Από το Καρς του Καυκάσου, στο Κιλκίς της Μακεδονίας

 

Μια από τις σπάνιες εκδόσεις έγινε στο Κιλκίς το 2001, όταν η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση υπό τον Θόδωρο Παραστατίδη, αποδέχτηκε την πρόταση του γιατρού απ’ την Πάτρα  Θανάση Διαμαντόπουλου να εκδοθεί ένα αφιέρωμα-λεύκωμα για τον ελληνισμό του Καρς του Καυκάσου με βάση την πορεία ενός από τους διανοούμενους της περιοχής, του πρωθιερέα Γεωργίου Χαριτίδη. Ο Χαριτίδης έζησε στο Καράουργκάν του Καρς, σπούδασε στην Ανωτέρα Ιερατική Σχολή  της Τιφλίδας και πέθανε στη Μεγάλη Βρύση του Κιλκίς. Ένας από τους συμμαθητές του της χρονιάς του 1895 ήταν και ο Ιωσήφ Τζουγκασβίλι που αργότερα θα γίνει γνωστός με το επαναστατικό του ψευδώνυμο: Στάλιν.

Στο πλαίσιο αυτής της έκδοσης έγραψα το ιστορικό  της εγκατάστασης των Ελλήνων στον Καύκασο και της εξαιρετικής, όσο και τραγικής, ιστορικής τους εμπειρίας την εποχή των κοσμοϊστορικών ανακατατάξεων που συνέβησαν με την κατάρρευση των δύο Αυτοκρατοριών, της Ρωσικής και της Οθωμανικής. Το κείμενό μου με τίτλο Οι Έλληνες του Καυκάσου θα αναρτηθεί αργότερα.

Επίσης στην έκδοση συμμετείχε και ο Σωκράτης Αγγελίδης με το  “Η πολιτική, οικονομική, θρησκευτική εκπαιδευτική κατάσταση του ελληνικού πληθυσμού του Καυκάσου του κυβερνείου του Καρς υπό τη Ρωσική κυριαρχίας”. Ο Θανάσης Διαμαντόπουλος, δισέγγονος του Γεωργίου Χαριτίδη,  έγραψε το κείμενο:  “Τιφλίδα, Καράουργκάν, Μεγάλη Βρύση, Κιλκίς. Οι τέσσερεις εποχές της ζωής του Παπά-Χαρίτωφ”.

Η έκδοση αυτή είναι μοναδική γιατί βασίζεται στο φωτογραφικό αρχείο του Γεωργίου Χαριτίδη. Οι φωτογραφίες των ελληνικών χωριών του Καρς τραβήχτηκαν το 1909 και πρωτύτερα. Παριστούν την εικόνα της περιοχής όπως την είχαν εντυπώσει οι Έλληνες του Καρς πριν την έναρξητου Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και φυσικά πριν  την οριστική προσφυγιά του 1918. Οι φωτογραφίες αυτές είναι μοναδικές και χρησιμοποιήθηκαν παλιότερα για να συνοδεύσουν το βιβλίο του Στυλιανού Μαυρογένους “Το Κυβερνείον Καρς του Αντικαυκάσου (Καρσκαγια όμπλαστ) και το εν αυτώ ελληνικόν στοιχείον κατά την περίοδον 1878-1920″, που εκδόθηκε απ’ την Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης το 1963.

Οι πρωτότυπες φωτογραφικές πλάκες του Γεωργίου Χαριτίδη, μαζί με το ημερολόγιο και άλλα κείμενά του, υπήρξαν μέρος αυτών που κληρονόμησε ο δισέγγονός του Θανάσης Διαμαντόπουλος. Τιμώντας τη μνήμη, αλλά και την πνευματική παραγωγή του προπάππου του, επισκέφτηκε εκείνα τα μέρη του Καρς και ξαναφωτογράφησε 90 χρόνια μετά τα ίδια μέρη που είχε φωτογραφήσει ο παπα-Χαρίτωφ.

Η σημαντικότατη αυτή έκδοση λόγω του πρωτότυπου δημοσιευμένου υλικού και της πολύ καλής παρουσίασης του φαινομένου του ελληνισμού του Καρς -που δυστυχώς δεν είναι πλέον διαθέσιμη κι ούτε καν ISBN έχει- θα έπρεπε να βρίσκεται σε κάθε βιβλιοθήκη των φιλομαθών πολιτών και των ιστορικών σχολών.

Παρακάτω δημοσιεύω αρκετές απ’ τις φωτογραφίες από το Λεύκωμα Χαριτίδη, όπως τις σκάναρα από την έκδοση. Νομίζω ότι είναι εντυπωσιακή η αντιπαραβολή του τότε και του σήμερα στα ίδια χωριά του Καρς:

Πάνω και κάτω: ελληνικά νεκροταφεία σε χωριά του Καρς

Στοιχεία για τους Έλληνες του Καρς μπορείτε να βρείτε στου Ποντοκωμίτη

Για τις σύγχρονες περιπέτειες των όσων παρέμειναν στη Νότια Ρωσία, διαβάστε:

-σταλινικές διώξεις

-Το εθνικό ζήτημα στον Καύκασο

-μετασοβιετικές συγκρούσεις και νέα προσφυγιά

Παράρτημα της Συνθήκης του Aγίου Στεφάνου (SAN Stefano) 1878, που παρουσιάζει την αλλαγή των συνόρων μεταξύ της ρωσικής και οθωμανικής αυτοκρατορίας στον Καύκασο

5 comments so far

  1. Allu Fun Marx on

    Μια μικρή Ελλάδα που χάθηκε¨…

  2. [...] Από το Καρς του Καυκάσου στο Κιλκίς της Μακεδονίας | Του Βλάση Αγτζίδη Δημοσιεύση από τον admin την Κυριακή, 21 Φεβρουαρίου 2010Χωρίς Σχόλια Του Βλάση Αγτζίδη Από το Καρς του Καυκάσου στο Κιλκίς της Μακεδονίας [...]

  3. [...] ο Θανάσης Διαμαντόπολος και είχε ως τίτλο  “Από το Καρς στο Κιλκίς“  έγραψα το παρακάτω κείμενο με τίτλο “Οι [...]

  4. [...] ο Θανάσης Διαμαντόπολος και είχε ως τίτλο “Από το Καρς στο Κιλκίς“ ο Βλάσης Αγτζίδης έγραψε το παρακάτω κείμενο με [...]

  5. [...] Από το Καρς του Καυκάσου, στο Κιλκίς της Μακεδονίας [...]


Υποβολή απάντησης

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

WordPress.com Logo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Log Out / Αλλαγή )

Twitter picture

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Log Out / Αλλαγή )

Facebook photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Log Out / Αλλαγή )

Google+ photo

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Log Out / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.

Join 93 other followers

%d bloggers like this: