-Ταυτότητες μέσα στο χρόνο

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί το εισαγωγικό τμήμα της ευρύτερης μελέτης μου με τίτλο “Mνήμη, ταυτότητα και ιδεολογία στον ποντιακό ελληνισμό” και  συμπεριλαμβάνεται στο βιβλίο:

Γιώργος Κόκκινος – Βλάσης Αγτζίδης – Έλλη Λεμονίδου, Tο τραύμα και οι πολιτικές της Μνήμης.  Ενδεικτικές όψεις των συμβολικών πολέμων για την Ιστορία και τη Μνήμη, εκδ. Ταξιδευτής, Αθήνα.

Ήδη, από τη μελέτη αυτή,  έχω αναρτήσει ήδη τα:

-Πρόσφυγες του ’22 στη «μητέρα-πατρίδα»

-Κράτος και πρόσφυγες του ‘22…

Η Εισαγωγή αυτή ξεκινά με ένα νέο, χαρακτηριστικό ποίημα του Κώστα Διαμαντίδη.

Και μη μου πεις για προσφυγιά «Δεν άκουσα, δεν είδα»

Ρωτήστε εμάς που χάσαμε αναίτια πατρίδα.

Αχ, νάχα απ΄το χώμα σου μια χούφτα, μάνα Σμύρνη,

να τ’ άλειφα στο σώμα μου και βάλσαμο να γίνει.

Κώστας Διαμαντίδης[1]

Ταυτότητες μέσα στο χρόνο

Μελετώντας την ταυτότητα των προσφύγων της πρώτης γενιάς στην Ελλάδα συναντούμε μια συγκροτημένη διανόηση, που έχει πολιτική άποψη και καλή ιστορική εποπτεία της εποχής. Διανοούμενοι που θα επικεντρωθούν σε προσπάθειες καταγραφής των ιστορικών γεγονότων και διατήρησης της μνήμης μέσα από σωρεία δραστηριοτήτων που θα περιλαμβάνουν από ίδρυση σωματείων μέχρι αντιστορήσεις μοναστηριών και δημιουργίας συμβολικών χώρων μνήμης, όπως τα μνημεία. Σε διαφορετικό κοινωνικό πλαίσιο θα δράσουν οι πρόσφυγες στη Σοβιετική Ένωση. Το κύριο χαρακτηριστικό τους θα είναι οι προσπάθειες εδραίωσης της πολιτισμικής τους ταυτότητας στο νέο περιβάλλον. Προσπάθειες που θα οδηγήσουν στη διαμόρφωση του σοβιετικού ελληνισμού και στην εμφάνιση ενός εντυπωσιακού και μοναδικού πειράματος κατά το Μεσοπόλεμο.

Η ποντιακή ταυτότητα είτε στην Ελλάδα, είτε στη Σοβιετική Ένωση αποτελεί απλώς μια τοπική ταυτότητα με πάρα πολλές παραλλαγές. Στη Σοβιετική Ένωση θα επιχειρηθεί για πρώτη φορά η θεσμική κατοχύρωση του ποντιακού πολιτισμού με την απόπειρα αναγνώρισης της ποντιακής διαλέκτου ως της επίσημης ελληνικής γλώσσας των σοβιετικών Ελλήνων, χωρίς αυτό να οδηγεί σε ενδοεθνική ρήξη. Στον ελλαδικό χώρο οι πρόσφυγες αντιμετωπίζουν διαφορετικές συνθήκες. Ανακαλύπτουν ότι η τοπική τους ταυτότητα αποτελεί κάτι ευρύτερο και οδηγεί σε διαδικασίες μετεξέλιξης και ενδοεθνικής διαφοροποίησης και στην εν τέλει διαμόρφωση μιας εθνοτοπικής ταυτότητας.

Στον Πόντο, η ιδιαίτερη πολιτισμική ταυτότητα ήταν παραγνωρισμένη. Η αστική τάξη και οι διανοούμενοι κατέβαλαν προσπάθεια αποβολής των ιδιαίτερων ποντιακών χαρακτηριστικών.

Στο Φροντιστήριο Τραπεζούντας απαγορευόταν στους μαθητές να μιλούν την ποντιακή διάλεκτο.[2] Στον Πόντο οι λογοτέχνες και οι ποιητές θα εκφράζονται στην καθαρεύουσα. Ελάχιστα στοιχεία της ποντιακής θα παρεισφρύουν στα γραπτά τους. Όμως η προσφυγιά θα μετατρέψει ριζικά τη στάση της ελίτ απέναντι στον ποντιακό πολιτισμό, ο οποίος θα σημασιοδοτείται πλέον διαφορετικά, θα λαμβάνει συναισθηματικά και ιδεολογικά χαρακτηριστικά και θα θυμίζει τη χαμένη πατρίδα.[3]

Η πρώτη γενιά των προσφύγων θα είναι αυτή που θα αποτυπώσει στα κείμενά της -και στην πιο μικρή τους λεπτομέρεια- τα γεγονότα της σύγκρουσης στην Ανατολή και της Εξόδου. Η συσπείρωση και η κοινωνική αλληλεγγύη που θα δημιουργήσει η προσφυγιά θα οδηγήσει στις προσπάθειες για δημιουργία ποντιακών συλλόγων στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, για έκδοση περιοδικών, για ανάπτυξη ποντιακής λογοτεχνίας και θεάτρου και για θεσμοθέτηση πολιτιστικών εκδηλώσεων.[4] Στο ποίημα του Ηλία Τσιρκινίδη «Ο Δήμον ο κεμεντζετζής» η Έξοδος από τον Πόντο παρομοιάζεται με την κάθοδο στον Άδη: «Ποίος εμαυρολόεσεν; Ποίος εμαυροείπεν / …’κ’ έχουμε τα παρχάρια ‘μουν και τα’ άγια μοναστήρια / ‘κ’ έχουμε τα ψηλά ραχιά και τα νερά τα κρύα. / Εφέκαμε τα μερια μουν κι επήγαμε σ’ άλλα κόσμια / μακρά και πέραν θάλασσας, σο πλαν την Ρωμανίαν. / Επέμ’ναμε αλλόξενοι, σ’ αλλόξενα τα τόπια / επέμ’ναμ’ αστερέωτοι, ση χώρας τα στερέας».[5]

Τα κείμενα αυτά θα συγκροτήσουν το απαραίτητο εκείνο γνωστικό και εν μέρει ιδεολογικό υπόστρωμα, πάνω στο οποίο θα αναπτυχθούν ριζοσπαστικότερες προσεγγίσεις  είτε στα χρόνια της δημοκρατικής ευφορίας πριν τη χούντα του ’67, είτε κατά τις δεκαετίες του ’80 και του ’90.

Μια από τις πρώτες προσπάθειες καταγραφής των συνεπειών της πολιτικής που είχε ακολουθήσει ο τουρκικός εθνικισμός στο χώρο του Πόντου  θα γίνει από το Κεντρικό Συμβούλιο του Πόντου, που διατηρούσε γραφεία στην οδό Παπαρρηγοπούλου στην Αθήνα. Το Συμβούλιο θα συντάξει και θα εκδώσει τον Ιανουάριο του 1922 τη Μαύρη Βίβλο της τραγωδίας του Πόντου 1914-1922 στα γαλλικά και στα αγγλικά. Η έκδοση αποσκοπούσε στο να ενημερώσει τους ξένους διπλωμάτες και να προκαλέσει κάποια εκδήλωση συμπαράστασης προς τους καταδιωκόμενους πληθυσμούς.

Στις πρώτες εκδοτικές προσπάθειες στην Αθήνα το 1924 ανήκουν τα απομνημονεύματα του Αντωνίου Γαβριηλίδη, καπνέμπορου από την Πάφρα του Πόντου, ο οποίος εξορίστηκε και σώθηκε δραπετεύοντας. Το έργο είχε τον εξής τίτλο: Σελίδες εκ της Μαύρης Εθνικής Συμφοράς του Πόντου. Το βιβλίο του Γαβριηλίδη αποτελεί ένα ενδιαφέρον πόνημα για τα δεδομένα της εποχής. Συνοδεύεται από πλούσιο φωτογραφικό υλικό θυμάτων των διώξεων. Έχει αναλυτικούς πίνακες για τις διώξεις στο δυτικό Πόντο, αλλά και την κοινωνική παρουσία του ελληνισμού στην περιοχή αυτή.

Την ίδια εποχή ιδρύονται στην Ελλάδα και οι πρώτοι πολιτιστικοί και πολιτικοί ποντιακοί σύλλογοι. Οι αντάρτες του δυτικού Πόντου θα δημιουργήσουν στην Αθήνα το 1924, ως πρόσφυγες πλέον, την «Αδελφότητα Αγωνιστών του Πόντου», η οποία θα στοχεύει στην «…ένωσιν των απανταχού της Ελλάδος εγκατεστημένων προσφύγων Ποντίων ενεργώς αναμιχθέντων εις τον απελευθερωτικόν του Πόντου αγώνα…».[6] Το 1925 θα εκδοθεί στην Αθήνα το ιστορικό έργο του Γεωργίου Βαλαβάνη με τίτλο Σύγχρονος Γενική Ιστορία του Πόντου. Ο Βαλαβάνης αναφέρεται και στο μέλλον, θεωρώντας ότι οι «Πόντιοι επίγονοι», όπως αποκαλεί τις επόμενες γενιές, θα επιφέρουν τη δικαίωση. Τα θύματα των σφαγών στον Πόντο ανακαλούνται για να θυμίσουν το αδικαίωτο της προσπάθειας.

Παράλληλα, οι επιζήσαντες Πόντιοι, ως πρόσφυγες πλέον αρχίζουν να τιμούν τα θύματα των διώξεων. Μια από τις πρώτες καταγεγραμμένες εκδηλώσεις είναι το 1925 στη Νεάπολη Κοζάνης. Στην επιμνημόσυνη ομιλία του Γεωργίου Μαυρομματόπουλου διακρίνονται ήδη οι ιδεολογικές τάσεις που θα εκφραστούν ευρύτερα τη δεκαετία του ’80. Ο Αρχιμανδρίτης Πανάρετος Τοπαλίδης θα εκδώσει στη Δράμα το 1927 το βιβλίο Ο Πόντος ανά τους αιώνας. Το ίδιο έτος θα ιδρυθεί στην Αθήνα από Πόντιους διανοουμένους η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών (ΕΠΜ). Η έκδοση από το 1928 της περιοδικής έκδοσης Αρχείον Πόντου θα δόσει στους ερευνητές, αλλά και στον κάθε ενδιαφερόμενο ένα πολύτιμο εργαλείο. Το 1933 θα εκδοθεί το ιστορικό έργο Η Εκκλησία Τραπεζούντος του Μητροπολίτη Τραπεζούντας Χρύσανθου και προέδρου της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών. Ιδιαίτερη σημασία θα έχει το πλούσιο ιστορικό έργο της ΕΠΜ, ειδικά την εποχή που πρόεδρός της ήταν ο βυζαντινολόγος Οδυσσέας Λαμψίδης. Το 1935 θα εκδοθεί η Συνοπτική Ιστορία του Ελληνισμού του Πόντου από τον Δημήτριο Αποστολίδη, δήμαρχο της Αργυρούπολης την περίοδο της ρωσικής κατοχής (1916-1918). Το 1936 ο παλιός αντάρτης Δημήτριος Κουτσογιαννόπουλος θα εκδώσει τις εμπειρίες του στη Θεσσαλονίκη υπό τον τίτλο Ανάμεσα στους αντάρτες του Πόντου.

Η δικτατορία Μεταξά και η φοβερή δεκαετία του ’40 που θα ακολουθήσει με τον ελληνοϊταλικό πόλεμο, την τριπλή κατοχή, την Εθνική Αντίσταση και τέλος με τον εμφύλιο πόλεμο, θα απονεκρώσει την ποντιακή ιστορική κίνηση. Μόνο το βιβλίο του  Γεωργίου Σακκά θα εκδοθεί στη Νίκαια  Αττικής το 1943 με τον τίτλο Ιστορία των Ελλήνων της Τρίπολης. Πρόκειται για τη μελέτη των τραγικών γεγονότων στην Τρίπολη του Πόντου.  Μετά τον Εμφύλιο, οι συγγραφείς της πρώτης γενιάς βρίσκονται και πάλι στο προσκήνιο. Το 1954 ο Δημήτριος Φυλλίζης θα εκδώσει στη Θεσσαλονίκη το βιβλίο με τίτλο Αι τελευταίαι ημέραι της Τραπεζούντος.

Το 1955 ο Ιωακείμ Σαλτσής θα εκδόσει τα Χρονικά Κοτυώρων επίσης στη Θεσσαλονίκη Το 1956 ο Ελευθέριος Παυλίδης, πρόεδρος του Σωματείου των εκ Ρωσίας Ελλήνων, θα εκδώσει στην Αθήνα το βιβλίο Πώς και διατί εματαιώθη η Δημοκρατία του Πόντου. Την ίδια χρονιά ο Χριστόφορος Τσέρτικ εκδίδει, στην Αθήνα πάλι, τη νουβέλα «Φλόγες στον Πόντο. Χρονικό μιας εποχής«. Το 1957 θα εκδοθεί στην Αθήνα από τον Παντελή Βαλιούλη το βιβλίο Σελίδες εκ της συμφοράς του Πόντου και στη Θεσσαλονίκη το βιβλίο του Γεωργίου Γρ. Γρηγοριάδη Οι Πόντιοι του Καυκάσου, περιφέρειας Καρς και Αρνταχάν. Το 1958 θα εκδοθεί στη Θεσσαλονίκη το Γύρω από την άσβεστη φλόγα του Θ. Θεοφυλάκτου, αντιπρόεδρου του Εθνικού Συμβουλίου του Πόντου στο Βατούμ την περίοδο 1920-1921 και εκδότη της εφημερίδας Ελεύθερος Πόντος.

Στη συνέχεια, το 1962 θα εκδοθεί σε ανάτυπο η ομιλία του Πολυχρόνη Ενεπεκίδη από το Σύλλογο Αργοναύται-Κομνηνοί με τίτλο «Οι διωγμοί των Ελλήνων του Πόντου (1908-1918). Βάσει των ανεκδότων εγγράφων των κρατικών αρχείων της Αυστροουγγαρίας«. Το 1963 θα εκδοθεί στην Αθήνα το βιβλίο του Σταύρου Νικολαϊδη με τίτλο Πόντου θρήνος. Την ίδια χρονιά στη Θεσσαλονίκη θα κυκλοφορήσει το βιβλίο του Στυλιανού Μαυρογένους Το Κυβερνείον Καρς του Αντικαυκάσου (Κασκαγια Όμπλαστ) και το εν αυτώ ελληνικό στοιχείον κατά την περίοδον 1878-1929.

Το 1966 θα εκδοθεί η Γη του Πόντου από τον Δημήτρη Ψαθά. Το 1969 θα εκδοθεί το βιβλίο Τοπάλ Οσμάν του Γεωργίου Λαμψίδη. Στο βιβλίο αυτό για πρώτη φορά εμφανίζεται ο όρος «γενοκτονία» για να χαρακτηριστούν τα γεγονότα των εθνικών εκκαθαρίσεων που είχαν συμβεί στον Πόντο. Το 1970 θα εκδοθεί στην Αθήνα η Συμβολή εις την γενικήν ιστορίαν του Πόντου του Σάββα Ιωακειμίδη. Σημαντική συγγραφική παραγωγή έχουν επίσης ο Ευστάθιος Χριστοφορίδης (Σάρπογλης), ο Σίμος Λιανίδης, ο Κώστας Ασιατίδης, ο Ισαάκ Λαυρεντίδης, ο Παντελής Μελανοφρύδης κ.ά.[7]

Την περίοδο πριν τη δικατορία θα ξεκινήσει η διαδικασία ριζοσπαστικοποίησης. Θα παρατηρηθεί μια πρώτη σύγκλιση πολιτικά διαφορετικών τάσεων και μια κοινή προσπάθεια ανάδειξης των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών και της ιστορικής εμπειρίας. Στην εφημερίδα Ποντιακή Φωνή του κεντροαριστερού Χαράλαμπου Λυσσαρίδη εκφράζεται έντονος λόγος. Στο πρώτο φύλλο της εφημερίδας, που θα κυκλοφορήσει στη Θεσσαλονίκη τον Απρίλιο του 1964, θα υπάρχει σε πρωτοσέλιδο ο χάρτης της διεκδικούμενης Δημοκρατίας του Πόντου με τίτλο: «Πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι δικά μας θάναι».[8]

Μετά τη δικτατορία αρκετοί αριστεροί διανοούμενοι της δεύτερης και της τρίτης προσφυγικής γενιάς θα προσανατολιστούν στην ανάδειξη του πολιτισμού και διαφόρων άγνωστων πλευρών της ποντιακής ιστορίας, όπως ο Χρήστος Σαμουηλίδης, ο Κώστας Διαμαντίδης, ο Φόρης Παροτίδης, ο Μιχάλης Χαραλαμπίδης, ο Πάνος Καϊσίδης κ.ά. Με τον τρόπο αυτό η ενασχόληση με τον Πόντο δεν θα αποτελεί πλέον αποκλειστική ενασχόληση της παλιάς ηγετικής ομάδας της πρώτης γενιάς και των κληρονόμων της, συντηρητικών κυρίως πεποιθήσεων. Στα μέσα της δεκαετίας του ’80 θα παρατηρηθεί μια έντονη κινητικότητα, η οποία θα οδηγήσει στο αίτημα για την αναγνώριση της γενοκτονίας και θα έχει ως χαρακτηριστικό την εντυπωσιακή αύξηση των ποντιακών συλλόγων. Σύλλογοι που πολιτιστικά θα καλλιεργούν τον ποντιακό πολιτισμό, θα ιδρύουν χορευτικές και θεατρικές ομάδες και πολιτικά θα συμμετέχουν και θα συνδιαμορφώνουν ένα κίνημα δημιουργίας μνημείων και καθιέρωσης επετειακών εκδηλώσεων. Ο Michel Bruneau, γεωγράφος και διευθυντής ερευνών στο CNRS, που μελέτησε την ποντιακή διασπορά υποστηρίζει ότι η δημιουργία μιας εικονογραφίας με το στήριγμα των σωματείων δεν ήταν αρκετά ικανοποιητική για τη διατήρηση της ταυτότητάς τους. Έτσι, χρειάστηκε να χτίσουν, να διακοσμήσουν τόπους μνήμης και αναφοράς, όπως μοναστήρια και μνημεία.[9]

Παρατηρούμε ότι και στην περίπτωση των Ποντίων οι λέξεις αλλάζουν σημασία ανάλογα με την εποχή και τους χρήστες. Στα πρώτα χρόνια της προσφυγοποίησης, την ευρύτερη παμποντιακή σημασία ο όρος «Πόντιος» έπαιρνε μόνο σε κύκλους Ποντίων διανοουμένων, είτε από την εποχή του ποντιακού αγώνα (όπως αποτυπώνεται στα κείμενα για την ανεξαρτησία) είτε στη συνέχεια στην Ελλάδα (όπως συνάγεται από τις δηλώσεις αυτών που δημιούργησαν την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών ή τα πρώτα ποντιακά σωματεία στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη).

Τα πρώτα χρόνια με τον όρο «Πόντιος», ο λαός περιέγραφε μόνον αυτόν που προερχόταν από τις περιοχές του Μικρασιατικού Πόντου. Οι προερχόμενοι από τις περιοχές του Καρς του ρωσικού Καυκάσου, που παραχωρήθηκε στους Τούρκους απ’ τους μπολσεβίκους με τη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ[10], χαρακτηρίζονταν ως «Καυκάσιοι» ή «Ποντοκαυκάσιοι» και ας είχαν μεταναστεύσει από τον Πόντο μόλις 40 χρόνια πριν. Οι κατά το πλείστον τουρκόφωνοι πρόσφυγες από την καυκασιανή περιοχή της Τσάλκας στην Κεντρική Γεωργία ονομάζονταν «Τσαλκαλήδες», οι οποίοι επίσης εντάσσσονταν στην ομάδα των «Καυκασίων». Επίσης ονομαζόταν «Πάφραλης» ή «Σαμψολής» ο προερχόμενος από την Πάφρα ή τη Σαμψούντα. Βαθμιαία ο όρος «Πάφραλης» κατάληξε να σημαίνει γενικά τον τουρκόφωνο Δυτικοπόντιο. Επίσης «Ρωσοπόντιος» ονομαζόταν ο Πόντιος πρόσφυγας απ΄ την ΕΣΣΔ του ’39 κ.λπ.  Ούτε όμως και οι «Πόντιοι» ήταν ενιαία ομάδα. Οι καταγόμενοι απ’ τη Σινώπη, οι «Σιναπλίδες», δεν δήλωναν «Πόντιοι», αλλά «Μικρασιάτες», λόγω της δημοτικής γλώσσας που μιλούσαν. Επίσης, εάν κατάγονταν από τη Ματσούκα, την Κρώμνη ή τη Φάτσα, υπήρχαν ως Ματσκαλήδες, Κρωμέτες,  Φάτσαλήδες κ.λπ. με ισχυρότατες τοπικές ταυτότητες που πολλές φορές επικάλυπταν την ευρύτερη «ποντιακή».[11]

Η εθνοτοπική ποντιακή ταυτότητα θα αρχίσει να μορφοποιείται στη συνέχεια και να παίρνει έντονες μορφές στις περιόδους της δημοκρατικής ευφορίας. Η πρόσφατη μορφή της, ως ώριμη πλέον εθνοτοπική ταυτότητα, διαμορφώθηκε και εμπεδώθηκε μετά τη Μεταπολίτευση[12]. Τότε, για πρώτη φορά, οι απόγονοι εκείνων των  πολλές φορές αντίπαλων τοπικών ομάδων της δεκαετίας του ΄20, αλλά και της δεκαετίας του ’40, θα ενοποιηθούν με μια νέα ενιαία ιστορική αφήγηση που θα έχει ως επίκεντρο την εξιδανικευμένη ανάμνηση του Πόντου[13] και του πολιτισμού του, και μέσα από μια διαδικασία αλλαγών και μεταβολών θα επικεντρωθεί τελικά στην ανάμνηση της γενοκτονίας.[14] Τότε το προσωνύμιο «Πόντιος» θα αποκτήσει άλλο, ευρύτερο περιεχόμενο στον πληθυσμό και θα γίνει στοιχείο μιας νέας συλλογικής ταυτότητας.

 


 

[1] Μ’ αυτό το ποίημα ξεκινά τη νέα του ποιητική συλλογή (2010) με τίτλο Το αχ, το υστερνόν, ο  Κώστας Διαμαντίδης για να τονίσει το ενιαίο της προσφυγικής εμπειρίας. Ο Διαμαντίδης, ανήκει στην τρίτη προσφυγική γενιά, είναι πολιτικά ενεργοποιημένος και έντονα στρατευμένος σε κινήματα πολιτικής κριτικής. Είναι ο σημαντικότερος σύγχρονος Πόντιος ποιητής.

[2] Μαρία Βεργέτη, Από τον Πόντο στην Ελλάδα. Διαδικασίες διαμόρφωσης μιας Εθνοτοπικής Ταυτότητας, εκδ. Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη, 1994, σελ. 215, 225. Για το Φροντιστήριον Τραπεζούντος βλ.: Αντώνης Παυλίδης, «Το Φροντιστήριο Τραπεζούντας (190-1914) και η ιδεολογική κυριαρχία των Ελλήνων στον Πόντο», εκδ. Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, Αθήνα, 2004.

[3] Πάνος Καϊσίδης, «Οι απαρχές και η εξέλιξη της λογοτεχνίας των Ποντίων», περ. Ποντιακά, τεύχ. 1, Νοέμβριος 2007, σελ. 7.

[4] Οδυσέας Λαμψίδης, «Η ‘’ανακλησις’’ εις τους πρόσφυγας Έλληνας του Πόντου και αι επιπτώσεις αυτής δια την έρευνα της ποντιακής διαλέκτου», Αρχείον Πόντου, τόμ. 29, Αθήνα, 1989,  σελ. 6, 7.

[5] Ηλίας Α. Τσιρκινίδης, «Ο Δήμον ο κεμεντζετζής», περ. Χρονικά του Πόντου, μηνιαίο λαογραφικό περιοδικό,  τεύχ. 21-22, Αθήνα, Ιούνιος 1946, σελ. 526. [Εφέκαμε=αφήσαμε, ‘κ’= δεν (απ’ το ουκί), ΄μουν=μας (απ’ το ημών) ]

[6] Το Πρωτοδικείο Αθηνών ενέκρινε τον  Ιούλιο του 1924 τη σύσταση του συλλόγου. Το πρώτο κείμενο του συλλόγου που επιγράφεται «Αδελφότητος Αγωνιστών του Πόντου – Πόντος Μουτζαχιδλερί Δζεμιετί» είναι δίγλωσσο (ελληνικα-τουρκικά) και απευθύνεται στους πρόσφυγες παλιούς αντάρτες του Πόντου. «Απανταχού της Ελλάδος Αγωνιστάς του Πόντου – Γιονάνισταντα Μπουλουμάν Πόντος Μουτζαχιδλερινέ», αυτούς που “ ..εκάμαμε τον άγριον αγώνα δια την ελευθερίαν της ιδιαιτέρας Πατρίδος μας..” Οι στόχοι θα είναι: «..η δια της ενώσεως ..δημιουργία μεταξύ μας στενής αλληλεγγύης και αλληλοϋποστηρίξεως….η εξασφάλισις δυνάμεως επιτρεπούσης την καλλιτέρευσιν των συνθηκών του βίου και της εργασίας μας, την ενίσχυσιν ημών στερημένων εργασίας ….. ..εις την Αδελφότητα απεφασίσθη να λάβωσι μέρος καιαι ηρωϊδες της Πατρίδος μας, αι οποίαι δια της ενεργού συμμετοχής των εις τον άγριον εκείνον αγώνα , απεδείχθησαν πράγματι άξιαι θαυμασμού με την ηρωϊκήν και πατριωτικήν αυτοθυσίαν των.» (Αρχείο Στέλιου Θεοδωρίδη)

[7] Στη συνέχεια τη συγγραφική σκυτάλη θα πάρουν συγγραφείς της δεύτερης προσφυγικής γενιάς όπως οι Χρήστος Σαμουηλίδης, Στάθης Ευσταθιάδης, Γιώργος Χατζόπουλος, Χρήστος Ανδρεάδης, Έλσα Γαλανίδου-Μπαλφούσια, Πόπη Τσακμακίδου-Κωτίδου, Γεώργιος Γρηγοριάδης, Ερμής Μουρατίδης, Θανάσης Γεωργιάδης, Γιώργος Ανδρεάδης, Δημήτρης Αθανασιάδης κ.ά.

[8] Στο πρωτοσέλιδο άρθρο «Σκοπός και γραμμή μας» αναφέρεται: «Με άπειρο ιδρώτα, με δάκρυα και αίμα πότισαν την Ελληνική γη μέσα σε 40 χρόνια που πέρασαν, χωρίς ποτέ να λησμονήσουν τη γενέτειρά τους, την ΄΄χαμένη΄΄ πατρίδα, τον αλησμόνητο Πόντο….» («Σκοπός και γραμμή μας», εφημ. Ποντιακή Φωνή, αριθ. 1, 26 Απριλίου 1964, σελ. 1. Για την εφημερίδα αυτή βλ.: Πάνος Καϊσίδης, «Ο Χαράλαμπος Λυσαρίδης και η Ποντιακή  Φωνή του», περ. Ποντιακά, τεύχ. 17, Μάρτιος 2009, σελ. 20-21.

[9] Michel Bruneau, LesGrecspontiques. Diaspora, identite, territories, εκδ. CNRS, Παρίσι, 1998, , σελ. 21-41.

[10] Στις 3 Μαρτίου 1918 η Ρωσία θα συνάψει στην πόλη Μπρεστ Λιτόφσκ χωριστή συνθήκη ειρήνης με απίστευτα βαρείς όρους. Οι μπολσεβίκοι παραχωρούσαν στη Γερμανία ολόκληρη την Ουκρανία και την Κριμαία. Στο Νότο παραχωρούσαν την περιοχή Καρς-Αρνταχάν στους Τούρκους και αποχωρούσαν από τον Ανατολικό Πόντο. Μόνον η νίκη της Αντάντ επί των Κεντρικών Δυνάμεων στις 11 Νοεμβρίου του 1918 θα απαλλάξει τη σοβιετική Ρωσία από τους δυσβαστακτους όρους. Οι συνέπειες της Συνθήκες του Μπρεστ Λιτόφσκ θα είναι καταλυτικές τόσο για το ευρωπαϊκό επαναστατικό κίνημα, όσο και για τη μοίρα των Λαών της Ανατολής. Η άτυχη επανάσταση στη Γερμανία,  9 μόλις μήνες μετά την Συνθήκη του Μπρέστ Λιτόφσκ,  το Νοέμβριο του 1918 των Λούξεμπουργκ-Λίμπνεχτ, επιβεβαίωσε το αδιέξοδο που δημιούργησε η επιμονή του Λένιν για άνευ όρων ειρήνευση με τις Κεντρικές Δυνάμεις και επιβεβαίωσε τις θέσεις του Τρότσκι, των αναρχικών και της αριστερής αντιπολίτευσης που επιδίωκαν τη συνέχιση του πολέμου και τη μετατροπή του σε επαναστατικό…

Τη στάση αυτή των αριστερών προς τις επιλογές του Λένιν θα χρησιμοποιήσει ο Στάλιν για να δικαιολογήσει τις δίκες της Μόσχας και την εξόντωση της παλιάς φρουράς των μπολσεβίκων: «Οι δίκες έδειξαν πως αυτά τα αποβράσματα του ανθρώπινου γένους, από τις πρώτες κιόλας μέρες της Οχτωβριανής σοσιαλιστικής επανάστασης, συνωμοτούσαν με τους εχθρούς του λαού Τρότσκι, Ζηνόβιεφ και Κάμενεφ, ενάντια στο Λένιν, στο κόμμα, στο σοβιετικό κράτος. Οι προβοκατόρικες προσπάθειες τορπιλισμού της ειρήνης του Μπρέστ-Λιτόφσκ, στις αρχές του 1918… …. όλα αυτά και άλλα παρόμοια κακουργήματα, όπως αποδείχνεται διαπράττονταν είκοσι χρόνια, με τη συμμετοχή η την καθοδήγηση των Τρότσκι, Ζηνόβιεφ, Κάμενεφ, Μπουχάριν, Ρύκωφ και των συνεργών τους, σύμφωνα με εντολές των ξένων αστικών υπηρεσιών κατασκοπείας.» (Ιστορία του ΚΚΣΕ (μπολσεβίκοι), εκδ. Τα Νέα Βιβλία, Αθήνα, 1946, σελ. 177-178.)

Είναι ατύχημα το ότι όσοι μελετούν την περίοδο αυτή αγνοούν ή παρακάμπτουν την πλέον αποφασιστική στιγμή εκείνης της περιόδου. Εάν είχαν επικρατήσει οι Αριστεροί επί του Λένιν, η εξέλιξη θα μπορούσε να έχει οδηγηθεί στην αντιδιαμετρική κατεύθυνση απ’ αυτή που τελικά οδηγήθηκε.

[11] Αυτό είναι ένα φαινόμενο που το συναντούμε γενικά στους προσφυγικούς πληθυσμούς (Άλκη Κυριακίδου-Νέστορος, κ.ά., «Λαογραφία και προφορική ιστορία», περ. Εντευκτήριο, τεύχ. 8, σελ. 53, Νίκος Μαραντζίδης, ό.π., σελ. 92.)

[12] Ο όρος «εθνοτοπικη ταυτότητα» που αντιστοιχεί στην ταυτότητα των ποντιακών πληθυσμών,  αναλύεται από τη  Μαρία Βεργέτη στη διδακτορική της διατριβή: «…εθνοτοπική ταυτότητα  (ethno-regional identity) μπορεί να οριστεί η ταυτότητα της κοινωνικής ομάδας, μέλους ευρύτερου έθνους, που μεταναστεύει μαζικά από τον τόπο καταγωγής του, χωρίς δυνατότητα μαζικής επιστροφής σ’ αυτόν. Η ταυτότητα δεν είναι εθνική ή εθνοτική γιατί η ομάδα αποτελεί τμήμα ευρύτερου έθνους  και δεν είναι απλά τοπική γιατί έχει χαθεί ο γεωγραφικός χώρος αναφοράς.» (Μαρία Βεργέτη, ό.π., σελ. 57.)

[13] Patricia Fann, “The Pontic Myth of Homeland”, περ. JournalofRefugeeStudies, vol. 4, no. 4 εκδ. Oxford University Press, 1991, σελ. 340-356.

[14] Το ιστορικό γεγονός της γενοκτονίας θα τεκμηριωθεί σε δύο σημαντικές εκδόσεις: Πολυχρόνης Κ. Ενεπεκίδης, Γενοκτονία στον Εύξεινο Πόντο. Διπλωματικά Έγγραφα από τη Βιέννη (1909-1918), Θεσσαλονίκη, έκδ. Εύξεινος Λέσχη Θεσσαλονίκης, 1995, Κωσταντίνος Φωτιάδης, Η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, έκδ. Ίδρυμα της Βουλής των Ελλήνων, Αθήνα, 2004.

Από το 2007 η γενοκτονία των Ελλήνων στον Πόντο και σ’ όλη την υπόλοιπη Οθωμανική Αυτοκρατορία εντάχθηκε στις αναγνωρισμένες γενοκτονίες του 20ου αιώνα από τη Διεθνή Ένωση Μελετητών Γενοκτονιών (International Association of Genocide Scholars – IAGS).

—————————————–

Aναδημοσιεύτηκε:

http://www.anixneuseis.gr/?p=5945

http://kafkasios-pontokomitis.blogspot.com/2010/03/blog-post_2112.html

http://pontosworld.com/index.php?option=com_content&task=view&id=1653&Itemid=1

21 comments so far

  1. ΚΑΥΚΑΣΙΟΣ on

    Ο Γιάννης Γραμματικόπουλος (Πεκτέσος) γεννήθηκε το 1895 στη Γιόλαγουζτσαμ Καρς Καυκάσου Ρωσίας και έζησε στην Ποντοκώμη Κοζάνης όπου και πέθανε άνω των εκατόν χρόνων. Ξεκίνησε δίπλα στον πατέρα του εκπαιδευόμενος σε μεγάλες εργολαβίες στο Καρς. Ερχόμενος στην Ελλάδα θα δραστηριοποιηθεί στις κατασκευές έως και στα βαθιά του γεράματα.

    Σε συνέντευξή του, στον Θόδωρο Φελεκίδη, μεταξύ άλλων λέει:
    […]Κάποτε ήρθε το πλοίο και ανεβήκαμε.
    Δεν είχαμε χαρτιά τίποτε. Δεν ελέγχανε όμως και τίποτε. Ήρθε ένας Έλληνας συνταγματάρχης ο Πολεμαρχάκης, μας μάζεψε και μας έβγαλε λόγο στο πλοίο. «Θα πάτε στην Ευρώπη, κλεψιές , ατιμίες , βλασφημίες, όλα να τα ρίξετε στη θάλασσα».
    Ήρθαμε στην Ευρώπη…, οι κλέφτες και οι λωποδύτες όλοι εδώ ήταν
    ….[…]

    Ολόκληρη η συνέντευξη σε: http://kafkasios-pontokomitis.blogspot.com/2010/03/blog-post_3238.html

  2. […] -Ταυτότητες μέσα στο χρόνο […]

  3. […] στο -Ταυτότητες μέσα στο χρόνο , προσπάθησα να περιγράψω τις μεγάλες αυτές διαφορές […]

  4. […] καλός φίλος γράφει: “Τα πρώτα χρόνια με τον όρο «Πόντιος», ο λαός […]

  5. […] -Ταυτότητες μέσα στο χρόνο […]

  6. […] αποτέλεσμα, ήταν η μελέτη με τίτλο: “Mνήμη, ταυτότητα και ιδεολογία στον ποντιακό ελληνισμό“ που περιέχεται στην έκδοση: Γιώργος […]

  7. […] Ταυτότητες μέσα στο χρόνο […]

  8. […] Ταυτότητες μέσα στο χρόνο […]

  9. […] Ταυτότητες μέσα στο χρόνο […]

  10. […] Ταυτότητες μέσα στο χρόνο […]

  11. […] Ταυτότητες μέσα στο χρόνο 1. Στη Σοβιετική Ένωση μετά την Έξοδο 1.1. Ο σοβιετικός ελληνισμός του Μεσοπολέμου 1.1.1. Ταυτότητα και πολιτισμός 1.1.2. Το γλωσσικό ζήτημα 1.1.3  Οι αυτόνομες ελληνικές περιοχές 1.2. Οι σταλινικές διώξεις 1.3. Η νέα έξοδος 1.3.1. Αιτίες και διαδικασίες 1.3.2.  Η ταυτότητα των νέων προσφύγων 2. Πρόσφυγες του ’22 στη «μητέρα-πατρίδα» 2.1. Η αντιμετώπιση των προσφύγων. Οι δικοί μας Παλαιστίνιοι 2.2. Κράτος και πρόσφυγες 2.3. Πρόσφυγες και Αριστερά 2.3.1. Αντιμετώπιση 2.3.2. Ιδεολογικές κατασκευές και αλλοτρίωση 2.3.3. Πώς «αποφύγαμε» την παλαιστινιοποίηση; 2.3.4. Η γενοκτονία και η άρνησή της 2.3.5. Ο νέος «αυτοχθονισμός» 2.3.6. «Σταλινολόγοι» και σταλινολάγνοι (μια σύγκρουση για τις σταλινικές διώξεις) 3. Πολιτικές και κοινωνικές συμπεριφορές των προσφύγων 3.1. Εσωτερικές διαφοροποιήσεις 3.2. Πολιτικές τάσεις και προσφυγικά συνέδρια 3.3. Θανάσιμες διαιρέσεις 3.4. Νέα συνάντηση σε νέες συνθήκες 4. Εξωελλαδικές διεργασίες 4.1. Η δυτική ποντιακή διασπορά 4.2. Στη Ρωσία: Μετά το σοκ της σοβιετικής κατάρρευσης 4.3. Στην Τουρκία: Η ανάδυση μιας “Post Modern Pontusculuk” Like this:LikeBe the first to like this post. Κατηγορίες:Μικρασιατικός Ἑλληνισμός Ετικέτες:ΕΘΝΟΣ, Εκδηλώσεις, Ελληνισμός, Ελληνική Ιστορία, ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΤΡΑΥΜΑ, Μνήμες, Πόντος, ΠΑΤΡΙΔΑ, Σοβιετική Ένωση Σχόλια (0) Trackbacks (0) Γράψτε ένα σχόλιο Παράθεση […]

  12. […] Ταυτότητες μέσα στο χρόνο 1. Στη Σοβιετική Ένωση μετά την Έξοδο 1.1. Ο σοβιετικός ελληνισμός του Μεσοπολέμου 1.1.1. Ταυτότητα και πολιτισμός 1.1.2. Το γλωσσικό ζήτημα 1.1.3  Οι αυτόνομες ελληνικές περιοχές 1.2. Οι σταλινικές διώξεις 1.3. Η νέα έξοδος 1.3.1. Αιτίες και διαδικασίες 1.3.2.  Η ταυτότητα των νέων προσφύγων 2. Πρόσφυγες του ’22 στη «μητέρα-πατρίδα» 2.1. Η αντιμετώπιση των προσφύγων. Οι δικοί μας Παλαιστίνιοι 2.2. Κράτος και πρόσφυγες 2.3. Πρόσφυγες και Αριστερά 2.3.1. Αντιμετώπιση 2.3.2. Ιδεολογικές κατασκευές και αλλοτρίωση 2.3.3. Πώς «αποφύγαμε» την παλαιστινιοποίηση; 2.3.4. Η γενοκτονία και η άρνησή της 2.3.5. Ο νέος «αυτοχθονισμός» 2.3.6. «Σταλινολόγοι» και σταλινολάγνοι (μια σύγκρουση για τις σταλινικές διώξεις) 3. Πολιτικές και κοινωνικές συμπεριφορές των προσφύγων 3.1. Εσωτερικές διαφοροποιήσεις 3.2. Πολιτικές τάσεις και προσφυγικά συνέδρια 3.3. Θανάσιμες διαιρέσεις 3.4. Νέα συνάντηση σε νέες συνθήκες 4. Εξωελλαδικές διεργασίες 4.1. Η δυτική ποντιακή διασπορά 4.2. Στη Ρωσία: Μετά το σοκ της σοβιετικής κατάρρευσης 4.3. Στην Τουρκία: Η ανάδυση μιας “Post Modern Pontusculuk” Like this:LikeBe the first to like this post. Κατηγορίες:Μικρασιατικός Ἑλληνισμός Ετικέτες:ΕΘΝΟΣ, Εκδηλώσεις, Ελληνισμός, Ελληνική Ιστορία, ΜΝΗΜΗ ΚΑΙ ΤΡΑΥΜΑ, Μνήμες, Πόντος, ΠΑΤΡΙΔΑ, Σοβιετική Ένωση Σχόλια (0) Trackbacks (0) Γράψτε ένα σχόλιο Παράθεση […]

  13. Συνεχίζοντας την υποσημείωση 10:

    «“…Μέσα σ’ αυτή τη συνθήκη αναπτύχθηκε η αντιπολίτευση των Ρώσων αριστερών κομ-
    μουνιστών, οι οποίοι αρχικά αντιτέθηκαν στην ειρηνευτική συμφωνία με τη Γερμανία στο Brest Litovsk το 1918, υποστηρίζοντας ότι οι προσπάθειες θα έπρεπε να στραφούν στη μετατροπή του ιμπεριαλιστικού πολέμου σε επαναστατικό πόλεμο όλου του ευρωπαϊκού προλεταριάτου, σε αντίθεση με τον Λένιν που ήθελε να διασφαλίσει τις συνθήκες για την οικοδόμηση του σοσιαλισμού στη χώρα του. Γι’ αυτούς ήταν λάθος η επιλογή του Λένιν να δώσει προτεραιότητα στη Ρωσική επανάσταση εις βάρος της εξάπλωσης της παγκόσμιας επανάστασης….”

    «Μπορντίγκα εναντίον Πάνεκουκ» κυκλοφόρησε στη Μεγάλη Βρετανία τον
    Οκτώβριο του 2001 από το Antagonism Press

    Αναδημοσιεύτηκε από το ηλεκτρ. περιοδικό BlauMachen, τεύχ. 2, σελ. 71
    http://www.sporos.org/sites/sporos.org/files/Bordiga_vs_%20Panekoek.pdf

    Προλογικό σηµείωµα για την ελληνική έκδοση

    Η μπροσούρα Μπορντίγκα εναντίον Πάνεκουκ κυκλοφόρησε στη Μεγάλη Βρετανία τον Οκτώβριο του 2001 από το Antagonism Press. Αποτελείται από την ομώνυμη εισαγωγή και δύο άρθρα, γραμμένα το ένα από τον Αμαντέο Μπορντίγκα το 1921 και το άλλο από τον Άντον Πάνεκουκ το 1936, με τον κοινό τίτλο Κόμμα και Τάξη. Στην ελληνική έκδοση, που δημοσιεύουμε σ’ αυτή την ενότητα, συμπεριλαμβάνουμε σαν επίμετρο και το κείμενο του περιοδικού riff-raff

    H Δημοκρατία ως η Κοινότητα του Κεφαλαίου: Μια Ανολοκλήρωτη Κριτική της Δημοκρατίας, που γράφτηκε με σκοπό να αποτελέσει συμπλήρωμα στη σουηδική έκδοση της μπροσούρας του Antagonism και δημοσιεύτηκε αρχικά το καλοκαίρι του 2005 στο 7ο τεύχος του περιοδικού.
    Το κείμενο του riff-raff μπορεί να θεωρηθεί ότι αποτελεί συνέχεια της κριτικής στο δημοκρατισμό που παρουσιάσαμε στο 1ο τεύχος του Blaumachen με τη μετάφραση του κειμένου του Le Brise-Glace Το σημείο κατάρρευσης της δημοκρατικής ιδεολογίας……

    ————————–

    ενδιαφέρουσα συζήτηση και στοιχεία στο:

    http://parallhlografos.wordpress.com/2012/05/31/rotefahne/#comment-123170

    Ας δούμε τι λέει η Βικιπαίδεια :

    “Η απόπειρα για Τρίτη Ρωσική Επανάσταση άρχισε τον Ιούλη του 1918 με τη δολοφονία του Γερμανού Πρεσβευτή στη Σοβιετική Ένωση, με σκοπό να αποτραπεί η υπογραφή της Συνθήκης του Μπρεστ-Λιτόφσκ. Ακολουθήθηκε αμέσως από μια ένοπλη επίθεση στο Κρεμλίνο και την κατάληψη των κτιρίων του τηλεγραφείου και του τηλεφωνείου από τους αριστερούς σοσιαλεπαναστάτες, που μετέδωσαν διάφορα μανιφέστα με τα οποία έκαναν έκκληση στο λαό να ξεσηκωθεί ενάντια στους καταπιεστές του και να καταστρέψει το μπολσεβίκικο καθεστώς.

    Αλλά, ενώ αυτή η οδηγία δε βρήκε απήχηση στον πληθυσμό της Μόσχας, οι αγρότες της Νότιας Ρωσίας ανταποκρίθηκαν ρωμαλέα στην πρόσκληση να πάρουν τα όπλα. Ομάδες της Μαύρης Σημαίας και των Μπεζνατσάλι (χωρίς αρχές) αναρχικών τρομοκρατών δημιουργήθηκαν όσο γρήγορα και ορμητικά είχαν δημιουργηθεί το 1905.
    Αναρχικοί στο Ροστόβ, το Αικατερινοσλάβ και το Μπριάνσκ έσπασαν τις φυλακές για να απελευθερώσουν τους φυλακισμένους αναρχικούς και τύπωσαν πύρινες προκηρύξεις καλώντας το λαό να εξεγερθεί ενάντια στο καθεστώς των μπολσεβίκων. Τα Αναρχικά Αποσπάσματα Μάχης επιτέθηκαν σε Λευκούς, Κόκκινους και Γερμανούς, κατά τον ίδιο τρόπο. Πολλοί αγρότες συντάχθηκαν με την Επανάσταση, επιτιθέμενοι στους εχθρούς τους με δίκρανα και δρεπάνια. Εντωμεταξύ, σχηματίστηκαν στη Μόσχα, από τον Καζιμίρ Κοβαλέβιτς και τον Πιοτρ Σομπάλεφ, οι Παράνομοι Αναρχικοί για να είναι τα στρατεύματα αιφνιδιασμού της Επανάστασης, διεισδύοντας στις γραμμές των μπολσεβίκων και χτυπώντας όταν κανείς δε θα το περίμενε. Στις 25 Σεπτέμβρη του 1919, οι Παράνομοι Αναρχικοί κατάφεραν στους μπολσεβίκους το ισχυρότερο πλήγμα της Επανάστασης. Ανατίναξαν το Αρχηγείο της Επιτροπής Μόσχας του Κομμουνιστικού Κόμματος, σκοτώνοντας 12 και τραυματίζοντας 55 κομματικά μέλη, μεταξύ των οποίων και τους Νικολάι Μπουχάριν και Εμίλιαν Γιαροσλάφσκι.

    Παρακινημένοι από τη φαινομενική επιτυχία τους, οι Παράνομοι Αναρχικοί ανήγγειλαν μια νέα «εποχή του δυναμίτη», που θα σάρωνε τελικά τον καπιταλισμό και το κράτος. Οι μπολσεβίκοι απάντησαν εγκαινιάζοντας ένα νέο κύμα μαζικών συλλήψεων, στο οποίο πρώτοι σκοτώθηκαν οι Κοβαλέβιτς και Σομπάλεφ. Με τους ηγέτες τους νεκρούς και πολλές από τις οργανώσεις τους σε κουρέλια, οι υπόλοιποι Παράνομοι Αναρχικοί κατατροπώθηκαν στην τελευταία τους μάχη με την Τσεκά, χάνοντας πολλά από τα κρησφύγετά τους. Πολλές επιθέσεις και δολοφονίες έγιναν, ωσότου η Επανάσταση εξέπνευσε το 1922. Παρόλο που η Επανάσταση ήταν βασικά μια πρωτοβουλία των Αριστερών Εσέρων (σοσιαλεπαναστατών), οι αναρχικοί είχαν την υποστήριξη ενός μεγαλύτερου αριθμού του πληθυσμού και συμμετείχαν σε όλες σχεδόν τις επιθέσεις που οργάνωσαν οι Αριστεροί Εσέροι, πολλοί μάλιστα με εντελώς δική τους πρωτοβουλία. Οι πιο διάσημες φυσιογνωμίες της Τρίτης Ρωσικής Επανάστασης, ο Λεβ Τσέρνβι και η Φάνια Μπαρόν ήταν και οι δύο αναρχικοί.”

  14. Βλάσης Αγτζίδης on

    Ο Rizoσπάστης έγραψε για τη Συνθήκη του Μπρεστ Λιτόφσκ…

    ——————————————————————————————-

    Παρασκευή 29 Ιούνη 2012

    ΡΩΣΙΑ
    Η συκοφαντία της «εθνικής προδοσίας» δεν «κολλά» στους μπολσεβίκους!

    Ο Ρώσος Πρόεδρος, Βλαντιμίρ Πούτιν, απαντώντας σε ερωτήσεις στο Συμβούλιο της Ομοσπονδίας της Ρωσίας (Ανω Βουλή) την περασμένη Τετάρτη (27/06), προχώρησε σε μια άνευ προηγουμένου αντικομμουνιστική επίθεση κι αναφερόμενος στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, δήλωσε πως δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως «ιμπεριαλιστικός» και πως η Ρωσία ηττήθηκε σ’ αυτόν εξαιτίας της «εθνικής προδοσίας των μπολσεβίκων», που υπέγραψαν συμφωνία χωριστής ειρήνης στο Μπρεστ – Λιτόφσκ με τους Γερμανούς. Οπως είπε, «στην ουσία, η χώρα μας νικήθηκε από την ηττημένη πλευρά. Από τη μεριά της νέας κυβέρνησης των μπολσεβίκων ήταν μια πράξη εθνικής προδοσίας, που φοβόταν να το παραδεχθεί για λόγους κομματικών συμφερόντων». Ο ίδιος δήλωσε πως ήρθε καιρός το ρωσικό κράτος «να εκπληρώσει το καθήκον προς αυτούς που σκοτώθηκαν πολεμώντας για τη Ρωσία στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο». Για το λόγο αυτό θα δημιουργηθεί μια επιτροπή, η οποία θα καταθέσει προτάσεις «για τη διαιώνιση της μνήμης των στρατιωτών που πολεμούσαν στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο».

    Ο Ρώσος Πρόεδρος, ωστόσο, απευθύνοντας τη βρώμικη συκοφαντία σε βάρος των μπολσεβίκων για «εθνική προδοσία», επιλεκτικά ξεχνά πως σ’ εκείνον τον πόλεμο η Ρωσία ενεπλάκη μαζί με μια ομάδα καπιταλιστικών κρατών, ενάντια σε μια άλλη, όχι για τα συμφέροντα των εργατών και της πολυάριθμης αγροτιάς της, αλλά για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων των τότε κυρίαρχων τάξεων της τσαρικής αυτοκρατορίας!
    Ξεχνά ακόμη πως η τσαρική εξουσία, με τη συμμετοχή της σ’ αυτόν τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, προκάλεσε στο ρωσικό λαό μια τεράστια «αιμορραγία», αφού η Ρωσία είχε το μεγαλύτερο αριθμό θυμάτων σ’ αυτόν τον πόλεμο, άνω των 2 εκατομμυρίων ανθρώπων!

    Ξεχνά ακόμη πως λίγο πριν τη συμφωνία του Μπρεστ – Λιτόφσκ, ο παλιός ρωσικός στρατός συνεχώς υποχωρούσε κάτω από τα χτυπήματα που δεχόταν, ενώ η Επανάσταση δεν είχε προλάβει να δημιουργήσει την κατάλληλη εκείνη στρατιωτική μηχανή που θα σήκωνε το βάρος του πολέμου και υπήρξε ο κίνδυνος να πνιγεί η Επανάσταση στη «γέννησή» της, από το γερμανικό αστικό στρατό! Μήπως αυτό θα επιθυμούσε ο Βλ. Πούτιν, ως εκπρόσωπος της σημερινής ρωσικής αστικής τάξης κι απολογητής του τσαρισμού;

    Ξεχνά ακόμη πως η σοβιετική αντιπροσωπεία, που υπέγραψε στο Μπρεστ – Λιτόφσκ τη συνθήκη ειρήνης, αρνήθηκε να συζητήσει τους όρους της. Δήλωσε πως η ειρήνη που υπογράφεται, δε στηρίζεται στην ελεύθερη συγκατάθεση των λαών, αλλά υπαγορεύεται στη Σοβιετική Ρωσία από τον πάνοπλο γερμανικό ιμπεριαλισμό, που εκμεταλλεύεται την προσωρινή αδυναμία της νεαρής Σοβιετικής Δημοκρατίας, γι’ αυτό και η συζήτηση της συνθήκης είναι ανώφελη.

    Ξεχνά πως λίγα χρόνια αργότερα, κι αφού η Σοβιετική Εξουσία απέκρουσε την ξένη στρατιωτική επέμβαση 14 καπιταλιστικών κρατών σε βάρος της, πέρασε στην αντεπίθεση κι απελευθέρωσε σταδιακά έως και τις παραμονές του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου το σημαντικότερο μέρος των εδαφών που αναγκάστηκε να παραχωρήσει στις 3 Μάρτη του 1918.

    Η κατηγορία της «εθνικής προδοσίας» δεν κολλά στον Λένιν και στους μπολσεβίκους! Αυτό το γνωρίζει κι ο Βλ. Πούτιν, που λίγο μετά στην ίδια ομιλία του ισχυρίστηκε πως η κυβέρνηση της Σοβιετικής Ρωσίας έβγαλε διδάγματα από την ήττα «κι εξιλεώθηκε για όλα αυτά κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου». Επιμένει, όμως, στον αντικομμουνισμό, στην παραχάραξη της Ιστορίας, όπως άλλωστε κάνει και η ΕΕ, που σήμερα έχει αναγάγει σε επίσημη πολιτική της την εξίσωση του φασισμού με τον κομμουνισμό. Παρά τις διαφορές τους, ο στόχος τους είναι κοινός: Χτυπώντας την Ιστορία του κομμουνιστικού κι εργατικού κινήματος θέλουν να βάλουν εμπόδια στο μέλλον! Να θωρακίσουν την εξουσία της αστικής τάξης! Ας γνωρίζουν, όμως, πως η «λάσπη» τους σε βάρος των κομμουνιστών δεν πιάνει!

    http://www2.rizospastis.gr/wwwengine/story.do?id=6923215

  15. Β on

    Μια εξαιρετικά «επίκαιρη» διακήρυξη κυκλοφόρησε στον προσφυγικό κόσμο πριν από μισό αιώνα, το 1962. Την παραθέτουμε ολόκληρη μαζί με τον κατάλογο αυτών που είχαν υπογράψει:

    «Αδελφοί Πρόσφυγες,

    Σαράντα χρόνια συμπληρώθηκαν από τότε που το έθνος έζησε την πιο βαρειά συμφορά της νεώτερης Ιστορίας του: την Μικρασιατική καταστροφή … Σαράντα χρόνια συμπληρώθηκαν από τότε που ο Ελληνισμός της Μικράς Ασίας, του Πόντου και της Θράκης ξεριζώθηκε τραγικά από τις προγονικές εστίες του.
    Εμείς όσοι επιζήσαμε από τη φωτιά και το μαχαίρι, εγκαταλείψαμε μέσα σε ώρες, ό, τι πιο προσφιλές και πολύτιμο είχαμε: νεκρούς άταφoυς, χώματα ποτισμένα με ιδρώτα και αίμα, περιουσίες, πολιτισμό χιλιετηρίδων, και καταφύγαμε στην Ελλάδα γυμνοί, με το φτωχό μπογαλάκι της προσφυγιάς, για να δημιουργήσουμε κι” εδώ με το μόχθο μας και τη φλογερή αγάπη μας στη ζωή, να χτίσουμε πολιτείες, να στήσουμε επιχειρήσεις, ν” αναστήσουμε παιδιά, ν” αγωνιστούμε για ό, τι ωραίο και μεγάλο.
    Ολόκληρος ο κόσµος αισθάνεται την ανάγκη να τιµήση την τραγική αυτή επέτειο.
    Το 9ο Πανελλήνιο Προσφυγικό Συνέδριο που συνήλθε προ τινος εις την Αθήνα απεφάσισε την οργάνωση διαφόρων εκδηλώσεων σε όλη τη χώρα από τας τοπικάς προσφυγικάς οργανώσεις σε συνεργασία και µε άλλους παράγοντες της κoινωνικής ζωής.
    Η µνήµη δεν είναι µόνον φόρος τιµής, είναι ένας µεγάλος δάσκαλος, είναι η συνείδησις ή ίδια του κάθε λαού. Τη µνήµη αυτή ποιός θ” αρνηθεί να την τιµήση;
    Με δάκρυ, µε τραγούδι, µε τη βαθειά πονεµένη νοσταλγία για τον κόσµο που χάθηκε µα και µε το χαµόγελο της ελπίδας, της εµπιστοσύνης στις δηµιουργικές µας ικανότητες, η Επιτροπή µας καλεί οργανώσεις και άτοµα να συµβάλουν µε όλες τους τις δυνάµεις στην επιτυχία των εκδηλώσεων για την τραγική αυτή επέτειο.
    Η ζωή συνεχίζεται, τη θέλουµε ωραία, τη θέλουµε ειρηνική για µας, για τα παιδιά µας, για την Πατρίδα µας».

    Θεοδωράκης Μίκης Συνθέτης, Φωτιάδης Δηµήτριος Λογοτέχνης, Σωτηρίου Διδώ Λογοτέχνις, Παπαδηµητρίου Έλλη Λογοτέχνις, Τρυπιάς Νικόλαος Δήµαρχος Ν. Φιλαδελφείας, Παυλόπουλος Χάρης Δήµαρχος Καλλιθέας, Μανωλίδης Λεωνίδας Δήµαρχος Καισαριανής, Μαυροθαλασσίτης Σταύρος Δήµαρχος Αιγάλεω, Θωµαΐδης Σωτήριος Δήµαρχος Νικαίας, Μισαηλίδης Δηµήτριος Δήµαρχος Κερατσινίου, Κοσκινάς Μαρίνος Δήµαρχος Δραπετσώνας, Χατζήµπεης Σταµάτης τέως Βουλευτής Πειραιώς, Πρόεδρος του 8ου Πρoσφυγικoύ Συνεδρίου, Χονδροµµατίδης Χρήστος Πρόεδρος ΠΟΑΑΠ 1922, τέως Βουλευτής, Αραβανόπουλος Γεώργιος τέως Βουλευτής, Δικηγόρος, Ταλιαδούρος Δηµήτριος Πρόεδρος 9ου Πανελληνίου Προσφυγικού Συνεδρίου, Δικηγόρος, Μιχαλόπουλος Αλέξανδρος Γεν. Γραµµατεύς ΠΟΑΑΠ 1922, Δηµοτ. Σύµβ. Αθηναίων, Βιάρος Παναγιώτης Αντιπρόεδρος ΠΟΑΑΠ 1922, Σαββόπουλος Αναστάσιος Πρόεδρος Συλλόγου Προσφύγων Συνοικισµού Κουντουριώτη, Μάλτας Δηµήτριος Εκπρόσωπος Συλλόγου Προσφύγων Κάτω Τούµπας Θεσσαλονίκης, Γιαννάτος Αργύριος Πρόεδρος Συλλόγου Προσφύγων Πολυγώνου, Τουλουµτζής Ιωάννης Πρόεδρος Συλλόγου Προσφύγων Δραπετσώνας, Αθηναίος Νικόλαος Πρόεδρος Συλλόγου Βοµβοπλήκτων και Προσφύγων Δραπετσώνας, Λουκίδης Σάββας Πρόεδρος Συλλόγου Προσφύγων Κερατσινίου, Λέφας Γεώργιος Πρόεδρος Συλλόγου Δουργουτίου, Κροκιδάς Σπύρος Γεν. Γραµµατεύς Συλλόγου Προσφύγων Κάδµου Αµπελοκήπων, Ελευθερίου Βασίλειος Γεν. Γραμματεύς Συλλόγου Προσφύγων Καισαριανής, Ασιατίδης Κωνσταντίνος Πρόεδρος Ενώσεως Ποντίων Καλλιθέας, Σωτηριάδης Παναγιώτης Πρόεδρος Συλλόγου Προσφύγων Νέας Σμύρνης Λαρίσης, Βασιλειάδης Eυθύμιoς Πρόεδρος Παμμικρασιατικού Συνδέσμου Πατρών, Χατζηγνατιάδης Ευστάθιος Γεν. Γραμματεύς Προσφυγικής Ενώσεως Λαυρίου, Κυριακού Αλέξανδρος Πρόεδρος Ενώσεως Προσφύγων Θηβών.

    http://mikrasiatis.gr/?p=12177&cpage=1#comment-1378

  16. Κάμενεφ on

    ΛΕΝΙΝ 1918: η συνθήκη μεταξύ Γερμανών και μπολσεβίκων

    http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=2013-02-24&s=istorika

  17. Π on

    «….Ο παππούς μου, ο Γιώργος Μαυρομματόπουλος, έφυγε νωρίς αλλά σώθηκε ένα πολύτιμο χειρόγραφό του. Είναι η ομιλία που εκφώνησε το 1925, στο μνημόσυνο που έγινε στη Νεάπολη της Κοζάνης, «υπέρ των σφαγιασθέντων Ποντίων εν Τουρκία». Δημοσιεύω αυτούσια την ομιλία, πιστεύοντας πως είναι ένα ακόμη αποδεικτικό στοιχείο του ποντιακού δράματος:


    «Ρίγη συγκινήσεως πλημμυρούσι την καρδίαν μου, ο νους μου θολώνεται και άθελα αιμάσσοντα δάκρυα βουρκώνουν τα μάτια μου διότι προτίθεμαι να είπω ολίγα τινά, επί τω επετείω μημοσύνω της σήμερον, προ του κενοταφίου των σφαγιασθέντων, εν τη γενετείρα αδελφών ημών Ποντίων, ξέων ούτω τας ανεξιτήλους πληγάς εκάστου δοκιμασθέντος εκκλησιαζομένου Ποντίου.

    »Ο απηνής πόλεμος ο συνταράσσων τα έθνη, το εφεύρημα τούτο της ανθρωπότητος χρησιμοποιούμενον, ότε μεν διά την τιμωρίαν δήθεν της αλαζονίας και των αδικιών ενός έθνους υφ” ετέρου δήθεν δικαίου, ότε δε διά την κόρεσιν των αγρίων ενστίκτων ενίων εθνών και της δοξομανίας των Ηγητόρων αυτών, έδωσεν πάλιν αφορμήν αρχομένου του 1914 έτους, εις το ανθρώπινον θηρίον της φύσεως, τον Τούρκον, να κορέση τα βάρβαρα και θηριώδη ένστικτά του, των οποίων η απερίγραπτος μανία μόνο διά χριστιανικού αίματος ηδύνατο να κατευνασθεί. Είναι γνωστά τοις πάσι τα δεινοπαθήματα, άτινα υπό τον τυραννικώτερον ζυγόν εν Τουρκία υπέστημεν, όπου πανταχού της Τουρκίας, όπου έζη χριστιανός και δη Ελλην. Ούτω και εν Πόντω εν τη πατρίδι ημών είναι απερίγραπτοι αι σφαγαί, αι ατιμασίαι, αι δημεύσεις περιουσιών, τα βασανιστήρια εν ταις φυλακαίς και παν ό,τι είδος ατιμίας και ταπεινώσεως είναι δυνατόν να πλάση η ανθρώπινη φαντασία. Χιλιάδες έπεσαν υπό το απηνές φάσγανον του τυραννικού και αιμοχαρούς Τούρκου και μυριάδες απέθανον εκ των κακουχιών της πείνης και του ψύχους, καταφεύγοντες εις τα όρη και τας χαράδρας ή προτιμώντες την υγράν ταφήν καταποντιζόμενοι εις την θάλασσαν, ίνα διαφύγουσι τους αιμοσταγείς όνυχας της απαισίου υαίνης του Τούρκου, του όζοντος πάντοτε χριστιανικού αίματος και οιτινές άταφοι χωρίς κανέναν στοργικό δάκρυ, έρμαια αρπακτικών ορνέων και βορά θηρίων, οι πλείστοι απέμειναν ανά τα όρη, όπου μόνον το στοργικό χώμα της Ιεράς Πατρίδος μας εκάλυψεν τα απογυμνωθέντα οστά των και τα καληκέλαδα πτηνά του τόπου μας εθρήνησαν την τόσον τραγικήν απώλειάν των.

    »Επιμνημόσυνον δέησιν προσήλθομεν αγαπητοί αδελφοί, ίνα αναπέμψωμεν τω Κυρίω υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των μυριάδων εθνομαρτύρων της Πατρίδος μας και μ” ένα θερμό δάκρυ να ραντίσωμε το πενιχρόν κενοτάφιόν των. Η γαλανόλευκος σημαία μας, περιπαθώς εναγκαλίζεται τον τετιμημένον τάφον των, συγκαταλέγουσα και τούτους εις το Πάνθεον των ηρωών της, των δοξασάντων τα όπλα της Ελευθέρας Ελληνικής Πατρίδος και οίτινες νικηφόρως περιήγαγον ταύτην εις τα τέσσερα σημεία του ορίζοντος. Ναι, αδελφοί ισότιμοι με τους εθνομάρτυρες της ελευθέρας πατρίδος μας είναι και οι ανάνδρως υπό του Τούρκου σφαγιασθέντες αδελφοί μας. Μαρτύριον τρανότατον είναι η χιλιετηρίδας ολοκλήρους αριθμούσα ιστορία μας και οι εισέτι σωζόμενοι κολοσσοί των ευαγών ιδρυμάτων μας, άτινα ουχί κρατική αρωγή, αλλ” οβολοίς υποδούλων εδημιούργησεν και εν αις Ελληνοπρεπέστατα εσφυρηλατείτο η προς την Αγίαν του Χριστού Πίστη, τα Ελληνικά γράμματα και το Ελληνικόν μεγαλείον οργώσαν νεολαία μας.

    »Η δόξα η Ελληνική και ο δαιμόνιος Ελληνικός νους ουχί μόνον εις τα πόλεις αλλά και εις τα μικρότερα χωρία μας υπέσκαψεν τον κατακτητήν, όστις βαρέως φέρων το ειρηνικόν τούτο καίριον πλήγμα, τα πάντα εμηχανεύετο διά την εξόντωσιν ημών, και το κατώρθωσεν η από τα θεία διδάγματα παρεκκλίνουσα και προς τον υλισμόν ολοταχώς βαίνουσα ανθρωπότης διά του τρομακτικού ευρωπαϊκού πολέμου, άφθονα παρέσχεν αυτώ τα μέσα και ήρξατο του σατανικού σχεδίου του. Ουδείς κάλαμος ανθρώπινος δύναται να περιγράψει τα επακολουθήσαντα, πυρί και σιδήρω. Παν Ελληνικόν εις τέφραν μετέβαλεν και μυριάδας αδελφών ημών μαχαίρα απετελείωνε. Υμάς δε τους υποληφθέντες, συντρίμματα αγρίου λαίλαπος των πατρίων εξερρίζωσεν. Ούτω γαρ ηβουλήθησαν και οι φόβω και τρόμω, αλλά και φθόνω, κατά παντός Ελληνικού ισχυροί της γης.

    »Υπέρ των ψυχών λοιπόν, και των τόσον τραγικώς τελευτησάντων εν Πόντω αδελφών ημών, τελούμεν το σημερινόν μνημόσυνον δι” ο ας ικετεύσωμεν τον ύψιστον, όπως κατατάξαι αυτούς εν σκηναίς δικαίων, ημάς δε εμελήσω, σθένους, θάρρους και ελπίδος όπως ανδρουμένου του έθνους μας, του μη ανακύψαντος εισέτι, εκ των πολλαπλών πληγών του, δυνηθώμεν ημέραν τινά να λυτρώσωμεν τας πατρίδας ημών, εκείνας των οποίων η φύσις εσαεί έσεται Ελληνική και όπως στήσωμεν μνημεία και ανδριάντες εις δόξαν αιώνιον των σφαγιασθέντων και μαρτυρησάντων αδελφών ημών των οποίων αιωνία η μνήμη».

    Bίκτωρ Νέτας, http://www.efsyn.gr/?p=57012

  18. -1925: τιμώντας τα θύματα της Γενοκτονίας του Πόντου

    Μπορεί στην Εφημερίδα των Συντακτών να βρήκε βήμα ο Γιώργος Μαργαρίτης για να εκφράσει τις κνάτικές του απόψεις, όμως στη εφημερίδα αυτή εμφανίστηκαν και διαμαντάκια, όπως το παρακάτω κείμενο του Βίκτωρα Νέτα στις 03/06/13:

    ef-syn

    Μία αυθεντική κατάθεση για τη Γενοκτονία των Ποντίων

    Του Βίκτωρα Νέτα

    Ξαναφούντωσαν τον περασμένο μήνα με αφορμή την Ημέρα Μνήμης -19 Μαΐου- για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, οι συζητήσεις στην τηλεόραση, το ραδιόφωνο και τις εφημερίδες για μια ιστορική αλήθεια τεκμηριωμένη με στοιχεία, που κάποιοι αυθαίρετα αμφισβητούν. Οταν και οι νέες γενιές των Τούρκων ιστορικών, που αναζητούν την αλήθεια, για όσα συνέβησαν στην Οθωμανική αυτοκρατορία, αναγνωρίζουν ότι έγινε γενοκτονία Αρμενίων, Ελλήνων Ποντίων και άλλων λαών της Ανατολής -άρχισε το 1913- με στόχο την εθνοκάθαρση, δεν μπορεί η καθηγήτρια της Ιστορίας και βουλευτής της Δημοκρατικής Αριστεράς κυρία Μαρία Ρεπούση να υποστηρίζει τα αντίθετα.

    Το θέμα της γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου το κάλυψε πλήρως ο Κων. Φωτιάδης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με μια εξαντλητική μελέτη 600 σελίδων, που κυκλοφόρησε το 2004 από το Ιδρυμα της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία. Το έργο αυτό αξιολογήθηκε από επιστημονική επιτροπή καθηγητών Πανεπιστημίων με πρόεδρο τον Βασ. Κρεμμυδά και μέλη τούς Κων. Βακαλόπουλο, Παναγ. Ηφαιστο, Δημ. Κωνσταντόπουλο, Ευστάθιο Πελαγίδη και Νεοκλή Σαρρή. Με τα στοιχεία που παραθέτει ο Κων. Φωτιάδης δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι, κατά την περίοδο από το 1916 έως το 1923, εξοντώθηκαν 353.000 Ελληνες Πόντιοι και όσοι απέμειναν, ανθρώπινα ράκη κυριολεκτικά, ήρθαν στην Ελλάδα με την ανταλλαγή των πληθυσμών. Σε όλα τα σπίτια των Ποντίων έμειναν ζωντανές οι οδυνηρές μνήμες των διωγμών.

    Πολλά χρόνια πριν κυκλοφορήσει το βιβλίο του Κων. Φωτιάδη και πολύ πριν τεθεί θέμα για την αναγνώριση της γενοκτονίας, είχα πικρή γεύση του δράματος των Ποντίων ακούγοντας αφηγήσεις από τον παππού και τη γιαγιά μου- γονείς της μητέρας μου. Η γιαγιά μου η Αντιγόνη μου αφηγήθηκε τη ζωή της στο μαγνητόφωνο και τη δημοσίευσα. Ο παππούς μου, ο Γιώργος Μαυρομματόπουλος, έφυγε νωρίς αλλά σώθηκε ένα πολύτιμο χειρόγραφό του. Είναι η ομιλία που εκφώνησε το 1925, στο μνημόσυνο που έγινε στη Νεάπολη της Κοζάνης, «υπέρ των σφαγιασθέντων Ποντίων εν Τουρκία». Δημοσιεύω αυτούσια την ομιλία, πιστεύοντας πως είναι ένα ακόμη αποδεικτικό στοιχείο του ποντιακού δράματος:

    «Ρίγη συγκινήσεως πλημμυρούσι την καρδίαν μου, ο νους μου θολώνεται και άθελα αιμάσσοντα δάκρυα βουρκώνουν τα μάτια μου διότι προτίθεμαι να είπω ολίγα τινά, επί τω επετείω μημοσύνω της σήμερον, προ του κενοταφίου των σφαγιασθέντων, εν τη γενετείρα αδελφών ημών Ποντίων, ξέων ούτω τας ανεξιτήλους πληγάς εκάστου δοκιμασθέντος εκκλησιαζομένου Ποντίου.

    »Ο απηνής πόλεμος ο συνταράσσων τα έθνη, το εφεύρημα τούτο της ανθρωπότητος χρησιμοποιούμενον, ότε μεν διά την τιμωρίαν δήθεν της αλαζονίας και των αδικιών ενός έθνους υφ” ετέρου δήθεν δικαίου, ότε δε διά την κόρεσιν των αγρίων ενστίκτων ενίων εθνών και της δοξομανίας των Ηγητόρων αυτών, έδωσεν πάλιν αφορμήν αρχομένου του 1914 έτους, εις το ανθρώπινον θηρίον της φύσεως, τον Τούρκον, να κορέση τα βάρβαρα και θηριώδη ένστικτά του, των οποίων η απερίγραπτος μανία μόνο διά χριστιανικού αίματος ηδύνατο να κατευνασθεί. Είναι γνωστά τοις πάσι τα δεινοπαθήματα, άτινα υπό τον τυραννικώτερον ζυγόν εν Τουρκία υπέστημεν, όπου πανταχού της Τουρκίας, όπου έζη χριστιανός και δη Ελλην. Ούτω και εν Πόντω εν τη πατρίδι ημών είναι απερίγραπτοι αι σφαγαί, αι ατιμασίαι, αι δημεύσεις περιουσιών, τα βασανιστήρια εν ταις φυλακαίς και παν ό,τι είδος ατιμίας και ταπεινώσεως είναι δυνατόν να πλάση η ανθρώπινη φαντασία. Χιλιάδες έπεσαν υπό το απηνές φάσγανον του τυραννικού και αιμοχαρούς Τούρκου και μυριάδες απέθανον εκ των κακουχιών της πείνης και του ψύχους, καταφεύγοντες εις τα όρη και τας χαράδρας ή προτιμώντες την υγράν ταφήν καταποντιζόμενοι εις την θάλασσαν, ίνα διαφύγουσι τους αιμοσταγείς όνυχας της απαισίου υαίνης του Τούρκου, του όζοντος πάντοτε χριστιανικού αίματος και οιτινές άταφοι χωρίς κανέναν στοργικό δάκρυ, έρμαια αρπακτικών ορνέων και βορά θηρίων, οι πλείστοι απέμειναν ανά τα όρη, όπου μόνον το στοργικό χώμα της Ιεράς Πατρίδος μας εκάλυψεν τα απογυμνωθέντα οστά των και τα καληκέλαδα πτηνά του τόπου μας εθρήνησαν την τόσον τραγικήν απώλειάν των.

    »Επιμνημόσυνον δέησιν προσήλθομεν αγαπητοί αδελφοί, ίνα αναπέμψωμεν τω Κυρίω υπέρ αναπαύσεως των ψυχών των μυριάδων εθνομαρτύρων της Πατρίδος μας και μ” ένα θερμό δάκρυ να ραντίσωμε το πενιχρόν κενοτάφιόν των. Η γαλανόλευκος σημαία μας, περιπαθώς εναγκαλίζεται τον τετιμημένον τάφον των, συγκαταλέγουσα και τούτους εις το Πάνθεον των ηρωών της, των δοξασάντων τα όπλα της Ελευθέρας Ελληνικής Πατρίδος και οίτινες νικηφόρως περιήγαγον ταύτην εις τα τέσσερα σημεία του ορίζοντος. Ναι, αδελφοί ισότιμοι με τους εθνομάρτυρες της ελευθέρας πατρίδος μας είναι και οι ανάνδρως υπό του Τούρκου σφαγιασθέντες αδελφοί μας. Μαρτύριον τρανότατον είναι η χιλιετηρίδας ολοκλήρους αριθμούσα ιστορία μας και οι εισέτι σωζόμενοι κολοσσοί των ευαγών ιδρυμάτων μας, άτινα ουχί κρατική αρωγή, αλλ” οβολοίς υποδούλων εδημιούργησεν και εν αις Ελληνοπρεπέστατα εσφυρηλατείτο η προς την Αγίαν του Χριστού Πίστη, τα Ελληνικά γράμματα και το Ελληνικόν μεγαλείον οργώσαν νεολαία μας.

    »Η δόξα η Ελληνική και ο δαιμόνιος Ελληνικός νους ουχί μόνον εις τα πόλεις αλλά και εις τα μικρότερα χωρία μας υπέσκαψεν τον κατακτητήν, όστις βαρέως φέρων το ειρηνικόν τούτο καίριον πλήγμα, τα πάντα εμηχανεύετο διά την εξόντωσιν ημών, και το κατώρθωσεν η από τα θεία διδάγματα παρεκκλίνουσα και προς τον υλισμόν ολοταχώς βαίνουσα ανθρωπότης διά του τρομακτικού ευρωπαϊκού πολέμου, άφθονα παρέσχεν αυτώ τα μέσα και ήρξατο του σατανικού σχεδίου του. Ουδείς κάλαμος ανθρώπινος δύναται να περιγράψει τα επακολουθήσαντα, πυρί και σιδήρω. Παν Ελληνικόν εις τέφραν μετέβαλεν και μυριάδας αδελφών ημών μαχαίρα απετελείωνε. Υμάς δε τους υποληφθέντες, συντρίμματα αγρίου λαίλαπος των πατρίων εξερρίζωσεν. Ούτω γαρ ηβουλήθησαν και οι φόβω και τρόμω, αλλά και φθόνω, κατά παντός Ελληνικού ισχυροί της γης.

    »Υπέρ των ψυχών λοιπόν, και των τόσον τραγικώς τελευτησάντων εν Πόντω αδελφών ημών, τελούμεν το σημερινόν μνημόσυνον δι” ο ας ικετεύσωμεν τον ύψιστον, όπως κατατάξαι αυτούς εν σκηναίς δικαίων, ημάς δε εμελήσω, σθένους, θάρρους και ελπίδος όπως ανδρουμένου του έθνους μας, του μη ανακύψαντος εισέτι, εκ των πολλαπλών πληγών του, δυνηθώμεν ημέραν τινά να λυτρώσωμεν τας πατρίδας ημών, εκείνας των οποίων η φύσις εσαεί έσεται Ελληνική και όπως στήσωμεν μνημεία και ανδριάντες εις δόξαν αιώνιον των σφαγιασθέντων και μαρτυρησάντων αδελφών ημών των οποίων αιωνία η μνήμη».

    ΥΓ. Εκπληκτικά ήταν τα ελληνικά του παππού, ο οποίος αποφοίτησε από το περίφημο Φροντιστήριο της Τραπεζούντας.

    http://www.efsyn.gr/?p=57012

    http://pontosandaristera.wordpress.com/2013/07/08/netas/

  19. […] –Ταυτότητες μέσα στο χρόνο, […]

  20. Τουρκόσποροι

    Sraosha | 06.01.2015 |

    Είμαστε οι Τουρκόσποροι. Είμαστε πια πεθαμένοι ή υπέργηροι. Ήμασταν πολλοί. Όταν λέμε «πατρίδα», πάντα εννοούμε εκείνη την αχανή χώρα πέρα από τη θάλασσά σας, εκείνη τη χώρα που δεν ήταν ούτε δική μας ούτε των Τούρκων. Ήρθαμε από πόλεις που δε διανοείστε και που δε θα χτίσετε ποτέ, ξεριζωθήκαμε από τοπία που δεν έχουνε καμμία σχέση με τους χείμαρρους και τα ξεροβούνια σας και τους λασπερούς σας κάμπους, μόλις προλάβαμε να μεγαλώσουμε σε κόσμους που χαλβαδιάζετε σε ταινίες Τούρκων και Ιρανών και με ωραία φίλτρα και σωστό φωτισμό.

    Μας τσουβαλιάσατε και μας φέρατε. Μας βάλατε σε σαπιοκάραβα. Μας βάλατε να περπατάμε. Άλλους μας σφαγίασαν, άλλους μας έπνιξαν, άλλοι συνωστιστήκαμε στην προκυμαία της Μερσίνας. Πολλοί από εμάς χάθηκαν — μέχρι και τη δεκαετία του ’80 μια ήρεμη ραδιοφωνική φωνή θα έψαχνε κάποιους από εμάς με όνομα και επώνυμο στις αναζητήσεις του Ερυθρού Σταυρού. Μας μετατρέψατε σε πλάνητες αλλογενείς, μας τάξατε αποζημιώσεις και μας δώσατε παλιόχαρτα που τίποτε δεν άξιζαν. Μας κάνατε εργάτες και γεωργούς.

    Μας είπατε όλους «πρόσφυγες», μας φέρατε στη χώρα σας και μας βάλατε σε παραπήγματα και σε χωριά όπου οι ντόπιοι σταβλίζονταν δέκα μαζί σ’ έναν οντά και δεν πλένονταν ποτέ, για να μη φύγει το Άγιο Μύρον της βάφτισης από πάνω τους. Όσες ήμασταν γυναίκες μάς βγάλατε πουτάνες, είτε ήμασταν σωφρόνως πολυγαμικές Σμυρνιές, είτε αγέλαστες Πολίτισσες, είτε μητριαρχικές Καππαδόκισσες: πλενόμασταν πολύ, βάζαμε κολώνια, φοράγαμε νυχτικά. Μας φυτέψατε όπου πιστεύατε ότι θα προγκήξουμε τον Σλάβο και τον Αρβανίτη και τον Βλάχο, αλλά εμείς δε φέραμε μαζί μας τον ελληνισμό που ονειρευόσασταν, παρά κάτι πολύ μεγαλύτερο και εντελώς ακατάλληλο για τους σκοπούς σας. Απόπαιδα. Γιατί εσείς θέλατε να φτιάξετε τη μονόγλωσση μονόδοξη ελλαδική χαρά σας, το ζωντανό μαυσωλείο των αρχαίων προγόνων, κι εμείς μιλάγαμε τούρκικα, ποντιακά, καππαδόκικα, γαλλικά και μια σπασμένη καθαρεύουσα που μαθαίναμε στα σχολεία. Γιατί εμείς τρώγαμε μαντί και ιμάμ και καβουρμά και πληγούρι. Γιατί μολύναμε τη βαλκανική μουσική σας και τους μπάλλους σας με αμανέδες και καρσιλαμάδες και άσματα οθωμανικά.

    Σας δώσαμε παραβατικότητα και σας δώσαμε γράμματα. Σας φέραμε φαγητό και χασίσι. Σας υπενθυμίζαμε τι υπήρχε πίσω από τη Μυτιλήνη και τη Χίο, πίσω από τον κολοβό ορίζοντα των οραμάτων σας. Μετά, όταν πάψαμε κάποτε να είμαστε οι αούντηδες που «ούι, ρι συ, πίνουν νιρό!» στη βρύση του χωριού σας μετά από πεζοπορία ημερών, αναλάβατε εξ ονόματός μας να πάρετε την Πόλη και την Αγια Σοφιά. Συμβολικώς πάντα. Γιατί συμβολικώς μόνο ζείτε και συμβολικώς σκοτώνεστε και συμβολικώς αφήνετε άλλους πρόσφυγες και αλλογενείς να πνίγονται και να ξεπαγιάζουν στα σύνορα της ελλαδικής χαράς σας.

    Εμείς πεθαίνουμε πια, όσοι απομείναμε, τουλάχιστον πεθαίνουμε ειρηνικά. Τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας είναι σαν κι εσάς, είναι εσείς. Γιατί είναι μεγάλο μαύλισμα να είσαι Έλληνας. Έστω και συμβολικώς. Κι ας πνιγούνε κι ας πεθάνουν κι ας ξεπαγιάσουν όσοι χρειαστεί.

    http://www.thegreekcloud.com/blogs/blog.php?pg=3&uid=13&id=1281&fb_comment_id=994547613907825_1263032467059337&comment_id=995970427098877&reply_comment_id=1263032467059337#f3a93c77e8

  21. ΕΥΡΥΔΙΚΗ ΣΙΦΝΑΙΟΥ

    ΕΘΝΙΚΟΣ ΑΥΤΟΠΡΟΣΔΙΟΡΙΣΜΟΣ
    ΣΕ ΕΝΑ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΜΕΝΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
    Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΕΝΟΣ ΕΛΛΗΝΑ ΕΜΠΟΡΟΫΠΑΛΛΗΛΟΥ
    ΑΠΟ ΤΟ ΡΩΣΙΚΟ ΕΜΠΟΡΙΟ ΣΙΤΗΡΩΝ

    Η εμπορική αλληλογραφία του Ερηγόριου Κούππα που βρίσκεται στο
    Ε.Λ.Ι.Α.1

    αποτελεί τεκμήριο εξαιρετικού ενδιαφέροντος για τις αλλαγές
    που επήλθαν στο ρωσικό σιτεμπόριο το β ‘ μισό του 19ου αι. και μοναδική
    ίσως αρχειακή πηγή που αφηγείται με τη ματιά ενός έλληνα εμπόρου και
    από «πρώτο χέρι» τις δυσκολίες που είχαν ενσκήψει στη διεθνοποιημένη
    αυτή οικονομική δραστηριότητα σε μια από τις μεγαλύτερες σιτοπαραγω­
    γούς χώρες του κόσμου2

    Μέσα στο πλαίσιο αυτών των αλλαγών και της
    οικονομικής αποσταθεροποίησης, εικονογραφείται η διαδικασία εθνικής
    αφύπνισης και αυτοπροσδιορισμοΰ μιας εθνοτικής ομάδας, των Ελλήνων
    πάροικων, υπό την πίεση των ανερχόμενων εθνικισμών.
    Οι οικονομικές αλλαγές στο ρωσικό σιτεμπόριο στο β’ μισό του 19ου
    αι. μπορούν να συνοψιστούν στα παρακάτω: η Ρωσία έχασε τη θέση του
    αποκλειστικού προμηθευτή σιτηρών για τις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις,
    οι τιμές του ρωσικού σταριού διεθνοποιήθηκαν, τα περιθώρια κερδών μει­
    ώθηκαν και τέλος άλλαξε ο τρόπος οργάνωσης του εμπορίου με την εισα­
    γωγή του τηλέγραφου και των ατμόπλοιων στις μεταφορές3

    . Η κατάργηση
    του συστήματος της δουλοπαροικίας και η αλλαγή στον τρόπο μεταφοράς
    και οργάνωσης του εμπορίου των σιτηρών από την ενδοχώρα στα λιμάνια
    αποτέλεσαν τις δύο σημαντικότερες μεταβολές, απότοκο των οποίων
    υπήρξε, μεταξύ άλλων, και η…………
    ………………………………………………..

    http://ine-notebooks.org/index.php/te/article/viewFile/74/135


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: