Η αντιναζιστική πάλη του σοβιετικού ελληνισμού….

….και τα εγκλήματα του σταλινισμού

Με τον τίτλο αυτό δημοσιεύτηκε ένα κείμενό μου στην εφημερίδα «Εύξεινος Πόντος» (αριθμ φ. 153, Οκτώβριος 2009, σελ. 14-15). Αφορμή για τη συγγραφή του άρθρου αυτού ήταν η επανάληψη, για πολλοστή  φορά, της κατηγορίας ότι οι Έλληνες της Σοβιετικής Ένωσης κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου συνεργάστηκαν με τους Ναζί. Το ενδιαφέρον τούτου του άρθρου είναι ότι γίνεται αναφορά σε σχετικές εργασίες, που μελετούν το φαινόμενο του φιλοναζιστικού εθελοντισμού.  Απ’ τις μελέτες αυτές, αλλά και από τους καταλόγους των εθελοντών  απουσιάζουν παντελώς οι Έλληνες. Η κατηγορία που εφηύραν τα μέλη του ΚΚΕ για να δικαιολογήσουν τη σκληρή σταλινική βία που ασκήθηκε κατά των Ελλήνων της πρωην ΕΣΣΔ, απεδείχθη εξαιρετικά έωλη…

 

Η ιστορία των Ελλήνων της Σοβιετικής Ένωσης συγκροτεί μια από τις περισσότερο άγνωστες σελίδες της νεότερης ιστορίας μας. Η εντυπωσιακή  πολιτιστική αλλά και πολιτική δημιουργία του Μεσοπολέμου για δεκαετίες έμεινε άγνωστη. Μεγαλειώδες ήταν και το κομμουνιστικό κίνημα των Ποντίων και των Μαριουπολιτών που αναπτύχθηκε τότε και οδήγησε στην πολιτιστική αναγέννηση των  ελληνικών παροικιών. 

Η σοβιετική ελληνική εκπαίδευση αναπτύχθηκε, ελληνικά τυπογραφεία δημιουργήθηκαν, πολλές ελληνικές εφημερίδες εκδίδονται, νέες ελληνικές σοβιετικές θεατρικές σκηνές άρχισαν να λειτουργούν και να πειραματίζονται πάνω στις νέες κατευθύνσεις. Πρωτοποριακές ιδέες διατυπώνονται και μεγάλες μεταρρυθμίσεις πραγματοποιούνται Στο χώρο του γλωσσικού ζητήματος θα συναντηθούν οι νέες απόψεις της σοβιετικής γλωσσολογίας με τις πλέον ριζοσπαστικές απόψεις των δημοτικιστών. 

Η αίσθηση δικαίου και ισότητας θα οδηγήσει στο κίνημα για την ανακήρυξη της ποντιακής διαλέκτου ως της επίσημης ελληνικής σοβιετικής γλώσσας με κορυφαίο εκφραστή την ομάδα διανοουμένων που θα συγκροτηθεί γύρω από τον εκδοτικό οίκο «Κομμουνιστής» και την ομώνυμη εφημερίδα. Αποκορύφωμα αυτής της δημιουργικής παρουσίας ήταν η δημιουργία των τεσσάρων Αυτόνομων σοβιετικών ελληνικών περιοχών. 

Όμως η ελληνική πολιτιστική και πολιτική αναγέννηση θα λάβει τέλος το 1937, όταν ο σταλινισμός θα στραφεί εναντίον των μικρών εθνικών μειονοτήτων ως εν δυνάμει ύποπτες. Ο σταλινισμός χαρακτήρισε ως «αντιδραστικά» ολόκληρα έθνη, παραβιάζοντας βάναυσα τη μαρξιστική αντίληψη, σύμφωνα με την οποία οι τάξεις και όχι τα έθνη αποτελούν την κινητήρια δύναμη της ιστορίας. 

Με τις ρατσιστικές διώξεις του 1937-38, θα εξοντωθεί η ελληνική κομμουνιστική ηγεσία με πλαστές κατηγορίες. Θα κλείσουν τα ελληνικά σχολεία, τα θέατρα, τα τυπογραφεία, οι εφημερίδες. Μεταξύ των θυμάτων θα είναι και τα μέλη του ΚΚΕ που είχαν διαφύγει από την Ελλάδα μετά την καθιέρωση του Ιδιώνυμου και την όξυνση των αντικομμουνιστικών διωγμών.  Στα δολοφονημένα από τους σταλινικούς μέλη του ΚΚΕ, συμπεριλαμβάνεται ο (Πόντιος) γραμματέας του ΚΚΕ ο Ανδρόνικος Χαϊτάς  και ο γραμματέας της ΟΚΝΕ Γιώργης Κολοζώφ, οι οποίοι εκτελέσθηκαν στις εκκαθαρίσεις του 1937-38. 

Ο «Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος» 

     Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος, τον οποίο οι σοβιετικοί ονόμασαν «μεγάλο ΠατριωτικόΠόλεμο» επηρέασε άμεσα τη ζωή της ελληνικής εθνότητας. Oι Έλληνες που είχαν σοβιετική υπηκοότητα επιστρατεύτηκαν και στάλθηκαν στην πρώτη γραμμή. Από τη Γεωργία μόνο πολέμησαν στα διάφορα μέτωπα 13.000 Έλληνες στρατιώτες.[1] Χιλιάδες έπεσαν στα πεδία των μαχών.[2] Όσοι διατηρούσαν την ελληνική υπηκοότητα, καθώς και οι σοβιετοϋπήκοοι, οι οποίοι δεν επιστρατεύτηκαν λόγω μεγάλης ηλικίας, εντάχτηκαν σε τάγματα εργασίας και δραστηριοποιήθηκαν στα μετόπισθεν.[3] Πολλοί πέθαναν από τις άθλιες συνθήκες που επικρατούσαν σ’ αυτά. Ο ελληνικός πληθυσμός βρισκόταν κυριολεκτικά στο έλεος της εξουσίας.[4] 

     Η προέλαση των Γερμανών και οι σκληρές μάχες, κυρίως στην κοιλάδα του Κουμπάν, κατέστρεψαν πολλά ελληνικά χωριά.[5] Tην κατάσταση αποδίδει η παρακάτω περιγραφή που αναφέρεται στο χωριό Μερτσάν, στον αγώνα για την απελευθέρωση του οποίου συμμετέχουν και οι κάτοικοί του: «Μπροστά στα μάτια των στρατιωτών απελευθερωτών εμφανίστηκε η εικόνα της καταστροφής και της ερήμωσης. Το χωριό ήταν σε ερείπια. Τα χωράφια ήταν σκαμμένα με χαρακώματα Δίπλα γίνονταν ακόμα μάχες για το χωριό Κριμσκ…«[6] Πολλές φορές οι Γερμανοί συμπληρώνουν τους σταλινικούς στις εκκαθαρίσεις κατά του πληθυσμού. Δεν είναι λίγες οι οικογένειες που είχαν θύματα και κατά τη διάρκεια των σταλινικών διώξεων και κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής.[7] 

Οι Έλληνες, που υπέστησαν λίγα χρόνια πριν τις φοβερές σταλινικές εκκαθαρίσεις δε συντάχτηκαν με τους Γερμανούς. Αντίθετα, πολλοί έγιναν παρτιζάνοι.[8] Το ίδιο έγινε και στην Κριμαία. Εδώ η παραδοσιακή σύγκρουση των Ελλήνων με τους Τάταρους οδήγησε τους Έλληνες στα παρτιζάνικα σώματα, εφόσον μεγάλο μέρος των Τατάρων συνεργάστηκε με τους Γερμανούς. Η νότια διοίκηση των παρτιζάνων της Κριμαίας υπό την ηγεσία του Έλληνα Μ. Α. Μακεντότση, απαρτίστηκε από Έλληνες.[9] Η συμμετοχή των Ελλήνων στην αντίσταση κατά των Ναζί είναι ακόμα ζωντανή στη μνήμη τους. Θυμούνται μέχρι σήμερα ότι στους Έλληνες της Κριμαίας δεν βρέθηκαν συνεργάτες των Γερμανών κατακτητών. Αντίθετα, κάθε δεύτερη ελληνική οικογένεια είχε έναν αντάρτη.[10] Ο συγγραφέας Pristavkin αναφέρει ότι μεταξύ των Ελλήνων δεν υπήρξαν προδότες αλλά μόνο ήρωες.[11] 

     Ο ελληνικός πληθυσμός συμμετείχε με κάθε τρόπο στον πόλεμο. Οργάνωσε εράνους και συγκέντρωσε μεγάλα ποσά, τα οποία διατέθηκαν για το σοβιετικό στρατό. Ένας διευθυντής κολχόζ στην Τσάλκα συγκέντρωσε ποσό ικανό για την κατασκευή μιας φάλαγγας από τανκς.[12] Mόνο από την Τσάλκα, όπου οι Έλληνες ανέρχονταν στο 62% του πληθυσμού, τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν από εράνους και κατατέθηκαν στο Ταμείο της Άμυνας της Πατρίδας, ανέρχονταν σε περισσότερα από δύο εκατομμύρια ρούβλια περίπου εξακόσιες χιλιάδες ασημένια και χρυσά ρούβλια. Επιπλέον, κατέβαλαν για την κατασκευή ίλης τανκς, που πήρε το όνομα «Κολχόζνικοι Γεωργίας», 3.283.000 ρούβλια και για την κατασκευή του σμήνους αεροπλάνων, που πήρε το όνομα «Σοβιετική Γεωργία» 1.616.380 ρούβλια.[13] 

     Παρ’ όλο που η Ελλάδα βρισκόταν στο αντίθετο στρατόπεδο από τον Άξονα και ήταν κατεχόμενη από τους Γερμανούς, εν τούτοις οι σοβιετικές αρχές αντιμετώπιζαν τους ελληνοϋπήκοους ως ύποπτους προδοσίας. Έτσι άρχισαν να τους εκτοπίζουν ανατολικά, όσο προήλαυναν τα γερμανικά στρατεύματα. Η πολιτική της εκτόπισης των θεωρούμενων ύποπτων εθνοτήτων οδήγησε στη δέσμευση μεγάλων στρατιωτικών δυνάμεων και στη σπατάλη σημαντικών οικονομικών πόρων. Οι νέοι διωγμοί κατά των εθνών άρχισαν με την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολ­έμου. Ολόκληροι λαοί θεωρήθηκαν ύποπτοι για προδοσία. Το 1939-1941 εκτοπίστηκαν μεγάλοι πληθυσμοί από τις πρόσφατα προσαρτημένες περιοχές της Βαλτικής, της δυτικής Ουκρανίας κ.λπ. [14]

Η κοινή οπτική νεοναζί και σταλινικών

Οι σταλινικές διώξεις κατά των σοβιετικών Ελλήνων, αλλά και πολλών άλλων μικρών και μεγάλων εθνικών ομάδων, υπήρξε ένα έγκλημα, τόσο κατά της ανθρωπότητας, όσο και κατά του ίδιου του κομμουνιστικού κινήματος και των ουμανιστικών αρχών που θεωρητικά τουλάχιστον ορίζουν την ιστορική του παρουσία.

Ειδικά το ζήτημα της στάσης των σοβιετικών Ελλήνων στο Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο υπήρξε ένα ζήτημα που κάποιοι προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν. Το πολύ ενδιαφέρον είναι ότι με τον ίδιο τρόπο προσέγγισαν το ζήτημα τόσο οι ακραίοι αντικομμουνιστές-φιλοναζί, όσο και οι απολογητές του σταλινισμού.

Παραγνωρίζοντας απολύτως την πραγματικότητα, οι αντικομμουνιστές  προσπάθησαν για να τονίσουν την ανύπαρκτη αντισοβιετική στάση των σοβιετικών Ελλήνων, αξιοποιώντας δύο περιπτώσεις συνεργασίας με τους Ναζί: τον Σεβαστιανό Φουλίδη και κάποιον Κωσταντίνο Κρωμιάδη (Константин Григориевич Кромияди). Για τον δεύτερο, που πολέμησε κατά των σοβιετικών υπό τις διαταγές του στρατηγού Βλασόφ, είναι γνωστό ότι επρόκειτο για Κερκυραίο, ενώ για τον πρώτο ποτέ δεν προσκόμισαν περισσότερα και σοβαρότερα στοιχεία για τη δράση του.

Η ελληνική νεοναζιστική σελίδα «nazi-lauck-nsdapao.com», αναφέρει ότι ο Φουλίδης κατοικούσε στην Ελλάδα, όπου και στρατολογήθηκε από τις γερμανικές μυστικές υπηρεσίες [http://www.nazi-lauck-nsdapao.com/griechenland/ellas013.htm]. Ανήκε δηλαδή στην κατηγορία του Κισά Μπατζάκ και του Πούλου και όχι των Ελλήνων της Σοβιετικής Ένωσης. Εντάχθηκε στις γερμανικές Ειδικές Δυνάμεις (Μεραρχία Bradenbourg). Η νεοναζιστική σελίδα μας ενημερώνει για τη δράση του: «οι επιτυχίες του Φουλίδη, ιδιαίτερα στον Καύκασο, ξεπέρασαν και την πιο τολμηρή φαντασία, «αφού υπερέβη σε κατορθώματα και τη δράση του θρυλικού Άγγλου πράκτορα Λόρενς της Αραβίας», όπως έγραψε ο Ζάιτς. Με τα κηρύγματα και την προπαγάνδα του δαιμόνιου Έλληνα εξεγέρθηκαν χιλιάδες Πόντιοι, Γεωργιανοί και Αρμένιοι εναντίον των Σοβιετικών.»  Το ενδιαφέρον είναι ότι αυτή η φανταστική εξέγερση δε συνέβη ποτέ, ενώ οι Γερμανοί ποτέ δεν έφτασαν στον Καύκασο, μιας και το πολεμικό μέτωπο σταθεροποιήθηκε στο Νοβοροσίσκ (Νότια Ρωσία). Διάφοροι επίσης νεοναζί αναφέρουν άλλοτε ότι  στα Waffen SS και άλλοτε στην ΡΟΑ ή στα Ostlegionen Ostrupen (Ανατολικα Στρατευματα) ή  στα Freiwlligen, ότι υπήρχαν 1000 Έλληνες εθελοντές.

Όμως η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Σε κανένα από τα σοβαρά κείμενα που μελετούν το φαινόμενο του φιλοναζιστικού εθελοντισμού δεν αναφέρονται Έλληνες. Στο »Foreign Volunteers of the Wehrmacht 1941-1945» αναφέρονται αναλυτικά με στοιχεία (ονόματα, αριθμούς μονάδων, εθνολογική σύνθεση, φωτογραφίες) Ρώσοι, Γεωργιανοί, Αζέροι, Τουρκμένιοι, Αρμένιοι, Κοζάκοι του Ντον, Τάταροι του Βόλγα, Καλμίκοι, Ινδοί, Άραβες.  Αναφέρονται ακόμα και οι 20 συνολικά Bρετανοί που εντάχθηκαν στο »Britisches freikorps». Πουθενά όμως δεν αναφέρονται Έλληνες.

Ένα άλλο πολύ σημαντικό έργο που διαπραγματεύεται τους ξένους εθελοντές στο Γ’ Ράιχ, είναι το τετράτομο 650 σελίδων έργο  »’Foreign Legions of the Third Reich». Σ’ αυτό υπάρχουν μόνο 4 σελίδες, αφιερωμένες  σε προσπάθειες συγκρότησης εθελοντικών φιλοναζιστικών τμημάτων στην Ελλάδα, όπως αυτή της ΕΣΠΟ.

Τελικά στην ελληνική νεοναζιστική σελίδα που τιτλοφορείται «Φαιοκόκκινο Μέτωπο» αναφέρεται ότι όταν μιλούν για «Έλληνες που πολέμησαν στο πλευρό των Ναζί», εννοούν: «…τους νεκρούς της ΕΣΠΟ και αυτούς που πολέμησαν για την Ευρωπαϊκή Ιδέα στις ρωσικές στέπες όπως ο ταγματάρχης των Μπραντεμπουργκεν Έλληνας από τον Πόντο Σεβαστιανός Φουλίδης.»

 Αντίθετα, όμως με τους νεοναζί που χρησιμοποιούν τα δύο αυτά ονόματα, οι σταλινικοί δεν έχουν κάνει ούτε κι αυτό. Παραθέτουν το γενικό αφορισμό ότι οι σοβιετικοί Έλληνες συνεργάστηκαν με τους Ναζί την περίοδο 1941-1944 και αφήνουν τον αναγνώστη να υποθέσει ότι δικαίως ο Στάλιν τους εξόντωσε την περίοδο 1937-1938 και τους εκτόπισε στις στέπες της Κεντρικής Ασίας το 1949.

Η πρακτική αυτή των Νεοελλήνων σταλινικών είναι πολύ πιο ανήθικη από αυτή των νεοναζί. Και όχι μόνο γιατί στα θύματα συμπεριλαμβάνονται και οι Ελλαδικοί, Πόντιοι και Μαριουπολίτες Κομμουνιστές. Οι φιλοσταλινικοί οπαδοί του ΚΚΕ αναλαμβάνουν να απολογηθούν για ένα φρικτό αντιλαϊκό έγκλημα, το οποίο ουδόλως τους βαραίνει και χρησιμοποιούν για το σκοπό αυτό ψευδή στοιχεία που παραθέτουν νεοναζιστικοί κύκλοι..

Ακόμα και ο Νίκος Ζαχαριάδης, ο μοιραίος γενικός γραμματέας του ΚΚΕ που πέθανε εξόριστος και περιφρονημένος στο Σουργκούτ της Σιβηρίας άφησε ως ιδεολογική υποθήκη προς τους επιγόνους του να διερευνήσουν τις πραγματικές συνθήκες και αιτίες εξόντωσης (με την κατηγορία των μπουχαρινικών ή των τροτσκιστών) των εκλεκτότερων παιδιών του ΚΚΕ από τους σταλινικούς δολοφόνους την περίοδο 1937-38.

Μετά το 18ο συνέδριο

Δυστυχώς μετά το 18ο Συνέδριο του ΚΚΕ και την αποκατάσταση του σταλινισμού, εντάθηκαν οι συκοφαντικές επιθέσεις κατά των Ποντίων και του σοβιετικού ελληνισμού. Αντί να υπάρξει ένας αυτοκριτικός (και καταγγελτικός ακόμη) λόγος για εκείνο το μεγάλο έγκλημα της καταστροφής του μοναδικού σοβιετικού ελληνικού πολιτισμού που άνθισε το Μεσοπόλεμο και της βίαιης εκτόπισης μεγάλων πληθυσμών στην Κεντρική Ασία, καταβάλλεται προσπάθεια να αναθεωρηθεί η ιστορία. Με την ίδια ευκολία που το ΚΚΕ υιοθέτησε αυτούσια τη παραδοσιακή επιχειρηματολογία των πάλαι ποτέ μαοϊκών και του Εμβέρ Χότζα, με τη ίδια ευκολία σπιλώνει και συκοφαντεί ολόκληρους λαούς. Το αποτέλεσμα είναι η εκ νέου εξόντωση -ηθική αυτή τη φορά- των αθώων θυμάτων της σταλινικής τρομοκρατίας.

Παρατηρούμε ότι τελευταία τα μέλη του ΚΚΕ πολύ εύκολα εκστομίζουν ατεκμηρίωτες κατηγορίες εις βάρος της σημαντικής ιστορικής παρουσίας των σοβιετικών Ελλήνων. Όμως, έχουν  ιδιαίτερη δυσκολία να απαντήσουν στα ξεκάθαρα ερωτήματα που τους έθεσε ο Σύνδεσμος Ποντιακών Σωματείων Νότιας Ελλάδας και Νήσων της ΠΟΕ, με αφορμή την προβοκατόρικη παρέμβασή τους στην  τελετή για την καθιερωμένη από το 4ο Παγκόσμιο Ποντιακό Συνέδριο  Ημέρα Μνήμης για τις σταλινικές διώξεις :

«…Εάν επιμένετε στην  πρωτοεμφανιζόμενη αρνητική σας στάση, θα πρέπει πρωτίστως να απαντήσετε :

 -γιατί ο σταλινισμός εξόντωσε τους Έλληνες κομμουνιστές (Πόντιους, Ελλαδικούς και Μαριουπολίτες)  και διάλυσε τις ελληνικές κοινότητες το ‘37-΄38,

-γιατί κατάργησε τη σοβιετική ελληνική εκπαίδευση και έκλεισε όλα τα σοβιετικά ελληνικά σχολεία,

-γιατί κατάργησε τις σοβιετικές ελληνικές θεατρικές σκηνές,

-γιατί έκλεισε τις σοβιετικές  ελληνικές εφημερίδες ( «Κόκκινος Καπνάς», «Ο Κομμουνιστής», «Ο Κολεκτιβιστής » κλπ)  και κατέστρεψε τα ελληνικά κομματικά τυπογραφεία,

-γιατί κατάργησε τις σοβιετικές ελληνικές περιοχές  (rayion)

-γιατί μετέφερε στην Κεντρική Ασία ομαδικά και με βάση την εθνική καταγωγή τους Έλληνες της Κριμαίας  το 1944 και του Καυκάσου το 1949.

 Δεδομένου ότι τέτοιες εκδηλώσεις  Μνήμης θα συνεχίζονται εσαεί στις περιοχές των προσφύγων, σας καλούμε να σεβαστείτε την ιστορική αλήθεια και πάνω απ’ όλα να σεβαστείτε τους πατεράδες μας και τους παππούδες μας, δηλαδή τον απλό εργαζόμενο λαό που υπέστη την αδικαιολόγητη βία μιας ανεξέλεγκτης εξουσίας.”

————————————————————————————

ΗΓΕΤΙΚΑ ΣΤΕΛΕΧΗ ΤΟΥ ΚΚΕ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΑΝ ΣΤΗΝ Ε.Σ.Σ.Δ. ΤΗ ΔΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ 1930-1940 ΚΑΙ  ΥΠΗΡΞΑΝ ΘΥΜΑΤΑ ΤΩΝ ΣΤΑΛΙΝΙΚΩΝ ΕΚΚΑΘΑΡΙΣΕΩΝ 

Εκτός από τους εκατοντάδες σοβιετικούς Πόντιους και Μαριουπολίτες κομμουνιστές που εκτέλεσαν ή έστειλαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης οι σταλινικοί κατά τις διώξεις του 1937-1938 (μαζί με πολλούς μη κομματικούς), εκτέλεσαν και πολλά μέλη του ΚΚΕ που είχαν καταφύγει στην ΕΣΣΔ για να γλυτώσουν τις αντικομμουνιστικές διώξεις που είχαν ξεκινήσει στην Ελλάδα μετά το 1928. Κάποια απ’ αυτά τα μέλη του ΚΚΕ που δολοφονήθηκαν από τους σταλινικούς είναι οι παρακάτω, από τους οποίους αποδεδειγμένα Πόντιοι είναι οι Χάιτας και Ευτυχίδης :

1) ΑΝΔΡΟΝΙΚΟΣ ΧΆΪΤΑΣ, διετέλεσε Γενικός Γραμματέας του ΚΚΕ.(1928-1931)

2) ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΛΟΖΩΦ, διετέλεσε γραμματέας της ΟΚΝΕ (1925-1928)

3) ΓΙΩΡΓΟΣ ΝΤΟΥΒΑΣ, διετέλεσε γραμματέας της ΟΚΝΕ (1928-1931)   

4) ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΠΥΛΙΩΤΗΣ, μέλος του Πολιτικού Γραφείου της Κ.Ε. (1928-1931)

5} ΚΩΣΤΑΣ ΕΥΤΥΧΙΔΗΣ, μέλος του Πολιτικού Γραφείου της Κ.Ε. (1928-1931)

6) ΑΛΕΞΗΣ ΧΡ1ΣΤΟΔΟΥΛΙΔΗΣ, Διευθυντής του Ριζοσπάστη (1928-1931)

7) ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΛΥΔΩΝΑΡΗΣ, Βουλευτής του ΚΚΕ στη βουλή του 1932, μέλος Κ.Ε.

3) ΜΑΡΚΟΣ ΜΑΡΚΟΒΙΤΗΣ, στέλεχος της ΟΚΝΕ

9) ΓΙΑΝΝΗΣ  ΓΙΑΝΝΑΚΟΥΤΣΟΣ ή ΓΙΑΝΝΟΥΤΣΟΣ

10) ΤΖΑΝΝΗΣ ΦΛΑΡΑΚΟΣ, εργάτης, συνδικαλιστής, στέλεχος του ΚΚΕ, δραπέτευσε από τις φυλακές της Αίγινας.

11) ΚΟΥΡΟΥΚΛΗΣ, εργάτης, συνδικαλιστής, στέλεχος του ΚΚΕ, δραπέτευσε από τις φυλακές της Αίγινας

12) ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΙΟΡΔΑΝΙΔΗΣ, παιδαγωγός, στέλεχος του ΚΚΕ

13) ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ, στέλεχος του ΚΚΕ από το Βόλο     

14) ΑΒΡΑΑΜ ΔΕΡΒΙΣΌΓΛΟΥ, εργάτης, αγωνιστής, δραπέτης από τις φυλακές της Αίγινας

15) ΔΟΥΡΓΕΡΙΔΗΣ, εργάτης, αγωνιστής, δραπέτης από τις φυλακές της Αίγινας

16) ΚΑΛΟΓΡΙΔΗΣ, εργάτης, αγωνιστής, δραπέτης από τις φυλακές της Αίγινας

17) ΣΑΡΙΚΑΣ, εργάτης, αγωνιστής, δραπέτης από  τις φυλακές της Αίγινας

18) ΘΩΜΑΖΟΣ, εργάτης, αγωνιστής, δραπέτης από τις φυλακές της Αίγινας

19) ΓΙΑΝΝΗΣ ΤΣΑΓΚΑΡΑΚΗΣ, στέλεχος της ΟΚΝΕ

20) ΜΟΥΤΖΟΥΡΗΣ, μέλος του Γραφείου της Κ.Ε. της ΟΚΝΕ. 

 http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=513370

http://www2.rizospastis.gr/story.do?id=5426432&publDate=25/12/2009


[1]       Sergo Tabagiyia, Kolhoz cela Dagva, Βατούμι, εκδ. Savtsota Adzara, 1982, σ. 32-49. Sokrat Agelov, Greki v Gruzia, Tιφλίδα, 1990, σ. 39-45, Αχιλλέας Τσεπίδης, «Οι Έλληνες της Γεωργίας στην Οκτωβριανή Επανάσταση», περ. Ρωμανία, αριθ. 4, Νοέμβριος-Δεκέμβριος 1990, σ. 16- 18.

[2]       Ομογενή από Ρωσία, «Το κοινωνικό πρόβλημα των Ελλήνων της ΕΣΣΔ», περ. Ποντιακή Εστία, τεύχ. 80, Ιανουάριος-Φεβρουάριος-Μάρτιος 1990, σ. 11.

[3]       ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Χρήστου Ζαπουνίδη, 15-4-90.

[4]       Η κόρη του Μανόλη Μυταφίδη, ο οποίος ήταν πλέον λογιστής σε κολχοζ στην Αζάντα θυμάται τον πατέρα της: «… ερχότανε από το κολχόζ και έκλαιγε, όταν έβλεπε τους Έλληνες εκεί πάνω. Ο πρόεδρος του χωριού ήταν Γεωργιανός. Και αυτός καθισμένος πάνω στο άλογο χτυπούσε με το μαστίγιο τους Έλληνες χωρικούς, γιατί μέσα στον πόλεμο ήτανε πείνα και εκείνοι οι καημένοι δύναμη δεν είχανε. Έπεφταν από τη δουλειά. Και αυτός, πάνω στο άλογο, τους χτυπούσε σαν σκλάβους με το μαστίγιο. ΄Δουλέψτε΄, τους φώναζε. ~Γιατί δε δουλεύετε γαϊδούρια;~ Τους πρόσβαλε. Ήταν πολύ κακή εποχή». [Αρχείο Προφορικής Ιστορίας (ΑΠΙ), φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Ελένης Μυταφίδη, 17-8-91]

[5]       K. X. Ihdzibeli, Drebniyia Gorgippia, Anapa i Sovetskie Greki, Μόσχα, εκδ. Moskovkoe Obsestvo Sovietskix Grekof, 1990, σ. 16- 17.

[6]       L. Lisaia,, «Selo Mertsanskoge»,εφημ. Prizif, 30 Δεκεμβρίου 1982.

[7]       K. Bereznova, «A Siaste Boule Riandom», εφημ. Γοργιπία , 24 Αυγούστου 1991.

[8]       ΑΠΙ, φάκ. Κουμπάν, μαρτυρία Παναγιώτη Νικολαϊδη, 10-7-90.

[9]       I. Paraskevopoulos, Materiali i Vsesoyiouznogo sezda Grekof SSSR, Γελεντζίκ, 1991, σ. 42. ΑΠΙ, φάκ. Σοχούμι, μαρτυρία Χαράλαμπου Κεσανίδη, 18-8-91.

[10]     AΠΙ, φάκ. Κριμαία, μαρτυρία Γεωργίου Φωτιάδη, 29-3-91.

[11]     Πέτρος Ανταίος, «Συνέντευξη του Θεοχάρη Κεσσίδη», εφημ. Νέα της Μόσχας, 9 Απριλίου 1990, σ. 22.

[12]     Σημαντικές πληροφορίες για την περιοχή τη Τσάλκας υπάρχουν στο: D. Τsitlof-T. Tsitlof-D. E. Gurieli, Tsal­kinski-Deti Gruzii, Τιφλίδα, εκδ. Zakavkazkie Voennie Vebomosti, 1992.

[13]     Sokrat Agelov, ό.π., σ. 45-46, Αχιλλέας Τσεπίδης, ό.π.

[14]     Alexader Nekritch, ό.π., σ. 86-98, Νικήτα Χρουτσώφ, ό.π., σ. 54.

5 comments so far

  1. plastiras on

    δεν καταλαβα γιατι ειναι κατηγορια να συνεργαστουν οι ελληνες ποντιοι με τους γερμανους ναζι, και δεν ειναι κατηγορια να συνμεργαστουν με τους σοβιετικους σταλινικους…

    με οποιον τους συνεφερε θα συνεργαζοταν για την επιβιωση τους, ακομα και με το διαβολο…
    η μπολσεβικικη οπτικη του αρθρου ειναι εμφανεστατη…

  2. […] Πόντος”. Ως έμμεση απάντηση στον Μουρατίδη, πρωτοδημοσιεύτηκε το κείμενο για τη συμπεριφορά του σοβιετικού […]

  3. Δείτε ένα χρήσιμο άρθρο:

    Οι άγνωστοι γενικοί γραμματείς του Κόμματος
    «E» 16/2/2009

    Στην ενενηντάχρονη πορεία του ΚΚΕ στη θέση του γενικού γραμματέα της Κεντρικής Επιτροπής βρέθηκαν επιφανείς προσωπικότητες, αλλά δεν έλειψαν επίσης αμφιλεγόμενα και αμφισβητούμενα πρόσωπα. Μερικοί από τους ηγέτες του έχουν γράψει ιστορία και πρωταγωνίστησαν στα δρώμενα της

    Κορυφαίοι από την άποψη αυτή αναδείχτηκαν ο Νίκος Ζαχαριάδης (προπολεμική και πρώτη μεταπολεμική περίοδος) και ο Χαρίλαος Φλωράκης (μεταπολιτευτική περίοδος).

    Αλλοι πέρασαν στην ιστορία όχι για την κομματική δράση τους, αλλά για το θεωρητικό και συγγραφικό έργο τους. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν ο Γιάννης Κορδάτος και ο Παντελής Πουλιόπουλος.

    Ο πρώτος καταγράφεται ως ο πολυγραφότερος και χαρακτηριστικότερος κομμουνιστής θεωρητικός της μεσοπολεμικής και πρώτης μεταπολεμικής περιόδου.

    Ο δεύτερος, ως ένας από τους σημαντικότερους μαρξιστές του Μεσοπολέμου, με τις αναλύσεις του για τον ελληνικό καπιταλισμό και την επανάσταση.

    Αποχώρηση ή διαγραφή
    Στην ίδια κατηγορία μπορεί να καταταχθεί και ο Γρηγόρης Φαράκος, με σημαντικό συγγραφικό έργο. Κοινός παρονομαστής αυτών των τριών διανοούμενων γραμματέων, ήταν είτε η αποχώρηση είτε η διαγραφή τους.

    Αρκετοί, όμως, από τους επικεφαλής του ΚΚΕ, για πολλούς και διάφορους λόγους, παρέμειναν και εξακολουθούν να παραμένουν στην αφάνεια. Ακόμη και τα ονόματα μερικών καθόλου ή ελάχιστα αναφέρονται στα ιστορικά και κομματικά χρονικά. Πρόκειται κυρίως για όσους ηγήθηκαν του κόμματος κατά τον Μεσοπόλεμο. Συγκεκριμένα μέχρι το 1931, όταν ανέλαβε ο Ζαχαριάδης.

    Η συγκεκριμένη χρονιά αποτελεί και την πρώτη τομή στην κομματική ιστορία. Σύμφωνα με αυτήν από την ίδρυσή του έως τότε (1918-1931) το κόμμα διανύει μια παρατεταμένη φάση κρίσης. Το σχετικό ερμηνευτικό σχήμα, που επαναλαμβάνεται με διάφορες παραλλαγές στις κομματικές ιστορίες μέχρι τις μέρες μας, έχει διατυπώσει ο ίδιος ο Ζαχαριάδης:

    Η μακρόχρονη εσωτερική κρίση οφείλεται στο γεγονός ότι το Κόμμα «δεν μπορεί να συλλάβει το νόημα της εποχής του», να δώσει ένα νεοελληνικό μπολσεβίκικο πρόγραμμα» για την επανάσταση.

    Η κρίση «ήταν βασικά και κύρια των καθοδηγητών του». Η ηγεσία αναμασά και «μεταφέρει απ έξω γενικές, αφηρημένες, δογματικές θέσεις και διαπιστώσεις». Απουσιάζει «η νεοελληνική μαρξιστική – λενινιστική θεωρία».

    Η περίοδος της κρίσης πέρασε από τρεις φάσεις: α) οπορτουνισμός (δεξιός ή αριστερός τακτικισμός) από το 1918 έως 1924, β) λικβινταρισμός (διαλυτισμός) από το 1926 έως το 1928 και γ) φραξιονισμός (ομαδοποιήσεις) χωρίς αρχές από το 1929 έως το 1931.

    Την περίοδο της παρατεταμένης κρίσης αναδείχτηκαν οκτώ γραμματείς, που είχαν όλοι άδοξο ή ατιμωτικό κομματικό και τραγικό τέλος. Αποχώρησαν, παύτηκαν ή διαγράφτηκαν, στις διάφορες φάσεις της κρίσης, με τις ανάλογες κατηγορίες, ως δεξιοί ή αριστεριστές, όπως θα λέγαμε σήμερα.

    Οι ρίζες της μακρόχρονης κρίσης του 1918-1931

    Οι εσωτερικές αιτίες
    Οι βασικές αιτίες των διασπάσεων, των διαγραφών και γενικώς της αιμορραγίας του κόμματος κατά την περίοδο της μακρόχρονης κρίσης (1918-1931) ήταν οι διαφορετικές θεωρητικές και πρακτικές αντιλήψεις για την ταυτότητα του ΚΚΕ, την ιδεολογία, την τακτική και τα οργανωτικά του.

    Η εξωτερική παράμετρος
    Στις διάφορες φάσεις της κρίσης του ΚΚΕ καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισαν οι κομματικοί συσχετισμοί εντός της Σοβιετικής Ενωσης, οι εκάστοτε θέσεις της Γ Κομμουνιστικής Διεθνούς (ιδρύθηκε το 1919) και οι ανάλογες εξελίξεις στη Βαλκανική Κομμουνιστική Ομοσπονδία (ίδρυση 1920).

    Το «Μακεδονικό»
    Το «Μακεδονικό», δηλαδή η υιοθέτηση από το ΚΚΕ της θέσης της ΚΔ και της ΒΚΟ για αυτονόμηση της Μακεδονίας-Θράκης, θ αναδειχθεί σε μείζον ζήτημα της περιόδου – κι όχι μόνο. Θα τροφοδοτεί και θα τροφοδοτείται από την κρίση για μεγάλο διάστημα.

    Η ΑΠΙΣΤΕΥΤΗ ΔΙΑΔΟΧΗ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ 1922-23

    Ενας τυχοδιώκτης στη θέση του Κορδάτου!
    Οι δύο πρώτοι γενικοί γραμματείς απομακρύνθηκαν, λόγω της διαφωνίας τους με την «μπολσεβικοποίηση» του κόμματος και τις σχέσεις του με το διεθνές κομμουνιστικό κέντρο (Κομμουνιστική Διεθνής).

    Ο Νίκος Δημητράτος (1894-1944), μετά την αποπομπή του και ύστερα από ανεπιτυχείς απόπειρες να συμπράξει στην ίδρυση σοσιαλδημοκρατικού κόμματος, θ αποσυρθεί από την πολιτική δράση και θα ιδιωτεύσει.

    Ο Γιάννης Κορδάτος (1891-1961) θ’ αποχωρήσει από το ΚΚΕ, λόγω της διαφωνίας του με το «Μακεδονικό» (1925) και θ αφοσιωθεί τα επόμενα χρόνια στις θεωρητικές μελέτες του, μέχρι την ένταξή του στο ΕΑΜ και μεταπολεμικά στην ΕΔΑ.

    Τον Κορδάτο, κατά την περίοδο της «υπεραριστερής» στροφής του ΚΚΕ, θα διαδεχτεί μία από τις σκοτεινές μορφές στην ιστορία του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος. Πρόκειται για τον Νίκο Σαργολόγο. Είχε αναδειχτεί στο εργατοϋπαλληλικό κίνημα της Θεσσαλονίκης και σύμφωνα με την περιγραφή του Κορδάτου «ήταν ρήτορας και πολύ επιθετικός και ανυπόμονος επαναστάτης. Αργότερα, το 1925-26, γυρίζοντας από τη Μόσχα, μέσον του Βερολίνου, έφερε μαζί του μια «κομμουνίστρια» Γερμανίδα και σε λίγο καιρό είχαμε αποδείξεις πως ήταν πράχτορας του ΙΙ Γραφείου του Α Σώματος Στρατού και της αστυνομίας.

    Οταν κατάλαβε πως ήταν σε γνώση της ΚΕ η χαφιεδοποίησή του, έφυγε για τη Β. Αμερική, παίρνοντας μαζί του και χρήματα του κόμματος». Εκεί, σύμφωνα με άλλες πληροφορίες «ίδρυσε μια εκκλησία και έζησε του λοιπού με καχυποψία και φόβο».

    Οργανο της αστυνομίας
    Πριν από τη φυγή του είχε χρησιμοποιηθεί ως μάρτυρας κατηγορίας σε δίκες εναντίον κομμουνιστών. Παραμένει αδιευκρίνιστο αν έγινε όργανο της αστυνομίας πριν από την ανάδειξή του στην ηγεσία ή στην πορεία. Οπως προκύπτει και από άλλες παρόμοιες περιπτώσεις η τακτική αυτή δεν ήταν άγνωστη στις αστυνομικές αρχές του Μεσοπολέμου.

    Ετσι, ενώ ήδη ο Ζαχαριάδης βρίσκεται στην ηγεσία και γιορτάζονται τα 15χρονα του ΚΚΕ (Νοέμβριος 1933), σε κομματικές αναμνήσεις «από την πάλη για τη μετατροπή του σοσιαλεργατικού κόμματος σε κομμουνιστικό», διαβάζουμε: «Πολλά από τα ονόματα, που αναφέρονται (στις αναμνήσεις) δεν βρίσκονται μέσα στο επαναστατικό κίνημα.

    Αλλοι γιατί δεν άντεξαν και άλλοι έγιναν χαφιέδες – προβοκάτορες ή ήταν τέτοιοι, όπως ο Σαργολόγος, που υπηρετούσε ως διερμηνέας σε κάποιο εγγλέζικο ίδρυμα… Αυτό μαρτυράει πως πριν ακόμη εμείς φανταστούμε ή μάθουμε για αυτή τη μέθοδο πάλης της μπουρζουαζίας η τελευταία τη χρησιμοποιούσε…».

    Μια από τις παρενέργειες της «διείσδυσης» αυτής -πραγματικής ή φανταστικής για τις ανάγκες της εσωκομματικής πάλης- υπήρξε το σύνδρομο του «εσωτερικού χαφιεδισμού». Δεν υπάρχει, υποστηριζόταν τότε κι αργότερα, «φραξιονιστική (διασπαστική) πάλη που στρέφεται κατά της γραμμής της Διεθνούς που να μην τη χρησιμοποίησε ή υποδαύλισε η Ασφάλεια».

    Το αποτέλεσμα ήταν αφενός μεν να θεωρείται εχθρός όποιος τοποθετούνταν έξω από τον κομματικό πυρήνα και αφετέρου να στιγματίζεται κάθε πολιτική διαφωνία με την κυρίαρχη και επίσημη «γραμμή»…

    Θωμάς Αποστολίδης (1892-1944)
    Θεσσαλός συνδικαλιστής στον χώρο των τυπογράφων και επικεφαλής της Πανεργατικής Ενωσης Βόλου. Ως γενικός γραμματέας του ΚΚΕ διαφώνησε με τη θέση για το «Μακεδονικό», απομακρύνθηκε και αργότερα διαγράφηκε (1929) για αντικομματική δράση. Συνεργάστηκε με τους σοσιαλιστές, τους αρχειομαρξιστές και επί δικτατορίας Μεταξά εξορίστηκε. Το 1943 έγινε γραμματέας της τροτσκιστικής οργάνωσης Επαναστατικό Σοσιαλιστικό (Κομμουνιστικό) Κόμμα. Εκτελέστηκε από τους Γερμανούς το 1944.

    Ελευθέριος Σταυρίδης
    Ο πρώην γραμματέας και βουλευτής του ΚΚΕ (1926-28) εξελίχτηκε στο σφοδρότερο εχθρό του. Μετά τη διαγραφή του «για παραγοντισμό» εντάχτηκε στον αστικοδημοκρατικό πολιτικό χώρο για να προσχωρήσει αργότερα στο φασιστικό-μεταξικό στρατόπεδο. Μεταπολεμικά έγραψε το βιβλίο «Τα παρασκήνια του ΚΚΕ», που χρησίμευσε ως βάση για τη συκοφάντηση του. Μετείχε στ αντικομμουνιστικά κέντρα της περιόδου 1950-1965, μισθοδοτούμενος από τα μυστικά κονδύλια των κυβερνήσεων Καραμανλή.

    Ανδρόνικος Χαϊτάς (1894-1938)
    Από το Σοχούμ της Γεωργίας, με κομματικές σπουδές στη Μόσχα, ήρθε στην Αθήνα (1922) και φοίτησε στη Νομική. Δίδασκε ιστορικό υλισμό στην κομματική σχολή και ήταν μέλος της ΚΕ από το 1924. Ως γραμματέας υποστήριζε τις θέσεις για την οργανωτική ωρίμανση του κινήματος πρώτα. Μετά θα γινόταν η επανάσταση. Επί των ημερών του το ΚΚΕ βρέθηκε στη δίνη μεγάλης εσωκομματικής κρίσης. Το 1931 δραπέτευσε από τις φυλακές, όπου κρατούνταν και κατέφυγε στην ΕΣΣΔ. Εκεί εκτελέστηκε ως αντισταλινικός στις εκκαθαρίσεις του 1937-38.

    1918-2009
    Δεκαέξι πρόσωπα σε 90 χρόνια

    Η συγκυρία θέλει το 18ο Συνέδριο του ΚΚΕ ν αρχίζει στις 18 Φεβρουαρίου, με την Αλέκα Παπαρήγα να συμπληρώνει ακριβώς 18 χρόνια στο τιμόνι του.

    Αν η ίδια, το συνέδριο και η Κεντρική Επιτροπή αποφασίσουν, μάλιστα, την εβδομάδα, που έρχεται, αλλαγή προσώπου, το κόμμα στην ενενηντάχρονη ιστορία του, θα εκλέξει διαφορετικό γενικό γραμματέα για 18η φορά (αν υπολογιστεί ως διπλή η εκλογή του Νίκου Ζαχαριάδη το 1931 και το 1945, μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα από το ναζιστικό στρατόπεδο).

    Στη ιστορική διαδρομή του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος, όπως ήταν ο πρώτος τίτλος του ΚΚΕ (ο δεύτερος ήταν ΣΕΚΕ – Κομμουνιστικό και αμέσως μετά ΚΚΕ – Ελληνικό Τμήμα της Κομμουνιστικής Διεθνούς) στην ηγεσία αναδείχτηκαν οι:

    1. Νίκος Δημητράτος (1918 – 1922) (αρχικώς επικεφαλής πενταμελούς ΚΕ)
    2. Γιάννης Κορδάτος (Φεβρουάριος – Νοέμβριος 1922)
    3. Νίκος Σαργολόγος (Νοέμβριος 1922 – Σεπτέμβριος 1923)
    4. Θωμάς Αποστολίδης (1923 – Δεκέμβριος 1924. Επικεφαλής τριμελούς γραμματείας μαζί με Γιάννη Κορδάτο και Σεραφείμ Μάξιμο)
    5. Παντελής Πουλιόπουλος (1924 – Σεπτέμβριος 1925)
    6. Λευτέρης Σταυρίδης (1925 – 1926 προσωρινός γραμματέας)
    7. Παστίας Γιατσόπουλος (Σεπτέμβριος 1926 – 1927 προσωρινός γραμματέας)
    8. Ανδρόνικος Χαϊτάς (Μάρτιος 1927 – 1931)
    9. Νίκος Ζαχαριάδης (Νοέμβριος 1931 – 1941)
    10. Ανδρέας Τσίπας (1941)
    11. Γιώργης Σιάντος (1942 – 1945) – Ν. Ζαχαριάδης (1945 – 1956)
    12. Απόστολος Γκρόζος (1956 – 57, επικεφαλής συλλογικής ηγεσίας)
    13. Κώστας Κολιγιάννης (1957 – 1972)
    14. Χαρίλαος Φλωράκης (1972 – 1989)
    15. Γρηγόρης Φαράκος (1989 – 1991)
    16. Αλέκα Παπαρήγα (1991 – )

    Τάκης Κατσιμάρδος
    katsimar@yahoo.gr

    http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=12128&subid=2&tag=8403&pubid=2448857#

  4. Gρ. on

    Το Βήμα» προδημοσιεύει ένα κείμενο γραμμένο ειδικά για την ελληνική έκδοση από τον Ηλιa Γιαννακάκη

    ———————————————————

    Επέσατε θύματα

    Τα παράνομα κομμουνιστικά κόμματα υπήρξαν παραδόξως τα βασικά θύματα των μεγάλων διωγμών της δεκαετίας του ’30 στην ΕΣΣΔ. Ενας μεγάλος αριθμός των ηγετών και των στελεχών τους, που δούλευαν στον μηχανισμό της Κομμουνιστικής Διεθνούς ή ήταν υπάλληλοι σε διάφορους οργανισμούς και θεσμούς του σοβιετικού κράτους, εκτελέστηκαν από την Γκεπεού ή εκτοπίστηκαν στα γκουλάγκ. Το ΚΚΕ πλήρωσε κι αυτό με πολλά θύματα. Τα μέλη του που στέλνονταν από την Ελλάδα στην ΕΣΣΔ ήταν ιδιαίτερα «ευάλωτα». Οι περισσότεροι από αυτούς είχαν εγκαταλείψει παράνομα την Ελλάδα. Μια και ο χρυσός κανόνας του κόμματος ήταν να μη ρωτάει ποτέ για την τύχη των συντρόφων που υποτίθεται ότι βρίσκονταν σε «αποστολή», η εξαφάνισή τους στην καταβόθρα της Γκεπεού δεν ανησυχούσε τους συγγενείς τους. Τα μέλη του ΚΚΕ που διέμεναν στην ΕΣΣΔ απασχολούνταν στον μηχανισμό της Κομιντέρν σε δευτερεύουσες βαθμίδες, άλλοι παρακολουθούσαν σεμινάρια στην ΚΟΥΤΒ, μερικοί στέλνονταν από τη Μόσχα σε περιοχές κατοικημένες από Ελληνες για να αναλάβουν διάφορες υπεύθυνες θέσεις. Οι Μεγάλοι Διωγμοί της δεκαετίας του ’30 προκάλεσαν πολλά θύματα μεταξύ τους. Ο αριθμός όμως των κομμουνιστών που εξαφανίστηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης ή εκτελέστηκαν δεν μπορεί να καθοριστεί με βεβαιότητα. Σήμερα γνωρίζουμε την ταυτότητα των περισσοτέρων αλλά εξακολουθούμε να αγνοούμε τις συνθήκες θανάτου τους.

    Οι δραπέτες των Φυλακών Συγγρού

    Τον Απρίλιο του 1931 οκτώ κομματικά στελέχη πρώτης γραμμής δραπετεύουν από τις Φυλακές Συγγρού. Ανάμεσά τους βρίσκονται δύο από τους ηγέτες του ΚΚΕ, παλιά μέλη του Πολιτικού Γραφείου, ο Ανδρόνικος Χαϊτάς και ο Κώστας Ευτυχιάδης (πραγματικό του όνομα Καρακόζοφ), Ελληνορώσος του Καυκάσου, απεσταλμένος της Μόσχας τη δεκαετία του ’20. Οι οκτώ δραπέτες και ο στρατιώτης Γρηγόρης Γρηγοριάδης, συνένοχος στη δραπέτευση, επιβιβάζονται κρυφά σε ένα σοβιετικό πλοίο και φεύγουν για την ΕΣΣΔ.

    Στη Ρωσία ο Α. Χαϊτάς αναλαμβάνει να δώσει μαθήματα για το εργατικό κίνημα στους έλληνες φοιτητές του Κομμουνιστικού Πανεπιστημίου των Εθνικών Μειονοτήτων της Δύσης. Συλλαμβάνεται το 1936 ή το 1937 και εκτελείται ως «εχθρός του λαού». Η ακριβής ημερομηνία σύλληψής του και οι συνθήκες του θανάτου του αγνοούνται.

    Περίπου την ίδια εποχή δύο άλλοι δραπέτες των Φυλακών Συγγρού, ο Κώστας Ευτυχιάδης και ο Μάρκος Μαρκοβίτσης, συλλαμβάνονται και εκτελούνται. Ο στρατιώτης Γρ. Γρηγοριάδης, που διορίζεται δάσκαλος σε ένα ελληνικό σχολείο, συλλαμβάνεται με τη σειρά του το 1937. Αποφυλακίζεται ύστερα από κάμποσα χρόνια αλλά του είναι αδύνατον να γυρίσει στην Ελλάδα ­ μένει στην ΕΣΣΔ ως τον θάνατό του. Ο Δεσποτόπουλος, ο Χαλκογιάννης, ο Τσαουσίδης συλλαμβάνονται στο Σοχούμ και εξαφανίζονται για πάντα στα υπόγεια της Γκεπεού.

    Ο παλιός γενικός γραμματέας της ΟΚΝΕ, ο Γιώργος Κολοζώφ, εκτελείται την ίδια εποχή. Λίγο καιρό πριν είχε καταφέρει να στείλει παράνομα στη γυναίκα του Δόμνα ένα γράμμα όπου εξέφραζε την απελπισία του και την απογοήτευσή του από την ΕΣΣΔ. Εγραφε, μεταξύ άλλων, ότι θα προτιμούσε να καταδικαστεί και να φυλακιστεί στην Ελλάδα παρά να φυτοζωεί άθλια στο Νοβοροσίσκ.

    Ο Αλέξης Πηλιώτης, μέλος της κεντρικής επιτροπής του ΚΚΕ, εκτελέστηκε επίσης ως «εχθρός του λαού». Ενας άλλος δραπέτης από την Ελλάδα, πρόσφυγας στην ΕΣΣΔ, ο Απόστολος Κλειδωνάρης, παλιός «Κούτβης» συνελήφθη το 1937. Πέθανε στη φυλακή μερικά χρόνια αργότερα.

    Ο Γιάννης Τσαγκαράκης, στέλεχος της ΟΚΝΕ, ο Γιάννης Γιαννακούτσος, συντάκτης του «Ριζοσπάστη», ο Γιώργος Δούβας, γραμματέας της ΟΚΝΕ, οι Φλαράκος, Κουρούλης, Σακαρέλλος, Μπεζεντάκος εξαφανίζονται στην ΕΣΣΔ. Ο δάσκαλος Ι. Ιορδανίδης θα εκτελεστεί το 1938. Και άλλοι κομμουνιστές, επιστρέφοντας από τον ισπανικό εμφύλιο, συλλαμβάνονται και εκτελούνται. Σύμφωνα με τα αρχεία της Ασφάλειας της Ουκρανίας, από τους 77 Ελληνες που εκτελέστηκαν στην περιοχή του Ντονιέτσκ το 1937-1938, 11 ήταν μέλη του ΚΚΕ. Ανάμεσά τους βρισκόταν και ένας κύπριος κομμουνιστής.

    Περισσότεροι από 300 έλληνες κομμουνιστές εξοντώθηκαν στην ΕΣΣΔ, σύμφωνα με τις εκμυστηρεύσεις του Β. Μπαρτζώτα. Το ΚΚΕ, για πολλές δεκαετίες, κράτησε μια ένοχη σιωπή για τις εκτελέσεις των ίδιων του των μελών από τους Σοβιετικούς.

    Τα όργανα καταστολής του ΚΚΕ

    Οπως και τα άλλα κομμουνιστικά κόμματα, το ΚΚΕ προικίστηκε με τα δικά του «όργανα καταστολής». Τη δεκαετία του ’20 η «υπηρεσία αντικατασκοπίας», που διευθυνόταν από ένα μέλος του Πολιτικού Γραφείου και στελέχη διαλεγμένα ένα προς ένα, ήταν επιφορτισμένη με την «εποπτεία» των κομματικών μελών που ήταν ύποπτα προδοσίας ή «φραξιονισμού».

    Αργότερα το κόμμα δημιούργησε την ΟΠΛΑ. Επισήμως ήταν μια υπηρεσία τάξης που είχε αποστολή την πλαισίωση και την προστασία των διαδηλωτών. Στην πραγματικότητα η ΟΠΛΑ διεκπεραίωνε τις βρώμικες δουλειές, όπως την εκτέλεση αντιπάλων της άκρας Αριστεράς, ιδίως τροτσκιστών και «αποστατών». Εκτιμάται ότι η ΟΠΛΑ εξόντωσε 1.200 οπαδούς της άκρας Αριστεράς. Είναι επίσης υπεύθυνη για χιλιάδες συνοπτικών εκτελέσεων το 1944-1945. Στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, υπό το καθεστώς του Μεταξά, η ηγεσία του ΚΚΕ είχε τη δική της «αστυνομία» που συντηρούσε ένα κλίμα τρομοκρατίας ανάμεσα στα μέλη του κόμματος, τα οποία υπόκειντο σε αυστηρή και αυθαίρετη πειθαρχία.

    Από το 1945, στο ελληνικό κομμουνιστικό «μίνι-κράτος» του Μπούλκες, έλυνε κι έδενε η ΥΤΟ (Υπηρεσία Τάξης Ομάδας), που έδινε λογαριασμό για τις πράξεις της μόνο στη στενή ηγετική ομάδα του ΚΚΕ. Αυτή η αστυνομία είχε το πάνω χέρι στις φυλακές και στο περίφημο στρατόπεδο συγκέντρωσης που ήταν εγκατεστημένο σ’ ένα νησάκι του Δούναβη ­ εκεί όπου χάθηκαν με φριχτό τρόπο τόσοι αθώοι.

    Στον Δημοκρατικό Στρατό, η Υπηρεσία Στρατιωτικής Ασφάλειας έπαιζε τον ρόλο της πολιτικής αστυνομίας και εξαρτιόταν από την ηγεσία του ΚΚΕ. Δεκάδες απλοί μαχητές και αξιωματικοί εκτελέστηκαν από την ΥΣΑ. Εκατοντάδες άλλοι υπέστησαν αυθαίρετες διώξεις. Μαχητές του ΔΣ που είχαν συλληφθεί σε ελληνικό έδαφος μεταφέρθηκαν στη Βουλγαρία και βασανίστηκαν στις εγκαταστάσεις της βουλγαρικής πολιτικής αστυνομίας στη Σόφια από τους μπράβους της ΥΣΑ. Εκατοντάδες συνοπτικών εκτελέσεων έλαβαν χώρα στις τάξεις του ΔΣ στη διάρκεια του Εμφυλίου.

    Μετά την ήττα του 1949 το ΚΚΕ εγκαθιστά τα κεντρικά του γραφεία στο Βουκουρέστι. Στο υπόγειο διαρρυθμίζονται κελιά όπου φυλακίζονται τα «ύποπτα» μέλη, τα οποία υποβάλλονται σε αυστηρές ανακρίσεις. Ωστόσο σε καμία άλλη χώρα της Ανατολικής Ευρώπης το ΚΚΕ δεν διαθέτει δικές του εγκαταστάσεις κράτησης. Δεν έχει άλλωστε την εξουσία να συλλαμβάνει τους «αντιπάλους» της πολιτικής του.

    Σύμφωνα με ένα απόρρητο έγγραφο της Κρατικής Ασφάλειας της Τσεχοσλοβακίας (STB), το ΚΚΕ επιθυμούσε το 1950 να συστήσει ομάδες μελών σύμφωνα με το μοντέλο της ΟΠΛΑ. Οι τσεχοσλοβακικές αρχές τού το απαγόρευσαν. Μονάχα τα «αδελφά» κομμουνιστικά κόμματα, ύστερα από αίτηση του ΚΚΕ, μπορούσαν να διατάξουν τα «όργανα» της κρατικής ασφάλειας της εκάστοτε χώρας να προχωρήσουν στην κλήση και στη φυλάκιση Ελλήνων.

    Ενα ντοκουμέντο με τον χαρακτηρισμό «άκρως εμπιστευτικό», το οποίο φέρει τη σφραγίδα της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος της Τσεχοσλοβακίας, ρίχνει φως σε αυτή τη διαδικασία. Με ημερομηνία 4 Ιουλίου 1952, απευθύνεται στον υπουργό της Κρατικής Ασφάλειας, τον Κάρολ Μπασίλεκ: «[…] Λάβαμε μια αναφορά των υπευθύνων για τους Ελληνες πρόσφυγες στην Τσεχοσλοβακία με την οποία πληροφορηθήκαμε ότι οι αιχμάλωτοι μοναρχοφασίστες 119 ετοιμάζουν προβοκατόρικη διαδήλωση μπροστά από την ελληνική πρεσβεία για να ζητήσουν την επιστροφή τους στην Ελλάδα. Το κέντρο προετοιμασίας αυτής της διαδήλωσης βρίσκεται στο Βύρυ. Οι αιχμάλωτοι σκοπεύουν να μεταβούν σε μικρές ομάδες στην Πράγα και να συναντηθούν σε ένα μέρος που δεν γνωρίζουμε ακόμη. Με συντροφικούς χαιρετισμούς, Μπαραμόβα».

    Επιστρέφοντας ο ειδικός γραμματέας του υπουργείου της Κρατικής Ασφαλείας πληροφορεί το ΚΚ της Τσεχοσλοβακίας για τα αυστηρά μέτρα που ελήφθησαν αναφορικά με τους αιχμαλώτους του ελληνικού κυβερνητικού στρατού: «Δόθηκαν οι σχετικές οδηγίες στις υπηρεσίες της Κρατικής Ασφάλειας στις περιοχές όπου βρίσκονται οι Έλληνες μοναρχοφασίστες […] ώστε να υπάρξει αυξημένη επαγρύπνηση! Πάντως, δεν έχουμε παρατηρήσει καμιά απόπειρα για διαδήλωση ή για αναχώρηση για την Πράγα. Η Κρατική Ασφάλεια ετοίμασε καλού-κακού ένα σχέδιο συγκέντρωσης των αιχμαλώτων μοναρχοφασιστών και σαν πιο κατάλληλο μέρος επιλέχτηκαν τα λατομεία του Γιακουμπσοβίτσε, στα περίχωρα της Οπάβα. […] Οι σύντροφοι του ΚΚΕ θα αναλάβουν καθήκοντα μεταφραστών και διαχείρισης του στρατοπέδου […] και σε συνεργασία με τα όργανα της διοίκησης των φυλακών του υπουργείου της Κρατικής Ασφάλειας θα διενεργούν κατασκοπία μεταξύ των μοναρχοφασιστών».

    Μερικούς μήνες αργότερα, οι έλληνες αιχμάλωτοι φυλακίστηκαν σε μια φυλακή της Οπάβα, σε αναμονή της μεταφοράς τους στο Γιαχίμοβ, το φοβερό κάτεργο των ορυχείων ουρανίου. Τρεις Ελληνίδες είχαν επίσης συλληφθεί στο πλαίσιο αυτής της «επιχείρησης» και είχαν φυλακιστεί στην πόλη του Παρντουμπίτσε.

    Το ΚΚΕ όμως διέθετε και άλλα «όργανα» καταστολής προκειμένου να εξασκεί την ολοκληρωτική του εξουσία στους έλληνες μετανάστες: ένα ολόκληρο δίκτυο «κομματικών χαφιέδων», που φυτεύονταν ανάμεσα στις μάζες των προσφύγων, πληροφορούσε την ηγεσία για τη συμπεριφορά και τις απόψεις τους. Διέθετε, επιπλέον, εκτελεστές οι οποίοι με διαταγές του κόμματος ρύθμιζαν με τρόπο «φυσικό» τους ανοιχτούς λογαριασμούς με αυτούς που «σκέφτονταν λάθος».

    Κυριακή 15 Ιουλίου 2001

    http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=135193&ct=47&dt=15/07/2001#ixzz0sSydGibZ

  5. […] των οποίων και των Ελλήνων της ΕΣΣΔ. Στο πλαίσιο αυτό ανασύρουν ακόμα και στοιχεία της νεοναζιστικής προπαγά…για να τα χρησιμοποιήσουν εναντίον τωνΠοντίων της […]


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: