-Οι δρόμοι των Ελλήνων

……….για τον εξωελλαδικό ελληνισμό

Μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις  Ρolaris ένα συλλογικό έργο για τους εκτός Ελλάδας Έλληνες, που συμπεριλαμβάνει τόσο τη διασπορά, όσο και τις ένδημες κοινότητες του εξωτερικού.

Στο έργο αυτό,  εκτός από μένα γράφουν οι: Αλέξανδρος Κιτρόεφ (Βόρεια και Κεντρική Αμερική, Βόρεια Αφρική, Μέση Ανατολή),  Αναστάσιος Τάμης (Νότια Αμερική, Ανατολική και Νότια Ασία, Ωκεανία), Γεώργιος Γιακουμής (Αλβανία), Κώστας Λουκέρης (Έλληνες της Κωσταντινούπολης, Υποσαχάρια Αφρική), Κυριακή Πετράκη (Δυτική Ευρώπη, Ρουμανία).

Η δική μου συμβολή αφορά τις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, τη Βουλγαρία, τη FYROM, καθώς και τις ελληνόφωνες ομάδες στη σύγχρονη Τουρκία.  Τα κείμενα αυτά θα τα αναρτήσω τις επόμενες μέρες.

Την επιμέλεια του έργου είχαν οι Κ. Λουκέρης και Κ. Πετράκη.

Το ιδεολογικό πλαίσιο το δίνουν οι επιμελητές στον Πρόλογό τους : «…Όταν μιλάμε για ελληνικές κοινότητες εκτός Ελλάδας και Κύπρου, δε μιλάμε για μια ενιαία ιστορική καταβολή ή θεσμική συγκρότηση. Για παράδειγμα, οι Έλληνες των ΗΠΑ ιστορικά έχουν λίγα κοινά με τους Κατωιταλιώτες Γκρεκάνους, ή οι ελληνόφωνοι μουσουλμάνοι του Πόντου στη σημερινή Τουρκία έχουν ελαχιστα κοινά με τους Ελληνοαιθίοπες. Επίσης οι Έλληνες, πέραν των συνόρων Ελλάδας και Κύπρου δεν είναι όλοι μετανάστες. Οι ελληνικές κοινότητες στην Αλβανία ή στην Τουρκία δεν είναι κοινότητες μεταναστών αλλά γηγενείς. Τα υβριδικά εθνοτικά μορφώματα στα οποία το ένα συνθετικό παραπέμπει σε κάτι το ελληνικό -που παρεπιμπτόντως, συνειδητά δεν προσπαθούμε να ορίσουμε από κοινού- αποτελούν γεννήματα δυναμικών διαδικασιών, που κανένα «εθνικό κέντρο» δεν θα μπορούσε να ελέγξει ή να ορίσει. Αυτή η πανσπερμία, ο γαλαξίας ελληνικών κοινοτικών μορφωμάτων δεν πρέπει να μας τρομάζει.  Συνηθισμένοι συχνά στη στενή ελλαδική μας αντίληψη για το ποιός ή ποια είναι Έλληνας ή Ελληνίδα, αρκετοί από μας αισθανόμαστε τουλάχιστον άβολα συναντώντας Έλληνες χωρίς την Ορθοδοξία., Έλληνες χωρίς την ελληνική γλώσσα. Έλληνες χωρίς τα μεσογειακά φυλετικά χαρακτηριστικά. Οι ειδικοί επιστήμονες τείνουν να διαφοροποιούν πλέον τον ελληνισμό σε «ελλαδικό ελληνισμό» και «ελληνισμό της διασποράς» και σε «μεταναστευτικό ελληνισμό της διασποράς» ή αλλιώς «απόδημο ελληνισμό»…»

H φωτογραφία με το κοριτσάκι που κρατά ελληνική σημαία, προέρχεται από τη Σαγκάη (Κίνα) αρχές 20ου

9 comments so far

  1. […] τα θέματα που διαπραγματεύτηκα στη συλλογική έκδοση Οι δρόμοι των Ελλήνων, αφορούσε  την ελληνική ιστορική παρουσία στα […]

  2. […] συλλογικό έργο “Οι δρόμοι των Ελλήνων“ συνέγραψα το κείμενο για τους Έλληνες στην […]

  3. […] συλλογικό έργο “Οι δρόμοι των Ελλήνων” συνέγραψα το κείμενο για τους Έλληνες στην […]

  4. ΑΡΙΑΔΝΗ ΜΙΧΑΗΛΙΔΟΥ on

    αναζητώ το βιβλίο ‘ΟΙ ΔΡΟΜΟΙ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ» και δεν μπορώ να το βρώ πουθενά.θα είχατε την καλοσύνη να με πληροφορήσετε από που θα μπορούσα να το προμηθευτώ;
    ευχαριστώ προκαταβολικά

  5. Βλάσης Αγτζίδης on

    Σας δίνω τα στοιχεία των εκδόσεων για να επικοινωνήσετε μαζί τους:

    POLARIS ΕΚΔΟΣΕΙΣ
    Ναυαρίνου 17
    106 81 Αθήνα
    τ 2103836482
    f 2103807608
    http://www.polarisekdoseis.gr/

  6. Κ. on

    Ανθρώπινα

    Υπεύθυνος: ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΙΟΥΣΗΣ kiousis@enet.gr

    Ιστορίες των κοινοτήτων μας

    Ο Μίλτος και ο Χάρης Σταμούλης της εταιρείας Magna Motor στην Αμερική, ο Σπύρος Σκούρας, πρόεδρος της 20th Century Fox για μια εικοσαετία, ο πρώτος πλοηγός της διώρυγας του Παναμά Νικήτας Μαυράκης, ο Υδραίος ναυτικός Νικόλαος Κολμανιάτης, που πολέμησε για την ανεξαρτησία της Αργεντινής το 19ο αιώνα, ο αρχιμανδρίτης Γερμανός Ηλιού που ίδρυσε το 1923 στο Περθ το σχολείο «Πιττακός ο Μυτιληναίος», η δασκάλα Λευκοθέα Αμπατζή στο πρώτο ελληνικό σχολείο της Γουέλινγκτον στη Νέα Ζηλανδία…

    «Οι δρόμοι των Ελλήνων, η ιστορία των ελληνικών κοινοτήτων στις πέντε ηπείρους» εκδόσεις Polaris. Μια σπουδαία έκδοση, η οποία συνιστά εποπτεία στα χαρακτηριστικά της μετανάστευσης, την κοινοτική οργάνωση και ζωή, στην παιδεία και τον πολιτισμό.

    Ενα συλλογικό έργο για τους εκτός Ελλάδας Ελληνες, που συμπεριλαμβάνει τόσο τη διασπορά όσο και τις ένδημες κοινότητες του εξωτερικού. Στο έργο αυτό γράφουν οι Βλάσης Αγτζίδης (Βαλκάνια, χώρες της πρώην ΕΣΣΔ), Αλέξανδρος Κιτρόεφ (Βόρεια και Κεντρική Αμερική, Βόρεια Αφρική, Μέση Ανατολή), Αναστάσιος Τάμης (Νότια Αμερική, Ανατολική και Νότια Ασία, Ωκεανία), Γεώργιος Γιακουμής (Αλβανία), Κώστας Λουκέρης (Ελληνες της Κωσταντινούπολης, Υποσαχάρια Αφρική), Κυριακή Πετράκη (Δυτική Ευρώπη, Ρουμανία).

    Το ιδεολογικό πλαίσιο το δίνουν οι επιμελητές Κ. Λουκέρης και Κ. Πετράκη στον πρόλογό τους: «…Συνηθισμένοι συχνά στη στενή ελλαδική μας αντίληψη για το ποιος ή ποια είναι Ελληνας ή Ελληνίδα, αρκετοί από μας αισθανόμαστε τουλάχιστον άβολα συναντώντας Ελληνες χωρίς την Ορθοδοξία, Ελληνες χωρίς την ελληνική γλώσσα. Ελληνες χωρίς τα μεσογειακά φυλετικά χαρακτηριστικά. Οι ειδικοί επιστήμονες τείνουν να διαφοροποιούν πλέον τον ελληνισμό σε «ελλαδικό ελληνισμό» και «ελληνισμό της διασποράς» και σε «μεταναστευτικό ελληνισμό της διασποράς» ή αλλιώς «απόδημο ελληνισμό»…». *

    http://www.enet.gr/?i=issue.el.home&date=10/12/2010&s=an8rwpina&c=ellada

  7. Βλάσης Αγτζίδης on

    Η οικουμενική περιπλάνηση των Ελλήνων
    Η ανθρωπογεωγραφία της μετανάστευσης μέσα από τα ιστορικά τεκμήρια, τις μνήμες και την εξέλιξη των κοινοτήτων στις πέντε ηπείρους
    Του Θαναση Bασιλειου

    Οι δρόμοι των Ελλήνων
    Η ιστορία των ελληνικών
    κοινοτήτων στις πέντε ηπείρους
    επιμέλεια: Κ. Λουκέρης, Κ. Πετράκη
    εκδ. Polaris, Αθήνα 2010, σελ. 480
    Σε μια κρίσιμη περίοδο, με την Ελλάδα χώρα-τράνζιτ, ανεξέλεγκτης υποδοχής μεταναστών, στερούμενη μιας ολοκληρωμένης μεταναστευτικής πολιτικής και με την προοπτική της χώρας-πομπού μεταναστών αφού, στο πλαίσιο της κρίσης, η «έξοδος» έχει πλέον μπει στην ημερήσια ατζέντα, «Οι δρόμοι των Ελλήνων» κινητοποιούν συνειρμούς. Σίγουρα, δίνουν ένα μοναδικό σφαιρικό ιστορικό πανόραμα της ελληνικής μετανάστευσης και τη συνισταμένη των διαφορετικών εκδοχών του απόδημου ελληνισμού, όπως διαμορφώθηκε και εξελίχθηκε στις πέντε ηπείρους έως σήμερα.

    Εκτός από τον γαλαξία των ελληνικών κοινοτήτων, το έργο αποτυπώνει την κατάσταση των Ελλήνων και τις μεταβολές του περιεχομένου της ελληνικότητας, μέσα από τη διαχρονική και δυναμική διαδικασία μετανάστευσης ατόμων και ομάδων, για διαφορετικούς λόγους, σε διαφορετικές συνθήκες και με διαφορετικά πάντα αποτελέσματα.

    Ο χορός των μεταναστών
    Χωρίς εξάρσεις και με μετρημένη δόση νοσταλγίας, μυστηρίου, θαυμασμού και αναζήτησης, ζωντανεύουν στις σελίδες του βιβλίου γνωστές και άγνωστες -σε κάποιες χώρες για πρώτη φορά- ιστορίες των Ελλήνων μεταναστών και της οργάνωσής τους. Κατά περιοχές, οι συγγραφείς εστιάζουν στο οικονομικό, πολιτικό πλαίσιο της χώρας υποδοχής, στο ιστορικό και τα χαρακτηριστικά της μετανάστευσης, στην κοινοτική οργάνωση, στις οικονομικές επιδόσεις των μεταναστών, στην παιδεία, τον πολιτισμό και την πολιτική. Η Γαλλία του Κοραή και του κύκλου του, οι Ελληνες των Βαλκανίων, οι Αιγυπτιώτες και οι Αλεξανδρινοί, η Αμέρικα των μεγάλων ευκαιριών, ο Καναδάς, η Νότια Αμερική -το εφαλτήριο των Ελλήνων στη ναυτιλία-, η Αργεντινή του Ωνάση και του Δημ. Δάνδολου, το Μεξικό του επαναστάτη Πλωτίνου Ροδοκανάκη, οι Ελληνες του Παναμά, η Ιαπωνία του Λευκάδιου Χερν, οι «παράξενοι» που βουτάνε καταχείμωνο στις τρύπες του πάγου για να πιάσουν έναν σταυρό στη μακρινή Μαντζουρία, οι εξαντλημένοι πρώτοι Ελληνες της Αυστραλίας, οι εργάτες στα μεταλλεία της Νότιας Αφρικής κ.ά., ανοίγονται σαν χορός Ελλήνων.

    Και από κοντά, παρελαύνουν οι χιλιάδες Πελοποννήσιοι, Μακεδόνες, Ρουμελιώτες Ηπειρώτες, Κρητικοί, Κεφαλλονίτες, Χιώτες και Μυτιληνιοί, Συμιακοί και Καλύμνιοι, ναυτικοί και τυχοδιώκτες και άλλοι που διέπρεψαν ως εφοπλιστές, ως ιδιοκτήτες υπεραγορών, τραπεζών, ως επιχειρηματίες και διευθυντές καταστημάτων, εκδότες εφημερίδων, εστιάτορες και ξενοδόχοι, έμποροι και λιανοπωλητές και πολλοί που δραστηριοποιήθηκαν στον χώρο των γραμμάτων και της επιστήμης, των τεχνών, της μουσικής και της πολιτικής, αφού αξιώθηκαν να γίνουν βουλευτές των χωρών υποδοχής, δήμαρχοι πόλεων, μέχρι ήρωες και ευεργέτες. Στο φόντο, οι αδυναμίες της ελληνικής κοινωνίας, οι περιπέτειες (Μικρασιατική Καταστροφή, πόλεμοι, Εμφύλιος κ.ά.) αλλά και οι συγκυρίες που οδήγησαν τους Ελληνες στα πέρατα του κόσμου: ΗΠΑ, Καναδά, Λατινική Αμερική, Αυστραλία, Αίγυπτο, Σουδάν, Νότια Αφρική, Αιθιοπία, Ευρώπη κ.α.

    Επίκαιροι αναστοχασμοί
    Η ελληνική μετανάστευση τον 19ο και τον 20ό αιώνα υπήρξε συνδεδεμένη με τις κοινωνικοοικονομικές διακυμάνσεις της ελληνικής υπανάπτυξης και τους ποικίλους καταναγκασμούς, αλλά και την αντίστοιχη κοινωνικοπολιτική βιομηχανική και αναπτυξιακή τροχιά των χωρών υποδοχής και ουδόλως ερμηνεύεται με βάση το ιδεολόγημα της φυσικής ροπής του Ελληνα προς την περιπέτεια και την ξενιτιά.

    Οι Ελληνες μετανάστες (χωρίς γενικεύσεις) υπήρξαν κι αυτοί θύματα αποκλεισμών, προκαταλήψεων, βιαιοτήτων, εχθρικής αντιμετώπισης κ.λπ.

    Στις οργανώσεις του απόδημου ελληνισμού ως συνεκτικός δεσμός των Ελλήνων μεταναστών, όπου γης, κυριαρχούν η Εκκλησία, αλλά και η ελληνική γλώσσα, η παιδεία και οι παραδόσεις. Στις οργανώσεις υπήρξαν ιδιοτέλειες, εσωτερικές συγκρούσεις για τον έλεγχό τους, διαφορετικές στρατηγικές ως προς τις σχέσεις που επεδίωκαν με τη χώρα υποδοχής και με την Ελλάδα.

    Η ζωή των Ελλήνων στις χώρες υποδοχής παρουσίασε πολλές αντιστοιχίες με τη ζωή των μεταναστών στη χώρα μας, αφού και εκεί υπήρξαν τα ζητήματα νόμιμης ή παράνομης εγκατάστασης, νόμιμης ή μαύρης εργασίας, ενσωμάτωσης ή αποκλεισμού, ακόμα και διωγμών.

    Οι συντελεστές
    Υπό τη φροντίδα των Κ. Λουκέρη και Κ. Πετράκη, τα κείμενα υπογράφουν οι Αλέξανδρος Κιτροέφ -καθηγητής ιστορίας στο Haverford College της Πενσιλβάνια και διευθυντής του Κέντρου Ειρήνης και Παγκοσμιοποίησης- (Βόρεια και Κεντρική Αμερική, Βόρεια Αφρική, Μέση Ανατολή), Γεώργιος Γιακουμής -φιλόλογος, διευθυντής Εστίας Τιράνων του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού- (Αλβανία), Κώστας Λουκέρης -εκπαιδευτικός, πολιτικός επιστήμονας- (Ελληνες της Κωνσταντινούπολης, Υποσαχάρια Αφρική), Κυριακή Πετράκη -επιστημονική συνεργάτις του Εργαστηρίου Διαπολιτισμικών και Μεταναστευτικών Μελετών του Πανεπιστημίου Κρήτης- (Δυτική Ευρώπη, Ρουμανία), Βλάσης Αγτζίδης -διδάκτορας ιστορίας, ειδικός σύμβουλος στο Ιδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού- (πρώην ΕΣΣΔ, Βουλγαρία, FYROM, Τουρκία), Αναστάσιος Τάμης -καθηγητής στο Notre Dame University της Αυστραλίας- (Νότια Αμερική, Ανατολική και Νότια Ασία, Ωκεανία).

    http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_civ_2_20/02/2011_433106

  8. […] συλλογικό έργο “Οι δρόμοι των Ελλήνων” συνέγραψα το κείμενο για τους Έλληνες στην Π.Γ.Δ. […]

  9. […] συλλογικό έργο “Οι δρόμοι των Ελλήνων” συνέγραψα το κείμενο για τους Έλληνες στην Π.Γ.Δ. […]


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: