-Από τον Πόντο στο Μακρονήσι

Ψάχνοντας κάποια παλιότερα κείμενα έπεσα πάνω σε μια εκτύπωση με τίτλο «Η Μακρόνησος των Προσφύγων» και υπότιτλο: «Από τον Πόντο στο Μακρονήσι». Είναι ένα κείμενο που το είχα ξεχάσει κυριολεκτικά. Φαίνεται ότι γράφτηκε με αφορμή ένα Διεθνές Συνέδριο για τη Μακρόνησο, που έγινε στις 6 και 7 Μαρτίου 1998 κι απ’ όπου απουσίαζε πλήρως κάθε αναφορά στο γεγονός ότι από το Μακρονήσι είχαν «περάσει» και Πόντιοι πρόσφυγες. Θα πρέπει να δημοσιεύτηκε τότε στην εφημερίδα «Εύξεινος Πόντος».  

 Με αφορμή την υπενθύμιση του ιστορικού γεγονότος από τον «Πόντο κι Αριστερά» αναρτώ τα κείμενα αυτά. Το αντίγραφο αυτό είναι το μόνο που έχει απομείνει στο δικό μου αρχείο, εφόσον πολλά παλιά κείμενα χάθηκαν από τη μνήμη του υπολογιστή μου, ενός Olivetti (αλήστου μνήμης και απαράδεκτης υποστήριξης) που είχα μέχρι το 1998.

Στο κείμενο αυτό περιέχεται και μια μαρτυρία της Αγγελικής Μυρωνίδου (το γένος Αγτζίδη), που δημοσιεύτηκε στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» σ’ ένα μεγάλο αφιέρωμα που είχα κάνει το ΄94.

Στη συνέχεια, η μαρτυρία αυτή συμπεριλήφθηκε στο συλλογικό έργο που βασιζόταν στο αφιέρωμα του ’94 και είχε ως τίτλο: «Οι άγνωστοι Ελληνες του Πόντου», Αθήνα, εδ. Εταιρεία Μελέτης Ελληνικής Ιστορίας, 1997.  

Το δικό μου κείμενο, που ακολουθεί τη μαρτυρία της Μυρωνίδου, συμπεριλαμβάνει επίσης τη μαρτυρία αυτή….. 

«Μυρωνίδου Αγγελική

«Γεννήθηκα στο Αμιρχάν του Καρς. Ο γονείς μου είχαν πάει στο ρωσοκρατούμενο Καύκασο το 1877. Η πατρίδα τους ήταν η Χερίανα του Πόντου. Εφυγαν για να γλυτώσουν από την καταπίεση των Τούρκων. Στην περιοχή του Καρς ζούσαν 70.000 Ελληνες. Είμασταν μια ανθούσα κοινότητα. Στα μέρη μας έγιναν οι φονικότερες συγκρούσεις μεταξύ του ρωσικού και του τουρκικού στρατού στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Θυμάμαι, μικρό παιδί ήμουν τότε, τους χιλιάδες Τούρκους στρατιώτες που είχαν βρει το θάνατο από το πολύ κρύο καθώς προσπαθούσαν να ανέβουν από τα βουνά μας για να αιφνιδιάσουν τους Ρώσους. Μετά το 1918 στην περιοχή του Καρς εμφανίστηκαν ελληνικά στρατιωτικά σώματα από τους ντόπιους Ελληνες. Υπήρχε μεγάλος ενθουσιασμός. Τα τραγούδια τους ήταν πατριωτικά και μιλούσαν συνέχεια για την Ελλάδα. Περίμεναν ότι σύντομα θα έρθει ελληνικός στρατός. Ολοι τότε πιστεύαμε ότι ήρθε η ώρα να ελευθερωθούμε. Τα πράγματα όμως ήρθαν αλλοιώτικα. Στη Ρωσία, λόγω της μεγάλης φτώχειας και της αθλιότητας, πήραν την εξουσία οι μπολσεβίκοι. Τα δικά μας μέρη τα έδωσαν στους Τούρκους. Ετσι γίναμε πρόσφυγες. Για τέσσερα χρόνια γυρνούσαμε μέσα στη Ρωσία, στη φωτιά του εμφυλίου πολέμου. Πολλοί Ελληνες πρόσφυγες πέθαναν από τις κακουχίες και τις αρρώστειες. Εμείς ζήσαμε τον πιο πολύ χρόνο στην Ανάπα. Στην Ελλάδα ήρθαμε την άνοιξη του 1922. Αιτία ήταν η γιαγιά μας που έλεγε «Στην Ελλάδα θέλω να πάω και ας πεθάνω!». Και πράγματι μόλις φτάσαμε στην Ελλάδα μας έβαλαν για δύο μήνες καραντίνα στο Μακρονήσι. Η γιαγιά μου δεν άντεξε πολύ. Πέθανε και τη θάψαμε εκεί. Μετά κάτσαμε σε αντίσκοινα στα Λιπάσματα στον Πειραιά. Από `κει πήγαμε στο Αγρίνιο. Η φτώχεια μας ήταν πολύ μεγάλη. Στην αρχή ζητιανεύαμε για να ζήσουμε. Από το Αγρίνιο πήγαμε στο Κιλκίς, σ’ ένα χωριό που το έλεγαν Σταυροχώρι. Ηταν πολύ δύσκολα χρόνια. Χιλιάδες πρόσφυγες πέθαναν. Μόλις συνήλθαμε λίγο οικονομικά έγινε ο πόλεμος. Ο άντρας μου σκοτώθηκε πολεμώντας στα βουνά της Αλβανίας…»

6 12

Μια εξαιρετική περιγραφή του κολαστηρίου της Μακρονήσου για τους ταλαιπωρημένους πρόσφυγες του 1922, δίνει ο Ευτύχιος Γιαρένης σε βιβλίο του που εκδόθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1933:

Οι μαούνες, μία-μία φόρτωναν και ξεφόρτωναν και ξαναγύριζαν πίσω να επαναλαμβάνουν το ίδιο μέχρι αργά το βράδυ.

Μα ποιό μέρος είναι αυτό, πώς το λέγανε; Δέν είχε ούτε ένα σπίτι, δέν είχε ούτε λίγο νερό να πιουν, να πλυθούν, να ξεβρωμίσουν, ένα δένδρο, λίγη βλάστηση;

Κράτα την αναπνοη σου, αγαπημένε μου αναγνώστη, κρατήσου καλά μην πέσεις, γιατί θα ακούσεις το φρικτό όνομα τού τόπου αυτού, τής γης αυτής, θα κρύψεις το πρόσωπό σου από ντροπή, διότι βρέθηκαν συνάνθρωποί σου να σκεφθούν να διαλέξουν τον τόπο αυτό γιά τα ξενιτεμένα τους αδέλφια, που τ’ όνειρό τους ήταν, αιώνες τώρα, πώς να έρθουν στη μάνα πατρίδα! «Φτούσου, άνθρωπε, και πάλι».

Χάθηκε τόσος τόπος, να βρεθεί μιά άκρη, μιά γωνιά σ’ ολόκληρη τη χώρα, που να έχει, αν όχι τίποτε άλλο, τουλάχιστον νερό! Να ξεδιψάσουν αυτοί, να βρέξουν και τα φλογισμένα απ’ τον πυρετό χείλη των αρρώστων! Κράτα την αναπνοή σου γιά να ακούσεις. Στηρίξου κάπου να μήν πέσεις! Μακρόνησος.

Έτσι λεγόταν ο τόπος, που πρωτόρθαμε στη μάνα γη. Μακρόνησος είναι το όνομα, που θυμίζει φρίκη και ντροπή. Γιατί μας φέρανε σ’ αυτό τον «τρισκατάρατο» τόπο; Ποιά εγκληματικά μυαλά το απεφάσισαν; Πουθενά, πουθενά δέν αναφέρεται, ότι εκεί πήγαν και πολλούς πρόσφυγες τής Μικράς Ασίας, τού Πόντου, γιά εξόντωση. Αυτό ας είναι μιά μαρτυρία γιά αυτούς, που θα γράψουν τη μελλοντική ιστορία. Ας μην κρύψει κανένας τη ντροπή εκείνη.

Λένε, πως τα παλιά χρόνια, στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία και κατοπινά στο Βυζάντιο, στέλναν γιά βέβαιη εξόντωση τους πολιτικούς τους αντιπάλους και στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο.

Μας έδωσαν λίγο νερό, που το φέρναν από την αντικρινή στεριά, το Λαύριο. Ένα νερό, που σε κάθε άλλη περίπτωση θα το έφτυνες. Μέσα σε κάτι βυτιοφόρα, που η σκουριά τους μύριζε. Ήταν ανυπόφορη! Όμως το ‘πιαν! το ‘πιαν! Και πού να ξεδιψάσουν!

(Ευτύχιος Γιαρένης, «Αυτούς που δέρνει ο άνεμος. Μιά ιστορία απανθρωπιάς τού ανθρώπου», Θεσσαλονίκη, 1933, σελ. 98-99).

΄Ενα ποίημα για το Μακρονήσι

Το πλοίο μεταφέρει σώματα νεκρά,
νέους,γριές και γέρους και μικρά παιδιά
με τα υγρά τους χείλη ακόμα στο βυζί
κι είναι το πλοίο κούνια-φέρετρο μαζί.

Από νησί περνάει κι ελαφόνησο
φάντασμα προσαράζει στην Μακρόνησο.

Τα μπράτσα σου κει λύνει ο Αρχάγγελος
και την ψυχή σου παίρνει μαύρος άγγελος
Μα εγώ σε συνεχίζω πανομοιότυπος
κι είμαι του θυρεού σου ο λογότυπος

Νίκος Γρηγοριάδης

——————————————

Το αφιέρωμα του Π&Α

– Η Μακρόνησος και οι «επισκέπτες» της…

‘Ισως κάτι να είχε ακούσει ο ποιητής της ρωμιοσύνης όταν έγραφε στον «Πέτρινο χρόνο» :

«..Κι η Παναγιά του Πόντου φλωροκαπνισμένη απ’ το σούρουπο
να σεργιανάει ξυπόλυτη στην αμμουδιά
συγυρίζοντας τα σπίτια των μικρών ψαριών
καρφώνοντας μ’ ένα θαλασσινό σταυρό τη φεγγαρίσια της πλεξούδα..»

(Γιάννης Ρίτσος -Πέτρινος χρόνος-Τα Μακρονησιώτικα)

Κάτι που κατά ένα περίεργο τρόπο φαίνεται να διέφυγε της προσοχής της   ιστορικής αφήγησης για την Μακρόνησο.

Σχεδόν όλες οι αφηγήσεις που αφορούν την Μακρόνησο ξεκινούν με το  «Μακρόνησος , νήσος Ελένη κατά την αρχαιότητα κλπ » .  Μερικές αφιερώνουν τρεις σειρές με μια σχεδόν  παρόμοια φράση για τους (ολιγάριθμους από μια πρόχειρη έρευνα που κάναμε) Τούρκους αιχμαλώτους των βαλκανικών πολέμων που έμειναν εκεί για μικρό χρονικό διάστημα μέχρι να προωθηθούν στην Τουρκία και περνούν στην περίοδο για την οποία και είναι γνωστή η Μακρόνησος. Την περίοδο που λειτούργησε ως στρατόπεδο συγκέντρωσης «εθνικής αναμόρφωσης» , και το όνομα Μακρόνησος  ήταν συνώνυμο   της φρίκης και του τόπου μαρτυρίου για χιλιάδες αγωνιστές της αριστεράς.

Σχετικά στην Βικιπαιδεια και στην  «Αυγή» «..Κάποιοι Μακρονησιώτες μέσα στις αφηγήσεις τους ανέφεραν και τούτο το σημάδι της ιστορίας του ξερονησιού, ελάχιστα γνωστό: σκάβοντας λίγο, έβρισκαν κόκαλα από κορμιά πρόχειρα παραχωμένα. Ήταν οι Τούρκοι αιχμάλωτοι των Βαλκανικών πολέμων, που είχαν μεταφερθεί στο ξερονήσι και αφέθηκαν από το ελληνικό κράτος να πεθάνουν κατά χιλιάδες… Πέθαναν από… χολέρα ήταν η επίσημη εξήγηση που δόθηκε κάποια στιγμή..»

 
 
 
 
Από : http://pantazidis.blogspot.com

Όμως αυτό που διέφυγε και διαφεύγει των σχετικών με την Μακρόνησο  αφηγήσεων ήταν ότι υπήρξαν και άνθρωποι που «επισκέφθηκαν»  δυό φορές την Μακρόνησο.

Και τις δύο φορές για κάθαρση…..

 στην «εθνική κολυμβήθρα» κατά τον Κωνσταντίνο  Τσάτσο.  Την πρώτη από λοιμώδη νοσήματα και την δεύτερη από το «μικρόβιον του κομμουνισμού». Παιδιά  την πρώτη φορά, ώριμοι άνδρες την δεύτερη…

Η Μακρόνησος λειτούργησε για ένα και πλέον χρόνο ως λοιμοκαθαρτήριο προσφύγων ( Ποντίων κατά κύριο λόγο ) την περίοδο 1922-1923 . «Φιλοξενήθηκαν»  δεκάδες χιλιάδες προσφύγων κάτω από απάνθρωπες και τραγικές συνθήκες με αποτέλεσμα πάρα πολλοί να αφήσουν εκεί την τελευταία τους ανάσα.

Ίσως το νούμερο που μας δίνει ο Ριζοσπάστης στις 8-12-1923 στο κεντρικό του άρθρο «Προς τις εργαζόμενες προσφυγικές μάζες» να τρομάζει και φαντάζει υπερβολικό αλλά δεν πρέπει να απέχει πολύ από την πραγματικότητα και αποτυπώνει τις άθλιες συνθήκες με τις οποίες υποδέχθηκε το ελληνικό κράτος τους πρόσφυγες στο λοιμοκαθαρτήριο της Μακρονήσου. «..Αυτοί φάγανε 40 χιλιάδες πρόσφυγες στη  Μακρόνησο στην καραντίνα..».

  

Κάτι που αποτυπώνεται πολύ καθαρά και σε μια μαρτυρία- επιστολή ενός Πόντιου «Μακρονησιώτη» στις 4 – 1- 1923 προς έναν γνωστό του στην Κωνσταντινούπολη.

«…Απεβιβάσθημεν εν Μακρονησίω (ακατοίκητον) όπου υπέστημεν αληθή Οδύσσειαν και όπου εύρον τον θάνατον σχεδόν το ήμισυ των προσφύγων…».

Μετά από δίμηνη παραμονή στην Μακρόνησο » ..εύρον τον θάνατον σχεδόν το ήμισυ των προσφύγων..» !!! μας πληροφορεί η επιστολή…..

.

 

 
 
 
 
 
 

 

Από τα μέσα του 1922 άρχισαν κατά χιλιάδες να αποβιβάζουν  στην Μακρόνησο Πόντιους  (κυρίως)  πρόσφυγες όπου μετά από ολιγόμηνη «περιποίηση-απολύμανση» προωθούνταν στην υπόλοιπη Ελλάδα.  Για άφιξη 3.750 Ποντίων μας πληροφορεί η εφημερίδα «Ριζοσπάστης» στις 26-3-1923,  για την αναχώρηση από την Μακρόνησο 5.500 προσφύγων μας μιλά η εφημερίδα «Εμπρός» στις 13-9-1922 …..

.

.

Σχετικά δημοσιεύματα στον τύπο της

εποχής υπάρχουν πολλά. Παραθέτουμε ενδεικτικά μόνον μερικά…(κλικ στις φωτογραφίες για μεγέθυνση)

 

 

 .

Στην Μακρόνησο εκείνη την εποχή λειτούργησε και αμερικανική  «επιτροπή περίθαλψης προσφύγων»  η οποία μάλιστα (μην χάσει…)εξέδιδε και σχετικές καρτ ποστάλ με τις δραστηριότητές της !!!! Δείτε την σχετική φωτογραφία .

.

.

.

.

Μέλη εκείνης της αμερικανικής αποστολής στην Μακρόνησο περιγράφουν πως βίωσαν εκείνες τις στιγμές στο βιβλίο του BRUCE CLARK -«Δύο φορές ξένος» -Εκδόσεις Ποταμός 2007.

«..Ένας Αμερικανός που ήταν μέλος κάποιας άλλης φιλανθρωπικής αποστολής και ταξίδευε με το «Ιωνία» προσπάθησε μάταια να πείσει την Λαβτζόι ότι ήταν πολύ επικίν­δυνο να αφήσει μία χούφτα γυναίκες μόνες τους σε ένα νησί, οι προσωρινοί κάτοικοι του οποίου είχαν σχεδόν χάσει τα λογικά τους από τις δοκιμασίες του ταξιδιού. Πολλών τα παιδιά είχαν

πεθάνει και είχαν υποστεί το μαρτύριο να βλέπουν τα σωματάκια να πετιούνται στη θάλασσα και ύστερα να επιπλέουν γύρω από το καράβι..»

«..Οι συνθήκες των προσφύγων δεν περιγράφονται. Άνθρωποι, συνήθως γυναικόπαιδα, χωρίς πατρίδα, απόκληροι όλου του κόσμου. Ανίκανοι να μιλήσουν ελληνικά. Τους μαζεύουν και τους οδηγούν από τόπο σε τόπο σαν τα ζώα. Τους ρίχνουν σε σκοτεινές τρύπες και τρώγλες. Δεν έχουν φαγητό, πετρέλαιο, νερό, σκεπάσματα και ρούχα. Είναι παγωμένοι, πεινασμένοι και άρρωστοι…»

Τα κόκαλα  από κορμιά πρόχειρα παραχωμένα που έβρισκαν οι Μακρονησιώτες πολιτικοί κρατούμενοι λοιπόν… ίσως να μην ήταν μόνο από Τούρκους αιχμαλώτους του 1912-13……

Ίσως κάτι να είχε υπ’ όψη ο Γιάννης Ρίτσος όταν  έγραφε στον «Πέτρινο χρόνο» για «την Παναγιά του Πόντου που σεργιανούσε φλωροκανπισμένη και ξυπόλυτη στην αμμουδιά  της Μακρονήσου». Ποιός ξέρει…..

—————–

Η πρώτη φωτογραφία του άρθρου είναι από το περιοδικό «National Geographic«- τεύχος Νοεμβρίου 1925 και αναφέρεται σε 6.000 πρόσφυγες από την Τραπεζούντα που μόλις έχουν φτάσει στην Μακρόνησο.

——————————————————————————————

7-2-2010

Lovetzoy Esther (Λαβτζόι, Εστέρ),η καλή Σαμαρείτισα των προσφύγων

«….Το βαρύτερο φορτίο που επωμίστηκαν αυτές οι γιατρέσσες από την Αμερική ήταν η εποπτεία της Μακρονήσου, ενός θλιβερού, ανεμοδαρμένου και συνήθως ακατοίκητου νησιού εννέα χιλιομέτρων, που βρισκόταν σε μικρή απόσταση από την παραλία της Αττικής και είχε οριστεί από τις αρχές ως τόπος καραντίνας για τους πρόσφυγες που είχαν προορισμό την Αθήνα. Στα απομνημονεύματα της η Λαβτζόι περιγράφει πολύ ζωντανά την επίσκεψη της στο νησάκι μία θυελλώδη μέρα τον Φεβρουάριο του clark11923. Το πλοίο «Ιωνία» ήταν αγκυροβολημένο στα ανοιχτά χωρίς να μπορεί να προσεγγίσει τη στεριά και λίγες μέρες νωρίτερα ο καπετάνιος είχε στείλει σήμα: «Τέσσερις χιλιάδες πρόσφυγες. Χωρίς νερό. Χωρίς τροφή. Ευλογιά και τυφοειδής πυρετός μεταξύ των επιβατών». Την επομένη μέρα που κόπασε επιτέλους η καταιγίδα και οι επιβάτες μετα­φέρθηκαν στη στεριά, η Λαβτζόι παρατήρησε:

[Μια] τραγική πομπή αποτελούμενη από γυναίκες, παιδιά, ηλικιωμένους και ελάχιστους αρτιμελείς άνδρες προχωρούσε με δυσκολία στην άμμο φορτωμένη με μπόγους. Πολ­λοί από τους ηλικιωμένους ήταν τόσο εξαντλημένοι που χρειάστηκαν βοήθεια για να κατευθυνθούν προς το στρατόπεδο των «ακάθαρτων» όπου όλοι οι νεοφερμένοι ήταν αναγκασμένοι να παραμείνουν μέχρι να ξεψειριαστούν και να απολυμανθούν τα λιγοστά τους υπάρχοντα.

Η ομάδα των Αμερικανίδων είχε ήδη συγκροτήσει και θέσει σε λειτουργία τρία πρό­χειρα νοσοκομεία. Ένα για ευλογιά, ένα για τύφο και ένα για μη μεταδοτικές ασθένειες, αν και «πολλοί πέθαιναν μετά την αποβίβαση τους, οι περισσότεροι από εξάντληση που οφειλόταν στην έλλειψη φαγητού ή νερού και στις κακουχίες που προκάλεσε αυτή η εφιαλτική έξοδος».

Ένας Αμερικανός που ήταν μέλος κάποιας άλλης φιλανθρωπικής αποστολής και ταξίδευε με το «Ιωνία» προσπάθησε μάταια να πείσει την Λαβτζόι ότι ήταν πολύ επικίν­δυνο να αφήσει μία χούφτα γυναίκες μόνες τους σε ένα νησί, οι προσωρινοί κάτοικοι του οποίου είχαν σχεδόν χάσει τα λογικά τους από τις δοκιμασίες του ταξιδιού. Πολλών τα παιδιά είχαν πεθάνει και είχαν υποστεί το μαρτύριο να βλέπουν τα σωματάκια να πετιούνται στη θάλασσα και ύστερα να επιπλέουν γύρω από το καράβι. Αν ποτέ το νησί απομονωνόταν λόγω κακοκαιρίας και τελείωνε το νερό, αυτοί οι άνθρωποι μπορεί να παραφρονούσαν και να τις σκότωναν. Αυτή η προειδοποίηση καθόλου δεν πτόησε την γιατρό που ήταν υπεύθυνη του νοσοκομείου του νησιού, την κυρία Όλγα Στάσνι από την Όμαχα, η οποία του απάντησε ότι «τα παιδιά μου έχουν μεγαλώσει και παντρευτεί […] Δεν έχω άλλα καθήκοντα εκτός από τα καθήκοντα μου εδώ». Τελικά η κυρία Στάσνι παρέμεινε στη Μακρόνησο για άλλους πέντε μήνες περίπου. Ο βασικός βοηθός της Δρ. Πόμπουρας πέθανε από τον τύφο αλλά η ίδια βγήκε ζωντανή από την περιπέτεια και κάποτε μπόρεσε να επιστρέψει στην πατρίδα της τη Νεμπράσκα.

Η παραμονή της Λαβτζόι στη Μακρόνησο ήταν πολύ πιο σύντομη. Μερικές ώρες αφότου παρατήρησε τους πρόσφυγες να «περνούν ένας-ένας από τα τσουκάλια όπου έπαιρναν ένα κομμάτι μαύρο ψωμί και λίγη φασολάδα, βρέθηκε να γευματίζει στο πιο αριστοκρατικό ξενοδοχείο της Αθήνας, τη Μεγάλη Βρετανία. Περιγράφει τα αισθήματα της με αφελή ειλικρίνεια. «Μόλις είχα γυρίσει από τη Μακρόνησο και η ατμόσφαιρα αυτού του κολαστήριου ήταν ακόμα ζωντανή μέσα μου. Στο δωμάτιο έβλεπα πεινα­σμένα παιδιά […] τα κοσμήματα που ήταν εκτεθειμένα στην τραπεζαρία θα μπορούσαν να ταίσουν τους παραδαρμένους του νησιού για ένα μήνα». Το ίδιο απόγευμα έστειλε μία αναφορά στο ΔΣ της οργάνωσης.

Οι συνθήκες των προσφύγων δεν περιγράφονται. Άνθρωποι, συνήθως γυναικόπαιδα, χωρίς πατρίδα, απόκληροι όλου του κόσμου. Ανίκανοι να μιλήσουν ελληνικά. Τους μαζεύουν και τους οδηγούν από τόπο σε τόπο σαν τα ζώα. Τους ρίχνουν σε σκοτεινές τρύπες και τρώγλες. Δεν έχουν φαγητό, πετρέλαιο, νερό, σκεπάσματα και ρούχα. Είναι παγωμένοι, πεινασμένοι και άρρωστοι…..»

Advertisements

29 comments so far

  1. doctor on

    Το πιο εντυπωσιακό στην όλη ιστορία είναι ότι κάποιοι πόντιοι επέστρεψαν στη Μακρόνησο, για …εθνική διαπαιδαγώγηση και για να «εξαγνιστούν»…

  2. […] 7-2-2010 – Δυο μαρτυρίες απ’ο τος επισκέπτες της Μακρονήσου που μας ξαναθύμισε ο Βλ. Αγτζίδης : […]

  3. ΚΑΥΚΑΣΙΟΣ on

    Δες και ένα κομμάτι της πορείας των Καυκάσιων:

    1920 Πατρίδα-Βατούμ-Μακρόνησο-Ελλάδα-Δυτική Μακεδονία
    (…τους βαφτίζουν …»φυγόπονοι, άρπαγες , μποσλεβίκοι, …»ή «…χειρότεροι των αυτονομιστών, κακούργοι»)

    1949 Δυτική Μακεδονία-Μακρόνησο ή Βατούμ-Ουζμπεκιστάν

    η δικαίωση των Χρύσανθου-Αδοσίδη-Κανελόπουλου- Φ.Δραγούμη…κλπ, κλπ

  4. Allu Fun Marx on

    Και τι δεν έχει δει αυτό το Μακρονήσι.
    Αν είχαν μιλιά τα χώματά του θα μαθαίναμε πιο πολλά.
    Πολύ ενδιαφέρον άρθρο Β.Α
    Και πολύ ενιδαφέρον και όλο το blog

  5. Kanali on

    ενός Olivetti απαράδεκτης υποστήριξης

    ..να σου θυμίσω οτι η υποστήριξη τότε γινόταν απο ατόφιο πόντιο, διευθυντή της olivetti hellas. «χρόνι α» και ζαμάνια θα μου πεις…

    Επίσης να σου θυμίσω να αγοράσεις την νέα version του antivirus σου γιατί η παλιά έχει λήξη, να κρατήσεις επι τέλους BACK-UP γιατί πάλι θα ψάχνεις τα data σου και να κάνεις ραντεβού με αυτόν που σου κάνει το site γιατί μέχρι να το ανεβάσεις θα έχει αλλάξει η τεχνολογία και πλέον δεν θα «λέει». 😉

    κατά τα άλλα σου φταίει η υποστήριξη (έστω και από πόντιο)!!!

  6. Kanali on

    Άραγε πόση είναι πλέον η αξία του πίνακα με τον πόντιο;

    Κοντεύει, για την ώρα στην Ελλάδα, να είναι πιο αναγνωρίσιμος από τον πίνακα “Τα κάλαντα” του Νικηφόρου Λύτρα.

  7. Βλάσης Αγτζίδης on

    Έλα ντε; Φαντάσου ότι τον έχω δει τυπωμένο και σε μίνι-μπλουζάκι, αυτά που βάζουν στο πίσω παράθυρο του αυτοκινήτου (ποτέ δεν κατάλαβα γιατί).

    Δες δύο αξιοπρόσεκτες εκδοχές:

    —————-

  8. Βλάσης Αγτζίδης on

    Τον πίνακα αυτό τον είχα ζωγραφίσει (μάλλον) το 1987, ίσως το 1986. Τότε είχα αγοράσει έναν παλιό IBM AT από το συγκεκριμένο φίλο που αναφέρεις. [Γύρω στο ’92 τον είχα αντικαταστήσει μ’ έναν Olivetti.] Ήθελα όμως να αγοράσω και τον παλιό του εκτυπωτή. Ξέρεις εκείνους με τις ακίδες και το συνεχές χαρτί εκτύπωσης. Οπότε ζωγράφισα ένα αντίγραφο του πρώτου αυτού πίνακα με τον Πόντιο αντάρτη και τον αντάλλαξα. Ένας πίνακας για ένα μεταχειρισμένο εκτυπωτή!

    Πώς λέγαμε αυτή τη διαδικασία ανταλλαγής με όρους πολιτικής οικονομίας;

    Παντως τις εκτυπώσεις μου τις έκανα σ’ αυτόν για μερικά χρόνια. Νομίζω ότι και το κείμενο αυτό για το Μακρονήσι είναι τυπωμένο σ’ αυτόν τον εκτυπωτή. Δεν είμαι και τελείως σίγουρος!

  9. kanali on

    Δεν γνωρίζω αν είναι σε εκείνο τον εκτυπωτή. Γνωρίζω οτι είναι σε γραμματοσειρές του Πουλιάδη με χαρακτηριστικό όνομα όπως «Hellas Arial» ή «Hellas Times».
    Θυμάμαι μου είχες φέρει τα κείμενά σου πριν 10(;) χρόνια και δεν μπορούσες να τα διαβάσεις και είχα βρει τις γραμματοσειρές.

    «Ανταλλακτική οικονομία» το λέγαμε…

    Το site για έναν πίνακα με τον πόντιο αλλά σε αυθεντικό ξύλο απο παλιό παράθυρο με την τεχνική με τον γύψο και την παλαίωση! Έκλεισε!!!

  10. kanali on

    Έλα ντε; Φαντάσου ότι τον έχω δει τυπωμένο και σε μίνι-μπλουζάκι, αυτά που βάζουν στο πίσω παράθυρο του αυτοκινήτου (ποτέ δεν κατάλαβα γιατί).

    Ο άνθρωπος ήθελε να προειδοποιήσει τους άλλους οδηγούς.
    Όπως το άλλο που έχει ζωγραφισμένο ένα βρέφος και σημαίνει «ΠΡΟΣΟΧΗ!!! παιδί στο αυτοκίνητο».

  11. Βλάσης Αγτζίδης on

    Να το!

  12. kanali on

    Μα είναι προφανές τι θέλει να πει…

    ΠΡΟΣΟΧΗ!!! ΠΟΝΤΙΟΣ στο αυτοκίνητο!!!

  13. Ματσουκάτες on

    Μα τι κακία είναι αυτή!

  14. Βλάσης Αγτζίδης on

    Καναλιώτη πρόσεχε γιατί υπάρχει μέγα πλήθος…

  15. kanali on

    πω πω!!! 9 sites!!!

  16. sarantamilakokkina on

    +Βλασσίου ιερομάρτυρος, Θεοδώρας Αυγούστας.

    Λύσε μου μια απορία.
    Ο εν λόγω ιερομάρτυς τι σχέση είχε με την Αυγούστα ?
    ——————————-

    Τα δέοντα δια την ονομαστικήν σας εορτή.

  17. […] η ολοκλήρωση της μετακίνησης. Στα λοιμοκαθαρτήρια της Μακρονήσου, του Αγίου Γεωργίου Σαλαμίνας, του Καραμπουρνού στη […]

  18. Φάτσαλους on

    Αγαπητέ Βλάσιε,

    Μόλις διάβασα την ανάρτηση σου (και τα σχόλια) και στάθηκα στην αναφορά σου «… Ξέρεις εκείνους με τις ακίδες και το συνεχές χαρτί εκτύπωσης. Οπότε ζωγράφισα ένα αντίγραφο του πρώτου αυτού πίνακα με τον Πόντιο αντάρτη και τον αντάλλαξα. Ένας πίνακας για ένα μεταχειρισμένο εκτυπωτή! ».

    Πρέπει να είσαι δυσαρεστημένος για να το θυμάσαι μετά από είκοσι τόσα χρόνια. Ειλικρινά δεν θυμάμαι εάν μαζί με τον Epson FX80 σου έδωσα και τον IBM AT ή μόνο τον εκτυπωτή. Δεν θυμάμαι. Εκείνο όμως που θυμάμαι πολύ καλά είναι ότι και τα δυό τα πλήρωσα 1.100.000 δρχ. Πρέπει να αγοράσθηκαν περίπου το 1986. Κόστιζαν ακριβά τότε αυτά τα ριμάδια.

    Σε κάθε περίπτωση (εάν ακόμη νιώθεις ριγμένος), σου δίνω πίσω τον πίνακα αλλά θέλω τον FX80 !!!

    Χρόνης Κ.

  19. Βλάσης Αγτζίδης on

    Ήταν μια εξαιρετική ανταλλαγή με τις συνθήκες εκείνης της εποχής! Και πολύ πρωτοποριακή, αφού ξαναθύμιζε τις παλιές προκαπιταλιστικές συνήθειες ανταλλαγής των προϊόντων. Εγώ ζωγράφιζα πίνακες και εσύ είχες ένα τεχνολογικό αγαθό -τον εκτυπωτή- που το ήθελα. [Τον ΙΒΜ ΑΤ τον είχα αγοράσει προηγουμένως με άλλη διαδικασία…. Σημειωτέον ότι τον έχω κρατήσει στην αποθήκη μου, γιατί πλέον -με την απίστευτη εξέλιξη της τεχνολογίας- αποτελεί ένα σπάνιο μουσειακό είδος].

    Περιμένω να μου στείλεις τις φωτογραφίες!

  20. kanali on

    Σε κάθε περίπτωση (εάν ακόμη νιώθεις ριγμένος), σου δίνω πίσω τον πίνακα αλλά θέλω τον FX80 !!!

    Επειδή εγώ νιώθω ριγμένος Χρόνη μου, πότε να σου φέρω τον FX80;;;;; 😉
    και έναν Aviete με επεξεργαστή την ιλιγγιώδη των 4,77 Mhz έχω ίδιο με αυτό
    http://en.wikipedia.org/wiki/IBM_Personal_Computer
    με οθόνη με CGA Philips 14». 😆

  21. […] η ολοκλήρωση της μετακίνησης. Στα λοιμοκαθαρτήρια της Μακρονήσου, του Αγίου Γεωργίου Σαλαμίνας, του Καραμπουρνού στη […]

  22. […] Ασίας, -οι ευθύνες για την ήττα, -η εγκατάσταση και οι πολιτικές αποκατάστασης των προσφύγων στην Ελλάδα, -η Δίκη των Εξ και […]

  23. […] η ολοκλήρωση της μετακίνησης. Στα λοιμοκαθαρτήρια τηςΜακρονήσου, του Αγίου Γεωργίου Σαλαμίνας, του Καραμπουρνού στη […]

  24. […] η ολοκλήρωση της μετακίνησης. Στα λοιμοκαθαρτήρια τηςΜακρονήσου, του Αγίου Γεωργίου Σαλαμίνας, του Καραμπουρνού στη […]

  25. Οι μαούνες, μία-μία φόρτωναν και ξεφόρτωναν και ξαναγύριζαν πίσω να επαναλαμβάνουν το ίδιο μέχρι αργά το βράδυ.

    Μα ποιό μέρος είναι αυτό, πώς το λέγανε; Δέν είχε ούτε ένα σπίτι, δέν είχε ούτε λίγο νερό να πιουν, να πλυθούν, να ξεβρωμίσουν, ένα δένδρο, λίγη βλάστηση;

    Κράτα την αναπνοη σου, αγαπημένε μου αναγνώστη, κρατήσου καλά μην πέσεις, γιατί θα ακούσεις το φρικτό όνομα τού τόπου αυτού, τής γης αυτής, θα κρύψεις το πρόσωπό σου από ντροπή, διότι βρέθηκαν συνάνθρωποί σου να σκεφθούν να διαλέξουν τον τόπο αυτό γιά τα ξενιτεμένα τους αδέλφια, που τ’ όνειρό τους ήταν, αιώνες τώρα, πώς να έρθουν στη μάνα πατρίδα! «Φτούσου, άνθρωπε, και πάλι».

    Χάθηκε τόσος τόπος, να βρεθεί μιά άκρη, μιά γωνιά σ’ ολόκληρη τη χώρα, που να έχει, αν όχι τίποτε άλλο, τουλάχιστον νερό! Να ξεδιψάσουν αυτοί, να βρέξουν και τα φλογισμένα απ’ τον πυρετό χείλη των αρρώστων! Κράτα την αναπνοή σου γιά να ακούσεις. Στηρίξου κάπου να μήν πέσεις! Μακρόνησος.

    Έτσι λεγόταν ο τόπος, που πρωτόρθαμε στη μάνα γη. Μακρόνησος είναι το όνομα, που θυμίζει φρίκη και ντροπή. Γιατί μας φέρανε σ’ αυτό τον «τρισκατάρατο» τόπο; Ποιά εγκληματικά μυαλά το απεφάσισαν; Πουθενά, πουθενά δέν αναφέρεται, ότι εκεί πήγαν και πολλούς πρόσφυγες τής Μικράς Ασίας, τού Πόντου, γιά εξόντωση. Αυτό ας είναι μιά μαρτυρία γιά αυτούς, που θα γράψουν τη μελλοντική ιστορία. Ας μην κρύψει κανένας τη ντροπή εκείνη.

    Λένε, πως τα παλιά χρόνια, στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία και κατοπινά στο Βυζάντιο, στέλναν γιά βέβαιη εξόντωση τους πολιτικούς τους αντιπάλους και στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο.

    Μας έδωσαν λίγο νερό, που το φέρναν από την αντικρινή στεριά, το Λαύριο. Ένα νερό, που σε κάθε άλλη περίπτωση θα το έφτυνες. Μέσα σε κάτι βυτιοφόρα, που η σκουριά τους μύριζε. Ήταν ανυπόφορη! Όμως το ‘πιαν! το ‘πιαν! Και πού να ξεδιψάσουν!

    (Ευτύχιος Γιαρένης, «Αυτούς που δέρνει ο άνεμος. Μιά ιστορία απανθρωπιάς τού ανθρώπου», Θεσσαλονίκη, 1933, σελ. 98-99).

  26. ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ ΜΙΑ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ TVXS:
    ——————————————————————–

    Ξεχασμένη η ιστορία των Ποντίων στην Μακρόνησο
    16:11 | 25 Φεβ. 2010
    Τελευταία ανανέωση 01:43 | 28 Ιουλ. 2011

    Στο blog του Βλάση Αγτζίδη «Und ich dachte immer» γίνεται αναφορά στην ξεχασμένη ιστορία των Πόντιων προσφύγων, που πέρασαν από την Μακρόνησο. Αφορμή του αφιερώματος είναι το κείμενο «Η Μακρόνησος των Προσφύγων» με υπότιτλο: «Από τον Πόντο στο Μακρονήσι», το οποίο γράφτηκε μετά από ένα Διεθνές Συνέδριο για τη Μακρόνησο, που έγινε στις 6 και 7 Μαρτίου 1998 χωρίς καμία αναφορά στο γεγονός ότι από το Μακρονήσι πέρασαν χιλιάδες Πόντιοι πρόσφυγες.

    Ο Βλάσης Αγτζίδης, παραθέτει μία μαρτυρία της Αγγελικής Μυρωνίδου, που η οικογένειά της, πρόσφυγες από τον Καύκασο, στάλθηκε για δύο μήνες σε καραντίνα στην Μακρόνησο. Η γιαγιά της ξεψύχησε εκεί. Αυτοί είναι οι Έλληνες του Καυκάσου, οι Καρσιώτες, από την Μακρόνησο όμως πέρασαν και χιλιάδες από τους Πόντιους πρόσφυγες, που ανταλλάχθηκαν με τη Συνθήκη της Λωζάνης, μεταφερόμενοι από το 1922 έως και το 1924 από την Τραπεζούντα στην Ελλάδα.

    «Το μοντέλο της Μακρονήσου συναντιέται σ’όλα τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, τα οποία επιχειρούν τη δημιουργία του ‘’νέου ανθρώπου’’, απαλλαγμένου από τις αριστερές ή τις δεξιές επιρροές του ανάλογα με αυτόν που το επιχειρεί..», γράφει ο Βλάσης Αγτζίδης και συνεχίζει με σκοπό να προσθέσει άλλη μία ξεχασμένη ψηφίδα στην ιστορία της Μακρονήσου ότι οι πρώτοι Μακρονησιώτες ήταν Πόντιοι. Στην Μακρόνησο είχε δημιουργηθεί στρατόπεδο για τους εξαθλιωμένους πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής, όπως και στον Άγιο Γέωργιο Σαλαμίνας, στην Καλαμαριά και στο Χαρμάνκιοϊ της Θεσσαλονίκης. Πολλοί πέθαναν εκεί από τις κακουχίες και τις επιδημίες.

    Επίσης, αναρτάται μία άλλη μαρτυρία για τις συνθήκες ταφής όσων έσβηναν στην Μακρόνησο, σε ομαδικούς τάφους με την συνοδεία «του πένθιμου ήχου της καμπάνας και του μοιρολογιού των μαυροφορεμένων γυναικών». Η αποσιώπηση των στοιχείων αυτών από τις ελληνικές κυβερνήσεις μετά το 1922, δεν μπορεί παρά να είναι σκόπιμη και εν μέρει εξηγείται από την πολιτική αφαίρεσης της ιστορικής μνήμης των προσφύγων από τις ελληνικές κυβερνήσεις μετά από το 1922, ή και από την φιλοκεμαλική στάση της ελλαδικής αριστεράς.

    http://tvxs.gr/news/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1/%CE%BE%CE%B5%CF%87%CE%B1%CF%83%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%B7-%CE%B7-%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CF%89%CE%BD-%CF%80%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%AF%CF%89%CE%BD-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%BC%CE%B1%CE%BA%CF%81%CF%8C%CE%BD%CE%B7%CF%83%CE%BF


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: