“Smyrna delenda est” : Aναζητώντας τις σταθερές της κυρίαρχης νεοελληνικής ιδεολογίας -

 Έκθεση Βιβλίου/Πεδίο Άρεως 16-5-2012

.

Η καταστροφή τηs Σμύρνης το Σεπτέμβρη του ’22 υπήρξε το συμβολικό, αλλά και πραγματικό τέλος της ιστορικής περιόδου που άρχισε με το πραξικόπημα των Νεότουρκων (1908) και σφραγίστηκε με την απόβαση του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα του Πόντου (19 Μαϊου 1919) και τον ελληνικό Διχασμό.

.

Μιας περιόδου που καθόρισε για πάντα την ιστορία της περιοχής μας και οδήγησε στη μετεξέλιξη του πολυεθνικού οθωμανικού χώρου  σε μονοεθνικό έδαφος. Ο μηχανισμός αυτού του μετασχηματισμού υπήρξαν οι Γενοκτονίες των χριστιανικών λαών, Ελλήνων (Ποντίων Ιώνων, Ανατολικοθρακών κ.ά.), Αρμενίων, Ασσυροχαλδαίων.

.

Στη συνέχεια, η τραυματική εμπειρία των προσφύγων στην Ελλάδα θα εξοβελιστεί από τη δημόσια αναπαράσταση της εθνικής ιστορίας, οι πρόσφυγες θα αντιμετωπιστούν εργαλειακά τόσο από τις δυνάμεις της εξουσίας, όσο και απ’ αυτές της όποιας αντιπολίτευσης.

.

Μόλις στις δεκαετίες του ’80 και του ’90 η προσφυγική Μνήμη θα διεκδικήσει χώρο στο κοινό εθνικό συλλογικό αφήγημα.

.

Σ’ αυτές τις Σιωπές και στους μηχανισμούς εξόντωσης της προσφυγικής Μνήμης είναι αφιερωμένη η εκδήλωση στην Έκθεση Βιβλίου:

.

Την Τετάρτη 16 Μαϊου (19.30-22.00), στο χώρο εκδηλώσεων της Έκθεσης Βιβλίου (Πεδίον Άρεως-Αθήνα) θα γίνει η εκδήλωση με τίτλο: “Η καταστροφή της Σμύρνης στην κυρίαρχη νεοελληνική ιδεολογία“.

.

Αντικείμενο του προβληματισμού θα αποτελέσουν τα ερωτήματα που αφορούν:

.

-την παράδοξη συνάφεια των θέσεων πολύ διαφορετικών πολιτικών χώρων, που καλύπτουν το σύνολο σχεδόν του πολιτικού φάσματος,

-τους κυρίαρχους μηχανισμούς επιλογής των “χρήσιμων” στοιχείων για τις ιδεολογικές κατασκευές και τις δημόσιες αναπαραστάσεις,

-την αντιμετώπιση της προσφυγικής Μνήμης και της προσπάθειας αναμνημόνευσης της τραυματικής εμπειρίας.

.

Η κρίση ενθαρρύνει το διάλογο

Για την υπεράσπιση της κοινωνίας και της δημοκρατίας

Η βαθειά κρίση που βιώνει η ελλαδική κοινωνία φαίνεται ότι έχει και τις ευεργετικές της επιπτώσεις. Το συναίσθημα της απώλειας και της κατάρρευσης φαίνεται ότι ευνοεί την ανάπτυξη της συλλογικότητας και της υπέρβασης του παραδοσιακού εγωϊσμού, που χαρακτηρίζει τις διάφορες ομάδες -ειδικά αυτές των ιστορικών και των ιστοριολογούντων. Αλλά και των διαφόρων ιδεαλιστών που πιστεύουν ότι αντιπροσωπεύουν αυθεντικώς την επαναστατική προοπτική και νοιώθουν έντονα την ανάγκη να ενσαρκώσουν την ιδεατή εργατική τάξη, όπως έχει αγιογραφηθεί από τις “Ιερές Γραφές”, δρώντας αντ’ αυτής  -ανεξάρτητα από τη δική τους ταξική προέλευση.

Στη συζήτηση για το κείμενο (το οποίο παρατίθεται στο τέλος) κατέθεσα κάποιες σκέψεις:

“Είναι πολύ σημαντική η διαπίστωση του κειμένου ότι ωθούμαστε από συγκεκριμένες δυνάμεις ΚΑΙ στη λιτότητα ΚΑΙ στη χρεοκοπία.

‘Οταν γνώρισα τον υπαρξιστή Σίμο Τσαπνίδη

«Αν απελπιστείς, μην απελπίζεσαι»

Τον Σίμο Τσαπνίδη, τον “πρωτοπόρο των Ελλήνων υπαρξιστών”  τον γνώρισα πριν από 25 και περισσότερα χρόνια κάπου γύρω απ’ τη Νομική.  Τότε μου αφηγήθηκε και έμαθα για τους Έλληνες υπαρξιστές και τη δράση τους.

Στη συνέχεια τον έβλεπα -με ένα κόκκινο φουλάρι- εκτός από διάφορες πολιτικές εκδηλώσεις και σε εκδηλώσεις με καθαρά ποντιακό περιεχόμενο. O Σίμος γεννήθηκε το 1909 στη Σινώπη του Πόντου. Γι αυτό και ονόμασε “Διογένη (Σινωπέα)” το Σύλλογο Ελλήνων Υπαρξιστών. Στην οικογένεια του είχαν θύματα -μεταξύ αυτών και ο πατέρας του-  από  την εποχή των σκληρών διώξεων που εξαπέλυσαν οι Τούρκοι εθνικιστές κατά των “μη αφομοιώσιμων” λαών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας…  Μιλούσαμε πολύ για διάφορα θέματα. Τότε πρωτάκουσα για την περίφημη Παράγκα αλλά και διάφορα ανορθόδοξα που έκαναν και σόκαραν μάλλον τη συντηρητική μετεμφυλιακή Ελλάδα. Διάβαινα και ‘γω την μετα Σαρτρ εποχή μου, οπότε άκουγα με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την εμπειρία του Σίμου. 

Συνέχεια μου ζητούσε να περάσω απ’ το σπίτι του, κάπου μεταξύ Μοναστηρακίου και Ψυρρή. Ήθελε να μου δείξει το αρχείο του. Δυστυχώς δεν βρήκα το χρόνο να πάω τότε.

Τελικά το αρχείο το έδωσε -απ’ ότι έμαθα- στον Γιώργο Βιδάλη της Ελευθεροτυπίας, ο οποίος του έκανε και ένα ενδιαφέρον αφιέρωμα στην εφημερίδα.

Το αφιέρωμα που κάνω εγώ στο Σίμο, δε γίνεται μόνο για τη Μνήμη ενός απλού αλλά ιδιαιτέρως ενδιαφέροντος ανθρώπου που γνώρισα, αλλά και γιατί ακόμα με σιγοτρώνε οι ενοχές που δεν βρήκα τότε το χρόνο να ανταποκριθώ στα  καλέσματά του.  

Παρακάτω αναρτιούνται δύο κείμενα, ένα από το “Mediasoup“ και το άλλο του Γ. Βιδάλη:

——————————————

Eπιστημονικό Συμπόσιο για τους πρόσφυγες του ’22

Την Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2011, 17.00, αρχίζει το 5ο Συμπόσιο του Κέντρου Μικρασιατικού Πολιτισμού στη Ν. Ιωνία (Πατριάχου Ιωακείμ 4, τηλ. 210.2790775) με θέμα «Η Συμβολή των προσφύγων στην Πολιτική, Πολιτιστική & Οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας».  Σου στέλνω το πρόγραμμα…

Η δική μου εισήγηση θα γίνει την πρώτη ημέρα του Συμποσίου (Παρασκευή, 19.25) ο και έχει ως θέμα “Πρόσφυγες του ’22 στην Ελλάδα: Κοινωνικές και Ιδεολογικές συγκρούσεις“. 

Στη συνέχεια παρατίθεται το πλήρες πρόγραμμα:  

Ανοιχτή επιστολή στον Γιώργο Γιαννόπουλο

Έλαβα μια πρόσκληση-ενημέρωση από τον Γιωργο  Γιαννόπουλο, εκδότη του  περιοδικού ‘Ένεκεν” για μια εκδήλωση που θα γίνει την Πέμπτη 23-6-2011 με ομιλητή τον Όμ. Ταχματζίδη και θέμα “‘Πόντιοι” και Εβραίοι. Μνήμη χωρίς παρελθόν. 80 χρόνια από τον εμπρησμό του Κάμπελ”, όπου ευθέως συνδέει μέσα απ’ την αφίσα τον αντισημιτισμό, αλλά και το αντιεβραϊκό πογκρόμ που έγινε στο συνοικισμό του Κάμπελ, με τους Πόντιους.  

Απάντησα με το παρακάτω
 κείμενο:

——————————————————————-

Γιώργο,  έλαβα την ενημέρωση για την εκδήλωση που ετοιμάζεις και αναρωτιέμαι “γιατί το κάνεις αυτό;”

-Η Κέρκυρα, ο κύριος Κόϊνερ, ο Δραγούμης και το τέλος των διακοπών

Ένα μέρος των διακοπών του φετινού καλοκαιριού έγινε στην Κέρκυρα. Οι διακοπές στην Κέρκυρα είχαν έναν πιο προσωπικό χαρακτήρα αναζήτησης και υπέρβασης των πάγκοινων στερεοτύπων που χαρακτηρίζουν τη δικιά μας μεταπολιτευτική γενιά. Το νησί αυτό είναι ένας ιδιαίτερος τόπος, τόσο όσον αφορά τη φύση την ίδια, όσο κι αυτή των ανθρώπων.  Θα άξιζε να μελετηθεί επισταμένως η διαφορά που δημιούργησε στο χαρακτήρα των κατοίκων της, αλλά και στα κοινωνικά πρότυπα, το ευτύχημα της μη ισλαμικής κατάκτησης της νήσου από τους Οθωμανούς. Παρότι βέβαια και οι Ενετοί κατακτητές υπήρξαν ιδιαιτέρως σκληροί και καταπιεστικοί κατά του ελληνορθόδοξου πληθυσμού.