-H τουρκική άποψη για το ποντιακό ζήτημα,

Την Παρασκευή 16 Απριλίου 2010, θα παρουσιαστούν στο Κιλκίς τα δύο βιβλία του δικηγόρου, αλλά και καλού ερευνητή, Θεόδωρου Παυλίδη. Το πρώτο βιβλίο με  τίτλο «Ο ελληνισμός του Δυτικού Πόντου« θα παρουσιαστεί από τον εκπαιδευτικό Γεώργιο Αντωνιάδη και το δεύτερο με τίτλο «Το Ποντιακό από τη σκοπιά των Τούρκων« από μένα.

Η εκδήλωση θα γίνει στο Συνεδριακό Κέντρο του Δήμου Κιλκίς (19.00) και συνδιοργανώνεται από τον Δήμο, τον  Δικηγορικό Σύλλογο, τους δύο ποντιακούς συλλόγους της πόλης του Κιλκίς «Οι Αργοναύτες» και «Ο Γερμανός Καραβαγγέλης» και τις τοπικές εφημερίδες.

Η ερευνητική προσπάθεια του Παυλίδη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Κατ’ αρχάς γιατί αποτελεί τη πρώτη συγκροτημένη παρουσίαση του Δυτικού Πόντου  από έναν  Δυτικοπόντιο, γόνο τουρκόφωνης οικογένειας. Κατόπιν, με το δεύτερο βιβλίο του μας αποκαλυπτει έναν άγνωστο κόσμο της τουρκικής, προπαγανδιστικής κυρίως αλλά και επιστημονικής, ιστοριογραφίας που σχετίζεται με το το Ποντιακό Ζήτημα και τον τρόπο που αυτό επιβιώνει στη σύγχρονη τουρκική συνείδηση.

Στην πολιτική περιπέτεια των διάφορων πληθυσμιακών ομάδων του Πόντου κατά τη δεκαετία του ’40, θα αναφερθώ σ’ ένα από τα επόμενα κείμενα που θα αναρτήσω στο μπλογκ από το συλλογικό έργο Γιώργος Κόκκινος – Βλάσης Αγτζίδης – Έλλη Λεμονίδου, Η μνήμη και το τραύμα. Ενδεικτικές όψεις των συμβολικών πολέμων για την Ιστορία και τη Μνήμη σε όλο τον κόσμο.

Ήδη, στο Ταυτότητες μέσα στο χρόνο , προσπάθησα να περιγράψω τις μεγάλες αυτές διαφορές ταυτότητας, που δεν είναι πλέον εύκολα ορατές:

«…Τα πρώτα χρόνια με τον όρο «Πόντιος», ο λαός περιέγραφε μόνον αυτόν που προερχόταν από τις περιοχές του Μικρασιατικού Πόντου. Οι προερχόμενοι από τις περιοχές του Καρς του ρωσικού Καυκάσου, που παραχωρήθηκε στους Τούρκους απ’ τους μπολσεβίκους με τη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ[10], χαρακτηρίζονταν ως «Καυκάσιοι» ή «Ποντοκαυκάσιοι» και ας είχαν μεταναστεύσει από τον Πόντο μόλις 40 χρόνια πριν. Οι κατά το πλείστον τουρκόφωνοι πρόσφυγες από την καυκασιανή περιοχή της Τσάλκας στην Κεντρική Γεωργία ονομάζονταν «Τσαλκαλήδες», οι οποίοι επίσης εντάσσσονταν στην ομάδα των «Καυκασίων». Επίσης ονομαζόταν «Πάφραλης» ή «Σαμψολής» ο προερχόμενος από την Πάφρα ή τη Σαμψούντα. Βαθμιαία ο όρος «Πάφραλης» κατάληξε να σημαίνει γενικά τον τουρκόφωνο Δυτικοπόντιο. Επίσης «Ρωσοπόντιος» ονομαζόταν ο Πόντιος πρόσφυγας απ΄ την ΕΣΣΔ του ‘39 κ.λπ.  Ούτε όμως και οι «Πόντιοι» ήταν ενιαία ομάδα. Οι καταγόμενοι απ’ τη Σινώπη, οι «Σιναπλίδες», δεν δήλωναν «Πόντιοι», αλλά «Μικρασιάτες», λόγω της δημοτικής γλώσσας που μιλούσαν. Επίσης, εάν κατάγονταν από τη Ματσούκα, την Κρώμνη ή τη Φάτσα, υπήρχαν ως Ματσκαλήδες, Κρωμέτες,  Φάτσαλήδες κ.λπ. με ισχυρότατες τοπικές ταυτότητες που πολλές φορές επικάλυπταν την ευρύτερη «ποντιακή».[11]

Η εθνοτοπική ποντιακή ταυτότητα θα αρχίσει να μορφοποιείται στη συνέχεια και να παίρνει έντονες μορφές στις περιόδους της δημοκρατικής ευφορίας. Η πρόσφατη μορφή της, ως ώριμη πλέον εθνοτοπική ταυτότητα, διαμορφώθηκε και εμπεδώθηκε μετά τη Μεταπολίτευση[12]. Τότε, για πρώτη φορά, οι απόγονοι εκείνων των  πολλές φορές αντίπαλων τοπικών ομάδων της δεκαετίας του ΄20, αλλά και της δεκαετίας του ’40, θα ενοποιηθούν με μια νέα ενιαία ιστορική αφήγηση που θα έχει ως επίκεντρο την εξιδανικευμένη ανάμνηση του Πόντου[13] και του πολιτισμού του, και μέσα από μια διαδικασία αλλαγών και μεταβολών θα επικεντρωθεί τελικά στην ανάμνηση της γενοκτονίας.[14] Τότε το προσωνύμιο “Πόντιος” θα αποκτήσει άλλο, ευρύτερο περιεχόμενο στον πληθυσμό και θα γίνει στοιχείο μιας νέας συλλογικής ταυτότητας….»

Η εργασία του Παυλίδη έχει και μια άλλη σημασία για τους ερευνητές, τους ασχολούμενους με την ιστορία των Ελλήνων του Εύξεινου Πόντου: Καλύπτει το κενό που υπήρχε όσον αφορά τη καταγραφή της Δυτικοποντιακής ιστορικής εμπειρίας. Βαθμιαία, οι διάφορες ψηφίδες του ευξεινοποντιακού παζλ συμπληρώνονται. [Σε λίγο πρόκειται να έχουμε στα χέρια το υπό έκδοση έργο: Ανδρέας Αθανασιάδης-Χρήστος Μιχαηλίδης, Γεννηθείς εις Καύκασον Ρωσίας, εκδ. Πολιτιστικός Ποντιακός  Σύλλογος, Ποντοκώμη Κοζάνης, 2010. Στο νέο αυτό έργο επιχειρείται η καταγραφή της δράσης των Καυκασίων. Δηλαδή των Ελλήνων του Πόντου που είχαν καταφύγει στο ρωσικό Καύκασο, επηρεάστηκαν απ΄τα δρώμενα και διαμόρφωσαν μια ιδιαίτερη, αξιοσημείωτη ταυτότητα που θα εκφραστεί δυναμικά και θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό τις πολιτικές εξελίξεις στο βορειοελλαδικό χώρο κατά τις δεκαετίες ’30 και ’40.]

Έτσι, σιγά σιγά, ο ίδιος ο προσφυγικός χώρος με αυτοπεποίθηση αναπτύσσει την ερευνητική του δραστηριότητα, καλύπτοντας τα κενά, συνειδητοποιώντας την αδυναμία μιας επίσημης ιστοριογραφίας να αξιολογήσει ορθά και να ιεραρχήσει κατάλληλα τις ερευνητικές προτεραιότητες.

Όσον αφορά την τουρκική άποψη για το ποντιακό ζήτημα, αυτή ποικιλεί και καθορίζεται από τις εσωτερικές τάσεις. Σε επίσημο επίπεδο θεωρείται ως ένα ζήτημα ελληνικής κρατικής μεθόδευσης και αντιτουρκικής προπαγάνδας. Το ποντιακό στην Τουρκία θα βρεθεί στο στόχαστρο των μυστικών υπηρεσιών, του στρατού και των παρακρατικών οργανώσεων όπως η «Εrgenekon». Από το 1997 άρχισαν οι τουρκικές εφημερίδες να μιλούν για την «ποντιακή απειλή» συνδέοντάς την με τις κουρδικές δραστηριότητες.

Για πρώτη φορά το 2000 θα παρουσιαστεί σε έκθεση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, όπου θα γίνεται λόγος για «έντονες δραστηριότητες της Ελλάδας» γύρω από το ποντιακό ζήτημα.[1] Το 2002 θα αναδειχθεί ως ύψιστο ζήτημα εσωτερικής ασφάλειας από τον στρατιωτικό διοικητή Κερασούντας, έναν ταξίαρχο ο οποίος έθεσε θέμα «μυστικών σχεδίων περί Πόντου», ενώ ο υπουργός Δικαιοσύνης έκανε απειλητικές δηλώσεις για όσους «ονειρεύονται ποντιακό κράτος».[2] Θα ξεκινήσουν παράλληλα και οι διώξεις κατά των Ποντίων της Τουρκίας που διατηρούν σχέσεις με την Ελλάδα.[3]

Το 2004 θα παρουσιαστεί στην έκθεση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας ως το δεύτερο κατά σπουδαιότητα πρόβλημα εσωτερικής ασφάλειας μετά το κουρδικό. Ο εκδημοκρατισμός της τουρκικής κοινωνίας είχε ευεργετικά αποτελέσματα στους ελληνόφωνους πληθυσμούς. Ήδη υπάρχουν αρκετά δημοσιεύματα σε τουρκικές εφημερίδες για το φαινόμενο αυτό.[4]

Η ανάδυση μιας νέας, «μεταμοντέρνας ποντιακότητας» (Post Modern Pontusculuk) απασχολεί έντονα ποικίλους κύκλους. Ήδη στην Τουρκία η έκδοση βιβλίων που διαπραγματεύονται διάφορες πλευρές του ποντιακού φαινόμενου είναι πολύ περισσότερες απ’ αυτές στην Ελλάδα.[5] Η ευαισθητοποίηση της τουρκικής Αριστεράς για τέτοια θέμα έχει οδηγήσει και στην παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών για τη γενοκτονία του Πόντου.[6]


[1] Για το πώς αντιμετώπισε η ελλαδική πλευρά τους Πόντιους της Τουρκίας γράφτηκε: «Με βάση λοιπόν τη θεώρηση των ηγετών, η πολιτική της Ομάδας στόχευε στη διόρθωση του ιστορικού λάθους (σ.τ.σ του εξισλαμισμού). Έτσι, ανέχτηκε, εάν δεν προώθησε κιόλας, την παρέμβαση των ελληνικών μυστικών υπηρεσιών στις σχέσεις με τον πληθυσμό αυτό. Ενοχοποίησε δηλαδή τον πληθυσμό εξαρχής, στα μάτια των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών -οι οποίες εκείνο τον καιρό βρίσκονταν σε πόλεμο με τους Κούρδους. Για τους Τούρκους εθνικιστές, το παρακράτος, αλλά και τις ισχυρές μυστικές υπηρεσίες της γείτονος, οι ελληνόφωνοι μετατράπηκαν σε εν δυνάμει πράκτορες της Ελλάδας. Η αδιαφορία για τη μοίρα του πληθυσμού υπήρξε απίστευτη. Η συχνή αναφορά του κομματικού τους εντύπου ότι στην περιοχή των ελληνοφώνων υπάρχει αντάρτικο (υπονοώντας, εθνοτικό, δηλαδή ποντιακό αντάρτικο) αποκαλύπτει στους Τούρκους πράκτορες τις αφελείς επιδιώξεις της Ομάδας».Η Ομάδα Χαραλαμπίδη-Φωτιάδη και το ποντιακό κίνημα», https://kars1918.wordpress.com/2009/10/13/italoi/] Επίσης:   http://pontosandaristera.wordpress.com/2010/01/13/kalenteridis? Ένα κείμενο, που χαρακτηρίστηκε «περίεργο», δημοσιεύτηκε στο Ιndymedia με τίτλο: “Λευτεριά στον ΠΟΝΤΟ” με αφορμή τη δολοφονία της Ayfer Celep , μέλος της ακροαριστερής ένοπλης οργάνωσης Tikko. Το κείμενο αυτό σχολιάστηκε στο: «Τι γίνεται στον Πόντο Σήμερα;», http://pontosandaristera.wordpress.com/2007/12/14/14-12-2007/

[2] Άρης Αμπατζής, «Ο Πόντος στο στόχαστρο», εφημ. Ελευθεροτυπία, 21 Ιανουαρίου 2002, «Κρατική τρομοκρατία στον Πόντο», εφημ. Πόντος, πρωτοσέλιδο, τεύχ. 4, Φεβρουάριος-Μάρτιος 2002.

[3] Η σύλληψη του  Fethi Giultepe, φοιτητή στο Πάντειο Πενεπιστήμιο και η κράτηση του για μήνες σε τουρκική φυλακή θα προκαλέσει ένα μικρό κίνημα αλληλεγγύης. («Πόντιος φοιτητής στις τουρκικές φυλακές», εφημ. Πόντος, πρωτοσέλιδο, τεύχ. 8, Νοέμβριος-Δεκεμβριος 2002.)

[4] Ενδεικτικά: Vahit Tursun, «Anadolu’nun ‘Romeyika’sı ölüyor» (Tα ρωμαίικα της Ανατολής πεθαίνουν), εφημ. Radikal, 25 Φεβρουαρίου 2007, του ιδίου «Dilin bedeli» (Το τίμημα της γλώσσας), εφημ. Radikal, 25 Νοεμβρίου 2007.

[5] Διαπραγμάτευση του θέματος αυτού στο  Θεόδωρος Ε. Παυλίδης, Το Ποντιακό από τη Σκοπιά των Τούρκων, ό.π. Ο Παυλίδης καταληκτικά σημειώνει: «Όπως και νάχει, μια Ποντιοσύνη στις μέρες μας δεν αιωρείται απλώς στην Ελλάδα και στον Πόντο (σ.τ.σ. Τουρκία), αλλά δείχνει να είναι υπαρκτη. Το βέβαιο είναι ότι βρίσκεται σε πρόωρο στάδιο εμφάνισης…»

[6] Η ταινία της Yesim Ustaoglou Περιμένωντας τα σύννεφα σε σενάριο του Πέτρου Μάρκαρη, βασίστηκε στην αληθινή ιστορία που δημοσίευσε ο Γιώργος Ανδρεάδης υπό τον τίτλο Ταμάμα. Η αγνοούμενη του Πόντου.  Βραβεύτηκε με το ειδικό βραβείο της κριτικής επιτροπής στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου στην Κωσταντινούπολη το 2004.

Η πρώτη εληά του Κιλκίς φυτεύτηκε μετά το 1922 από Ίωνες πρόσφυγες.

Η δεύτερη κατά σειρά φωτογραφία από πάνω, δείχνει μια από τις λίγες προσφυγικές γωνιές που επιβιώνουν στο Κιλκίς. Το (προσφυγικό) Κιλκίς εξελίχθηκε σε μια τυπική νεοελληνική πόλη, που (ξανα)χτίστηκε άναρχα από τους εργολάβους  με το σύστημα της αντιπαροχής κατά το αρνητικό πρότυπο των ελλαδικών μεγαλουπόλεων.

Τρίτη κατά σειρά, είναι μια πανοραμική φωτογραφία του Κιλκίς με το λόφο του Αγίου Γεωργίου στη μέση και τον όγκο του Μπέλες από πίσω.

5 comments so far

  1. ΚΑΥΚΑΣΙΟΣ on

    Μάλλον δε θα τύχει τίποτε, και παρεβρισκόμενοι θα «πούμε ένα γεια»
    Ανδρέας

  2. Μ on

    Η ΓΕΝΟΚΤΟΝΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΛΕΥΡΑ ΤΩΝ ΤΟΥΡΚΩΝ

    Την Παρασκευή παρουσιάστηκαν δυο σημαντικά βιβλία για την ιστορία των Ποντίων. Στο συνεδριακό κέντρο του Κιλκίς, πλήθος κόσμου παρακολούθησε την εκδήλωση. Ο πνευματικός μέντορας του συγγραφέα -Θεόδωρου Παυλίδη δικηγόρου- ο κ. Γεώργιος Αντωνιάδης παρουσίασε το πρώτο βιβλίο «Ο ελληνισμός του Δυτικού Πόντου».

    Ο κ. Αντωνιάδης που ως ερευνητής της ιστορίας έχει να παρουσιάσει και ο ίδιος…
    πλούσιο συγγραφικό έργο σχετικό με την ιστορία του δυτικού Πόντου (καταγραφή της φριχτής εμπειρίας που έζησαν στην περιοχή της Μπάφρας οι Πόντιοι όπως την αφηγήθηκαν οι ίδιοι, εξιστόρηση του αντάρτικού στον δυτικό Πόντο) ανέπτυξε όσα πραγματεύεται ο Θ. Παυλίδης και ανέδειξε τις αρετές του έργου και την φιλοπονία του συγγραφέα.
    Αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στην προβληματική ιστορική μνήμη του σύγχρονού νεοελληνικού
    κράτους, αλλά δυστυχώς και μεγάλης μερίδας των πολιτών.

    Ο κ. Βλάσης Αγτζίδης, ο δικός μας ιστορικός μελετητής της ποντιακής ιστορίας σε ένα διαφορετικό επίπεδο, πέραν της βιωματικής καταγραφής, είναι ένας από τους εγκυρότερους γνώστες του θέματος και η παρουσίαση του δεύτερου βιβλίου του κ. Παυλίδη «Το ποντιακό ζήτημα από τη σκοπιά των Τούρκων» εξελίχθηκε σε ένα συναρπαστικό σεμινάριο συγκριτικής ιστορίας του ιδίου θέματος όπως το αντιμετωπίζουν Ελλάδα και Τουρκία. Λόγω του ιδιαίτερου ενδιαφέροντος και του θέματος που πραγματεύεται το βιβλίο του κ. Παυλίδη, θα δημοσιεύσουμε σε προσεχές φύλλο μας την παρουσίαση που έκανε ο κ. Αγτζίδης.

    Τέλος, ο κ. Θεόδωρος Παυλίδης περιέγραψε στη σύντομη ομιλία του τους λόγους που τον ώθησαν με την ιστορία και του τουρκόφωνου ποντιακού ελληνισμού. Ξεκίνησε μνε βιωματικές αναφορές για να εκταθεί αργότερα στα κύρια σημεία των δυο βιβλίων του και να καταλήξει από εκεί που ξεκίνησε: “Ας είναι η σημερινή βραδιά ένα μνημόσυνο στη μνήμη του πατέρα μου που έφυγε σαν σήμερα πριν 11 χρόνια” (16 Απριλίου 1999) κατέληξε και συγκίνησε το ακροατήριο που τον καταχειροκρότησε.

    Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Θεοφύλακτος Παγλαρίδης.

    Τηλέφωνο για περισσότερες πληροφορίες για τα βιβλία:
    6972054413 κύριος Θ.Παυλίδης

    πηγή: εφημερίδα ΕΙΔΗΣΕΙΣ του Κιλκίς

    -http://www.eidisis.gr/politistika/politistika/istoria-tou-pontiakou-ellenismou-dia-kheiros-theodorou-paulide.html

    -http://taxalia.blogspot.com/2010/04/blog-post_5114.html#ixzz0loWMvJYr

  3. eculus on

    Η ιστορία του ποντιακού ελληνισμού δια χειρός Θεόδωρου Παυλίδη

    Όταν 130 πολίτες συγκεντρώνονται βράδυ Παρασκευής για να ενημερωθούν για την έκδοση δυο βιβλίων ενός συντοπίτη τους συγγραφέα, τότε το δικαίωμα στην ελπίδα παραμένει ζωντανό και αναπαλλοτρίωτο. Το επίτευγμα ήταν των πολιτών του Κιλκίς που ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση των τεσσάρων διοργανωτών φορέων (Δήμος Κιλκίς, Δικηγορικός Σύλλογος, σύλλογος Ποντίων ΑΡΓΟΝΑΥΤΕΣ, Σύλλογος Δυτικοποντίων «Γερμανός Καραβαγγέλης») και έσπευσαν να ενημερωθούν για την έκδοση των δυο πρόσφατων βιβλίων του συμπατριώτη μας δικηγόρου και μελετητή της ιστορίας Θόδωρου Παυλίδη.
    Στο συνεδριακό κέντρο Κιλκίς με παρουσία των βουλευτών Κ. Κιλτίδη και Γ. Φλωρίδη, του νομάρχη Ευάγγελου Μπαλάσκα, των πρώην βουλευτών Σ. Τσιτουρίδη και Θ. Πασσαλίδη, των δημάρχων Χέρσου Χρ. Ανθακίδη, Μουριών Σ. Αργυρόπουλου, Δοϊράνης Γ. Καλπακίδη, του προέδρου του Δημ. Συμβουλίου Κιλκίς Δημ. Φωτιάδη, εκπροσώπου της ταξιαρχίας, διατελεσάντων προέδρων του Δικηγορικού Συλλόγου ( ο κ. Παυλίδης υπήρξε εκ των πρωταγωνιστών της ίδρυσης και πρώτος πρόεδρος του αυτοτελούς δικηγορικού συλλόγου στο Κιλκίς κατά τη δεκαετία του ’90) όπως οι κ. Γ. Γεωργαντάς, Νικολέτα Κορωνίδου, του πρώην δημάρχου Αναστ. Αμανατίδη κ.α χαιρέτισαν την έκδοση των δυο βιβλίων του συγγραφέα εκ μέρους των διοργανωτών φορέων ο Δήμαρχος Κιλκίς Δημ. Τερζίδης, η πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Ευρώπη Αρτόγλου ο πρόεδρος των Αργοναυτών» Θαν. Λαβασάς και ο πρόεδρος των δυτικοποντίων Νίκος Παπαδόπουλος.
    Στη συνέχεια ο πνευματικός μέντορας του συγγραφέα, ο κ. Γεώργιος Αντωνιάδης παρουσίασε το πρώτο βιβλίο του κ. Παυλίδη «Ο ελληνισμός του Δυτικού Πόντου».
    Ο κ. Αντωνιάδης που ως ερευνητής της ιστορίας έχει να παρουσιάσει και ο ίδιος πλούσιο συγγραφικό έργο σχετικό με την ιστορία του δυτικού Πόντου (καταγραφή της φριχτής εμπειρίας που έζησαν στην περιοχή της Μπάφρας οι Πόντιοι όπως την αφηγήθηκαν οι ίδιοι, εξιστόρηση του αντάρτικού στον δυτικό Πόντο) ανέπτυξε όσα πραγματεύεται ο Θ. Παυλίδης και ανέδειξε τις αρετές του έργου και την φιλοπονία του συγγραφέα.
    Αίσθηση προκάλεσε η αναφορά του στην προβληματική ιστορική μνήμη του σύγχρονού νεοελληνικού κράτους, αλλά δυστυχώς και μεγάλης μερίδας των πολιτών.
    Ο κ. Βλάσης Αγτζίδης, ο δικός μας ιστορικός μελετητής της ποντιακής ιστορίας σε ένα διαφορετικό επίπεδο, πέραν της βιωματικής καταγραφής, είναι ένας από τους εγκυρότερους γνώστες του θέματος και η παρουσίαση του δεύτερου βιβλίου του κ. Παυλίδη «Το ποντιακό ζήτημα από τη σκοπιά των Τούρκων» εξελίχθηκε σε ένα συναρπαστικό σεμινάριο συγκριτικής ιστορίας του ιδίου θέματος όπως το αντιμετωπίζουν Ελλάδα και Τουρκία. Λόγω του ιδιαίτερου ενδιαφέροντος και του θέματος που πραγματεύεται το βιβλίο του κ. Παυλίδη, θα δημοσιεύσουμε σε προσεχές φύλλο μας την παρουσίαση που έκανε ο κ. Αγτζίδης.
    Τέλος, ο κ. Θεόδωρος Παυλίδης περιέγραψε στη σύντομη ομιλία του τους λόγους που τον ώθησαν με την ιστορία και του τουρκόφωνου ποντιακού ελληνισμού. Ξεκίνησε μνε βιωματικές αναφορές για να εκταθεί αργότερα στα κύρια σημεία των δυο βιβλίων του και να καταλήξει από εκεί που ξεκίνησε: “Ας είναι η σημερινή βραδιά ένα μνημόσυνο στη μνήμη του πατέρα μου που έφυγε σαν σήμερα πριν 11 χρόνια” (16 Απριλίου 1999) κατέληξε και συγκίνησε το ακροατήριο που τον καταχειροκρότησε.
    Τη συζήτηση συντόνισε ο δημοσιογράφος Θεοφύλακτος Παγλαρίδης.

    http://www.eidisis.gr/index.php?option=com…=42:politistika

    ————————

  4. eculus on

    Βλάσης Αγτζίδης : Το Ποντιακό ζήτημα από τη σκοπιά των Τούρκων. Δυτικοπόντιοι

    Η ερευνητική προσπάθεια του Παυλίδη έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Κατ’ αρχάς γιατί το πρώτο του βιβλίο (με τίτλο «Ο ελληνισμός του Δυτικού Πόντου») αποτελεί τη πρώτη συγκροτημένη παρουσίαση του Δυτικού Πόντου από έναν Δυτικοπόντιο, γόνο τουρκόφωνης οικογένειας. Κατόπιν, με το δεύτερο βιβλίο (με τίτλο «Το Ποντιακό από τη σκοπιά των Τούρκων»), μας αποκαλύπτει έναν άγνωστο κόσμο της τούρκικης, προπαγανδιστικής κυρίως αλλά και επιστημονικής, ιστοριογραφίας που σχετίζεται με το Ποντιακό Ζήτημα και τον τρόπο που αυτό επιβιώνει στη σύγχρονη τουρκική συνείδηση.

    Η τουρκική άποψη
    Όσον αφορά την τουρκική άποψη για το ποντιακό ζήτημα, αυτό ποικίλει και καθορίζεται από τις εσωτερικές τάσεις. Σε επίσημο επίπεδο θεωρείται ως ένα ζήτημα ελληνικής κρατικής μεθόδευσης και αντιτουρκικής προπαγάνδας. Το ποντιακό στην Τουρκία θα βρεθεί στο στόχαστρο των μυστικών υπηρεσιών, του στρατού και των παρακρατικών οργανώσεων όπως η «Ergenekon». Από το 1997 άρχισαν οι τουρκικές εφημερίδες να μιλούν για την «ποντιακή απειλή» συνδέοντάς την με τις κουρδικές δραστηριότητες.
    Για πρώτη φορά το 200 θα παρουσιαστεί σε έκθεση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, όπου θα γίνεται λόγος για «έντονες δραστηριότητες της Ελλάδας» γύρω από το ποντιακό ζήτημα (1). Το 2002 θα αναδειχθεί ως ύψιστο ζήτημα εσωτερικής ασφάλειας από τον στρατιωτικό διοικητή Κερασούντας, έναν ταξίαρχο ο οποίος έθεσε θέμα «μυστικών σχεδίων περί Πόντου», ενώ ο υπουργός Δικαιοσύνης, έκανε απειλητικές δηλώσεις για όσους «ονειρεύονται ποντιακό κράτος». (2). Θα ξεκινήσουν παράλληλα και οι διώξεις κατά των Ποντίων της Τουρκίας που διατηρούν σχέσεις με την Ελλάδα. (3).
    Το 2004 θα παρουσιαστεί στην έκθεση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας ως το δεύτερο κατά σπουδαιότητα πρόβλημα εσωτερικής ασφάλειας μετά το κουρδικό. Ο εκδημοκρατισμός της τουρκικής κοινωνίας είχε ευεργετικά αποτελέσματα στους ελληνόφωνους πληθυσμούς. Ήδη υπάρχουν αρκετά δημοσιεύματα σε τούρκικες εφημερίδες για το φαινόμενο αυτό. (4).
    Η ανάδυση μιας νέας, «μεταμοντέρνας ποντιακότητας» (Pst Modem Pontusculuk) απασχολεί έτονα ποικοίλους κύκλους. Ήδη στην Τουρκία η έκδοση βιβλίων που διαπραγματεύονται διάφορες πλευρές του ποντιακού φαινομένου είναι πολύ περισσότερερς απ’ αυτές στην Ελλάδα. (5). Η ευαισθητοποίηση της τουρκικής Αριστεράς για τέτοια θέμα έχει οδηγήσει και στην παραγωγή κινηματογραφικών ταινιών για τη γενοκτονία του Πόντου. (6).

    Οι μεταμορφώσεις της ταυτότητας
    Η εργασία του Παυλίδη έχει ενδιαφέρον γιατί εστιάζεται σε μια από τις πολλές ταυτότητες του ποντιακού ελληνισμού. Σ’ αυτήν των Δυτικοποντίων.
    Στο «Ταυτότητες μέσα στο χρόνο» (από το συλλογικό έργο Γιώργος Κόκκινος-Βλάσης Αγτζίδης-Έλλη Λεμονίδου, Η μνήμη και το τραύμα. Ενδεικτικές όψεις των συμβολικών πολέμων για την Ιστορία και τη Μνήμη σε όλο τον κόσμο), προσπάθησα να περιγράψω τις μεγάλες διαφορές ταυτότητας των ποντιακών πληθυσμών, που δεν είναι πλέον εύκολα ορατές:
    «…Τα πρώτα χρόνια με τον όρο «Πόντιος», ο λαός περιέγραφε μόνον αυτόν που προερχόταν από τις περιοχές του Μικρασιατικού Πόντου. Οι προερχόμενοι από τις περιοχές του Καρς του ρωσικού Καυκάσου, που παραχωρήθηκε στους Τούρκους απ’ τους μπολσεβίκους με τη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ(10), χαρακτηριζόταν ως «Καυκάσιοι» ή «Ποντοκαυκάσιοι» και ας είχαν μετανστεύσει από τον Πόντο μόλις 40 χρόνια πριν. Οι κατά το πλείστον τουρκόφωνοι πρόσφυγες από την καυκασιανή περιοχή της Τσάλκας στην Κεντρική Γεωργία ονομάζονταν «Τσαλκαλήδες», οι οποίοι επίσης εντάσσονταν στην ομάδα των «Καυκασίων». Επίσης ονομαζόταν «Πάφραλης» ή «Σαμψολής» ο προερχόμενος από την Πάφρα ή τη Σαμψούντα Βαθμιαία ο όρος «Πάφραλης» κατέληξε να σημαίνει γενικά τον τουρκόφωνο Δυτικοπόντιο. Επίσης «Ρωσοπόντιος» ονομαζόταν ο Πόντιος πρόσφυγας απ’ την ΕΣΣΔ τουο ’39 κ.λπ. Ούτε όμως και οι «Πόντιοι» ήταν ενιαία ομάδα. Οι καταγόμενοι απ’ τη Σινώπη, οι «Σιναπλίδες», δεν δήλωναν «Πόντιοι», αλλά «Μικρασιάτες», λόγω της δημοτικής γλώσσας που μιλούσαν. Επίσης, εάν κατάγονταν από τη Ματσούκα, την Κρώμνη ή τη Φάτσα, υπήρχαν ως Ματσκαλήδες, Κρωμέτες, Φάτσαλήδες κ.λπ με ισχυρότατες τοπικές ταυτότητες που πολλές φορές επικάλυπταν την ευρύτερη «ποντιακή». (11)
    Η εθνοτοπική ποντιακή ταυτότητα θα αρχίσει να μορφοποιείται στη συνέχεια και να παίρνει έντονες μορφές στις περιόδους της δημοκρατικής ευφορίας. Η πρόσφατη μορφή της, ως ώριμη πλέον εθνοτοπική ταυτότητα, διαμορφώθηκε και εμπεδώθηκε μετά τη Μεταπολίτευση (12). Τότε, για πρώτη φορα, οι απόγονοι εκείνων που πολλές φορές αντίπαλων τοπικών ομάδων της δεκαετίας του ’20, αλλά και της δεκαετίας του ’40, θα ενοποιηθούν με μια νέα ιστορική αφήγηση που θα έχει ως επίκεντρο την εξιδανικευμένη ανάμνηση τυ Πόντου (13) και του πολιτισμού του, και μέσα από μια διαδικασία αλλαγών και μεταβολών θα επικεντρωθεί τελικά στην ανάμνηση της γενοκτονίας (14). Τότε το προσωνύμιο «Πόντιος» θα αποκτήσει άλλο, ευρύτερο περιεχόμενο στον πληθυσμό και θα γίνει στοιχείο μιας νέας συλλογικής ταυτότητας…»
    Επίλογος
    Η εργασία του Παυλίδη έχει και μια άλλη σημασία για τους ερευνητές, τους ασχολούμενους με την ιστορία των Ελλήνων του Εύξειονου Πόντου: Καλύπτει το κενό που υπήρχε όσον αφορά την καταγραφή της Δυτικοποντιακής ιστορικής εμπειρίας. Βαθμιαία, οι διάφορες ψηφίδες του ευξεινοποντιακού παζλ συμπληρώνονται. Έτσι, σιγά, σιγά ο ίδιος ο προσφυγικός χώρος με αυτοπεποίθηση αναπτύσσει την ερευνητική του δραστηριότητα, καλύπτοντας τα κενά, συνειδητοποιώντας την αδυναμία μιας επίσημης ιστοριογραφίας να αξιολογήσει ορθά και να ιεραρχήσει κατάλληλα τις ερευνητικές προτεραιότητες.

    http://www.eidisis.gr/index.php?option=com…rgaton&Itemid=3

  5. Μαιρη Μενισογλου on

    Ξάδελφε διαβάζω πάντα ότι γράφεις μαθαίνω πολλά πού αγνοω. Μαιρη Μενισογλου.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: