted Tsarist barracks at Alexandrapole in which 22,000 children who had lost their parents were cared for by foreign NGOs, including the American Near East Relief fund.

    Thousands of children emerged from their unspeakable ordeal blinded by trachoma after drinking contaminated water. «The sand would get into their eyes and doctors would have to open their eyelids and scrape the sand from their pupils,» researcher Missak Keleshian said.

    There are direct links between the Armenian and Jewish holocausts.

    Several junior German officers training Ottoman forces in Turkey witnessed the death marches and – in some cases – the results of mass killings. Some of these Germans later turned up as senior Wehrmacht officers in the Jewish killing fields of Belarussia and Ukraine after the Nazi occupation of the Soviet Union in 1941. Hitler himself asked «who now remembers the Armenians?» – before urging his generals to unleash their soldiers’ brutality against the Jews of Poland.

    But how to extend the «life» of these memories beyond the still just-living world of the survivors?

    Because of the quarter-century gap between the two holocausts, the Armenians have far less movie footage and far fewer photographs and documents than, for example, the Yad Vashem Holocaust memorial outside Jerusalem.

    Armenian and Jewish scholars have long collaborated and advised each other on the collection of witness testimonies and documentation of their suffering. Although the Israeli government, to its shame, still does not recognise the Armenian suffering as a genocide, Israel’s top genocide researcher thinks otherwise, recognising that the Ottoman Turks were deliberately attempting to destroy an entire race of their people.

    Armenians have for some years debated whether to open their own «book of the righteous», to honour those brave Turks who tried to save Armenian lives – at mortal danger to themselves and their families – in just the same way as the Israelis acknowledge those gentiles who risked their lives to save Jewish victims of Hitler during the Second World War. There are two advantages to this: the first, and most important, would be a truthful declaration that not all Turks supported the genocide, and that there were men – soldiers, gendarmes and, in at least one case, a Turkish provincial governor – who redeemed their country’s honour by refusing to participate in this monstrous war crime of 1915.

    Secondly, the Turkish government still today, shamefully, refuses to acknowledge the Armenian genocide – the Armenians were «victims of the chaos of war» is their fearful excuse. But an Armenian «role of honour» would place Turkey’s holocaust «deniers» in a difficult position: could they refuse to honour those of their own people who behaved with courage and integrity in the face of such barbarity, especially when the Armenians wish to acknowledge them?

    Turkish academics are now themselves acknowledging the truth. Inside Turkey, many men and women are discovering that they have Armenian grandmothers – the very same women and young girls who were taken, or kidnapped, by Muslim men and shipped to their homes during the genocide.

    But how to perpetuate for ever the uniqueness of these holocausts of the 20th century? I recall how, at a Muslim conference in Chicago, a Turkish man approached a stand where an Armenian was selling books on Middle East history, one of them a book of mine, which includes a substantial chapter on the Armenian genocide. He didn’t believe that the Armenians lost so many men and women, he told the bookseller and added: «Well, if it’s true, the Armenians must have done something wrong!»

    This is the archetypal argument of the anti-Semite who denies the Jewish Holocaust. Blame the victim, not just as the cause of his own suffering, but as the perpetrator. Yet the vital element that was missing in this atrocious argument was not the identity of the victims, but the comprehension that the victims were human beings like you and me.

    Surely that was why my own mother insisted that the first book I should read on my own – at the age of eight, I think – was the diary of Anne Frank, the German Jewish girl who was betrayed to the Nazis, along with her family, in her hiding-place in Amsterdam, and sent to Belsen where she died of typhus. Anne’s story was profoundly moving for millions around the world, not because she was Jewish but because she reminded every reader, Jewish or otherwise, of their own sisters and cousins and daughters. Indeed, Anne reminded them of themselves.

    I am not suggesting that the Armenian and Jewish identities of the victims of two great holocausts of the last century – with their total dead of 7,500,000, perhaps more –should be diminished. The Jews were murdered because they were Jews and thus doomed under Hitler’s racist regime. The Armenian Christians were killed by the Turks because they were Armenians. Had they been Muslim Ottoman citizens – which a few were forced to become – they would have survived. But the common bond that we today share with the dead is our common humanity. The final horror of these genocides does not lie in the racial origins of the victims – that, in a sense, is to play Hitler’s game and that of the Young Turk pashas who massacred the Armenians.

    The absolute and total historical memory of these appalling historical facts can, I suspect, only be perpetuated for hundreds of years by more closely associating the victims with ourselves. I have argued with Jewish readers over this. Some have insisted that by identifying the Jewish victims of the Holocaust as identical to Europe’s present-day non-Jewish peoples, the world would be denying the very Jewish identity of the six million dead. The Armenians, for various cultural, historical – and perhaps religious – reasons, have not taken this view. They are more inclined to accept that their victimhood should be shared.

    After years interviewing Armenian survivors – and Jewish Holocaust survivors – I am not certain how the continuum of memory can be protected into coming centuries. The suffering of the Armenians and Jews is surely something beyond tears, a tragedy that should remain engraved in history forever – despite our disposition to lose interest in the crimes of ancient history. Who now mourns for the Huguenots or the dead of the Hundred Years War or the mass victims of Ghengis Khan? The Armenians and Jews of the 20th century, however, were the first victims of industrial genocide, a crime fuelled by nationalism.

    If there is a message that will last for hundreds of years, perhaps it has to be focused on the absolute conviction that these people were our people. Their fathers and mothers and brothers and sisters were our fathers and mothers and brothers and sisters.

    http://www.independent.co.uk/news/world/europe/the-1915-armenian-genocide-finding-a-fit-testament-to-a-timeless-crime-9241154.html

  6. Β... on

    http://www.independent.co.uk/news/world/europe/the-1915-armenian-genocide-finding-a-fit-testament-to-a-timeless-crime-9241154.html

    Απόδοση κειμένου: Παντελής Καρύκας

    Καθώς ο τελευταίος Αρμένιος επιζών και μάρτυρας της αρμενικής γενοκτονίας του 1915, όπου 1,5 εκατ. Αρμένιοι σφαγιάστηκαν από τους Τούρκους, οι Αρμένιοι προσπαθούν να βρουν τρόπους διατήρησης της ιστορικής μνήμης, ακολουθώντας την πρακτική που ακολούθησαν οι Ισραηλινοί για τα θύματα του Ολοκαυτώματος.

    Φυσικά υπάρχουν τα έγγραφα, οι φωτογραφίες, οι καταγεγραμμένες μαρτυρίες των επιζώντων. Όμως αυτό δεν τους αρκεί. Οι Ισραηλινοί χαρακτηρίζουν την αρμενική γενοκτονία από τους Τούρκους Ολοκαύτωμα και χρησιμοποιούν τον ίδιο όρο, Σόα, για να την χαρακτηρίσουν.

    Οι δύο γενοκτονίες έχουν πολλά κοινά στοιχεία. Και στις δύο περιπτώσεις τα θύματα, υποτίθεται, ότι πήγαιναν να μετεγκατασταθούν. Οι Αρμένιοι σφαγιάστηκαν από ειδικά τουρκικά αποσπάσματα, όπως και οι Εβραίοι από τα διαβόητα Einsatzkommandos των SS. Άνδρες, γυναίκες και παιδιά και στις δύο περιπτώσεις, δολοφονήθηκαν, βιάστηκαν, αφέθηκαν να λιμοκτονήσουν.

    Όπως και οι Γερμανοί, οι Τούρκοι στρατιώτες φωτογραφίζονταν, σε πολλές περιπτώσεις, περήφανοι, ενώπιον των νεκρών θυμάτων τους. Και οι δύο λαοί πήγαν προς τον θάνατο με σιδηροδρομικά βαγόνια, προορισμένα για ζώα, στοιβαγμένοι κατά δεκάδες σε αυτά, υποφέροντας από την πείνα, την δίψα και την έλλειψη χώρου. Πολλοί πέθαναν κατά τη μεταφορά.

    Οι Εβραίοι δολοφονήθηκαν κατά χιλιάδες στους θαλάμους αερίων. Οι Τούρκοι χρησιμοποίησαν αυτοσχέδιους θαλάμους αερίων, βάζοντας τους Αρμένιους, κατά εκατοντάδες σε σπηλιές και ανάβοντας φωτιές στις εισόδους τους, ώστε οι έγκλειστοι εντός να πεθάνουν από ασφυξία – την ίδια μέθοδο χρησιμοποίησαν και κατά των Ελλήνων, τους χρόνους της Τουρκοκρατίας.

    Όλο οι Αρμένιοι επιζώντες θυμόταν, με τρόμο, τους βιασμούς, τις δολοφονίες, μπροστά στα μάτια τους, των συζύγων, των μανάδων, των αδελφών τους. Μια Αρμένισα θυμόταν, μέχρι την τελευταία της στιγμή, πως οι Τούρκοι άρπαζαν μικρά παιδιά, τα στοίβαζαν και τα έκαιγαν ζωντανά. Άλλα παιδιά κλείστηκαν σε ιδρύματα, χωρίς τροφή, φτάνοντας στο σημείο, για να επιζήσουν, να τρώγουν τα νεκρά παιδιά.

    Ένα ακόμα κοινό μεταξύ της αρμενικής και της εβραϊκής γενοκτονίας είναι ότι και οι δύο σχεδιάστηκαν από Γερμανούς. Το σχέδιο εθνοκάθαρσης που έθεσαν οι Τούρκοι σε εφαρμογή ήταν έμπνευσης του Γερμανού στρατηγού και στρατιωτικού συμβούλου στον στρατό τους Λίμαν φον Ζάντερς. Οι ίδιο δε Γερμανοί, κατώτεροι αξιωματικοί το 1915, ήταν οι ανώτατοι του 1941-45 που σφάγιασαν εκατοντάδες χιλιάδες Εβραίους.

    Όλα αυτά τα κοινά οδήγησαν τελικά Αρμένιους και Ισραηλινούς να συνεργαστούν επί του κοινού σκοπού διατήρησης της ιστορικής μνήμης. Έτσι οι Αρμένιοι σκοπεύουν να δημιουργήσουν και αυτοί έναν κατάλογο των Δικαίων των Εθνών, τιμώντας τον καθένα που βοήθησε τότε τους συμπατριώτες τους, ανεξαρτήτως θρησκεύματος, ή εθνικότητας, γιατί υπήρξαν ακόμα και Τούρκοι που δεν άντεξαν τόση βαρβαρότητα και με κίνδυνο της ζωής τους έσωσαν Αρμένιους.

    Μια τέτοια κίνηση θα προκαλούσε προβλήματα στην Τουρκία, η οποία εξακολουθεί να αρνείται την γενοκτονία των Αρμενίων, καθώς στον κατάλογο των Δίκαιων των Εθνών θα περιλαμβάνονταν και πολλοί Τούρκοι.

    http://www.defence-point.gr/news/?p=100122

  7. Rasim Ozan Kutahyali on

    How I faced the Armenian genocide

    Another April 24 is coming around. A landmark in Middle Eastern history, the date this year will mark the 99th anniversary of the catastrophe of 1915. Ninety-nine years ago, one of the region’s Christian peoples, the Armenians, fell victim to a great tragedy they call Metz Yeghern, or genocide. A deep, insurmountable enmity has haunted Turks and Armenians ever since, with tensions bound to reach a crescendo next year, the centenary of the genocide. This year, like those that went before, the spokespeople of various countries will repeat their cliches. The annoying nonsense will go on.

    Summary⎙ Print A Turkish writer tells how he faced up to the mass killings of Armenians at the hands of Turks and how learning the truth scarred his inner world.
    Author Rasim Ozan KutahyaliPosted April 22, 2014
    Today, I tell of my own mental journey and the transformation of conscience I experienced on this issue as a Turk. I speak of how I faced up to the massacres of Armenians and Christians and how the truth scarred my inner being. The road to acceptance was definitely hard, but I eventually came to terms with the truth. The Armenians were uprooted from the lands where I lived. Hundreds of thousands of them were slain brutally on the orders of Talaat Pasha’s Young Turk government. In the ensuing Kemalist era, Turkey’s Christians and Jews were again expelled from their homeland. It was an unmistakable act of ethnic cleansing, which the state I belonged to denied. Such denial, on top of everything else, is shameful.

    I was in high school when I first became curious about the events of 1915. Our Kemalist teachers spoke of “Armenian allegations” and “Armenian lies.” The Kemalist education we had received in earlier grades had already instilled in me and my classmates an anti-Armenian sentiment. Then, we were shown a government-sponsored documentary according to which Turks, in fact, were the victims of genocide at the hands of the Armenians.

    The documentary was a ridiculous production, devoid of quality and intellectual insight. I wasn’t convinced. On the other hand, being the child of a Turkish family, I did not want to believe that “we” slaughtered the Armenians. Turkey’s current official position — It was not a massacre, but mutual killings — was in its fledgling stages in the 1990s. To allay my own conscience, I endorsed this thesis as the most credible one.

    I began to read studies that supported the government’s version of the events. Whenever the issue popped up, I insisted that there had been no massacre, only mutual killing. During my university years, I continued to read up on the issue, as it occasionally became a topic of discussion and whetted my appetite to read more. Frankly, however, I didn’t bother to read material from both sides, try to be objective or fully seek the truth. To me, the truth was already in my mind: An Armenian genocide never took place. The two peoples slaughtered each other. Thus, my only purpose in reading was to reinforce the “truth” I had already come to accept.

    As the late Armenian luminary Hrant Dink used to point out, as a Turk I was simply incapable of coming to terms with anything like genocide. I could not bring myself to say, “Yes, we Turks slaughtered the Armenians.” Dink argued that the urge toward denial was in fact a natural human reaction. While on other political issues my thinking matured into libertarian and democratic outlooks, on the Armenian question I remained conditioned to insist that “It was mutual,” that “Apologies should be extended on both sides,” that “It was a time of war and there was no massacre, but mutual killings.”

    Although I never read a study affirming the genocide, I gradually began to sense that something was wrong with the pro-Turkish arguments. The Turkish literature on the subject varied from “Nothing happened” to “The killings were mutual” and ultimately to “Yes, it did happen, but it was necessary.” At this point, I had a change of heart. As a Turk, I might have felt the urge to delude myself, but to endorse an argument that was more or less saying, “Yes, we did it, and we were right to do so” seemed to me cruel and simply immoral.

    The American scholar Justin McCarthy, whose work I read extensively at the time, was a leading foreign supporter of the Turkish version. He had the strong backing of the Turkish state and often visited Turkey at Ankara’s invitation to make speeches here and there.

    McCarthy did not deny the huge number of atrocities that resulted from deportations, but concluded that if the deportations had not taken place, the Turks would have lost eastern Anatolia. Therefore, their actions were justified. This argument offered easy vindication for Turks, most of whom might have been relieved to think it was the right thing to do, after all.

    As Dink also said, denying what happened or not believing in it was, in a sense, a noble reaction. Most Turks probably harbor this sentiment today. Yet, a large number of people tend to embrace the theory that the Turks were in the right. This is terrible and truly shameful, because it points to a cruel and immoral mindset that legitimizes murder and mass killings.

    In my case, even the pro-Turkish writings I read to delude myself and relieve my conscience led me to eventually conclude that what happened was a crime against humanity. Yet, at the same time, I came to realize that labeling an entire nation as the butcher of another is no less intellectual nonsense than the perspective of seeing an enemy in each and every member of another nation. This holds true not only in the Turkish-Armenian context, but also in the German-Jewish and Serbian-Bosnian cases.

    The real murderer is the mindset, not a nation, that justifies the extermination of ethnic or religious groups from an allegedly lofty purpose. It is such a revolting, results-oriented mindset that has made possible all massacres and genocides, deeming all means legitimate in achieving a purported sacred end. In regard to the events of 1915, this morality- and conscience-deprived mindset emerged in the avatar of the Young Turks ideology, embodied in Talaat, a man who saw people as mere objects in his population-engineering designs.

    So, that’s my personal story. I no longer deceive myself. What happened in these lands in 1915 was a great tragedy, a genocide against Armenians, a crime against humanity. Every “but …” argument about this crime makes me nauseous.

    Read more: http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2014/04/genocide-armenia-turkey-anniversary-dink-metz-yeghern.html##ixzz2zsz0Or1C

  8. Π..... on

    Hayk Demoyan: Ο ηρωισμός του Ατατούρκ επιβεβαιώνεται!
    Hayk Demoyan: Ο ηρωισμός του Ατατούρκ επιβεβαιώνεται
    Hayk Demoyan: Ο ηρωισμός του Ατατούρκ επιβεβαιώνεται

    Μια συνέντευξη του Διευθυντή του Μουσείου & Ινστιτούτου Γενοκτονίας που βρίσκεται στο Ερεβάν, του Hayk Demoyan, στην οποία παραθέτει στοιχεία αντίθετα με όσα ξέραμε μέχρι τώρα, σχετικά με μία πράξη του Ατατούρκ, που ακόμη και Τούρκοι ιστορικοί την αγνοούν. Ο Ατατούρκ έσωσε εκατοντάδες γυναίκες και παιδιά Αρμενίων, σύμφωνα με ένα πολύ σημαντικό έγγραφο.

    Ο απόηχος της ιστορικής επίσκεψης του Τούρκου Προέδρου Abdullah Gül στην Αρμενία στις 6 Σεπτεμβρίου 2008, ακόμη υπάρχει. Η συντριπτική πλειοψηφία όντως πέθανε. Μόνο που αυτό το λεπτό ζήτημα δεν άνοιγε ποτέ στις συζητήσεις των δύο πλευρών. Όμως, η δήλωση του Διευθυντή του Μουσείου & Ινστιτούτου Γενοκτονίας του Εριβάν Hayk Demoyan στην αγγλική εφημερίδα Guardian, προκάλεσε για άλλη μια φορά αναστάτωση. Ο Demoyan, στη συνέντευξή του δήλωσε ότι η αξίωση του Ατατούρκ από τους Αρμένιους ήταν να αναγνωρίσουν τα γεγονότα ως «εγκλήματα πολέμου». Αυτή τη δήλωση του Demoyan προσπάθησε η Guardian να τη χρησιμοποιήσει, προκειμένου να προσπαθήσει να φέρει σε συνεννόηση την Τουρκία και την Αρμενία και να εξαλείψει τις «σκιές» σχετικά με τις ερμηνείες του ζητήματος αυτού. Άραγε θεωρεί το ίδιο και ο Demoyan; Την περασμένη Πέμπτη, πηγαίνοντας στο γραφείο του στο Άγρι, ο ίδιος μίλησε αναλυτικά για το θέμα. Στην Τουρκία η λέξη ‘γενοκτονία’ δε λεγόταν, παρόλο που ήταν αναγκαία (δηλαδή αυτός ο όρος έπρεπε να χρησιμοποιηθεί), αλλά ούτε ο Demoyan τη χρησιμοποίησε σε όλη τη διάρκεια της συνέντευξής του. Σας παραθέτουμε, λοιπόν, τα εκπληκτικά στοιχεία που βγάζει ο ίδιος στο φως της δημοσιότητας.

    AMBERIN ZAMAN (δημοσιογράφος)

    Στη συνέντευξή του στη Guardian έδωσε πολύ σημαντικές απαντήσεις.

    – Είτε το «λάθος» ήταν της Τουρκίας, είτε της Αρμενίας, οι επιπτώσεις του θανατηφόρου αυτού ζητήματος ήταν γεγονός αδιαμφισβήτητο. Ποιά είναι η γνώμη σας γι αυτό το ζήτημα;

    – Πριν απ΄όλα τα ζητήματα, αφήστε με να εκφραστώ. Όταν πρόκειται για τόσο ευαίσθητα ζητήματα, οι δημοσιογράφοι πρέπει να είναι υπομονετικοί, αλλά και επιφυλακτικοί. Όταν αναζητείτε απαντήσεις για τόσο ιστορικά ζητήματα, πρέπει πρώτ΄απ΄όλα να μάθετε να ακούτε. Καταρχήν πρέπει για όσα γράφονται να υπάρχει μια ιστορική βεβαιότητα και όχι μόνο μια άποψη ή ηθική.

    – Με τέτοιες καταστάσεις βρίσκεστε αντιμέτωπος, μας λέτε;

    – Επιτρέψτε μου να ξεκινήσω από την αρχή της Ιστορίας. Μεταξύ της 2ας και 7ης Σεπτεμβρίου (όταν θα έπαιζε στο ποδόσφαιρο η Τουρκία με την Αρμενία), επισκέφθηκαν το Μουσείο γύρω στους τριάντα δημοσιογράφους. Ανάμεσά τους ήταν κι ένας δημοσιογράφος της Guardian. Μίλησα τότε μαζί του, ενώ παρόντες ήταν κι ένας δημοσιογράφος από την εφημερίδα The Times κι ένας Δανός δημοσιογράφος. Πιστέψτε με, ξέρω πολύ καλά τι είπα. Γι αυτό και είμαι πάρα πολύ ήσυχος (ήρεμος). Ήταν 4 Σεπτεμβρίου. Ο δημοσιογράφος της Guardian ενδιαφερόταν αποκλειστικά και μόνο για τον Ατατούρκ και ρωτούσε συνεχώς και με επιμονή για τα γεγονότα του 1915.

    – Έγιναν όντως αυτά τα γεγονότα;

    – Στα χέρια μας δεν έχουμε έγγραφες αποδείξεις για κάθε περιστατικό. Οι μετακινήσεις όμως του Ατατούρκ είχαν ένα ενδιαφέρον, οπότε υπάρχουν κάποιες σχετικές έγγραφες μαρτυρίες (για τις οποίες θα μιλήσει παρακάτω). Σας μιλάω ως ιστορικός. Ο Ατατούρκ ήταν ένας ήρωας. Ένας μεγάλος ηγέτης. Έβαλε τη σφραγίδα του στην περιοχή.

    – Στη συνέντευξή σας συγκρίνατε τον Ατατούρκ με το Λένιν. Μιλήσατε ακόμη και για εγκλήματα πολέμου εναντίων των Αρμενίων, που διώκονται (τιμωρούνται) με θάνατο.

    – Όχι κύριέ μου. Μιλώ για άλλου είδους δικαστήριο. Το γράφουν και τουρκικά βιβλία Ιστορίας. Ο Ατατούρκ βγαίνοντας απέναντι στον Οθωμανό βασιλιά (Σουλτάνο), με την έναρξη του πολέμου Ανεξαρτησίας (Istiklal Harbi). Εκεί κρίθηκαν και οι Οθωμανοί. Εγώ αυτό ανέφερα. Τα λόγια μου διαστρεβλώθηκαν ή δεν έγιναν κατανοητά. Για τέτοια λεπτά ζητήματα, πως είναι δυνατόν να βλέπει (διαβάζει) κανείς φευγαλέα ένα άρθρο; Όπως και για το θέμα του Λένιν, η ερμηνεία μου ήταν τελείως διαφορετική.

    – Συγκρίνοντας, λοιπόν τον Ατατούρκ με το Λένιν, ποιά είναι η θέση σας;

    – Γυρίζοντας πίσω στην ιστορία των δημοκρατικών χωρών, για όλους τους ιστορικούς ηγέτες, όποια κι αν ήταν η δράση τους, συζητήθηκαν χωρίς λογοκρισία, τόσο οι «αμαρτίες» τους, όσο και τα προτερήματά τους. Για τον Λένιν για παράδειγμα, όλα τα γεγονότα, τα κρυφά έγγραφα, μόνο με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης και την Περεστρόικα βγήκαν στην επιφάνεια. Λέω πως παρόμοιο ζήτημα υπήρξε και η ελεύθερη συζήτηση περί Ατατούρκ. Τα καλά του και τα άσχημά του. Τα πραγματικά γεγονότα μπορούμε να τα δούμε σε ένα υγιές και δημοκρατικό περιβάλλον. Τώρα ας έρθω και στην ουσία του ζητήματος. Πρώτη φορά ανοίγω τα χαρτιά μου σε εσάς. Έχω στα χέρια μου ένα απίστευτο έγγραφο σχετικά με τον Ατατούρκ. Είμαι σίγουρος πως ούτε οι Τούρκοι ιστορικοί το γνωρίζουν.

    – Τι είναι αυτό το έγγραφο;

    – Σας λέω, λοιπόν, πως υπήρχε ένα περιοδικό Νορβηγών απεσταλμένων. Εμείς, το 1915 ζούσαμε στην επαρχία Muş και σύμφωνα με γραπτές μαρτυρίες οι Νορβηγοί απεσταλμένοι ήταν στο πλευρό του Bodil Biorden (πιθανώς με την οικογένειά του). Το όνομα του περιοδικού ήταν Κ.Μ.Α. (Kvindelige Missions Arbeidere, Οκτώβριος 1934, στη σελ. 13, υπάρχει μια μαρτυρία ενός απεσταλμένου σχετικά με τον Ατατούρκ).

    Ο Ατατούρκ ταξίδευε με το τρένο. Δε γνωρίζουμε όλη την ιστορία (του περιστατικού). Για το λόγο αυτό ερευνούμε ακόμη τα πάντα. Σας το εξιστορώ σε γενικές γραμμές. Ο Ατατούρκ ταξιδεύοντας από τη Νικομήδεια προς την Κωνσταντινούπολη, είδε από το τρένο μια νηοπομπή. Όλοι ήταν γυναίκες και παιδιά. Μπορεί να ήταν εκατοντάδες, μπορεί και χιλιάδες άνθρωποι. Ο Ατατούρκ σταματάει το τρένο, πηγαίνει κοντά τους και τους ρωτάει: «Εσείς ποιοί είστε;», «Εμείς Αρμένιοι είμαστε», λένε. «Τότε τι δουλειά έχετε εδώ;», ρώτησε ο Ατατούρκ. «Ήρθε διαταγή να μαζέψουμε τα πράγματά μας, να εγκαταλείψουμε τα σπίτια μας, και δεν ξέρουμε το λόγο», απάντησαν. Πάνω σ΄αυτό ο Ατατούρκ είπε: «Γίνεται τέτοιο πράγμα; Αμέσως γυρίστε στα σπίτια σας». Και γύρισαν. Έτσι ο Ατατούρκ έσωσε τις ζωές τους.

    – Κατά τη γνώμη σας, που τους στέλνανε;

    – Πιθανώς απελαύνονταν, όπως εκατοντάδες χιλιάδες Αρμένιοι και θα είχαν οδηγηθεί στο θάνατο, στο Der Zor της Συρίας. Όπως σας προανέφερα, ερευνούμε ακόμη για περισσότερες λεπτομέρειες. Προς αυτήν την κατεύθυνση δουλεύουμε. Για να υπάρχει πρόσβαση στους συγγενείς αυτών των ανθρώπων στα γεγονότα (στην αλήθεια). Όντως, αυτό είναι το σχέδιό μας.

    – Τι ακριβώς σχέδιο είναι αυτό;

    – Κατά τη διάρκεια των σφαγών, χιλιάδων Αρμενίων, διασώθηκαν Τούρκοι, Κούρδοι, Άραβες, δηλαδή οι Μουσουλμάνοι, αυτό προσπαθούμε να τεκμηριώσουμε. Το ίδιο χρονικό διάστημα, κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών πολέμων, υπήρχαν Τούρκοι που διέσωσαν Αρμένιους. Περίπου δύο χρόνια συλλέγουμε τέτοιες μαρτυρίες. Και δε μιλάμε για μεμονωμένες περιπτώσεις. Υπήρχαν ολόκληρα χωριά που έσωσαν από το θάνατο οι Τούρκοι. Αυτές τις μαρτυρίες σκοπεύουμε να τις ανεβάσουμε ακόμη και στο site του Μουσείου μας.

    – Σε ένα τέτοιο σχέδιο, ποιά θα είναι, κατά την άποψή σας, η απάντηση των Αρμενίων; Τέτοιου είδους μαρτυρίες δε θα προκαλέσουν αντιδράσεις;

    – Οπωσδήποτε. Το γεγονός της διάσωσης Αρμενίων από Τούρκους δε γίνεται εύκολα αποδεκτό. Διότι σε ΄μας υπάρχει μια κλασσική φράση: «Οι Τούρκοι σκότωσαν τους Αρμένιους». Αν όμως μιλάμε μόνο για απελάσεις και σφαγές, δε λέμε όλη την αλήθεια.

    – Με ποιά απάντηση σκέφτεστε να αντιμετωπίσετε αυτές τις αντιδράσεις;

    – Κατά τη γνώμη μου μόνο ένας τρόπος υπάρχει. Οι ήρωες και των δύο κοινωνιών να χτίσουν μια σημαντική γέφυρα. Οι πληγές είναι πολύ βαθιές, αλλά αυτές οι μαρτυρίες θα μπορούσαν να τις επουλώσουν. Επιπλέον, μπορούν να φωτιστούν και πτυχές της Ιστορίας. Ακόμη και στην Ιστορία των Αρμενίων υπάρχουν «μυστικά», για τα οποία θα μπορούσαμε επίσης να μιλήσουμε.

    – Ποιά είναι τα «μυστικά» των Αρμενίων;

    – Υπάρχουν αρκετοί «πρόγονοι» που θα μπορούσαν να αναζητηθούν, αλλά δεν προσεγγίζονται. Κι αυτά τα ζητήματα πρέπει να ξεπεραστούν. Δυστυχώς το 1915 και οι δύο κοινωνίες έζησαν μια κοινή μεγάλη τραγωδία. Για εκατοντάδες χρόνια όμως έζησαν στα ίδια εδάφη, η ρίζα πάει πολύ βαθιά, υπάρχει κοινή κουλτούρα. Πρέπει να το πούμε κι αυτό.

    – Μου φαίνεται πως εργάζεστε και προς αυτή την κατεύθυνση…

    – Σωστά. Στις 2 Σεπτεμβρίου εγκαινιάστηκε στον εκθεσιακό μας χώρο μια έκθεση με θέμα: «Ο αθλητισμός των Αρμενίων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία».

    Τα από την Ευρώπη ερχόμενα νέα ρεύματα αθλητισμού (ποδοσφαίρου) και λογοτεχνίας, αφομοιώνονται πρωτίστως από τους Ρωμιούς και τους Αρμένιους. Για παράδειγμα το 1911 ο Savars Krisyan στο περιοδικό Marnamarz αποθεώνει την αρμενική ομάδα εκπαίδευσης (Beden Eğitimi). Ακόμη και οι γυναίκες ασχολούνται με τον αθλητισμό. Στο περιοδικό αναδεικνύονται καινούργια αθλήματα και ενημερώνεται το κοινό για όλα τα σχετικά νέα. Το κύριο μέλημα των Αρμενίων το 1912 ήταν να εκπροσωπηθούν στην Ολυμπιάδα. Όντως έλαβε μέρος ο δρομέας Vahram Papazyan και στο πένταθλο έρχεται τέταρτος ο Mıgırdıç Makaryan. Μόλις όμως είδαν ότι δεν υπήρχε στον αγωνιστικό χώρο η σημαία των Οθωμανών, η Επιτροπή Αγώνων και η οθωμανική πρεσβεία κατήγγειλε το γεγονός και ανέβηκε η σημαία.

    – Προφανώς επεκτείνετε το πεδίο δράσης του Μουσείου…

    – Όντως. Αυτή τη στιγμή που μιλάμε έχουμε στην κατοχή μας μια θαυμάσια συλλογή. Είναι τα πλέον σπάνια αντικείμενα μιας εθνογραφικής συλλογής, που αριθμεί εκατοντάδες κομμάτια. Πολλά από αυτά είναι προσφορά μιας γυναίκας 75 ετών που ζει στην Καλιφόρνια, τα οποία μεταφέρθηκαν εκεί με την μετανάστευσή τους. Βλέπετε οι Ορθόδοξοι Αρμένιοι είχαν μεγάλη διασπορά σε όλη την οικουμένη. Αυτό ακριβώς θέλουμε να εκθέσουμε, αλλά αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ο κατάλληλος χώρος. Προσδοκούμε στην επέκταση του Μουσείου.

    – Οπότε ποιοί είναι οι «οικοδεσπότες» του Μουσείου; Πέρσι που επισκέφθηκα πρώτη φορά το μουσείο θυμάμαι κάποιον που μιλούσε μια περίεργη γλώσσα.

    – Πέντε «οικοδεσπότες» υπάρχουν, όλες γυναίκες. Ξέρουν ρωσικά, γαλλικά, αγγλικά και γερμανικά. Χρόνια τώρα έχουν απομνημονεύσει και λένε την ίδια ξενάγηση. Τώρα προσπαθώ να τις εκπαιδεύσω εγώ προσωπικά. Τις παροτρύνω να μείνουν μακρυά από τις προαναφερθέντες έχθρες και να μη χρησιμοποιούν όρους όπως «βάρβαρος» και «αιμοσταγής».

    – Λόγω του ποδοσφαιρικού αγώνα είχαν την ευκαιρία και πολλοί Τούρκοι να επισκεφθούν το Μουσείο;

    – Βεβαίως, μόνο το Σεπτέμβριο 300 Τούρκοι μας επισκέφθηκαν, ανάμεσά τους και αρκετοί δημοσιογράφοι και πραγματοποιήθηκαν πολλά σχετικά ρεπορτάζ. Άλλωστε υπάρχουν και πολλοί Αρμένιοι στην Κωνσταντινούπολη.

    – Οι Τούρκοι επισκέπτες πως εκφράστηκαν;

    – Σε γενικές γραμμές ήταν ευγενικοί, με κάποιες εξαιρέσεις. Πάντως δεν σημειώθηκαν επεισόδια.

    – Μπορείτε να μας πείτε τι είπαν αυτές οι εξαιρέσεις;

    – Μια νέα δημοσιογράφος κάποτε άρχισε να γελάει μέσα στο Μουσείο και δε σταματούσε. «Το ότι θα έκανα ρεπορτάζ στο Μουσείο Γενοκτονίας στην Αρμενία, δεν πέρασε ποτέ απ΄το μυαλό μου», είπε στους φίλους της. Ένας άλλος νέος, βλέποντας το μέρος των εκθεμάτων για τον αθλητισμό των Αρμενίων είπε «Αυτοί μάλλον από τους παπάδες έμαθαν ποδόσφαιρο», κάτι που φάνηκε πολύ αστείο στην παρέα του, που γέλασε δυνατά.

    – Κατά τη γνώμη σας η Τουρκία και η Αρμενία συγκλίνουν σε θέματα διασποράς;

    – Είναι λάθος να δούμε τη διασπορά συνολικά. Δυστυχώς το ίδιο συμβαίνει και στην Τουρκία. Υπάρχουν πολλές διαφορετικές απόψεις για τη διασπορά. Σαφώς και υπάρχουν πολλά «άκαμπτα» μυαλά, που είναι δύσκολο να αλλάξουν. Αυτοί βαδίζουν παράλληλα με την πορεία της Τουρκίας. Μετά το θάνατο του Hrant Dink, πιστεύω πως άλλαξαν πολλά πράγματα και στην Τουρκία. Παρακολουθώ και την περίπτωση της Εργκένεκον. Προφανώς κρύβονται πολλά ακόμη πράγματα μέσα στην ίδια την κοινωνία. Πιστεύω πως το αρμενικό ζήτημα βρίσκεται ακόμη πιο βαθιά. Αν υπήρχε επιστροφή της διασποράς, με τον καιρό οι σχέσεις Τουρκίας και Αρμενίας θα είχαν εξομαλυνθεί και θα υπήρχε όφελος.

    – Σχετικά με διπλωματικές σχέσεις της Τουρκίας με την Αρμενία και αναφορικά με τις συνθήκες εγκατάστασης και τα γεγονότα του 1915, θα΄πρεπε να αναζητηθεί κάποια κοινή επιτροπή ιστορίας. Τι σκέφτεστε σχετικά;

    – Είμαι ανάμεσα σ΄αυτούς που είναι θετικοί σε μια τέτοια επιτροπή. Πιστεύω ακράδαντα στο διάλογο. Πρέπει με τους Τούρκους συναδέλφους μου να ξεκινήσει η συζήτηση. Στο χέρι μας είναι να δώσουμε στη δημοσιότητα τα σχετικά έγγραφα. Άλλωστε σε όλη την οικουμένη υπάρχουν μαρτυρίες. Αν ερευνήσουμε από κοινού αυτές τις πηγές, μόνο σε καλό μπορεί να οδηγήσει αυτό. Ας ανοίξουν όλα τα αρχεία παγκοσμίως.

    – Πότε να περιμένουμε τα αποτελέσματα αυτών των συνεργασιών;

    – Κατά τη γνώμη μου είναι λάθος να μείνουμε στο αν έγινε γενοκτονία ή όχι. Η δουλειά των ιστορικών δεν είναι αυτή. Αυτό είναι ένα ζήτημα νομικό. Μόνο για τα πραγματικά γεγονότα μπορούμε να μιλάμε.

    Πηγή: Taraf

    http://epontos.blogspot.gr/2014/05/Hayk-Demoyan.html

    —————————

    Hayk Demoyan: “Atatürk’ün kahramanlığını belgeledik”27 Eylül 2008 Cumartesi 00:00 | Geçen hafta The Guardian’da yayımlanan söyleşisiyle gündeme gelen Erivan’daki Soykırım Müzesi ve Enstitüsü direktörü Hayk Demoyan, Atatürk’ün tehcirle bir ilgisi olduğuna dair bir kanıt olmadığını tam tersine elinde Türk tarihçilerinin bile bilmediği Atatürk’ün yüzlerce Ermeni kadın ve çocuğu kurtardığına dair çok önemli bir belge olduğunu açıkladı.

    Haberi Yazdır
    Hayk Demoyan: “Atatürk’ün kahramanlığını belgeledik”
    Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün 6 Eylül’de gerçekleştirdiği tarihî Ermenistan gezisinin yankıları halen sürüyor. Ezici çoğunluğu olumlu. Ancak bu hassas süreçte taraflardan gelen açıklamaların gündemi değiştirmekte ne kadar etkili olduğu Erivan’daki Soykırım Müzesi ve Enstitüsü direktörü Hayk Demoyan’ın İngiliz TheGuardian gazetesine verdiği demecin yarattığı infialle bir kez daha kanıtlandı. Geçen hafta yayımlanan mülakatta Demoyan’ın, Atatürk’ün Ermenilere karşı ‘savaş suçu’ işlediğini iddia ettiği söylendi. TheGuardian Demoyan’ın bu sözlerinin Türkiye ile Ermenistan arasında yakınlaşma çabalarına gölge düşüreceği yorumunda bulundu. Peki, bu sözlerin sahibi olduğu iddia edilen Demoyan bu konuda ne düşünüyordu? Perşembe günü Ağrı Dağı’na nazır ofisine gidip kendisiyle konuyu uzun uzun konuştuk. Türkiye’de, ‘Soykırım’ sözcüğünü sarf edenlerin başlarına gelenleri bildiğinden olsa gerek, Demoyan mülakat boyunca ‘Soykırım’ kelimesini kullanmamaya gayret etti. İşte Demoyan’ın tarihe ışık tutan şaşırtıcı açıklamaları.

    ***

    AMBERİN ZAMAN

    TheGuardian’a verdiğiniz mülakat bir hayli tepki çekti. Hatta kimilerine göre Türkiye ile Ermenistan arasındaki yakınlaşma sürecine ölümcül bir darbe vurdu. Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

    Her şeyden önce şunu ifade etmek istiyorum. Böylesi hassas konularda gazetecilerin sabırlı ve ihtiyatlı olmaları gerekir. Bir tarihçiye bu meseleleri sorarken cevapları özenle dinlemeleri lazım. Önceden ne yazacaklarını tasarlayıp sadece bunları tasdik ettirmek amacıyla gelmeleri etik değil.

    Böyle bir durumla mı karşılaştığınızı söyluyorsunuz?

    Hikâyeye baştan başlayalım. 2-7 Eylül arası [Türkiye-Ermenistan maçının oynanacağı sıralarda] müzeye çoğu Türk olmak üzere otuza yakın gazeteci geldi. Aralarında TheGuardian muhabiri de vardı. Kendisiyle The Times’ın muhabiri ve Danimarkalı bir gazetece ile birlikte konuştum. Ne dediğimi gayet iyi biliyorum. O yüzden son derece sakinim. Eylül’ün 4’üydü. TheGuardian’ın muhabiri sanki sadece Atatürk’le ilgileniyordu ve ısrarla Atatürk’ün 1915 olaylarıyla ilgisi olup olmadığını soruyordu.

    Var mıydı?

    Elimizde böyle bir iddiaya dair herhangi bir belge yok. Dolayısıyla Atatürk’ün tehcirle bir ilgisi olduğuna dair bir kanıt sunamam size. Bir tarihçi olarak konuşuyorum. Atatürk bir kahramandı. Büyük bir liderdi. Bölgeye damgasını vurdu.

    Mülakatınızda Atatürk’ü Lenin’le kıyaslamışsınız. Hatta Ermenilere karşı savaş suçları işlediği için yargılanıp ölüme mahkûm edildiğini söylemişsiniz.

    Hayır efendim. Benim bahsettiğim mahkeme başka. Türk tarih kitaplarında yazıyor. Atatürk Osmanlı Padişahı’na karşı çıktığı için, İstiklal Harbi’ni başlattığı için Osmanlılar tarafından yargılandı. Ben bundan bahsediyordum. Sözlerim çarpıtıldı, veya doğru anlaşılmadı diyelim. Her halükarda kısacık bir yazıda böylesi hassas ve karmaşık konular zaten nasıl ele alınabilir ki? Lenin meselesine gelince, benim anlatmaya çalıştığım bambaşka bir şeydi.

    Atatürk’ü Lenin’le karşılaştırırken neyi anlatmaya çalışıyordunuz peki?

    Demokratik ülkelerde tarihe mal olmuş bütün liderlerin geçmişleri, icraatları herhangi bir sansüre uğramadan, günahı ile sevabı ile özgürce tartışılabilmeli. Örneğin Lenin ile ilgili tüm gerçekler, gizli belgeler ancak Sovyet Birliği’nin çöküşü öncesinde, Perestroyka döneminde gün yüzüne çıktı. Benzer şekilde diyorum ki ben, Türkiye de tarihini, Atatürk’ü özgürce tartışabilmeli. İyisiyle kötüsüyle. Böyle bir ortam sağlanmadan gerçek demokrasiden söz edemeyiz. Şimdi esas meseleye gelelim. İlk defa size açıklıyorum, elimde Atatürk’e dair inanılmaz bir belge var. Eminim Türk tarihçiler dahi bilmiyor.

    Nedir o belge?

    Norveçli misyonerler tarafından hazırlanan bir dergiden bahsediyorum. Bize 1915’te Muş’ta yaşayan ve tanıklığını hatıra defterine kaydeden Norveçli misyoner Bodil Biorden [ailesini kastediyor muhtemelen –AZ] tarafından verildi. Derginin adı K.M.A. (Kvindelige Missions Arbeidere, Kvartalshilsen’ Ekim 1934 sayısının 13. sayfasında bir misyonerin Atatürk’le ilgili bir tanıklığı var.

    Atatürk trenle yolculuk yapıyor. Tam tarihini bilemiyoruz. Bunların hepsini araştırıyoruz. O yüzden kaba hatlarıyla aktarıyorum size. Evet, Atatürk İzmit-İstanbul arası trendeyken yoldan geçen bir insan kafilesi görüyor. Hepsi kadın veya çocuk. Yüzlerce hatta binlerce insandan söz edebiliriz. Treni durduruyor. Atatürk, yanlarına gidiyor ve soruyor: “Siz kimsiniz.” “Biz Ermeniyiz” diyorlar. “Peki, burada ne işiniz var, ne yapıyorsunuz böyle,” diye soruyor Atatürk. Onlar da “Emir geldi ‘eşyalarınızı alıp evinizi terk edin’ dendi, nedenini bilemiyoruz,” cevabını veriyor. Bunun üzerine Atatürk “Olur mu böyle bir şey, derhal evlerinize dönün,” diyor. Ve dönüyorlar. Böylece Atatürk hayatlarını kurtarmış oluyor.

    Sizce nereye gönderiliyorlardı?

    Muhtemelen tehcirde yüz binlerce Ermeni’nin sürüldüğü ve öldüğü Der Zor (Suriye) çöllerine… Dediğim gibi detayları araştırıyoruz. Bunun için de bu insanların akrabalarına ulaşmaya çalışıyoruz. Aslında böyle bir projemiz var.

    Nasıl bir proje?

    Katliamlar sırasında binlerce Ermeninin, Türkler, Kürtler, Araplar, yani Müslümanlar tarafından nasıl kurtarıldıklarını belgeleyen bir projemiz var. Aynı zamanda Balkan Savaşı’nda Türkleri kurtaran Ermeniler de var. Yaklaşık iki senedir bu hikâyeleri topluyoruz. Sadece bir iki insanı değil, bütün bir aileyi veya köyü ölümden kurtaran Türkler var. İleride bu tanıklıkları müzenin web sitesine koymayı planlıyoruz.

    Böyle bir projeye Ermenilerin tepkisi ne olur sizce? Bu tür hikâyelere direnç olmaz mı?

    Mutlaka. Ermenileri kurtaran Türklerden söz etmek pek makbul bir şey değil. Zira bizdeki klasik söylem ‘Türkler Ermenileri öldürdü’. Ancak tarihten, tehcirden, katliamlardan söz ederken hikâyenin tümünü anlatmak zorundasınız. Bir kısmını saklamaya hakkınız olamaz.

    Nasıl bir tepkiyle karşılaşacağınızı düşünüyorsunuz?

    Bence bu tür gizli kalmış kahramanlıklar iki toplum arasında çok önemli bir köprü oluşturabilir. Yaralar çok derin ancak bu hikâyeler bir tür iyileştirici merhem olabilir. Ayrıca tarihe de ışık tutabilirler. Ermenilerin de geçmişleri ile ilgili ‘sırları’ var. Bunları da konuşabilmeliyiz.

    Ermenilerin ‘sırları’ nedir?

    Birçoğu atalarının kurtarıldığını, ancak kimler tarafından kurtarıldığını söylemeye yanaşmıyorlar. Yani cümleler yarım kalıyor. Bunları da aşabilmeliyiz. Maalesef 1915’te yaşanan büyük trajedi iki toplumumuzun ortak mirası. Ancak yüzyıllar boyunca aynı topraklarda yan yana yaşamaktan gelen, kökleri çok derinlere giden bir ortak kültürümüz var. Onu da anlatmak lazım.

    Bu yönde çalışmalarınız var sanırım.

    Evet, buna 2 Eylül’de açılan ‘Osmanlı İmparatorluğu’nda Ermeni Sporu’ isimli fotoğraf sergimizle başladık. Avrupa’dan gelen yeni akımlar, edebiyat olsun, spor olsun Osmanlı’dan önce gayrimüslimler tarafından benimseniyor. Futbol olsun, atletizm olsun önce Rumlar ve Ermeniler arasında taraftar buluyor. Mesela Savars Krisyan (Shavarsh Qrisyan) 1911 yılında Marnamarz, yani Beden Eğitimi adlı bir spor dergisi çıkartıyor. Kadınları da spora davet ediyor. Dergisinde yeni sporları, beden hareketlerini anlatıyor. Asıl ilginç olay, Ermeni asıllı iki sporcunun Osmanlıları 1912 yılında düzenlenen 5. Dünya Olimpiyatları’nda temsil etmeleri. Biri koşucu Vahram Papazyan. Diğeri ise müsabakalarda dördüncülüğü elde eden pentatloncu Mıgırdıç Makaryan. Spor alanında Osmanlı bayrağını görmeyince organizasyon komitesine ve Osmanlı sefaretine şikâyette bulunuyorlar ve bayrağı astırıyorlar.

    Anlaşılan müzenin konseptini genişletiyorsunuz?

    Evet. Şimdi elimizde muhteşem bir koleksiyon var. Çoğu çok nadide el işleri olmak üzere etnografik bir koleksiyon. Yüzlerce parça var. Bunları bize Kaliforniya’da ikamet eden Antep asıllı Anais Asilyan adında 75 yaşında bir hanım hibe etti. Hepsi Anadolu Ermenilerinin tehcir zamanında yanlarında taşıdıkları aile yadigârları. Başta Ortadoğu Ermenileri olmak üzere dünyanın dört bir yanından Diaspora ailelerinden toplamış. Biz de bunları sergilemek istiyoruz. Ama şu an için yerimiz müsait değil. İlerde teşhir alanımızı genişletmeyi planlıyoruz. Yeni bina yaptıracağız.

    Peki, mihmandarlarınızla ilgili herhangi bir çalışmanız var mı? Geçen yıl müzeye ilk geldiğimde, hatırlıyorum oldukça agresif bir dil kullanıyorlardı.

    Beş tane mihmandarımız var. Hepsi hanım. Rusça, Fransızca, İngilizce ve Almanca biliyorlar. Yıllardır aynı metni ezberlemişler. Ben onları şimdi eğitimden geçiriyorum. Nefret ve kin aşılayan söylemlerden uzak durmalarını telkin ediyorum. “Türk gençlerinin buraya gelip tarihleriyle yüzleşmelerini istiyorsanız eğer, nefret dilinden uzak durmalısınız,” diyorum. “Mesela ‘barbar’, ‘kanlı’ sıfatlarını kullanmayın,” diyorum.

    Aldıkları bu eğitimi sanırım maç için gelen Türkler üzerinde deneme fırsatları olmuştur! Maç sırasında çok Türk ziyaretçiniz oldu mu?

    Evet, sadece Eylül ayında 300 tane Türk uyruklu ziyaretçimiz oldu. Birçoğu gazeteciydi. Ama aralarında İstanbul Ermenileri de vardı. Kendileriyle röportaj yapılırken ne kadar çekindiklerini, ürktüklerini gördükçe içim burkuldu. Herhalde ailelerine zarar gelmesin diye.

    Türk ziyaretçilerinizin tepkileri nasıldı?

    Genelde kibarlardı. Birkaç istisna hariç her şey gayet düzgün gitti. Olaysız geçti.

    İstisnalardan söz edebilir misiniz?

    Bir keresinde genç bir hanım muhabir [Türk] müzenin içinde gülmeye başladı. Bir türlü kahkahaları durmuyordu. Anladığımız kadarıyla, “Ermenistan’da Soykırım Müzesi’nde röportaj yapacağım hiç aklıma gelmezdi,” diyormuş arkadaşlarına. Bir diğer genç de Ermeni sporcularla ilgili sergimizi gezdikten sonra yüksek sesle “Bunlar herhalde futbolu papazdan öğrendiğimizi anlatmaya çalışıyorlar,” diye yakındı. Bu sözler bize çok komik geldi. Müzedeki arkadaşlarla epey güldük.

    Türkiye ve Ermenistan arasındaki yakınlaşmaya Diaspora’nın tepkisi nedir sizce?

    Birincisi Diaspora’ya topyekûn bir kitle olarak bakmak son derece yanlış olur. Ve bu maalesef Türkiye’den böyle görülüyor. Diaspora’nın içinde çok farklı sesler var. Bazı katılaşmış zihinler elbet de var. Bence onlarda da bir değişim söz konusu. Bu bir şekilde Türkiye’deki değişimle paralellik gösteriyor diyebiliriz. Hrant Dink’in ölümünden sonra çok şeyin değiştiğine inanıyorum Türkiye’de. Bu bağlamda Ergenekon davasını fevkalade önemsiyorum. Anlaşılan birçok şey toplumdan gizlenmiş. Eğer daha derinlere inilirse Ermeni meselesiyle ortak kanalların bulunacağı kanaatindeyim. Diaspora’ya dönecek olursak, zamanla Türkiye’yle Ermenistan arasındaki ilişkilerin normalleşmesinin Ermenistan’a fayda sağlayacağını anlayacaklardır.

    Türkiye, Ermenistan’la diplomatik ilişkiler kurulması için öne sürdüğü koşullar arasında, 1915 olaylarını araştıracak ortak bir tarih komisyonunun oluşturulmasını talep ediyor. Bu komisyon hakkında ne düşünüyorsunuz?

    Komisyona olumlu bakan ender Ermeni tarihçiler arasındayım. Ben her zaman diyalogdan, tartışmadan yanayım. Türk meslektaşlarımızla tartışmaktan neden kaçalım ki. Elimizdeki tüm belgeleri paylaşmaya hazırız. Zaten dünyanın dört bir yanında çeşitli belgeler, tanıklıklar var. Onların varlığını gözardı ederek sil baştan da başlayamayız. Bu kaynakların tümünü birlikte incelemenin ne zararı olabilir. Bu bağlamda dünyadaki tüm arşivler açılmalıdır.

    Bu çalışmalardan nasıl bir sonuç çıkmasını bekliyorsunuz?

    Bence eğer birileri, tarihçilerin ‘Soykırım oldu veya olmadı” sonucunu çıkarmalarını bekliyorsa hata ederler. Tarihçilerin işi değil bu. Bu hukuki bir mesele. Ancak şunu söyleyebilirim, gerçeklerin üstünü ebediyen örtemezsiniz.

    ***

    HAYK DEMOYAN KİMDİR

    Ermenistan’ın önde gelen genç kuşak tarihçilerinden Hayk Demoyan, Erivan Üniversitesi Tarih Fakültesi’ni bitirdi. Yaklaşık iki yıldır “Soykırım Müzesi ve Enstitüsü”nün müdürlüğünü yapan Demoyan bitirme tezinde “Türkiye’de Özal Döneminde Özgürlük Hareketleri”ni inceledi. İhtisas alanı Dağlık Karabağ hakkında “Karabağ Sorununda Türkiye’nin Rolü” adlı bir eseri var. Erivan’ın gözde bekârları arasında sayılan Demoyan Türkiye’ye henüz ayak basmamış ancak kitaplardan bayağı bilgi edinmiş durumda. En büyük düşlerinden biri sınırlarımız açıldığında, Ani harabeleri yakınında Aras nehrinin üzerinden iki ülkeyi birleştiren tarihî taş köprüyü geçerek Türkiye’ye gelmek.
    AMBERİN ZAMAN / Taraf

    http://www.taraf.com.tr/haber-hayk-demoyan-ataturk-un-kahramanligini-belgeledik-17908/

  9. ‘The Greatest Persecution of Christians in History’ (Part I)
    Historian Michael Hesemann Says There is Proof Pope Benedict XV Tried to Stop Armenian Genocide

    Vatican City, March 02, 2015 (Zenit.org) Deborah Castellano Lubov | 16964 hits

    Just before the world commemorates the 100th anniversary of the Armenian Genocide, well-known German historian Michael Hesemann announced the discovery of 2000 pages of hitherto unpublished documents on, what he calls “the greatest persecution of Christians in history” in the Vatican Secret Archives.

    In this in-depth analysis with ZENIT, the historian discusses his findings, what’s often not realized about the Armenian genocide, and its victims, items which he discusses in his new book.

    He also speaks about the Holy Father’s recent visit to Turkey, why he didn’t speak on the subject, and what people should realize about the tragedy which happened then, and what’s happening now.

    Part II of the interview will be published Tuesday, March 3.

    ***

    ZENIT: What compelled you to start going through the documents? What did you feel you had uncovered?

    Hesemann: Actually, I was fascinated by the Armenian genocide after reading a letter written by the Cologne Archbishop—and I am from the Archdiocese of Cologne–, Cardinal von Hartmann, who in 1913 wrote a letter to the German Chancellor of the Reich requesting German support to prevent a new Armenian Genocide after the withdrawal of the Russian troops from Northeastern Turkey. And his words were very impressive. He confirmed the Armenian genocide of 1915/1916 and compared it with the early persecutions of Christians like the Diocletian persecution of early 4th century.

    He said because Germany was such a close ally to Turkey it would also cause shame on the German name for future generations if it wouldn’t do anything to stop it. I immediately realized how right he was and that he was a voice of justice in the middle of this horrible World War I. And then I asked myself: What did Germany do after World War I and even today to tell the world what it knew about these horrible events, just to prevent that history repeats itself – nothing indeed!

    Then in 1939, Adolf Hitler met with his leading generals in his “Berghof” near Berchtesgaden, his headquarters in the mountains, and announced his plans for Poland: the completely recklessly slaughter of the Polish elite and all the other atrocities. He ordered to proceed with the utmost, merciless brutality, since “history is always written by the victors’ and, anyway, “Who is talking about the Armenian Genocide today?” So obviously the denial or the cover up of the Armenian Genocide made Hitler’s brutality in Poland and eventually the Holocaust possible? It seems so. If you do not tell the story, history will always repeat itself. So I thought it was my responsibility as a historian who has access to the Vatican Secret Archives since 2008 to look for more documents. I became curious and in some way fascinated by the subject. I wanted to know what really happened.

    So I found documents and documents and documents, more than 2000 pages, most of them never before published, researched, or evaluated by any historian. Of course, I educated myself on any aspect of the Genocide, read the works of all the leading contemporary historians in this field like Kevorkian, Dadrian and others and just realized that I am entering a brand new territory, adding a new aspect to their important work. The sources we have on the Armenian Genocide are, of course, the German documents, both coming from the officers and diplomats stationed in the Ottoman Empire, which we find in the Archives of the German foreign office. Another important stock were the American diplomat’s reports and, of course, the brilliant report by the American Ambassador in Constantinople, Henry Morgenthau. Of course we also have intelligence reports from both the British and the French and the reports of the Italian diplomats in Turkey. But the Vatican documents are an excellent, first class new source of information.

    ZENIT: Why did these massacres happen?

    Hesemann: Well, the massacres happened after the Turks searched the Armenian’s homes for weapons and used any weapon they found as an “evidence” for a conspiracy or planned revolt, which, of course, was nonsense – people on the countryside needed to have their guns for self-defense. Then all men were arrested, tortured, lead outside the towns or villages and were massacred. Well, how can you resettle the people if you kill all the men? This is the end of future generations. Without men, you can’t have families.

    Then all the women, the elderly and the children were sent on foot to the new destination, hundreds of miles through the mountainous highlands of Anatolia, often enough with no food and water at all. Sometimes they were not even allowed to drink from the rivers they passed. They were raped and robbed, by mountain tribes, released prisoners and their own police guards, and of the few which survived those death marches – often enough only 5 percent – many were left completely nude, dirty and ashamed, under the hot Turkish sun and in the cold of the nights.

    Still some 350,000 who arrived in the Syrian Desert were put into concentrations camps, with no food and very little water and deadly epidemics going around. And those who survived for another half a year were sent on new death marches deeper into the desert or were just massacred.So at the end, maybe a couple tens of thousands survived. Many of them orphans. Benedict XV later donated two orphanages to give at least some of them shelter.

    If you read the eyewitness testimony, this is really heartbreaking. You read even of nuns who were raped and all their clothes were stolen. Many of them went mad afterward because they couldn’t handle all these terrible experiences. Mothers threw their children into gorges, into rivers, to kill them, so they wouldn’t have to suffer as much as they suffered. Suicides were in the daily order.

    For a couple of months, the populations of Mosul and other cities were warned by the government, the Muslim population of course, not to drink any water from the river because it was polluted by the thousands of corpses which were drafting down the Euphrates and the Tigris rivers. All of this is very well documented. But it is still officially denied by the Turkish government.

    ZENIT: Can you elaborate on this?

    Hesemann: For example, if you read a book by the department of Tourism of the Republic of Turkey “2,000 years of Turkish history”– a strange title since Turkey has more than 5000 years of documented history – you read the following quote: “The Ottoman government decided to immigrate the Armenians who were involved in the uprising to a safer place, namely Syria and Lebanon … The immigration process was carried out in a successful way as most of the Armenians were safely transferred to Syria”, you can only call this a cynical lie!

    And as passionately, the Turkish government tries to do everything to suppress the treatment of the Armenian genocide in the schoolbooks of the free world, or to prevent recognition of the Armenian genocide as genocide.

    Of course, the term genocide can be discussed, but according to the definition by the United Nations any mass killing of a group or population, also if it is a religious group, is termed “genocide”.

    Because in the end, Armenians weren’t killed because they were Armenian, but because they were Christians. Armenian women were even offered to be spared if they convert to Islam. They were then married into Turkish households or sold on slave markets or taken as sex slaves into brothels for Turkish soldiers, but at least they survived. A whole group of Islamized Crypto-Armenians was created by this offer to embrace Islam. But at least it shows that the Armenians were not killed because they were Armenians, but because they were Christians, and for the same reason the Syrian Christians were killed too.

    ZENIT: So based on the statistics, how should it be considered?

    Hesemann: It was both: A genocide by definition of the United Nations and, at the same time, the greatest persecution of Christians in history, when altogether 2.5 million were killed – 1.5 million Armenians and about one million Syrian and Greek Christians.

    http://www.zenit.org/en/articles/the-greatest-persecution-of-christians-in-history-part-i


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: