Η “Δίκη των Εξ”: Αντιπαραθέσεις στην Ερτ-3 με τον αντεισαγγελέα Ν. Τσάγγα

Το Σάββατο στις 12 το μεσημέρι…

Η “Δίκη των Εξ¨ και η επιτυχημένη προσπάθεια κάποιων κύκλων εντός του Άρειου Πάγου να ακυρώσουν την καταδικαστική απόφαση του Νοεμβρίου του ’22 με την οποία κρίθηκαν ένοχοι εθνικής προδοσίας και εκτελέστηκαν οι έξη πρωταίτιοι από τους πολλούς ενόχους της Μικρασιατικής Καταστροφής, απασχόλησε σε μεγάλο βαθμό τη δημόσια συζήτηση τα τελευταία χρόνια. Έτσι, εν μέσω δημοκρατίας έγινε κάτι που δεν είχαν τολμήσει να κάνουν ούτε οι δύο στρατιωτικές χούντες (Μεταξά και Απριλιανών)….

Την εισήγησή του ο Νίκος Τσάγγας την εξέδωσε σε βιβλίο, το οποίο παρουσιάζεται το Σάββατο (19 Μαϊου) στην εκπομπή του Βασίλη Βασιλικού στην Ερτ-3, στις 12 το μεσημέρι και θα επαναληφθεί η προβολή στις 1.00 το βράδυ.  Η παρουσίαση θα δώσει την ευκαιρία για μια αποκαλυπτική συζήτηση μεταξύ εμού, του  Ν. Τσάγγα και του Β. Βασιλικού.

Νομίζω ότι θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αυτή η εκπομπή….. τουλάχιστον για τους φιλίστορες!

“Smyrna delenda est” : Aναζητώντας τις σταθερές της κυρίαρχης νεοελληνικής ιδεολογίας -

 Έκθεση Βιβλίου/Πεδίο Άρεως 16-5-2012

.

Η καταστροφή τηs Σμύρνης το Σεπτέμβρη του ’22 υπήρξε το συμβολικό, αλλά και πραγματικό τέλος της ιστορικής περιόδου που άρχισε με το πραξικόπημα των Νεότουρκων (1908) και σφραγίστηκε με την απόβαση του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα του Πόντου (19 Μαϊου 1919) και τον ελληνικό Διχασμό.

.

Μιας περιόδου που καθόρισε για πάντα την ιστορία της περιοχής μας και οδήγησε στη μετεξέλιξη του πολυεθνικού οθωμανικού χώρου  σε μονοεθνικό έδαφος. Ο μηχανισμός αυτού του μετασχηματισμού υπήρξαν οι Γενοκτονίες των χριστιανικών λαών, Ελλήνων (Ποντίων Ιώνων, Ανατολικοθρακών κ.ά.), Αρμενίων, Ασσυροχαλδαίων.

.

Στη συνέχεια, η τραυματική εμπειρία των προσφύγων στην Ελλάδα θα εξοβελιστεί από τη δημόσια αναπαράσταση της εθνικής ιστορίας, οι πρόσφυγες θα αντιμετωπιστούν εργαλειακά τόσο από τις δυνάμεις της εξουσίας, όσο και απ’ αυτές της όποιας αντιπολίτευσης.

.

Μόλις στις δεκαετίες του ’80 και του ’90 η προσφυγική Μνήμη θα διεκδικήσει χώρο στο κοινό εθνικό συλλογικό αφήγημα.

.

Σ’ αυτές τις Σιωπές και στους μηχανισμούς εξόντωσης της προσφυγικής Μνήμης είναι αφιερωμένη η εκδήλωση στην Έκθεση Βιβλίου:

.

Την Τετάρτη 16 Μαϊου (19.30-22.00), στο χώρο εκδηλώσεων της Έκθεσης Βιβλίου (Πεδίον Άρεως-Αθήνα) θα γίνει η εκδήλωση με τίτλο: “Η καταστροφή της Σμύρνης στην κυρίαρχη νεοελληνική ιδεολογία“.

.

Αντικείμενο του προβληματισμού θα αποτελέσουν τα ερωτήματα που αφορούν:

.

-την παράδοξη συνάφεια των θέσεων πολύ διαφορετικών πολιτικών χώρων, που καλύπτουν το σύνολο σχεδόν του πολιτικού φάσματος,

-τους κυρίαρχους μηχανισμούς επιλογής των “χρήσιμων” στοιχείων για τις ιδεολογικές κατασκευές και τις δημόσιες αναπαραστάσεις,

-την αντιμετώπιση της προσφυγικής Μνήμης και της προσπάθειας αναμνημόνευσης της τραυματικής εμπειρίας.

.

Η κρίση ενθαρρύνει το διάλογο

Για την υπεράσπιση της κοινωνίας και της δημοκρατίας

Η βαθειά κρίση που βιώνει η ελλαδική κοινωνία φαίνεται ότι έχει και τις ευεργετικές της επιπτώσεις. Το συναίσθημα της απώλειας και της κατάρρευσης φαίνεται ότι ευνοεί την ανάπτυξη της συλλογικότητας και της υπέρβασης του παραδοσιακού εγωϊσμού, που χαρακτηρίζει τις διάφορες ομάδες -ειδικά αυτές των ιστορικών και των ιστοριολογούντων. Αλλά και των διαφόρων ιδεαλιστών που πιστεύουν ότι αντιπροσωπεύουν αυθεντικώς την επαναστατική προοπτική και νοιώθουν έντονα την ανάγκη να ενσαρκώσουν την ιδεατή εργατική τάξη, όπως έχει αγιογραφηθεί από τις “Ιερές Γραφές”, δρώντας αντ’ αυτής  -ανεξάρτητα από τη δική τους ταξική προέλευση.

Στη συζήτηση για το κείμενο (το οποίο παρατίθεται στο τέλος) κατέθεσα κάποιες σκέψεις:

“Είναι πολύ σημαντική η διαπίστωση του κειμένου ότι ωθούμαστε από συγκεκριμένες δυνάμεις ΚΑΙ στη λιτότητα ΚΑΙ στη χρεοκοπία.

Eπιστημονικό Συμπόσιο για τους πρόσφυγες του ’22

Την Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2011, 17.00, αρχίζει το 5ο Συμπόσιο του Κέντρου Μικρασιατικού Πολιτισμού στη Ν. Ιωνία (Πατριάχου Ιωακείμ 4, τηλ. 210.2790775) με θέμα «Η Συμβολή των προσφύγων στην Πολιτική, Πολιτιστική & Οικονομική ανάπτυξη της Ελλάδας».  Σου στέλνω το πρόγραμμα…

Η δική μου εισήγηση θα γίνει την πρώτη ημέρα του Συμποσίου (Παρασκευή, 19.25) ο και έχει ως θέμα “Πρόσφυγες του ’22 στην Ελλάδα: Κοινωνικές και Ιδεολογικές συγκρούσεις“. 

Στη συνέχεια παρατίθεται το πλήρες πρόγραμμα:  

Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση στο φόρουμ του HEC

Λίγο καιρό πριν ένας φίλος πρότεινε να εγγραφώ στη λίστα του  Hellenic Electronic Center (ΗΕC). Ενός ηλεκτρονικού χώρου που συγκεντρώνει περισσότερους από 5.000 πολίτες, ελληνικής καταγωγής ως επί το πλείστον, απ’ όλο τον κόσμο, δίνοντας τη δυνατότητα της συνάντησης και της ανταλλαγής απόψεων για θέματα που απασχολούν κυρίως την ακαδημαϊκή κοινότητα. Φυσικά, πολλές φορές παρεισφρύουν και θέματα τρέχουσας πολιτικής, τα οποία ως επί το πλείστον βρίσκονται εντός κόσμιου πλαίσιου, χάρη στην επίπονη και προσεκτική δουλειά των διαχειριστών.

Μια συζήτηση, που ξεκίνησε από μια αφορίστική θέση για το σύγχρονο μεταναστευτικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, σύντομα πήρε διαστάσεις αντιμαχίας επί ιστορικών θεμάτων. Η προσπάθεια του κ.  A. D. Retzios να αντικρούσει την αφοριστική θέση που αρχικά κατατέθηκε, συνοδεύτηκε από αυθαίρετες (κατά τη γνώμη μου)  ιστορικές εκτιμήσεις, με αποτέλεσμα να “εμπλακώ” σε μια γόνιμη ελληνοαγγλική συζήτηση, την οποία και παραθέτω στη συνέχεια δημοσιοποιώντας απ’ τα σχόλια μόνο τα δικά μου και του κ. Ρέτζιου :

Dear colleagues,

I think that this level of anti-immigrant fervor, anti-left and anti-communist assertions are unseemly and inappropriate for this forum. However, it seems that the moderators are willing to allow these rants (along with the insults of Dr. Gogas) while suppressing -without explanations- non-partisan and in-depth evaluations of the current crisis.

Συζητώντας για τη Μνήμη, το Τραύμα και τη Γενοκτονία

Μια πολύ ενδιαφέρουσα (για μένα) συζήτηση μεταξύ εμού και του Γιώργου Σιακαντάρη λαμβάνει χώρα στις σελίδες του φιλόξενου the books’ journal.

Μέσα από τις γραμμές των τοποθετήσεων προβάλλουν οι διαφορετικές προσεγγίσεις αξιολογήσεις εκείνων των ιστορικών στιγμών αλλά και των συγκεκριμένων πράξεων.  Ο προσεκτικός αναγνώστης μπορεί να αντιληφθεί μέσα από το συγκεκριμένο διάλογο τις αιτίες που οι προβληματισμοί περί Γενοκτονίας στην Ανατολή, συναντούν τη δυσπιστία, αν όχι την ανοιχτή αντίθεση, των νεοελληνικών ελίτ.   

Η αφορμή για την πραγματοποίηση της έντυπης αυτής συζήτησης, δόθηκε από την βιβλιοκρισία του Γ. Σιακαντάρη για το βιβλίο Γιώργος Κόκκινος – Έλλη Λεμονίδου – Βλάσης Αγτζίδης, Tο τραύμα και οι πολιτικές της Μνήμης. Ενδεικτικές όψεις των συμβολικών πολέμων για την Ιστορία και τη Μνήμη, εκδ. Ταξιδευτής, Αθήνα, 2010. 

 Το κείμενο που έστειλα ως σχολιασμό-απάντηση στη βιβλιοκρισία του Σιακαντάρη υπό τον τίτλο:” Για τη Μνήμη, το Τραύμα και τα Ρήγματα…”  δημοσιεύτηκε στο τρέχον τεύχος 9 (Ιούλιος 2011, σελ. 10-12) του the book’s journal υπό τον τίτλο “Ήταν οι σφαγές των Ποντίων γενοκτονία;” Στη συνέχεια δημοσιεύτηκε και η ανταπάντηση του Γιώργου Σιακαντάρη που βρίσκεται αμέσως μετά το δημοσιευμένο  κείμενό μου.

Για τη Μνήμη, το Τραύμα και τα Ρήγματα…

Περί “ρωσοποντίων”, “νεγροαμερικάνων” και λοιπών υποτιμητικών…

Όσοι ασχολούνται με τον ελληνισμό της πρώην Σοβιετικής Ένωσης έχουν έρθει αντιμέτωποι με τα απαξιωτικά, αν  όχι και ρατσιστικά, συναισθήματα των Βαλκάνιων ομοεθνών τους.  Σε συμβολικό επίπεδο, τα συναισθήματα αυτά εκφράστηκαν υπό τον μειωτικό όρο “Ρωσοπόντιοι”. Ο Ηλίας Πετρόπουλος είχε ήδη περιγράψει από χρόνια την ελλαδική συμπεριφορά…

Πολλές φορές η δημόσια χρήση του όρου προκάλεσε αντιδράσεις είτε των προσφυγικών οργανώσεων είτε μεμονωμένων πολιτών. Χαρακτηριστικά  αναφέρω δύο επικριτικά κείμενα που δημοσιεύτηκαν εν είδει επιστολών: «Περί ΄Ρωσοποντίων΄», εφημ. Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 26 Μαρτίου 2000, σελ. 87, «Περί ΄Ρωσοποντίων΄», εφημ. Το Βήμα, 11 Νοεμβρίου 2003, σελ. 7. Επίσης ενδιαφέρον έχει η επιστολή διαμαρτυρίας με τίτλο: “Χρήση ρατσιστικών όρων σε εκπομπή της ΝΕΤ”, που απέστειλε (25 Νοεμβρίου 2003) η Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων Ν. Ελλάδας (ΟΠΣΝΕ) στη διεύθυνση της ΕΡΤ επί προεδρείας Άγγ. Στάγγου για σχετική χρήση του όρου σε τηλεοπτική εκπομπή. Αποσπάσματα αυτής της επιστολής δημοσιεύονται στο τέλος της ανάρτησης.

Αφορμή για το δημοσίευμα αυτού υπήρξε ένα αφιέρωμα στο “Βιβλιοδρόμιο” των Νέων, όπου υπό τον τίτλο “«Ρωσοπόντιοι» Ανάμεσα στη θυματοποίηση και στην εξιδανίκευση” αντιμετωπίζεται συγκριτικά το βιβλίο μου Ο Κόκινος Καπνας και ο ελληνισμός του Καυκάσου (1932-1937) με το βιβλίο του Αν. Γκίκα Οι Έλληνες στη διαδικασία οικοδόμησης του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ.